512MB czy 1GB? Więcej pamięci czy podkręcane? Test kart HiS Radeon HD4870

Większość kart graficznych - za wyjątkiem modeli z absolutnego topu - posiada swoje odmiany w wersjach podkręconych, oraz wyposażonych w większą ilość pamięci. Za nami testy Radeona HD4850 wyposażonego w 1GB pamięci lokalnej. Tym razem pod lupę weźmiemy dwie wersje mocniejszych „Radków” i spróbujemy określić, w jakim stopniu podwojenie pojemności pamięci przełoży się na wydajność w popularnych tytułach. Czy warto będzie w kontekście uruchamiania nowych gier dopłacać niemałą kwotę do karty wyposażonej w 1GB pamięci?

Na początek standardowy zestaw testów dwóch kart HiS'a opartych o konstrukcję referencyjną.

Pierwszą z nich jest wyposażony w typowe 512MB pamięci produkt, różniący się z zewnątrz od przeciętnego referenta przede wszystkim „dizajnem” naklejki chłodzenia oraz kolorem płyty PCB.

(*) temperatury odczytywane z RivaTuner v2.20

(**) maksymalne stabilne taktowanie odszukane przy pomocy RT 2.20, AtiTool 0.27b4 / Artifact Scanner, Fur Stability Benchmark

HiS Radeon HD4870 512MB – standardowe informacje z GPU-Z

Karta, jak na 4870-tkę przystało, posiada dosyć dobrze rozbudowany moduł chłodzenia w postaci sporej wielkości radiatora połączonego z miedzianym blokiem na GPU stosownymi heatpipe'ami Za rozpraszanie gromadzącego się na newralgicznych elementach ciepła odpowiada turbinka o średnicy 70mm. Ważną rzeczą, typową dla każdego „blowera” jest to, iż powietrze wyrzucane jest na zewnątrz obudowy.

Jak już wspominałem, płytka PCB różni się od modeli referencyjnych kolorystycznie. W tym przypadku mamy do czynienia z połączeniem specyficznej czerwieni ATi (moduł chłodzenia) z błękitno niebieskim, „ponętnie” się prezentującym, 24-ro centymetrowym PCB :]

Cała „cegiełka” sprawia także wrażenie konstrukcji bardzo solidnej i wykonanej nad wyraz estetycznie.

Oczywiście, jako że mamy do czynienia z pełnoprawnym „referentem”, karta taktowana jest domyślną dla HD4870 częstotliwością: 750MHz – dla układu, 900MHz (3600 w trybie QDR) – dla pamięci GDDR5. Kostki ram, pochodzące od Qimondy zasilane są napięciem 1.5V i charakteryzują się parametrem Data Rate w standardzie 4Gbps/per pin.

Przy pomocy ATi Overdrive rdzeń testowanego HiS'a podkręcić możemy „zaledwie” o 40MHz

Zastosowany dwuslotowiec (moduł chłodzenia wraz z turbinką) pochwalić się może całkiem przyzwoitym poziomem generowanego hałasu w trybie 2D (spoczynek), dając się jednocześnie we znaki podczas intensywnego grania. Objawy będą więc typowe dla niemal każdego chłodzenia opartego o rozwiązanie „blow-out”, i prawdę mówiąc do samego producenta pretensji mieć raczej nie można . Bardzo wydajne RV770 potrafi się przecież przyzwoicie zagrzać.

Podczas spoczynku, hałas produkowany przez wentylator nie jest w żaden sposób dokuczliwy, mało tego będzie niemal nie do wychwycenia. Niecałe 37dB w tym trybie, to wynik podobny do uzyskanego na udanych rozwiązaniach części kart z segmentu HD4830/HD4850. W przypadku HD4870 niższy poziom generowanego hałasu osiągnięto dzięki „skręceniu” obrotów zainstalowanej turbinki.

W momencie nagrzewania rdzenia (gry, programy testujące) referencyjny „wicher” zaczyna dawać znać o sobie, szczególnie wtedy, kiedy wejdzie na obroty powyżej 25% prędkości maksymalnej.

Aby schłodzić zamontowany na karcie układ, wartość nieco ponad 40% prędkości obrotowej będzie jednak stosunkowo wystarczająca. I chociaż cicho nie będzie, produkowany hałas wciąż jest tu niższy aniżeli ten wytwarzany przez referencyjne GeForce GTX280 czy też dwu- wentylatorowe autorskie Radeony od Gainwarda (HD4870 GS) oraz Sapphire'a (HD4850X2).

**natężenie generowanego przez karty hałasu wraz platformą testową (zasilacz, wentylator procesora)

**natężenie generowanego przez karty hałasu wraz platformą testową (zasilacz, wentylator procesora)

Wspomniane temperatury, jak na domyślnie chłodzony HD4870, prezentują się stosunkowo optymalnie. Karta osiąga 80-81 stopni po naprawdę morderczych testach. W przypadku trybu 2D, a więc pracy pod systemem bez zbędnego obciążania jednostek SP, wartość ta spada o kolejne 10 stopni. Nie ma więc mowy o zupełnym chłodzie, choć z drugiej strony „okupione” to zostało bardzo cichą pracą urządzenia.

HiS Radeon HD4870 512MB – temperatura karty w trybie 2D /RivaTuner

HiS Radeon HD4870 512MB – temperatura karty w trybie 3D /RivaTuner

Pobór energii, wyposażonej w tę kartę platformy testowej, zarówno w trybie 2D jak i 3D prezentuje poziom zbliżony do testowanego niedawno Gainwarda HD4870 Golden Sample i nieco mniejszy co przy także referencyjnej karcie MSI testowanej na starszych sterownikach.

Możliwości HiS'a w zakresie dodatkowego podkręcenia prezentują się średnio. Pomimo podniesienia prędkości obrotowej turbinki do 55% i znacznym spadku generowanej przez układ temperatury, taktowanie rdzenia udało się dociągnąć do 825MHz, podczas gdy pamięci do 980MHz (3920MHz QDR). Niestety takiego zegara nie udaje się w żaden sposób utrzymać podczas testów, nie ze względu na niestabilność, a bardziej współpracę sterowników z aplikacjami narzędziowymi. Podczas dowolnego testu, częstotliwość pracy GPU była przywracana do poziomu ustawionego pod ATi Overdrive.

RivaTuner 2.20 – maksymalne stabilne taktowanie które dało się „wycisnąć” z testowanego HiSa.

W pudełku znajdziemy niemal całą paletę akcesoriów począwszy od przejściówek sygnałowych (DVI-HDMI, DVI-Dsub), poprzez kable - zasilający oraz S-video, kończąc na tasiemce do CrossFire oraz dobrze znanego gadżetu „multi purpose skrew driver”, czyli wielofunkcyjnego śrubokręta. Co ciekawe w tej klasie produktów, HiS oprócz sterowników nie zdecydował się na dołączenie żadnego trzeciego oprogramowania.

Druga z prezentowanych dziś kart, posiada podwojoną w stosunku do pierwszego HiS'a ilość pamięci. Jedno „gigowy” Radeon HD4870 to dziś jedno z częściej wybieranych rozwiązań w segmencie do 1100zł, stanowiące jednocześnie ciekawą i wydajną zarazem alternatywę dla GeForce GTX260-216.

HiS'a, który trafił do naszych testów, bardzo łatwo pomylić z konstrukcją czysto referencyjną. Gdyby nie naklejka na wentylatorze oraz stosowne stickery na PCB, nie mielibyśmy najmniejszego podejrzenia kto wyprodukował tę kartę ;)

Karta podobnie jak wersja 512MB, posiada referencyjne taktowane rdzeń oraz pamięci, które wynoszą odpowiednio: 750MHz / 900MHz (3600MHz QDR). Jak przy poprzednim produkcie, tu także w panelu podkręcania sterownika nie uda nam się ustawić nic ponad 790MHz dla układu.

ATi Overdrive: niewielkie „widełki” do nadtaktowania układu

Tym razem pomimo zastosowania identycznego modułu chłodzenia, karta okazała się nieco cichsza od swojego 512-sto megabajtowego odpowiednika. Różnica jest jednak stosunkowo niewielka; wynosi bowiem 1,6-1,7 dB podczas intensywnej pracy. Tu można zadać pytanie - niemal identyczne chłodzenie, a występują takie różnice?

Jak się okazuje, karta posiada nieco inny „program” nastaw prędkości obrotowej „wicherka” z poziomu biosu w zależności od temperatury. Będzie więc nieco ciszej, ale także co dosyć istotne, znacznie cieplej podczas pracy.

**natężenie generowanego przez karty hałasu wraz platformą testową (zasilacz, wentylator procesora)

**natężenie generowanego przez karty hałasu wraz platformą testową (zasilacz, wentylator procesora)

Wspomniane temperatury wahają się, w zależności od obciążenia, w zakresie od 67 do nawet 91 stopni. Pomimo niżej kręcącego się wentylatora (tryb 2D), w tym przypadku do 9%, układ RV770 jest tu mimo wszystko odrobinę chłodniejszy. Niższa prędkość turbinki w trybie 3D (do 36%) od HiS'a z 512MB na pokładzie, przekłada się także na temperaturę podczas pracy. Rdzeń z łatwością osiąga ponad 90, podczas gdy pamięci prawie 96 stopni celsjusza. Będzie ciepło, ale jeszcze nie „krytycznie”. Z takimi temperaturami można śmiało pracować, pod warunkiem dysponowania rzecz jasna odpowiednio przewiewną obudową.

HiS Radeon HD4870 1GB – temperatura karty w trybie 2D/RivaTuner

HiS Radeon HD4870 1GB – temperatura karty w trybie 3D/RivaTuner

Pobór energii w przypadku wersji 1GB teoretycznie powinien pozostać na podobnym poziomie jak przy wersji „zubożonej” o 0,5GB. Tym razem napotkamy jednak małą niespodziankę. Karta podczas pracy, co prawda prezentuje identyczne wartości poboru co „512-tka”, ale już w trybie spoczynku pobiera o całe 12 watów mniej. Różnica może tu tkwić przede wszystkim w oszczędniejszych pamięciach (niestety nie udało mi się sprawdzić marki ani modelu zainstalowanych kości), jak również w optymalizacji sterownika (tu jednak wciąż nasuwa się pytanie dlaczego wersja 512MB pobierała nieco więcej).

Ważne jednak, że „apetyt na prąd” w trybie spoczynku prezentowanej 4870-tki, jest wyższy o tylko 10W od referencyjnego Radeona HD4850, a więc karty z nieco niższej półki wydajnościowej.

Przyjrzyjmy się teraz jak w tym przypadku wygląda podatność na overclocking.

Jak widać, jest już wyraźnie słabiej jeżeli chodzi o pamięci. To co udało się osiągnąć, to zaledwie 947-950MHz, a więc bariera efektywnego 4GHz (tryb QDR) nadal nie została przekroczona. Jeżeli chodzi o rdzeń, podkręcił się do poziomu zbliżonego do testowanych wcześniej „referentów”, tym razem ostatnia stabilna częstotliwość wyniosła 816MHz.

RivaTuner 2.20 – nie możliwy do utrzymania zegar rdzenia (blokada ATi Overdrive)

Zawartość pudełka jest oczywiście identyczna jak przy wersji 512 megabajtowej. Do dyspozycji oprócz przydatnych przejściówek, kabelków oraz sterowników dostaniemy w prezencie od HiS'a wielofunkcyjny „latarko – śrubokręt”. Jeżeli ktoś zatem nie potrzebuje takiego przyrządu, z powodzeniem może go „odstąpić” w charakterze ciekawego upominku pod choinkę. Druga z opcji zakłada również, celując w osoby nielubujące się w gadżetach, całkiem fajną alternatywę corocznej rózgi ;]

• procesor: intel Core2Duo E8400 Wolfdale 3.0@3.8GHz 1.36V
• płyta głowna: Gigabyte GA-X48-DQ6 (iX48) CrossFireX s775
  (bios F8A)
• chłodzenie CPU: Scythe Ninja rev2
• pamięci RAM: OCZ Reaper HPC DDR2-1066 2x1GB CL5-5-5-15 CMD 2T
• dysk twardy: Seagate 250GB 7200.10, 16MBcache NCQ
  (ST3250410AS)
• monitor LCD: iiyama ProLite E2403WS 24”
• obudowa: Chieftec CH-03-PA MIDI Tower
• zasilacz :Chieftec CFT-620-A12S 620W
  (+12V1 – 16A, +12V2 – 25A, +12V3 – 17A) – max 500W
  (+5V – 30A, +3,3V – 28A) – max 180W

Sterowniki, system operacyjny i narzędzia:

• Windows XP Professional SP3 PL
• Windows VISTA Home Premium SP1 PL
• DirectX August'08 update
• intel INF update utility v9.0.0.1008
   
• nVIDIA PhysX driver v8.08.18 - GeForce 9 series/GTXseries
• nVIDIA PhysX driver v8.09.04 - GTX260(216SP)/GTX280
• ati: Catalyst 8.8 (8.522) – Radeon HD4xxx series – Vista/XP
• ati: Catalyst 8.9 (8.530) – Gigabyte HD4850 series – Vista/XP
• ati: Catalyst 8.10 (8.541) – Gainward GS – Vista/XP
• ati: Catalyst (8.53)/8.543) – Sapphire HD4850X2 – Vista/XP
• ati: Catalyst (8.551.1) hotfix – HiS HD4870 – Vista/XP
• nvidia: ForceWare 177.92 beta – GeForce 9 series - Vista/XP
• nvidia: ForceWare 178.24 whql – Gigabyte GTX260 (216SP)- Vista/XP
• nvidia: ForceWare 178.24 whql – EVGA GTX280 - Vista/XP
   
• GPU-Z 0.2.8
• FRAPS 2.9.6
• RivaTuner 2.20
• Fur Stability Benchmark v1.5.0
• AtiTrayTools 1.6.1368beta
• AMDGPUClockTool 0.98beta
• AtiTool 0.27b4

Karty użyte do testu:

• Sapphire HD4850X2 (625/1986) 2x1GB (2GB)
• Gainward HD4870 (750/3800 : 775/4000) 512MB GoldenSample
• HiS HD4870 (750/3600) 1GB
• HiS HD4870 (750/3600) 512MB
• MSI HD4870 (750/3600) 512MB
• Gainward HD4870 (700/2200) 512MB GoldenSample
• ASUS HD4850 (680/2100) 512MB TOP
• ASUS HD3870X2 (825/1800) 2x 512MB (1GB)
• EVGA GeForce GTX280 (602/1296/2214) 1GB
• Gigabyte GeForce GTX260OC (576/1242/1998) 896MB (216SP)
• Gigabyte GeForce GTX260 (576/1242/1998) 896MB (192SP)
• ASUS GeForce 9800GTX+ (740/1836/2200) 512MB
• ASUS GeForce 9800GT (600/1500/1800) 512MB HybridPower

- ** poglądowy schemat rozmieszczenia punktów pomiaru generowanego hałasu [dB]

1.pierwszy punkt pomiarowy - karta

2.drugi punkt pomiarowy - stanowisko

W 3dmark'06 różnice pomiędzy wersją 512MB a 1GB sięgają zaledwie 100-150 punktów i utrzymują się nawet po dodatkowym podkręceniu Biorąc pod uwagę niemałą „leciwość” tego benchmarka, widoczne różnice są i tu warte zauważenia.

Pod Vantage będzie podobnie. Rozrzut wyników obydwu kart zawiera się w granicach 50-200 punktów, i co najbardziej ciekawe, najmniejsza różnica dotyczy trybu najbardziej wymagającego, czyli profilu Extreme.

W grach największa różnica wydajności pomiędzy obiema wersjami HD4870 sięga od niemal zera (Enemy Territory, Call of Juarez, Lost Planet, Assassin's Creed) do około 3 – 4 klatek na sekundę (Stalker, NFS ProStreet, Bioshock). Podobnie jak w aplikacjach syntetycznych, po podkręceniu obu kart do podobnego poziomu, wzajemne relacje pozostają nadal te same.

Uaktywnienie wygładzania krawędzi skutkuje dalszym zmniejszeniem się różnic pomiędzy obiema konstrukcjami. Tym razem relacje obniżają się do zaledwie 1 – 2 klatek na sekundę. Wyjątkiem jest tu NFS ProStreet, w którym karta wyposażona w 1GB pamięci sprawuje się znacznie lepiej po podkręceniu (wyższy minimalny oraz średni FPS).

Na koniec przedstawienie różnic pomiędzy kartami w zależności od obciążenia próbkami AA w wybranych tytułach. Karta wyposażona w 1GB pamięci jest co prawda minimalniebe szybsza, co szczególnie widoczne jest w „Crysisie”, jednak nie są to rozbieżności które w jakiś szczególny sposób były by do wychwycenia podczas grania. Na plus konstrukcji jedno „gigowej” zaliczyć można natomiast brak widocznego w niektórych miejscach doczytywania obszaru pod „Mass Effect”, a także wyższy komfort podczas przedzierania się przez lokacje „Crysis'a” – zauważalne zminimalnizowanie „przycinek” ale już raczej w trybach mało grywalnych.

Na dzień dzisiejszy w przypadku kart tego samego producenta, różnica cen wynosi 200~250 zł. To dużo. Aczkolwiek pewne wątpliwości pozostają, szczególnie kiedy przyjrzymy się wydajności pod Crysisem w środowisku DirectX10 i uaktywnionym trybie wygładzania krawędzi. Obok aplikacji syntetycznych 3dmark, Stalker (silnik deffered shading) oraz Need For Speed, Crysis to jedyny test w którym tak naprawdę widać realną korzyść z zastosowania powiększonej pojemności pamięci na tych kartach.

Biorąc jednak pod uwagę istotny aspekt jakim są wymagania gier obecnie ukazujących się na rynku, a tym samym wzrastające obciążenie kart jednoprocesorowych, zbyt wysokich fps-ów raczej nie można będzie wymagać w rozdzielczości 1920x1200 przy AA-x4, a nawet AA-x8. Dotyczy to tym bardziej gier pokroju Crysis'a, Warhead'a czy nowego FarCry 2.

1GB pamięci może się przydać w najbliższym czasie, ale jeżeli chodzi o Radeona HD4870, mówiąc szczerze, raczej nie do trybów grywalnych.

Pewne natomiast jest to, że wersja 512MB ma znacznie lepszy współczynnik cena/wydajność i tym kierujmy się  kiedy kartę zmieniamy stosunkowo często. Opcja konstrukcji wyposażonej w 1GB ramu może być jednak bardzo ciekawa dla osób posiadających płyty obsługujące CrossFire. Jeżeli nie stać nas dziś na dwurdzeniowego HD4870X2, można w ten sposób niejako na raty zbudować specyficzny tandem, który pozwoli cieszyć się dobrą wydajnością znacznie dłużej.

W pozostałych przypadkach, jeżeli już nawet dysponujemy środkami na zakup wersji 1GB, rzućmy okiem na wersje wyposażone w mniej pamięci, ale podniesione fabrycznie zegary. Z reguły można wtedy liczyć na bardziej obiecujący overclocking, który przełoży się na wydajność znacznie lepiej aniżeli dodatkowe komórki pamięci umieszczone w modułach GDDR5.

Na koniec podsumujmy z czym tym razem mieliśmy do czynienia podczas testów:

HiS Radeon HD4870 512MB – Radeon HD4870 w wykonaniu HiS'a to karta bardzo atrakcyjna wizualnie, oferująca dobre osiągi w grach (warto zaznaczyć, przy optymalnym dla niej procesorze), a także posiadająca drobne wady i naleciałości konstrukcji referencyjnych. Będą nimi z jednej strony nieco „suszące głowę” chłodzenie w trybie 3D, z drugiej wysoka, wynosząca ponad 70 stopni temperatura podczas spoczynku. Karta została stosunkowo dobrze wyposażona we wszelkie potrzebne przejściówki oraz kable. W obecnej cenie będzie to więc produkt godny polecenia, tym bardziej że za wersję 1GB, lub podkręconą fabrycznie będziemy musieli wysupłać już znacznie więcej.

HiS Radeon HD4870 1GB – Drugi „pojemniejszy” w pamięć produkt, w zasadzie poza drobnymi różnicami w głośności podczas pracy, poborze energii oraz temperaturze nie różni się wielce od uboższego o 512 megabajtów brata. Dobra wydajność, miejscami na poziomie wersji fabrycznie podkręconych (512MB), niski pobór energii podczas spoczynku to niewątpliwe atuty. Nieco gorzej sprawa wygląda w przypadku temperatury w trybie 3D (91stopni rdzeń / 95stopni pamięci), oraz podatności na podkręcanie. Na dodatek dzisiejsza, stosunkowo wysoka cena znacznie przekraczająca 1000zł nie ułatwia tej karcie zdobycia kawałka rynkowego tortu. Będzie to zatem produkt w miarę udany ale także, tu nie ma co ukrywać, w stosunku do oferującej bardzo zbliżoną wydajność 512-tki, już nieco za drogi.

Podziękowania dla firmy Komputronik za wypożyczenie kart do testów