GeForce GTX 660 - premiera

Zapraszamy do premierowego artykułu poświęconego najnowszej karcie graficznej firmy Nvidia - GeForce GTX 660. Nowość w szeregach "zielonych" zastępuje układ GTX 560. Długo wyczekiwany akcelerator z sercem Kepler ma szansę stać się jedną z częściej wybieranych kart przez średnio wymagających graczy, bo jego cena nie jest tak wysoka, jak w przypadku modeli GTX 670/680, bądź przedstawionego parę tygodni temu GeForce GTX 660 Ti. GeForce GTX 660 został wyceniony na kwotę ok. 990 zł. Czy zagrozi konkurencyjnemu Radeonowi 7870? Jak wypadnie na tle poprzednika oraz innych akceleratorów? Wszystko w tej publikacji!

13 wrzesień jest datą ważną dla Nvidii, to właśnie tego dnia następuje premiera GeForce GTX 660, ale nie tylko. Równolegle przedstawiony zostaje GeForce GTX 650 (cena to ok. 490 zł), który ma zaspokoić potrzeby tych z was, którzy do gier sięgają rzadko i/lub nie potrzebują grać ze wszystkimi detalami graficznymi. Niestety, Nvidia nieco po macoszemu podeszła do prezentacji wolniejszego modelu i pierwsze wyniki GTX-a 650 przedstawimy dopiero za kilka dni. Daje to jasno do zrozumienia, że dla "zielonych" w tym momencie najważniejszy jest GeForce GTX 660.

Nic dziwnego, w końcu od wielu lat producentom najwięcej sprzedaje się kart graficznych z segmentu low-end oraz mainstream. Da się to również zauważyć na naszym forum oraz w komentarzach, gdzie najczęściej pytacie o akceleratory kosztujące ok. 400-1000 zł. Tym bardziej z niniejszego testu powinniście wyciągnąć najwięcej informacji, czym obecnie warto się zainteresować z przeznaczeniem do gier, a przy okazji nie rujnując portfela.

UWAGA: dziś przedstawiamy wam wyniki kart graficznych GeForce GTX 660. Pełny test GeForce GTX 650 udostępnimy już niebawem.

W prostej linii układ GeForce GTX 660 zastępuje model GeForce GTX 560, który znów zastąpił świetnie  sprzedającego się GeForce’a GTX 460. Jeśli spojrzeć na teoretyczną wydajność nowej karty graficznej firmy Nvidia, skok szybkości działania gier w porównaniu z poprzednikiem może być naprawdę spory. Oczywiście o sensowności zakupu GTX-a 660 dużą rolę odegra cena.

Dość zaskakującą informację udostępniła Nvidia, twierdząc że bohater artykułu będzie dobrym wyborem dla kogoś, kto gra w trybie 1920x1080 (1920x1200) w wysokich ustawieniach graficznych – w tym z wygładzaniem krawędzi. Nasze testy zweryfikują tę tezę.

Oprócz tego dokonaliśmy pomiarów w bardzo wysokim trybie obrazu 2560x1600 pikseli. Udało nam się także wykonać testy dwóch układów GTX 660 w SLI.

Tak wygląda GeForce GTX 660 o referencyjnej budowie

Sugerowana cena GeForce GTX 660 wynosi ok. 990 zł. Mniej więcej tyle kosztują autorskie Radeony 7870 ze zmienionym chłodzeniem i podniesioną częstotliwością taktowania. Taka właśnie karta znalazła się jako konkurent dla GeForce GTX 660. Oprócz tego umieściliśmy na wykresach wiele innych akceleratorów, m.in.:

• Radeon 6850
• MSI Radeon 7850
• Sapphire Radeon 7870
• Asus Radeon 7950
• GeForce GTX 560
• GeForce GTX 560 Ti
• Asus GeForce GTX 570

Według nas to optymalna lista, przez co łatwo będziecie mogli wyrobić sobie zdanie o najnowszym akceleratorze Nvidii.

Poniżej prezentujemy porównanie najważniejszych danych technicznych z innymi układami graficznymi, a już na następnej stronie pełna specyfikacja architektury wewnętrznej.

Nowy GeForce wykorzystuje inny chip niż wcześniej zaprezentowani bracia z wyższych segmentów. Nie jest to już GK104, a GK106, którego zaprojektowano specjalnie do GTX-a 660.

Układ znacznie różni się od Keplerów zbudowanych na GK104 i silnik w GTX 660 może wydawać się ubogi. Rdzeń ma powierzchnię 221 mm2 i zawiera 2,54 mld tranzystorów. Dla porównania model GeForce GTX 660 Ti ma 294 mm2 i aż 3,54 mld tranzystorów.  Poszczególnych jednostek wykonawczych jest mniej, a zatem nie było sensu wyłączać kolejnych bloków SMX, a po prostu zaprojektowano prostszy układ.

Jak widać dzieli się on na trzy klastry GPC. Dwa z nich zawierają po dwa bloki SMX, ostatni zaś - tylko jeden. Zliczając zatem wszystkie jednostki, GeForce GTX 660 ma 960 procesorów strumieniowych, 80 jednostek teksturujących i 24 jednostki rasteryzujące. Oprócz tego, podobnie jak GeForce GTX 660 Ti, zastosowano 192-bitową magistralę pamięci. Składa się ona z trzech modułów:

• Kontroler 1: 1 GB, 16-bit
• Kontroler 2: 512 MB, 32-bit
• Kontroler 3: 512 MB, 32-bit

GeForce GTX 660 został wyposażony w funkcje GPU Boost, czyli turbo, dzięki któremu częstotliwość taktowania rdzenia wzrasta gdy tylko istnieją do tego warunki (odpowiednie napięci, temperatura, obciążenie). Nvidia podaje, że z wyjściowych 980 MHz układ może być przetaktowany do wartości 1033 MHz.

Według Nvidii pobór prądu GeForce’a GTX 660 wynosi ok. 115 W, a po podwyższeniu progu TDP (np. w EVGA PrecisionX) do +110% wzrasta do ok. 127 W. Na stronie z poborem prądu zestawimy nowego GeForce’a z konkurencją. Ale już teraz zdradzamy, że wyniki naprawdę zaskakują.

Ponadto najnowszy GeForce obsługuje wszystkie technologie, jakimi szczyci się seria GeForce GTX 600, czyli m.in.: adaptacyjną synchronizacją pionową, wygładzaniem krawędzi TXAA, obsługą wielu monitorów, czy też PhysX. Więcej na ten temat pisaliśmy np. w artykule premierowym o GeForce GTX 660 Ti. 

Zawartość pudełka: Karta graficzna Instrukcja obsługi Przejściówka DVI->D-Sub

Akcelerator mierzy ok. 25 cm, czyli podobnie, jak modele pochodzące z wyższych segmentów. Dzieje się tak za sprawą rozbudowanego układu chłodzącego, który zakrywa prawie cały awers. Laminat płytki drukowanej, jak ostatnio we wszystkich kartach firmy Asus, został pokryty czarnym matem, co wielu osobom się podoba, bo nadaje ciekawszego wyglądu. Jak już wspominaliśmy, gabaryty niniejszego GeForce’a GTX 660 są spore. Poza górną krawędź karty graficznej, która ma dodatkową listwę usztywniającą, wystają rurki cieplne i obudowa chłodzenia, co potęguje wielkość urządzenia. Jeśli chodzi o sam system chłodzący, to Asus nie mógł zastosować niczego innego, niż sprawdzony układ DirectCU II. W przypadku niniejszej karty graficznej występują trzy rurki cieplne o zwiększonej średnicy. Rurki przenoszą ciepło z rdzenia graficznego na aluminiowe finy radiatora, który rozciąga się przez prawie całą długość płytki drukowanej. W miejscu usytuowania chipu graficznego znajduje się wentylator 75 mm. Drugi o identycznych rozmiarach osadzono tuż nad sekcją zasilania, która nie ma dodatkowego chłodzenia w postaci radiatorów. Jest schładzana wyłącznie przez wentylator. Również pamięć operacyjna nie otrzymała radiatorów.Kultura pracy systemu DirectCU II – na szóstkę. O ile niegdyś zdarzały się akceleratory graficzne Asusa, które robiły spustoszenie przy pomocy swych wentylatorów, tak obecnie jeszcze się nie zdarzyło natrafić na taki model karty. Temperatura rdzenia w grach osiągała maksymalnie 66 stopni, a w spoczynku – 34.Dostępne złącza na karcie graficznej: 2x DVI HDMI Display Port SLI Zasilanie 6-pin

Zawartość pudełka: Karta graficzna Instrukcje obsługi Sterowniki Przejściówka DVI->D-Sub Przewód zasilający

EVGA GeForce GTX 660 SC nie wygląda tak ciekawie, jak pozostałe karty zawarte w artykule. System chłodzący przypomina wersję referencyjną. Laminat płytki drukowanej został pokryty czarnym kolorem, zresztą w podobnej kolorystyce są także pozostałe elementy karty. Długość niniejszego GTX-a 660 wynosi nieco ponad 25 cm (płytka PCB – ok. 17 cm).2 GB pamięci operacyjnej rozmieszczono po obu stronach płytki drukowanej (po cztery na stronę). Ich producentem jest firma Samsung.Zainstalowane chłodzenie nie zostało zbudowane z takim rozmachem, jak systemy pozostałych kart GTX 660. Akcelerator ma w końcowej części karty wentylator znany z bardzo wielu innych kart z serii GeForce (nawet kilka generacji wstecz). Zasysa on powietrze i przedmuchuje przez aluminiowy radiator. Już ogrzane opuszcza komputer poprzez śledź akceleratora. System ten w miejscu styku z rdzeniem graficznym ma wbudowany miedziany blok. Schładzaniu podlegają też cztery moduły pamięci RAM oraz sekcja zasilania.I niestety, zarówno wydajność jak i kultura pracy pozostawiają wiele do życzenia. W czasie grania wentylator generuje wyraźny szum powietrza, co potrafi nieco irytować. Głośność chłodzenia oceniamy mniej więcej na poziomie karty Zotac GeForce GTX 660 AMP!.Jest jeszcze gorzej w przypadku osiąganych temperatur – rdzeń graficzny pod obciążeniem osiągał aż 77 stopni. W porównaniu z pozostałymi akceleratorami  GTX 660 – prawie przepaść.Dostępne złącza na karcie graficznej: 2x DVI HDMI Display Port SLI Zasilanie 6-pin

Zawartość pudełka: Karta graficzna Instrukcja obsługi Przejściówka DVI->D-Sub Sterowniki Przewód zasilający

Pierwsze wrażenie jakie odnieśliśmy po wyjęciu karty z pudełka, to jakość wykonania. Wszystko wydaje się dopracowane i zrobione z dokładnością. Znalazła się nawet listwa usztywniająca biegnąca wzdłuż górnej krawędzi płytki drukowanej.Pod względem wielkości, MSI GeForce GTX 660 TF mierzy ok. 23 cm, czyli mniej od Asusa i EVGA. Moduły pamięci operacyjnej rozmieszczono po obu stronach karty, po cztery na stronę. Z tego też względu chłodzeniu podlegają tylko te wlutowane w awers akceleratora. Na pokładzie niniejszego GTX-a 660 znalazło się autorskie chłodzenie o nazwie TwinFrozr III. W zależności od zastosowanego chipu graficznego, MSI dobiera wielkość radiatora oraz ilość rurek cieplnych. W przypadku MSI GeForce GTX 660 TF użyto trzy niklowane ciepłowody, w tym jeden o większej średnicy  - 6 mm (pozostałe mają 6 mm). Na samej górze umieszczono dwa wentylatory o średnicy 75 mm.Kultura pracy – całkiem przyzwoita. Nie jest to poziom konkurencyjnego Asusa GeForce GTX 660 DCUII TOP, choć naszym zdaniem pod tym względem wypada lepiej, od pozostałych kart graficznych ujętych w teście. Rdzeń graficzny w grach osiągał temperaturę 61 stopni i jest to najlepszy wynik spośród wszystkich GTX-ów 660 ujętych w naszym porównaniu.Dostępne złącza na karcie graficznej: 2x DVI HDMI Display Port SLI Zasilanie 6-pin

Zawartość pudełka: Karta graficzna Instrukcja obsługi Przejściówka DVI->D-Sub Sterowniki Przewód zasilający

Ten GeForce GTX 660 wygląda może najmniej ciekawie – producent nie użył jakiegoś wymyślnego chłodzenia, a wyglądem przypomina kartę referencyjną. Prosta budowa zaowocowała niezbyt wygórowaną ceną i niewielkimi wymiarami – ok. 20 cm długości.Płytka drukowana została w pełni wypełniona elektroniką, co niezbyt często zdarza się firmie Palit. Karty graficzne tego producenta często mają wiele pustego miejsca. Cały awers zakrywa chłodzenie, natomiast na odwrocie karty widać złożoność elektronicznych podzespołów. Między innymi cztery układy pamięci firmy Samsung (pozostałe kości znajdują się po tej samej stronie co chip).System chłodzący, choć pozornie wygląda pospolicie, to pod względem kultury pracy sprawował się naprawdę dobrze. Jest cichszy od chłodzenia zainstalowanego na opisanym na następnej stronie akceleratorze Zotac GeForce GTX 660 AMP! W przypadku wydajności nie było już tak dobrze, bo chip osiągnął najwyższą temperaturę  spośród wszystkich opisanych kart GeForce GTX 660. Zaskakujące jest to tym bardziej, że Palit GeForce GTX 660 OC miał najniżej ustanowioną częstotliwość taktowania. W grach odnotowaliśmy aż 70 stopni.Chłodzenie niniejszego akceleratora składa się z miedzianej płytki umieszczonej na rdzeniu graficznym, dwóch rurek cieplnych, aluminiowego radiatora oraz centralnie umieszczonego wentylatora o średnicy 90 mm. Odpowiedniej wielkości radiatory znalazły się także na sekcji zasilania.Dostępne złącza na karcie graficznej: 2x DVI HDMI Display Port SLI Zasilanie 6 pin

Zawartość pudełka: Karta graficzna Instrukcja obsługi Przejściówka DVI->D-Sub Sterowniki Przewód zasilający 3 dniowy dostęp do gry Trackmania 2: Canyon

Wyposażenie akceleratora nieco bogatsze, niż w przypadku wcześniej opisanych akceleratorów. Dodatkową zaletą karty Zotac jest 5 lat gwaranci (przydaje się przy późniejszej odsprzedaży).Ci z was, którzy czytali nasz artykuł o GeForce GTX 660 Ti, z pewnością pamiętają że prezentowaliśmy model od firmy Zotac (http://www.benchmark.pl/testy_i_recenzje/geforce-gtx-660-ti/strona/18071.html), który wygląda w zasadzie identycznie, jak model GeForce GTX 660. Długość karty wynosi 19,5 cm (płytka drukowana ok. 17,5 cm). Jest to zatem najmniejszy GTX 660 jaki testowaliśmy w dniu premiery.Zotac GeForce GTX 660 AMP! na stosunkowo niewielkiej powierzchni PCB musiał pomieścić wszystko co potrzebne: osiem kości pamięci, z których cztery są schładzane przez płaski radiator; sekcję zasilania dosłownie na skraju akceleratora z dodatkowym, żeberkowym radiatorem oraz w samym środku chip graficzny. W kwestii chłodzenia jest to ten sam system, który został zainstalowany w mocniejszym bracie: Zotac GeForce GTX 660 Ti AMP! (http://www.benchmark.pl/testy_i_recenzje/geforce-gtx-660-ti/strona/18071.html). Rdzeń przykrywa aluminiowa blacha, do której przymocowane zostały dwie cienkie rurki cieplne. Te z kolei zostały połączone z aluminiowym radiatorem o długości 15,5 cm. Na samej górze systemu chłodzącego znajdują się dwa 75 mm wentylatory, które niestety do najcichszych nie należą. Podczas wytężonej pracy karty graficznej, pracowały najgłośniej spośród wszystkich prezentowanych dzisiaj kart graficznych GeForce GTX 660. Dzieje się prawdopodobnie z tego względu, iż gabaryty akceleratora są niewielkie, co znów poprowadziło do opracowania niedużego radiatora i zastosowania tylko dwóch rurek cieplnych.Temperatura procesora graficznego pod obciążeniem wynosiła maksymalnie 65 stopni, a w trybie spoczynku – 33 stopnie.Dostępne złącza na karcie graficznej: 2x DVI HDMI Display Port SLI Zasilanie 6-pin  

Podajemy wynik ogólny oraz GPU Score (odpowiedzialny za wydajność układu graficznego).•3DMark VantageTryb: Performance, 1280x1024.

Podajemy wynik GPU Score (odpowiedzialny za wydajność układu graficznego).•Battlefield 3Tryby: 1680x1050 AA x4 / AF x16 1920x1080 AA x4 / AFx16

Detale jakości grafiki: Maksymalne. Środowisko testowe: DirectX 11.Testów dokonywaliśmy przechodząc z punktu A do punktu B w początkowej fazie gry. Ilość klatek zliczał program Fraps.•Crysis 2Tryby: 1680x1050 AFx16 1920x1080 AFx16

Detale jakości grafiki: Ultra. Dodatkowo ściągnięty pakiet tekstur o wyższej rozdzielczości. Patch 1.9. Środowisko testowe: DirectX 11. Pomiar wydajności był dokonywany w nagranym demie w części miasta DownTown.•Deus Ex: Human RevolutionTryby: 1680x1050 FXAA Wysoki / AFx16 1920x1080 FXAA Wysoki / AFx16

Maksymalne detale graficzne. Środowisko testowe: DirectX 11. Pomiar wydajności polegał na liczeniu kl./s podczas przejścia z punktu A do punktu B.•Dirt:ShowdownTryby: 1680x1050 AA x4 / AF x16 1920x1080 AA x4 / AFx16

Detale jakości grafiki: Ultra Detail. Środowisko testowe: DirectX 11. Test polegał na przejechaniu kawałka odcinka trasy, zawsze w identyczny sposób. Pomiar ilości klatek/s dokonywaliśmy za pomocą Frapsa na wybranym odcinku trasy.•Hard ResetTryby: 1680x1050 AA x4 / AF x16 1920x1080 AA x4 / AFx16

Detale grafiki: Ultra. Środowisko testowe: DirectX 9. Pomiar wykonywaliśmy w początkowej fazie gry, przechodząc z punktu A do punktu B. Pomiar wyświetlanych klatek odbywał się za pomocą programu Fraps.•Max Payne 3Tryby: 1680x1050 AF x16 1920x1080 AF x16

Detale jakości grafiki: Najwyższe. Środowisko testowe: DirectX 11. Test polegał na przejściu z punktu A do punktu B, zawsze w identyczny sposób. Pomiar ilości klatek/s dokonywaliśmy za pomocą Frapsa.•Metro 2033Tryby: 1680x1050 AF x16 1920x1080 AFx16

Detale jakości grafiki: Najwyższe. Środowisko testowe: DirectX 11. Test polegał na przejściu z punktu A do punktu B, zawsze w identyczny sposób. Pomiar ilości klatek/s dokonywaliśmy za pomocą Frapsa.•Shogun 2Tryby: 1680x1050 AF x16 1920x1080 AFx16

Detale jakości grafiki: Najwyższe. Środowisko testowe: DirectX 11. Do mierzenia wydajności wykorzystaliśmy z przeznaczonego benchmarka.•STALKER – Zew PrypeciTryby: 1680x1050 AA x4 / AF x16 1920x1080 AA x4 / AFx16

Detale jakości grafiki: Max Detail (wszystkie suwaki na max). Środowisko testowe: DirectX 11. Pomiaru dokonywaliśmy przechodząc z punktu A do punktu B. W tym czasie była wyliczana średnia oraz minimalna ilość klatek/s przy pomocą programu Fraps. 

Kolejne porównanie, jakie mamy wam do pokazania, to wydajność płynąca z połączenia dwóch kart graficznych GeForce GTX 660 Ti. Wyniki prezentujemy w bardzo wysokim trybie 2560x1600 i porównujemy do najwydajniejszych kart graficznych.3DMark 11 - Ogólny wynikPerformance - Średni GeForce GTX 690 4GB (915/1502) 13150 GeForce GTX 660 Ti SLI (915/1502) 12629 GeForce GTX 660 SLI (980/1502) 10734 GeForce GTX 680 2GB (1006/1502) 8620 AMD HD 7970 GHz Edt. 3GB (1000/1500) 8450 Zotac GTX 670 2GB (915/1502) 8225 GeForce GTX 660 Ti 2GB (915/1502) 7941 Asus Radeon 7950 3GB (800/1250) 6935  3DMark 11 - GraphicsPerformance - Średni GeForce GTX 690 4GB (915/1502) 17040 GeForce GTX 660 Ti SLI (915/1502) 15986 GeForce GTX 660 SLI (980/1502) 12452 GeForce GTX 680 2GB (1006/1502) 9010 AMD HD 7970 GHz Edt. 3GB (1000/1500) 8960 Zotac GTX 670 2GB (915/1502) 8377 GeForce GTX 660 Ti 2GB (915/1502) 8158 Asus Radeon 7950 3GB (800/1250) 6799  Crysis 2 - DX112560x1600, Maks. Detale, AF x16 GeForce GTX 690 4GB (915/1502) 68 45 GeForce GTX 660 Ti SLI (915/1502) 56 40 GeForce GTX 660 SLI (980/1502) 50 40 AMD HD 7970 GHz Edt. 3GB (1000/1500) 44 29 GeForce GTX 680 2GB (1006/1502) 40 28 Zotac GTX 670 2GB (915/1502) 36 25 GeForce GTX 660 Ti 2GB (915/1502) 31 20 Asus Radeon 7950 3GB (800/1250) 31 18   średnia liczba kl./s minimalna liczba kl./s  BattleField 3 - DX112560x1600, Maks. Detale, AA x4, AF x16 GeForce GTX 690 4GB (915/1502) 100 83 GeForce GTX 660 Ti SLI (915/1502) 83 66 GeForce GTX 660 SLI (980/1502) 74 60 AMD HD 7970 GHz Edt. 3GB (1000/1500) 57 44 GeForce GTX 680 2GB (1006/1502) 55 43 Zotac GTX 670 2GB (915/1502) 52 42 GeForce GTX 660 Ti 2GB (915/1502) 45 35 Asus Radeon 7950 3GB (800/1250) 42 32   średnia liczba kl./s minimalna liczba kl./s  Hard Reset - DX92560x1600, Ultra, AA x4, AF x16 GeForce GTX 690 4GB (915/1502) 82 55 GeForce GTX 660 Ti SLI (915/1502) 71 46 GeForce GTX 660 SLI (980/1502) 56 36 GeForce GTX 680 2GB (1006/1502) 47 31 AMD HD 7970 GHz Edt. 3GB (1000/1500) 45 28 Zotac GTX 670 2GB (915/1502) 41 28 GeForce GTX 660 Ti 2GB (915/1502) 37 25 Asus Radeon 7950 3GB (800/1250) 36 24   średnia liczba kl./s minimalna liczba kl./s  Metro 2033 - DX112560x1600, Maks. Detale, AF x16 GeForce GTX 690 4GB (915/1502) 40 27 GeForce GTX 660 Ti SLI (915/1502) 32 22 GeForce GTX 660 SLI (980/1502) 30 20 AMD HD 7970 GHz Edt. 3GB (1000/1500) 27 19 Asus Radeon 7950 3GB (800/1250) 24 17 GeForce GTX 680 2GB (1006/1502) 24 16 Zotac GTX 670 2GB (915/1502) 22 14 GeForce GTX 660 Ti 2GB (915/1502) 19 13   średnia liczba kl./s minimalna liczba kl./s  Nie zdążyliśmy wykonać wyników na pojedynczej karcie GeForce GTX 660 (wkrótce uzupełnimy). Natomiast tandem dwóch takich układów pozwala na bardzo wysoką wydajność w rozdzielczości 2560x1600… no, może poza wyjątkiem Metro 2033. Koszt kupna podstawowych modeli to blisko 2 tys. złotych, czyli drożej o ok. 100 zł więcej, niż cena GeForce GTX 680. A jak widać po wynikach, przewaga dwóch zespolonych GTX-ów 660 jest dość wyraźna nad najszybszą jednordzeniową kartą od firmy Nvidia. Dla niektórych może to być ciekawa alternatywa dla GTX-a 680.