AMD vs Intel – która platforma oferuje lepszą wydajność dysków SSD?

Ostatnio sporo się dzieje na rynku dysków SSD. Wszystko za sprawą magistrali PCI-Express 4.0, która pozwoliła znacząco przyspieszyć rozwój nośników półprzewodnikowych – na rynku pojawiły się superszybkie konstrukcje o parametrach nieosiągalnych dla dotychczasowych modeli korzystających ze standardu PCI-Express 3.0. Dobrym przykładem jest tutaj np. Samsung 980 PRO, który potrafi uzyskać transfery rzędu 7000 MB/s.

Pewnym problemem mogła być kompatybilność. Jeszcze do niedawna osoby decydujące się na zakup superszybkiego nośnika SSD wybierały platformy AMD, bo tylko one wspierały standard PCI-Express 4.0. Ostatnio to się zmieniło - na rynku zadebiutowała nowa generacja procesorów Intela, która też wprowadziła obsługę magistrali.

Mało tego! Intel zaczął się przechwalać, że jego platforma zapewnia lepsze osiągi dysków M.2 PCIe 4.0 x4. Deklaracja zabrzmiała odważnie, więc postanowiliśmy sprawdzić, jak jest w rzeczywistości.

Nim przejdziemy do testów, warto jeszcze rzucić okiem na porównanie możliwości platform - kontroler PCI-Express 4.0 został zintegrowany w procesorach, ale funkcjonalność platformy zależy również od zastosowanej płyty głównej.

AMD jako pierwsze wprowadziło obsługę standardu PCI-Express 4.0, więc jest on dostępny dla większej liczby platform.

W przypadku platform konsumenckich, wsparcie dla nowej magistrali oferują procesory Ryzen 3000 (Matisse) i 5000 (Vermeer) na płytach głównych z chipsetami X570 i B550. Mimo udostępnienia 24 linii sygnałowych, tańsze modele - B550 zwykle są ograniczone do jednego slotu M.2 PCIe 4.0. x4 (aczkolwiek znajdą się też modele z większą takich liczbą gniazdek). W X570 funkcjonalność jest lepsza, bo PCIe 4.0 jest dostępne także w gniazdek podłączonych do chipsetu.

Potencjał PCIe 4.0 mogą wykorzystać również użytkownicy profesjonalnej platformy z procesorami Ryzen Threadripper 3000 (Castle Peak) na płytach głównych TRX40. Cała konstrukcja oferuje bagatela 72 linie PCI-Express 4.0, które producenci płyt mogą rozdzielić wg własnego uznania.

W przypadku Intela taka funkcjonalność póki co jest dostępna tylko dla konsumenckiej platformy – mówimy o konfiguracjach z procesorami Core 11. generacji (Rocket Lake-S) i płytami głównymi z serii 500 lub niektórymi modelami z chipsetami H470/Z490 (część starszych modeli mimo zamontowania nowego procesora nie oferuje obsługi PCIe 4.0).

Możliwości plyt Z590, H570 i B560 są bardzo zbliżone - procesory dysponują 20 liniami PCI-Express 4.0, ale do dyspozycji oddano jedno gniazdo M.2 w standardzie PCIe 4.0 x4 podłączone bezpośrednio do procesora (niektóre lepsze modele potrafią obsłużyć więcej slotów). Tanie modele H510 niestety nie obsługują nośników pod M.2 PCIe 4.0 x4 (wsparcie dotyczy tylko slotów PCI-Express x16 dla kart rozszerzeń).

Skoro już wiemy, jak obsługa PCI-Express 4.0 wygląda w teorii, przejdźmy do praktyki i testów wydajności.

Do porównania wydajności platform wykorzystaliśmy nośnik Samsung 980 PRO 250 GB – to jeden z nowszych modeli, który został zaprojektowany typowo pod kątem wykorzystania potencjału PCI-Express 4.0.

Testy przeprowadziliśmy na dwóch zbliżonych konfiguracjach (reprezentujących podobny segment):

Platforma AMD X570

• Procesor: AMD Ryzen 5 5600X
• Chłodzenie procesora: Cooler Master MasterLiquid ML120L V2 RGB
• Płyta główna: ASUS ROG Crosshair VIII Hero (Wi-Fi)
• Pamięć RAM: ADATA XPG Spectrix D60G 2x 8 GB 4133 MHz CL19
• Dysk systemowy: GOODRAM IRDM PRO Gen. 2 512 GB
• Zasilacz: be quiet! Dark Power 12 750W

Platforma Intel Z590:

• Procesor: Intel Core i5-11600K
• Chłodzenie procesora: Cooler Master MasterLiquid ML120L V2 RGB
• Płyta główna: ASUS ROG Maximus XIII Hero
• Pamięć RAM: ADATA XPG Spectrix D60G 2x 8 GB 4133 MHz CL19
• Dysk systemowy: GOODRAM IRDM PRO Gen. 2 512 GB
• Zasilacz: be quiet! Dark Power 12 750W

Na obydwóch platformach zainstalowaliśmy system operacyjny Windows 10 64-bit (2H20) z najnowszymi sterownikami dla chipsetu.

Żeby zmniejszyć wpływ dodatkowych elementów na wydajność, dysk został zamontowany w złączu M.2 PCIe 4.0 x4 najbliżej podstawki procesora (bez dodatkowego radiatora, a do chłodzenia procesora wykorzystaliśmy zestaw AiO).

Pierwszy test i pierwsze zaskoczenie! Platforma Intela zapewnia wyraźnie lepszą wydajność przy operacjach losowych - różnica sięga nawet 23%.

Tym razem to platforma AMD okazała się ciut lepsza w niektórych testach - największe różnice odnotowaliśmy przy odczycie i zapisie losowym 4K, a także czasie dostępu.

PCMark 10 nie wykazał znaczących różnic między platformami.

Testy rzeczywiste wykazały przewagę platformy Intela w dwóch scenariuszach - przy kopiowaniu małych plików oraz kompresji. Platforma AMD była natomiast ciut sprawniejsza w teście instalacji gry.

Wnioski po testach nie są specjalnie zaskakujące. Nie oznacza to jednak, że Intel nie miał racji w swoich deklaracjach... chociaż z drugiej strony nie powiedział nam też wszystkich szczegółów.

Wsparcie dla PCI-Express 4.0 na platformie Intela pojawiło się prawie dwa lata po wprowadzeniu go do komputerów z procesorami AMD. Dużych różnic w wydajności jednak nie uświadczymy. Nasz szybki test pokazał, że konstrukcja "niebieskich” czasami zapewnia lepsze osiągi przy losowych operacjach na mniejszych plikach. W sporadycznych przypadkach (operacje losowe i instalacja) wygrywa jednak AMD.

Obydwaj producenci mieli różne podejście do projektowania kontrolera PCI-Express 4.0, ale w większości scenariuszy platformy zapewniają bardzo zbliżone osiągi. W niektórych zastosowaniach można jednak zauważyć przewagę platformy Intela

Warto jednak zauważyć, że konstrukcja Intela nie zapewnia takiej funkcjonalności, jak w przypadku platformy AMD. Nowoczesne płyty główne Z590 zwykle pozwalają na zamontowanie tylko jednego dysku M.2 PCIe 4.0 x4, podczas gdy konkurencyjne modele X570 bez problemu obsługują dwa lub nawet trzy takie nośniki. Ten aspekt również może mieć znaczenie przy wyborze odpowiedniej platformy.

Czekamy jednak na rozwój sytuacji. Warto bowiem wspomnieć, że już niedługo na rynku mają pojawić się procesory Core 12. generacji – pierwsze konsumenckie układy oferujące wsparcie dla PCI-Express 5.0. Nowa wersja interfejsu może przynieść jeszcze szybsze SSD, początkowo dostępne dla platformy Intela.