Piekielnie szybki i piekielnie gorący. Test dysku Lexar NM1090 pod PCIe 5.0

Dyski SSD NVMe stały się standardem we współczesnych komputerach, oferując znacznie wyższą wydajność niż tradycyjne nośniki danych HDD czy SSD SATA. Nawet w takich modelach widać postep technologiczny. Dyski obsługujące PCI-Express 3.0 i PCI-Express 4.0 powoli są zastępowane przez jeszcze szybsze wersje pod PCI-Express 5.0. To, co kiedyś było technologiczną ciekawostką, dziś staje się normą, a szybkie dyski NVMe zdobywają coraz większą popularność wśród użytkowników.

Do naszej redakcji trafił dysk Lexar NM1090, czyli jeden z ciekawszych modeli SSD NVMe korzystających z interfejsu PCI-Express 5.0. Jak niedawno informowaliśmy, taki nośnik został zainstalowany na naszej platformie testowej kart graficznych. Postanowiliśmy jednak przeprowadzić osobne testy, aby sprawdzić, czy rzeczywiście jest to sprzęt godny polecenia.

Lexar NM1090 to obecnie topowa propozycja producenta, która ma zainteresować najbardziej wymagających użytkowników. Tym razem nośniki występują w trzech wersjach pojemnościowych: 1 TB, 2 TB i 4 TB (w przyszłości być może pojawi się jeszcze wersja 8 TB). Warto jednak zwrócić uwagę, że pierwsza z nich oferuje nieco słabsze parametry.

Modele NM1090 to jedne z tańszych dysków SSD pod PCI-Express 5.0, co sprawia, że są też jednymi z najpopularniejszych tego typu konstrukcji na rynku. Mimo to, nadal są to dosyć kosztowne propozycje, bo zainteresowani muszą liczyć się z ponad 2-krotną różnicą w porównaniu do modeli NM790 pod PCI-Express 4.0.

Producent udostępnił nam dyski Lexar NM1090 o pojemności 2 TB i 4 TB, ale do testów wykorzystaliśmy wersję 2 TB. Taki model powinien cieszyć się największym zainteresowaniem ze strony kupujących.

Lexar nie podaje dokładnej specyfikacji dysków. Udostępniony nam egzemplarz wykorzystuje kontroler Phison PS5026-E26 wspomagany 4 GB pamięci podręcznej LPDDR4, a także kości pamięci Micron 3D TLC NAND 2400 MT/s. W przyszłości specyfikacja dysku może ulec zmianie, ale producent ma o tym informować klientów.

Żeby wykorzystać potencjał konstrukcji trzeba skorzystać z płyty głównej ze złączem M.2 PCI-Express 5.0 x4 (dysk będzie działać w złączu PCI-Express 4.0 x4, ale jego wydajność będzie ograniczona). Producent deklaruje transfery sekwencyjne sięgające 12 000 MB/s przy odczycie oraz 11 000 MB/s przy zapisie danych. Liczba operacji wejścia/wyjścia przy operacjach losowych ma z kolei sięgać 1 400 000 IOPS, zarówno dla odczytu, jak i zapisu. Nie jest to zatem topowy segment wydajnościowy dysków pod PCIe 5.0, jednak w porównaniu do nośników pod PCIe 4.0 można oczekiwać znacznego wzrostu wydajności, przynajmniej „na papierze”.

Do chłodzenia nośnika zastosowano spory, dwustronny radiator, wspomagany niewielkim wentylatorkiem z podświetleniem ARGB LED. Co ciekawe, chłodzenie i podświetlenie jest zasilane bezpośrednio ze złącza 5V ARGB. Warto jednak pamiętać, że radiator jest naprawdę spory i może on kolidować z kartami rozszerzeń (jeśli dysk montujemy w złączu M.2 pod chłodzeniem karty graficznej).

W razie potrzeby istnieje możliwość zdjęcia radiatora. Wystarczy odkręcić cztery śrubki i odkleić dolną i górną część radiatora (trzymają się na termopadach). Na dysku nie znajdziemy plomb gwarancyjnych, więc taka operacja nie powinna wpływać na gwarancję (chociaż jej nie rekomendujemy).

Wentylatorek jest lekko słyszalny, ale daleko mu do poziomu hałasu, jaki generowały pierwsze dyski SSD PCIe 5.0 z wentylatorem podłączanym do wtyczki SATA lub MOLEX (te potrafiły być naprawdę irytujące). Mimo dużych rozmiarów, zastosowane chłodzenie przy mocnym obciążeniu okazuje się niewystarczające – nawet z podłączonym wentylatorem nośnik rozgrzewa się do 81-82°C, co prowadzi do znacznych spadków wydajności.

Producent udziela na dysk 5-letniej gwarancji, która jest ograniczona współczynnikiem TBW wynoszącym 1400 TB. Oznacza to, że przez cały okres gwarancji można codziennie zapisywać 785 GB, co wydaje się w pełni wystarczające nawet dla twórców treści.

Dysk Lexar  NM1090 przetestowaliśmy na nowej platformie, która obsługuje nowoczesne nośniki SSD NVMe pod PCI-Express 5.0 (dysk zamontowaliśmy w złączu M.2 PCI-Express podłączonym bezpośrednio do procesora, które daje możliwość wykorzystania pełnego potencjału sprzętu).

• Procesor: AMD Ryzen 7 7700X
• Płyta główna: ASUS ROG Crosshair X670E Hero
• Pamięć RAM: G.Skill Trident Z5 Neo 2x 16 GB 6000 MHz CL30
• Karta graficzna: AMD Radeon (zintegrowany)
• Dysk systemowy: Kingston KC3000 1TB
• Zasilacz: be quiet! Dark Power 12 750W

Wydajność dysku Lexar NM1090 porównaliśmy do konkurencyjnego modelu Patriot Viper PV553 2TB (bardzo podobnej konstrukcji pod PCI-Express 5.0). Na wykresach umieściliśmy również inne modele pod PCI-Express 4.0, aby porównać nową i starą generację dysków SSD.

CrystalDiskMark to benchmark syntetyczny, który ma na celu sprawdzić maksymalne teoretyczne osiągi dysków. Testy przeprowadziliśmy w bardziej wymagającym trybie NVMe, który mierzy transfery odczytu/zapisu przy większej głębokości kolejki.

Lexar NM1090 wypada bardzo podobnie do modelu Patriot Viper PV553. Możemy liczyć na imponujące transfery sekwencyjne, które są niedostępne dla starszych dysków pod PCI-Express 4.0. Warto jednak zwrócić uwagę, że przy operacjach losowych nie ma już tak dużej różnicy i nośnik często wypada bardzo podobnie do starszych, tańszych modeli.

Test PCMark 10 sprawdza wydajność dysku pod kątem typowego użytkowania komputera. Wykorzystaliśmy tryb Full System Drive Benchmark, który wykorzystuje szeroki zestaw zadań i aplikacji.

Modele pod PCI-Express 5.0 wypadają wyraźnie lepiej względem starszych konstrukcji pod PCI-Express 5.0. Co ciekawe, model Lexar NM1090 wypada też nieco lepiej względem konstrukcji Patriota.

3DMark Storage Benchmark to pakiet testów, który symuluje wykorzystanie dysku już typowo pod kątem gamingowego komputera – benchmark sprawdza szybkość ładowania gier, instalowania gry, zapisywania postępów w grze, strumieniowania rozgrywki czy po prostu kopiowania plików gry.

Tym razem nie ma zaskoczenia - dyski Lexar NM1090 i Patriot Viper PV553 pod PCI-Express 5.0 oferują bardzo zbliżoną wydajność, zapewniając nieco lepsze osiągi względem konstrukcji pod PCI-Express 5.0.

Na koniec przeprowadziliśmy test kopiowania plików w obrębie testowanego dysku. W pierwszym teście wykorzystaliśmy folder ze 103 731 plikami o łącznej wadze 205 GB (może on symulować np. katalog ze ściągniętymi grami). W drugim dwa pliki o łącznej wadze 410 GB.

Dyski SSD pod PCI-Express 5.0 zapewniają dużo lepsze transfery sekwencyjne, jednak przy operacjach losowych oferują zbliżone parametry do modeli pod PCI-Express 4.0. Widać to podczas zwykłego kopiowania wielu plików, gdzie nośniki pod PCIe 4.0 i 5.0 wypadają bardzo podobnie.

Podczas kopiowania dużej porcji danych trzeba liczyć się z przepełnieniem bufora pSLC. Już przy około 200 GB widoczny jest spadek transferów z około 4 GB/s do około 1,5 GB/s.

Lexar NM1090 na papierze wygląda na jeden z najciekawszych dysków pod PCI-Express 5.0. Dobrze, że sprawdziliśmy go w praktyce, bo ten sprzęt może zaskoczyć. Zarówno pozytywnie, jak i negatywnie.

Lexar NM1090 to już dysk, który wykorzystuje potencjał magistrali PCI-Express 5.0, więc do jego obsługi konieczny jest nowszy komputer z odpowiednią płytą główną (ze slotem M.2 PCIe 5.0 x4). Warto również pamiętać, że dysk bardzo mocno się nagrzewa. Co prawda producent zastosował duże, efektowne chłodzenie, które zachowuje niezłą kulturę pracy (aczkolwiek jest słyszalne), jednak przy mocnym obciążeniu może ono okazać się niewystarczające.

Dysk wykazuje duży potencjał przy operacjach liniowych, oferując znacznie lepsze osiągi w porównaniu z popularnymi modelami pod PCI-Express 4.0. Należy jednak zauważyć, że przy kopiowaniu bardzo dużych porcji danych można zaobserwować znaczące spadki wydajności. Co więcej, nowoczesna konstrukcja nie wykazuje przewagi nad starszymi modelami PCI-Express 4.0 w przypadku operacji losowych.

Lexar NM1090 to jeden z tańszych dysków pod PCI-Express 5.0, jednak nadal musimy się liczyć ze sporą dopłatą względem topowych modeli pod PCI-Express 4.0. Testowany przez nas model o pojemności 2 TB kosztuje około 1400 zł (czyli przykładowo 2,5-krotnie więcej niż Lexar NM790 2 TB!).

Lexar NM1090 może obecnie zainteresować twórców treści, którzy potrzebują maksymalnej wydajności i często pracują z ogromnymi plikami. Jednak większość użytkowników nie wykorzysta w pełni potencjału tak szybkiego sprzętu, dlatego na razie pozostaje on drogą ciekawostką. Zakup takiego nośnika warto rozważyć, gdy jego cena spadnie do poziomu modeli PCI-Express 4.0.

W artykule znajdują się linki afiliacyjne, przekierowujące do zewnętrznych stron zawierających produkty i usługi, o których piszemy. Otrzymujemy wynagrodzenie za umieszczenie linków afiliacyjnych, jednakże współpraca z naszymi Partnerami nie ma wpływu na treści zamieszczane przez nas w serwisie, w tym na opinie dotyczące produktów i usług Partnerów.