Procesory AMD Ryzen 2-giej generacji - premiera

Procesory Ryzen pierwszej generacji (mikroarchitektura Zen, nazwa kodowa Summit Ridge) pozwoliły AMD na ponowne podjęcie efektywnej walki z Intelem na rynku procesorów. To bardzo udane konstrukcje potrafią deklasować procesory konkurencji (w tym samym segmencie cenowym) w zastosowaniach wielordzeniowych, ale są nieco mniej wydajne w grach. Różnica w stosunku do konkurencji w tych zastosowaniach nie jest jednak tak duża, jak w przypadku poprzedniej generacji procesorów AMD FX (mikroarchitektura Bulldozer). Dziś w redakcji mamy przyjemność pokazać wam procesory Ryzen drugiej generacji, o nazwie kodowej Pinnacle Ridge (seria 2xxx).

Oczywiście z Ryzenami serii 2xxx mieliśmy już do czynienia, przy okazji premiery APU Raven Ridge. Konkretnie mówimy o modelach Ryzen 3 2200G i Ryzen 5 2400G które mieliśmy okazję testować - litera "G" w nazwie wskazuje właśnie na obecność zintegrowanej grafiki. Procesory te jednak wciąż były wykonane w litografii 14-nm (a w zasadzie ulepszonej - 14nm+), podczas gdy Ryzeny drugiej generacji bez zintegrowanej grafiki wykonane są już 12-nanometrowym procesie produkcyjnym.

• podstawka AM4 - zadziałają zarówno ze starszymi płytami serii 3xx (po aktualizacji BIOS) i serii 4xx
• 12-nanometrowy proces produkcyjny
• wyższa wydajność i lepsza energooszczędność od poprzedników
• lepsze turbo dzięki Precision Boost 2 i XFR2
• bardzo atrakcyjne ceny premierowe

Przypomnijmy tylko, że każdy Ryzen jest odblokowany, a X w nazwie oznacza tylko obecność technologii XFR (wyższe turbo w zależności od rezerwy energetyczno-cieplnej). Wszystkie Ryzeny (zarówno pierwszej, jak i drugiej generacji) wykorzystują podstawkę AM4, która to - jak nie omieszka podkreślić AMD, dyskretnie, acz znacząco wskazując na poczynania Intela - ma być wspierana do 2020 roku. Później najprawdopodobniej zostanie zastąpiona przez AM4+ lub wręcz AM5 (w zależności od tego, kiedy pod nasze strzechy zawitają pamięci DDR5).

Jak ceny mają się kształtować w polskich sklepach? Ceny w przedsprzedaży prezentują się następująco:

• Ryzen 7 2700X - 1339 złotych
• Ryzen 7 2700 - 1239 złotych
• Ryzen 5 2600X - 919 złotych
• Ryzen 5 2600 - 799 złotych

Na kolejnych stronach znajdziecie testy wydajnościowe (zarówno w benchmarkach jak i grach) oraz nasze wyniki OC oraz poboru mocy nowych procesorów.

Wraz z Pinnacle Ridge debiutują dziś płyty główne z nowym chipsetem AMD X470. Generalnie nie wprowadza on jakichś rewolucyjnych zmian, ale kilka interesujących nowości jak choćby technologia StoreMI. StoreMI to odpowiedź AMD na technologię Intel Optane Memory, w której do przyśpieszenia HDD można wykorzystać dowolny dysk SSD, a nawet RAM. StoreMi wydaje się być zarezerwowana dla nowych płyt i do końca nie wiadomo, czy aktualizacja BIOS do płyt 3xx pozwoli na ich wykorzystanie. Z drugiej strony takich technologii na rynku jest całkiem sporo. Potestujemy, zobaczymy. W przeddzień premiery AMD wciąż dopracuje sterownik StoreMI, więc testy tego rozwiązania muszą się nieco przesunąć w czasie. 

Wraz z premierowymi procesorami do naszej redakcji trafiły trzy płyty główne z chipsetem X470 - modele ASUS, Gigabyte i MSI. Dwie pierwsze konstrukcje przedstawiamy bliżej w oddzielnych recenzjach, które pojawiły się równocześnie z tą recenzją. Tutaj rzucimy okiem na propozycję MSI, a konkretnie X470 Gaming M7 AC.

Testy nowych Ryzenów przeprowadziliśmy na płycie głównej ASUS ROG Crosshair VII Hero (Wi-Fi) w wersji z pamięciami 3400 MHz oraz 2400 MHz (by pokazać wpływ szybszej pamięci na działanie procesorów). Równocześnie na tej samej platformie z pamięciami 3400 MHz przetestowaliśmy model Ryzen 1800X, by mieć lepszy wgląd w możliwości energetyczne nowej generacji.

Odwieczne pytanie w takich sytacjach brzmi - czy nowa generacja przyniesie nam wzrost wydajności i efektywności energetycznej przy takich samych zegarach? Podkręciliśmy modele 1800X i 2700X do 4 GHz na wszystkich rdzeniach, RAM pracował z taktowaniem 3000 MHz. Wszystko z użyciem tej samej płyty głównej i zasilacza.

Na wstępie wszystko wygląda "legitnie" - jest szybciej i efektywniej. Oczywiście 2700X i tak ma tu przewagę dzięki szybszemu kontrolerowi RAM, nie tylko dzięki architekturze i litografii. W każdym razie - jest postęp.

Cudów nie będzie, bo nie ma prawa ich być - jest to rozwinięcie pierwszej generacji Ryzen, której możliwości doskonale znamy.

Na początku wygląda to nieźle - oba procesory bez problemu "wbijają" na prawie 4,4 GHz na wszystkich rdzeniach, a podkręcaliśmy przy użyciu coolerów Wraith dołączonych do nich dołączonych - lepsze systemy chłodzące (np. cieczą) powinny nam nieco pomóc. Jednak gdy spojrzymy na wysokie wartości turbo (dla mniejszej ilości rdzeni), to entuzjazm opada. Podobnie jeśli spojrzymy na napięcie. 100% ustabilizowanie naszych egzemplarzy procesorów wymusiło obniżenie taktowania do 4,1 GHz w przypadku 2600X i 4,225 w przypadku 2700X. A więc nowe CPU podkręcają się na powietrzu nieco lepiej, ale wciąż bardzo przeciętnie.

Generalnie "równowaga mocy" pozostała taka sama - w podobnej cenie dostaniemy więcej rdzeni od AMD co pozwala na wyższą wydajność w zastosowaniach pół i profesjonalnych, ale pojedynczy rdzeń Intela jest mocniejszy. AMD jednak ciągle skraca dystans. Miło również popatrzeć na wzrost wydajności 2700X w stosunku do 1800X.

Dla porządku przypomnimy, że wszystkie testy wykonaliśmy na tej samej płycie głównej i przy użyciu tego samego zasilacza. Przy standardowych ustawieniach procesora potwierdza się, że szybszy 2700X pobiera mniej mocy niż 1800X. Pobór mocy 2600X po (skromnym) OC jest naprawdę akceptowalny, natomiast nowy 8-rdzeniowiec  masakruje system - pobór mocy jest ogromny.

Tu należy się naszym czytelnikom małe wyjaśnienie - docelowo chcieliśmy, aby procesory AMD i Intela zostały przetestowane przy takim samym, maksymalnym taktowaniu naszego zestawu RAM, czyli 3400 MHz. Niestety, z bliżej nieznanych nam przyczyn (a gorączka premierowych testów nie pozwoliła na dogłębne zbadanie problemu), na platformie Intela (płyta główna ASUS ROG Maximus X Hero) pamięci SniperX odmówiły pracy z taką częstotliwością i musieliśmy je obniżyć do 3200 MHz - różnica nie powinna być znacząca. Jest to chyba pierwszy udokumentowany przypadek, gdy platforma AMD umożliwiła działanie pamięci RAM z wyższym taktowaniem niż platforma Intela ;-).

3DMark to dobry test, ale podchodzi nieco zbyt entuzjastycznie do możliwości procesorów AMD (w przypadku wyniku ogólnego - do testu CPU zastrzeżeń nie mamy). Rzeczywiste testy w grach wskazują, że procesory Intela zwykle radzą są lepiej - wielkość różnicy zależy od konkretnego tytułu no i oczywiście miejsca testowego (mniej lub bardziej obciążającego CPU), czy choćby ustawień graficznych (zwykle wraz ze zwiększeniem szczegółowości grafiki, wpływ procesora na wynik się zmniejsza).

Akurat Wiedźmin 3 świetnie korzysta z możliwości procesorów i pamięci RAM nawet w najwyższych ustawieniach. Procesory Intela pozostają tu na szczycie, chociaż dystans do AMD nie jest bardzo duży (zwłaszcza przy ustawieniach uber).

Nie da się ukryć, że firma AMD dowiozła wszystkie obietnice na premierę. Jednak nawet na najlepsze produkty nie patrzymy bezkrytycznie, więc do każdej zalety dodajmy jedno "ALE". Każdy z punktów możecie zweryfikować na podstawie testów, które znajdują się na trzeciej i czwartej stronie tej recenzji.

Tak, Ryzeny drugiej generacji są bardziej energooszczędne od pierwszej. Zwykle jednak bywa tak, że wraz z obniżeniem poboru mocy producenci równocześnie windują w górę zegary celem uzyskania wyższej wydajności. Najlepiej to widać po topowym modelu Ryzen 7 2700X, którego TDP pomimo zmniejszenia litografii z 14 do 12 nanometrów wzrosło do 105 W - jego wymagania co do chłodzenia są więc większe niż 1800X - ALE wciąż pobiera on mniej energii.

Warto zauważyć, że wszystkie trzy nowe płyty główne X470 które mieliśmy okazję obadać przed premierą, miały rozbudowaną sekcję zasilania i dwa gniazdka do zasilania CPU (8-pin + 4-pin).

Tak - niezależnie od zastosowań procesory drugiej generacji będą zawsze szybsze od swoich odpowiedników. Dotyczy to również zastosowań rozrywkowych, ale w porównaniu z Intel Core 8-mej generacji wciąż oferują one nieco niższą wydajność w grach.

Tak, już sama mikroarchitektura Zen+ da nam wyższą wydajność, a AMD na tym nie poprzestało i zwiększyło jeszcze częstotliwość pracy układów. Nie bez wpływu na wydajność ma również zastosowanie szybszego kontrolera RAM - aż 2933 MHz.

Tak, możemy liczyć na wyższe OC, ale szału nie ma, możliwości są po prostu przeciętne (bezproblemowo 4,1-4,2 GHz na chłodzeniu powietrzem, w porywach do 4,3 GHz). Równocześnie jednak Precision Boost 2 i XF2 działają tak dobrze, że zaczynamy się zastanawiać, czy OC w ogóle nam się opłaci. W nieco innej sytuacji będą użytkownicy modeli bez "X" (bez technologii XFR2), które nie mają tak wyśrubowanego turbo, więc OC z pewnością się przyda. Przypomnijmy, że instalując lepsze chłodzenie, technologia XFR2 automatycznie z tego skorzysta podbijajac nieco zegary (wykorzystana zostaje większa rezerwa energetyczno-cieplna).

Najprościej i najefektywniej jest "podkręcić" procesory Ryzen za pomocą szybszej pamięci RAM. Związane jest to oczywiście z magistralą Infinity Fabric, która pracuje z takim samym taktowaniem jak RAM - a więc komunikacja między rdzeniami i pamięcią podręczną również przyśpiesza.

Podczas testów "zegar w zegar" podkręciliśmy 2700X i 1800X do 4 GHz (wszystkie rdzenie). 2700X nie miał absolutnie najmniejszych problemów z pracą w takiej konfiguracji, podczas gdy dla naszego egzemplarza 1800X był to absolutny szczyt możliwości. Pobór mocy Ryzen 7 2700X lawinowo rośnie po OC. Te procesory na pewno świetnie nadają się do bicia rekordów przy pomocy ciekłego azotu, ale bardziej efektywne OC w warunkach domowych pozostaje w sferze marzeń. AMD chwali się, że procesory mają pod "czapą" luta, a nie gluta. No fajnie, ale na wysokie OC i tak nie ma co liczyć.

Tak, premierowe ceny Ryzenów pierwszej generacji były wyższe (ale wciąż były bardzo atrakcyjne). Dość powiedzieć, że cena topowego modelu 2700X i tak powinna (podatek od nowości?) być niższa od aktualnej (obniżonej) ceny 1800X. Dodatkowo dostajemy w zestawie bardzo fajne coolery, więc odpada nam koszt zakupu chłodzenia (do tej pory w coolery Wraith były wyposażone jedynie wybrane modele 1-szej generacji).

Jeśli już mielibyśmy się do czego przyczepić, to cooler Wraith Spire (2600X) montujemy za pomocą śrubek (musimy odkręcić z płyty mocowanie), natomiast Wraith Spire (2700X) za pomocą zapięcia (nie ma potrzeby zdejmowania mocowania z płyty). Skąd ta niekonsekwencja i czemu lepszy docisk zastosowano w radiatorze dla modelu o mniejszym TDP?

Nie, zadziałają z każdą płytą z podstawką AM4, również ze starszymi opartymi na chipsetach serii 3xx - o ile tylko oczywiście otrzymają aktualizację BIOS i spełnią wymagania energetyczne (słabsze płyty mogą np. nie udźwignąć 105-watowego modelu). Czy nowe procesory będą lepiej działać na nowych płytach z chipsetami serii 4xx? Teoretycznie taka sytuacja nie powinna mieć miejsca, chociaż płyty serii X470 chwalą się ulepszoną sekcją zasilania, co z pewnością może mieć wpływ na OC.

Druga generacja Ryzenów to nie całkiem nowe procesory, ale ulepszona pierwsza generacja. Cudów nie należało się więc spodziewać, jedynie usprawnień, a te bez wątpienia nam dostarczono. Jasne, fajnie byłoby gdyby Ryzeny 2 dały nam możliwość "domowego" podkręcenia w okolice 5 GHz, ale patrząc na 1-szą generację nikt obeznany ze sprzętem nie liczył na taki scenariusz. To bardzo dobre i bardzo dobrze wycenione procesory.

Dlaczego nie dostały znaczka "Super Opłacalność"? Zostawiamy je dla modeli bez "X", które są 100 zł tańsze. Naturalnie 2700X (8 rdzeni/16 wątków) bardziej przyda się użytkownikom, które potrzebują większej mocy procesora np. do prac półprofesjonalnych, a 2600X (6 rdzeni/12 wątków) dla mniej wymagających osób, które to - podkreślmy - i tak dostaną naprawdę przyzwoitą moc obliczeniową.

Dobra, ale czemu topowy model ma oznaczenie 2700X, a nie 2800X, jak nakazywałaby logika? Nie da się wykluczyć, że AMD trzyma wyselekcjonowane płytki krzemowe by niedługo zaprezentować wyśrubowanego do granic możliwości 2800X. To jednak na razie czyste spekulacje.

Co dalej? Na pewno wkrótce pojawią się kolejne, mniej wydajne modele drugiej generacji. Liczymy zwłaszcza na to, że modele Ryzen 3 o wyższych zegarach w końcu lepiej zawalczą z konkurencją w niższym segmencie. Potem (prawdopodobnie około września) otrzymamy Threadrippera drugiej generacji, na co już się cieszę, bowiem te procesory naprawdę solidnie namieszały na rynku high-end, oferując użytkownikom moc obliczeniową o jakiej do tej pory mogli pomarzyć w tym segmencie cenowym.

• bardzo dobry stosunek ceny do możliwości
• wyższa wydajność i lepsza energooszczędność od poprzedniej generacji
• wsteczna kompatybilność z płytami serii 3xx
• ulepszony proces technologiczny 12-nm
• 6 rdzeni i 12 wątków
• kontroler RAM 2933 MHz
• ulepszone turbo (PB2 i XFR2)
• cooler Wraith Spire w zestawie


• przeciętne możliwości OC

• bardzo dobry stosunek ceny do możliwości
• wyższa wydajność i lepsza energooszczędność od poprzedniej generacji
• wsteczna kompatybilność z płytami serii 3xx
• ulepszony proces technologiczny 12-nm
• 8 rdzeni i 16 wątków
• kontroler RAM 2933 MHz
• ulepszone turbo (PB2 i XFR2)
• podświetlany cooler Wraith Prism w zestawie


• przeciętne możliwości OC
• bardzo wysoki pobór mocy po OC