Autorski Radeon R9 290X od Sapphire

Radeon R9 290X jest topową kartą graficzną AMD, a jedynym, który może jej dorównać, to GeForce GTX 780 Ti. Dysponuje wystarczającą mocą, by móc komfortowo bawić się w rozdzielczościach wyższych, niż Full HD. I o ile AMD wpakowało w swój układ graficzny kilka ciekawych funkcji, jak np. obsługa rozdzielczości UltraHD 4K, albo AMD TrueAudio, to zarówno my, jak i użytkownicy Radeona R9 290X skarżyliśmy się na komfort pracy z tym akceleratorem. Pomimo wysokiej prędkości pracy wentylatora, rdzeń graficzny i tak osiągał temperaturę 90 stopni. Trzeba było więc znacznie usprawnić system chłodzący.

I tu przychodzą stali kompani firmy AMD, a dawniej jeszcze ATI. Tacy, jak Sapphire, Asus, MSI albo Gigabyte zawsze mieli ciekawe konstrukcje układów chłodzących akceleratory z sercem Radeon. Do naszej redakcji trafił Radeon R9 290X opracowany przez Sapphire, który dość mocno poszedł w ingerencję chłodzenia. Pojawiły się trzy, spore wentylatory oraz masywne radiatory. Miejmy tylko nadzieję, że pod względem kultury będzie lepiej, niż w przypadku referencyjnego Radeona R9 290X.

Producent oprócz dokonania zmiany systemu chłodzącego podniósł również częstotliwość taktowania. Niewiele, bo raptem 40 MHz na rdzeniu graficznym i 50 MHz na pamięci RAM. Powinno to jednak pozwolić na osiąganie lepszych rezultatów w porównaniu do referencyjnej karty R9 290X. Poza tym w niczym innym nie różni się od swojego protoplasty. Ma 2816 procesorów strumieniowych, 4 GB pamięci o interfejsie 512 bit oraz takie same złącza multimedialne.

Zanim przejdziemy do przedstawienia naszego bohatera, spójrzmy jak wygląda sytuacja cenowa bardzo wydajnych akceleratorów graficznych:

• Sapphire Radeon R9 290X Tri-X OC - 2189 zł (wersja Battlefield 4 - 2230 zł)
• Radeon R9 290 - 1600 zł
• Radeon R9 290X - 2250 zł
• GeForce GTX 780 - 1850 zł
• GeForce GTX 780 Ti - 2450 zł

Sapphire Radeon R9 290X Tri-X będziemy zestawiać z najszybszą kartą graficzną "zielonych", czyli GeForce GTX 780 Ti. Na następnych stronach przedstawiamy rezultaty z naszych testów. Zapraszamy.

Do tej pory akceleratory graficzne firmy Sapphire charakteryzowały się takimi kolorami, jak biały, niebieski, czy czarny. Wraz z najnowszymi modelami z serii Radeon R9 producent nieco zmienił swe barwy dołączając delikatną żółć. Sapphire Radeon R9 290X Tri-X ma kilka takich wstawek, co ogólnie daje niezłe wrażenie, choć nieco przypomina produkty firmy Zotac :).

Zawartość pudełka:

• karta graficzna
• instrukcja obsługi
• sterowniki
• dwa przewody zasilające
• długi przewód HDMI

Jak już wspominaliśmy, akcelerator został podkręcony i pracuje z częstotliwością taktowania 1040/1300 MHz. Na pokładzie znalazło się dokładnie 4096 MB pamięci w kościach GDDR5 512-bit.

Gabarytowo Sapphire Radeon R9 290X Tri-X OC różni się od wersji referencyjnej pod względem długości. Karta wraz z wystającym poza obrys płytki drukowanej chłodzeniem, mierzy 30 cm. Wysokość natomiast pozostała bez zmian i topowy akcelerator firmy Sapphire zajmuje dwa sloty.

Najwięcej uwagi przykuwa autorski system chłodzący o nazwie Tri-X Cooling. To nowe rozwiązanie, które będzie montowane głównie w najbardziej wydajnych kartach graficznych. Składa się z trzech wentylatorów rozmieszczonych na całej długości konstrukcji. Dmuchają one na kartę schładzając aluminiowe radiatory. Ciepłe powietrze natychmiastowo opuszcza akcelerator, częściowo przez śledź poza obudowę komputera.

Oprócz potężnych radiatorów, producent zastosował pięć rurek cieplnych i aluminiowy płaski radiator schładzający m.in. kości pamięci i sekcję zasilania.

Całość spisuje się zdecydowanie lepiej, niż chłodzenie referencyjne od AMD. Temperatura rdzenia graficznego pod obciążenia wynosiła maksymalnie 73 stopnie. Ponadto, już po pierwszym uruchomieniu jakiejkolwiek gry słychać różnicę w kulturze pracy - wreszcie brak denerwującego szumu z wentylatora, jak to miało miejsce w AMD Radeon R9 290X.

Dostępne złącza na karcie graficznej:

• 2x DVI
• HDMI
• Display Port
• zasilanie 6+8 pin

• Windows 7 64 bit
• Program do mierzenia kl./s – Fraps
• Radeon HD 7970 GE – Catalyst 13.9
• Karta GeForce GTX 680 – ForceWare 320.00
• GeForce GTX Titan – ForceWare 320.00
• AMD Radeon HD 7990 – Catalyst 12.102.3-130412a
• AMD Radeon R9 290 – Catalyst 13.11 beta V8
• AMD Radeon R9 290X (Uber Mode) - Catalyst 13.11 beta V5
• Sapphire Radeon R9 290X Tri-X - Catalyst 13.12
• AMD Radeon R9 280X - Catalyst 13.11 beta V1
• AMD Radeon R9 280X - Catalyst 13.11 beta V1
• AMD Radeon R7 260X - Catalyst 13.11 beta V1
• AMD Radeon R7 270 - Catalyst 13.11 beta V9
• GeForce GTX 770 – ForceWare 320.18
• GeForce GTX 760 – ForceWare 320.39
• GeForce GTX 780 – ForceWare 327.23
• GeForce GTX 780 Ti – ForceWare 331.70

•3DMark

Tryb:

• Fire Strike, 1920x1080 – Ogólny wynik

•Crysis 3

Tryby:

• 1920x1080 SMAA 2TX, AFx16
• 2560x1600 SMAA 2TX, AFx16

Maksymalne detale graficzne. Środowisko testowe: DirectX 11. Pomiar wydajności polegał na liczeniu kl./s podczas przejścia z punktu A do punktu B.

•Grid 2

Tryby:

• 1920x1080 MSAA x4, AFx16
• 2560x1600 MSAA x4, AFx16

Detale jakości grafiki: Ultra + SAO. Środowisko testowe: DirectX 11. Pomiar wydajności był dokonywany na wyznaczonym odcinku trasy.

•Far Cry 3

Tryby:

• 1920x1080 AFx16
• 2560x1600 AFx16

Detale jakości grafiki: Ultra. Środowisko testowe: DirectX 11. Pomiar wydajności polegał na liczeniu kl./s podczas przejścia z punktu A do punktu B.

•Max Payne 3

Tryby:

• 1920x1080 AFx16
• 2560x1600 AFx16

Detale jakości grafiki: Najwyższe. Środowisko testowe: DirectX 11. Test polegał na przejściu z punktu A do punktu B, zawsze w identyczny sposób. Pomiar ilości klatek/s dokonywaliśmy za pomocą Frapsa.

•Metro: Last Light

Tryby:

• 1920x1080 AF x16
• 2560x1600 AFx16

Detale jakości grafiki: Najwyższe. Środowisko testowe: DirectX 11. Test polegał na przejściu z punktu A do punktu B, zawsze w identyczny sposób. Pomiar ilości klatek/s dokonywaliśmy za pomocą Frapsa.

•Tomb Raider

Tryby:

• 1920x1080 FXAA / AF x16
• 2560x1600 FXAA / AF x16

Jednym z najbardziej obciążających miejsc dla kart graficznych jest las w czasie padającego deszczu. W takich warunkach notowaliśmy jedne z najniższych wartości wyświetlany kl./s, stąd też obraliśmy je za miejsce testowe. Przechodziliśmy z punktu A, do punktu B.

Sapphire Radeon R9 290X Tri-X OC w programie 3DMark FireStrike lekko przytarł nosa swojemu głównemu rywalowi GeForce GTX 780 Ti. Różnice oczywiście są niewielkie, również te w stosunku do standardowo taktowanego R9 290X - Sapphire był od niego szybszy o nieco ponad 100 punktów.

Crysis 3 ze swą bajeczną grafiką nie stanowił kłopotu dla najnowszego akceleratora firmy Sapphire. Trzeba jednak dodać, że dotyczy to głównie rozdzielczości 1920x1080, bo po zwiększeniu jej do 2560x1600 liczba wyświetlanych kl./s nie zawsze była optymalna. Niemniej jednak Sapphire Radeon R9 290X Tri-X OC jest jedną z najlepszych kart graficznych z jednym GPU w Crysis 3.

Wyścigi aut w Grid 2 są interesujące w czasie długich, zimowych wieczorów. Najlepiej, gdy można się bawić w rozdzielczości 2560x1600 w maksymalnych ustawieniach grafiki. A tak właśnie można mając np. bohatera niniejszego artykułu. Karta generowała bardzo płynny obraz bez jakichkolwiek większych spadków kl./s.

W grze Far Cry 3 jakość obrazu może nie dorównuje tej z Crysis 3, ale stawia podobne wyzwania akceleratorom graficznym. Sapphire Radeon R9 290 Tri-X OC oferował dobrą płynność również w rozdzielczości 2560x1600, lecz nie udało mu się pokonać rywala z obozu "zielonych" - Geforce GTX 780 Ti.

Trzecia część przygód Max Payne'a działa nieco lepiej na akceleratorach graficznych z sercem Radeon. Widać to doskonale na powyższych dwóch wykresach. Bohater testu uzyskał dość dużą przewagę nad swoim rywalem firmy Nvidia.

Z kolei w Metro: Last Light ciężko jest mówić o komfortowym graniu w rozdzielczościach powyżej Full HD. I dotyczy to nie tylko prezentowanej dziś karty graficznej, ale i innych z podobnego segmentu cenowego. Ta gra wymaga naprawdę ogromnej wydajności od akceleratora (zresztą od głównego CPU również) i jeszcze trochę poczekamy, zanim jednordzeniowe modele dadzą sobie radę w trybie obrazu 2560x1600.

Na koniec testów sprawnościowych przygotowaliśmy rezultaty z gry Tomb Raider. W maksymalnych ustawieniach wraz z efektem TressFX wyciska wszystkie soki z karty graficznej. Bohater artykułu dał sobie nieźle radę oferując płynną animację obrazu, zarówno w rozdzielczości 1920x1080, jak i 2560x1600. Nie udało się jednak pokonać rywala z obozu Nvidia, choć różnice w tej większej rozdzielczości są niewielkie (pod względem min. liczby kl./s nawet karta firmy Sapphire była lepsza od GTX-a 780 Ti).

Do podkręcania standardowo użyliśmy aplikacji EVGA PrecisionX. Każdy akcelerator pracował przy z maksymalnym przetaktowaniem, przy którym na ekranie nie pojawiały się jeszcze artefakty, bądź zawieszenia.

Przypomnijmy: standardowy Radeon R9 290X pracuje z częstotliwością 1000/1250 MHz. Sapphire Radeon R9 290X Tri-X OC został nieznacznie podkręcony przez producenta do 1040/1300 MHz, zaś my w redakcji wykrzesaliśmy jeszcze z niego dodatkowe megaherce. Nasz egzemplarz zdolny był pracować z częstotliwością 1080/1400 MHz. W przypadku rdzenia graficznego o 30 MHz lepiej, niż wersja referencyjna karty R9 290X. Z kolei pamięć operacyjna aż o 100 MHz słabiej.

Wyniki w grach po podkręceniu nie zmieniły się w jakiś znaczący sposób. Co prawda odnotowaliśmy przyrosty, ale gołym okiem różnic ciężko się dopatrzeć. Mimo wszystko Sapphire Radeon R9 290X Tri-X OC po zwiększeniu częstotliwości taktowania osiągał lepszą wydajność od konkurenta GeForce GTX 780 Ti.

Pobór prądu w przypadku Radeona R9 290X jest naprawdę duży. Firma Sapphire dzięki zastosowaniu niektórych elementów elektronicznych o lepszej jakości, udało się nieco zbić "prądożerność", lecz nie ma co liczyć na kilkudziesięcioprocentowe różnice. Niemniej jednak bohater artykułu, pomimo wyższej częstotliwości taktowania wypadł lepiej od modelu referencyjnego od AMD.

Pomiarów dokonywaliśmy pod obciążeniem w zapętlonym teście w grze Crysis 3 oraz w trybie spoczynku, czyli w systemie operacyjnym. Odczytywaliśmy w programie EVGA Precision. Podajemy maksymalne temperatury do jakich udało się rozgrzać rdzeń karty graficznej.

Wydajność układu chłodzącego w testowanym dziś akceleratorze jest znacznie wyższa, niż w przypadku modelu referencyjnego. Gdy AMD Radeon R9 290X pod obciążeniem osiągał okolice 90 stopni, tak Sapphire Radeon R9 290X Tri-X OC osiągał tylko 73 stopnie. Różnica naprawdę kolosalna - tym bardziej, że kultura pracy chłodzenia stoi na wysokim poziomie.

Ubolewamy... że AMD od samego początku nie postawiła na wersje autorskie z wykorzystaniem układu Radeon R9 290X. Często bowiem zdarza się że w dniu premiery testujemy karty graficzne opracowane przez vendorów, a nie np. AMD bądź NVIDIA. Dzięki temu oceniamy akceleratory dopracowane pod względem systemu chłodzącego.

Sapphire Radeon R9 290X Tri-X OC pod względem walorów użytkowych jest zdecydowanie lepszą konstrukcją, niż referencyjny pierwowzór. Kultura pracy o niebo lepsza, temperatury pod obciążeniem o 15 stopni niższa, nawet pobór prądu w grach był lekko mniejszy w porównaniu z AMD Radeon R9 290X.

Wydajność również pozostaje bezdyskusyjna: Sapphire Radeon R9 290X Tri-X OC oferuje wysoką liczbę kl./s w praktycznie każdych warunkach. A dzięki podwyższonej częstotliwości taktowania, często udaje się dogonić akcelerator wykorzystujący układ - GeForce GTX 780 Ti kosztujący przynajmniej 2450 zł. Biorąc pod uwagę cenę bohatera artykułu, czyli ok. 2189 zł (lub 2230 w edycji z grą Battlefield 4) karta graficzna firmy Sapphire jest naprawdę ciekawą ofertą.

Jedyne, na co trzeba zwrócić uwagę to ponadprzeciętne gabaryty. Może się okazać, że Sapphire Radeon R9 290X Tri-X OC nie zmieści się w naszej obudowie. Trzeba też sobie zdać sprawę z wysokiego poboru prądu pod obciążeniem, co w jakiś sposób odbije się na opłatach za energię.

Podsumowując, Sapphire odwalił naprawdę kawał dobrej roboty montując swój dość wymyślny układ chłodzący. Wreszcie można mieć kartę graficzną Radeon R9 290X odznaczający się bardzo dobrą wydajnością oraz o przyjaznej dla otoczenia kulturze chłodzenia. Nasza redakcja poleca akcelerator Sapphire Radeon R9 290X Tri-X OC.