Gigabyte X570 AORUS XTREME i SSD M.2 na PCIe 4.0 - recenzja

O ile nowe procesory AMD Zen 2, czyli Ryzen serii 3xxx zadziałają z powodzeniem nawet na płytach serii 3xx oraz 4xx (wystarczy zaktualizować BIOS) to nowy chipset AMD X570 przynosi powiew świeżości dla wszystkich entuzjastów spragnionych technologicznych nowinek. Na tych płytach możemy bowiem skorzystać z interferejsu PCI Express w wersji 4.0. Takiej  możliwości nie dają w tym momencie nawet topowe chipsety z segmentu high-end.

Sytuacja jest o tyle ciekawsza, że płyty te wyposażone w mainstreamową podstawkę AM4 umożliwiają montaż procesorów nawet do 16 rdzeni i 32 wątków (AMD Ryzen 9 3950X), a więc udostępniają moc obliczeniową do niedawna zarezerwowaną dla high-endowych procesorów Ryzen Threadripper. Oczywiście na AM4 dostajemy do dyspozycji jedynie dwukanałowy kontroler RAM, ale... łącząc możliwości podstawki AM4, procesorów Ryzen 5 trzeciej generacji oraz chipsetu X570 jesteśmy w stanie zbudować niesamowicie wydajną maszyną wyposażoną dodatkowo w szerego nowoczesnych technologii - takich jak PCI Express 4.0.

I co z tego, że PCIe Gen 4 nie daje nam dziś wiele realnego zysku - to nie powstrzyma entuzjastów przed inwestowaniem w płyty wyposażone w obsługę takiego interfejsu, a producentów przed wprowadzaniem na rynek nowoczesnych modeli płyt głównych. Nowoczesnych, wypasionych i.... wycenionych ponad wszelkie wyobrażenie. Takich jak Gigabyte X570 AORUS XTREME.

• obsługa procesorów Ryzen 2 i 3 generacji
• doskonała jakość wykonania z osłoną PCB odprowadzającą ciepło
• najnowszy chipset X570 z obsługą PCI Express 4.0
• dwa gniazdka LAN z czego jedne 10 Gb/s (Aquantia)
• Wi-Fi ax w standardzie
• trzy gniazdka M.2 PCIe 4.0 z radiatorami
• świetne audio
• jedna z nielicznych płyt bez wentylatora na chipsecie X570
• podświetlenie RGB Fusion 2.0

Jeśli szukasz płyty głównej z najnowszymi rozwiązaniami sieciowymi to obecność Wi-Fi ax oraz LAN 10 Gb/s powinna cię usatysfakcjonować. Warto zwrócić uwagę, że jest to płyta formatu E-ATX - z pewnością nie zmieści się do mniejszych obudów.

Jeśli chodzi o sloty, do naszej dyspozycji pozostawiono jedynie trzy wzmocnione sloty PCI Express x16 - oferują one odpowiednio szybkość x16, x8 i x4. W przypadku procesorów Ryzen Zen 2 można liczyć na wersję 4.0 tego interfejsu. Nad każdym ze slotów znajduje się radiator, który kryje gniazdko M.2. Ponownie - jeśli chcemy by sloty działały w oparciu o czwartą generację PCIe należy zainstalować na płycie najnowsze CPU AMD Ryzen serii 3xxx (z wyłączeniem modeli G). 

#dobrazmiana, czyli umieszczenie wielu portów poziomo. Ułatwia to zarówno instalację, jak i organizację kabli w obudowie. Miejmy nadzieję, że coraz więcej producentów podchwyci ten trend.

Na przód obudowy można wyprowadzić również USB 3.2 Gen 2 (czyli wedle starszej nomenklatury 3.1 Gen 2) w wersji C.

Powracając do "dobrej zmiany" - wśród umieszczonych poziomo portów są nie tylko wyprowadzenia USB, ale i porty wentylatorów, a nawet główne gniazdo zasilające ATX.

Na tylnym panelu zabrakło wyjść obrazu zintegrowanej grafiki, ale też chyba nikt nie będzie kupował tej płyty by korzystać z "integry". Swoją drogą przed zakupem warto zerknąć na listę obsługiwanych procesorów, bo w chwili gdy to piszemy, nie ma na niej Ryzenów pierwszej generacji, ani nawet nawet modeli 2xxxG.

Znajdziemy tu za to dwa przyciski (jeden do resetu ustawień UEFI BIOS, a drugi do flashowania oprogramowania płyty), cztery porty USB 2.0 (czarne), dwa wyjścia anten Wi-Fi, dwa porty USB 3.2 Gen 1 (niebieski i biały), sześć portów USB 3.2 Gen 2 (czerwone typu A i jeden typu C), dwa gniazdka LAN, optyczne wyjście audio S/PDIF oraz pięć portów mini-jack.

Usiądźcie. I złapcie mocno za oparcie. Cena tej płyty wynosi ponad 3500 zł. Szaleństwo? Zerknijcie na kolejne strony, gdzie znajdziecie między innymi krótki test nośników SSD M.2 AORUS Gen4, wykorzystujących możliwości PCI Express 4.0.

Ta wypasiona płyta główna trafiła do nas razem z dwoma nośnikami Aorus NVMe Gen4 SSD - o pojemności 1 i 2 TB (osiągi obu modeli są identyczne). Interfejs SSD to PCI Express 4.0 (NVMe 1.3). Producent deklaruje, że osiągi Aorus NVMe Gen4 mogą sięgać 5000 MB/s w odczycie i 4400 MB/s w zapisie - oczywiście przy użyciu interfejsu PCIe 4, czyli na płytach głównych X570 i procesorach Ryzen Zen 2.

Zacznijmy od przetestowania typowego nośnika SSD SATA - który był wykorzystany w platformie jako dysk systemowy:

Mamy więc przed oczami typowe osiągi dla SSD SATA i sprawdźmy w działaniu AORUS NVMe Gen4 SSD:

Różnice widać na pierwszy rzut oka prawda? Oczywiście do granic możliwości interfejsu PCIe Gen4 x4 jest jeszcze daleko, ale i tak osiągi są zgodne z deklaracjami producenta (no... minimalnie zabrakło). 

Jeśli chodzi o wyniki w RAID0 to... cóż... tu jeszcze nie wszystko działa jak należy. Przetestowaliśmy kilka różnych konfiguracji i ustawień, ale maksimum jakie udało nam się wycisnąć prezentuje poniższy zrzut ekranowy:

Jak widać zapis sekwenyjny pięknie poszedł nam w górę, uzyskując niemal dwukrotnie wyższy wynik. Co ciekawe sekwencyjny odczyt tylko minimalnie ruszył się w górę. Najprawdopodobniej winę tu ponosi niedopracowana wersja sterowników RAID.

Nie mieliśmy możliwości na dłuższe badanie tego zagadnienia, ale oczywiście wkrótce wrócimy do niego i mamy nadzieję wycisnąć wtedy z tego lub podobnego zestawu znacznie lepsze wyniki.

Od początku wiadomo było, że płyty z nowym chipsetem AMD tanie nie będą. A ceny topowych modeli - takich jak AORUS X570 Xtreme - zrywają ciżmy ze stóp.

Nowy chipset AMD przynosi przede wszystkim obsługę PCI Express w wersji 4.0 - oczywiście by wykorzystać jego potencjał potrzebne są urządzenia oparte na PCIe Gen4. Z kart graficznych jak na razie mamy tylko Radeony Navi (modele RX 5700 i 5700 XT), ale w przypadku gier nowy interfejs nie przyniesie nam praktycznie żadnego wzrostu wydajności. Przepustowość PCI Express 3.0 wciąż jest olbrzymia i do sięgnięcia jej granic daleka droga. Co innego jeśli chodzi o zastosowania bardziej profesjonalne - przy edycji wideo w rozdzielczości 8K, gdy przepychamy przez interfejs potformą ilość danych, wzrost wydajności na PCIe 4.0 jest widoczny.

Szybciej pożytek z PCIe 4.0 będziemy mieli w przypadku nośników SSD M.2 NVMe. Nawet pierwsze konstrukcje oparte przecież na zmodyfikowanych kontrolerach poprzedniej generacji potrafią pokazać pazurki. 5 GB/s sekwencyjnego odczytu piechotą nie chodzi, a to przecież dopiero początek.

Pomijając już nowy chipset pamiętajmy o tym, że nowa platforma pozwala nam na złożenie mainstreamowego sprzętu o wydajności high-endowych maszyn. Jasne, że brak tu choćby czterokanałowej obsługi pamięci, ale możliwość instalacji procesora o 16 rdzeniach i 32 wątkach korci! Dodatkowo sama płyta jest bardzo bogato wyposażona.

Jest tu "zbroja" osłaniająca PCB i odprowadzająca ciepło, są tu dwa gniazdka LAN w tym jedno o przepustowości 10 Gb/s, jest tu Wi-Fi ax, wzmocnione sloty PCIe, trzy gniazdka M.2, bardzo mocna sekcja zasilania, możliwość wyprowadzenia USB 3.2 Gen2 typu C na przód obudowy, a na deser poziomie umieszczenie portów (w tym 24-pinowego gniazda zasilania i osłona tylnego panelu zintegrowana z płytą główną. W efekcie otrzymujemy bardzo drogą propozycję dla największych entuzjastów. 

Nie. Płyta kosztuje ponad 3500 złotych - to się zwyczajnie na świecie nie opłaca. Podobnie jak zakup Lamborghini, ale... chętnych przecież nie brakuje.

• świetna jakość wykonania i bardzo bogate wyposażenie
• topowy chipset AMD X570
• obsługa PCIe 4.0 (tylko na procesorach AMD Zen 2)
• osłona termalna PCB i backplate
• Wi-Fi ax i LAN 10 Gb/s w standardzie
• trzy gniazdka M.2 PCIe
• płyta X570 BEZ wentylatora na chipsecie
• umieszczenie w poziomie wielu portów (w tym ATX 24-pin)
• osłona tylnego panelu zintegrowana z płytą główną
• dopracowane audio
• podświetlenie RGB Fusion 2.0

• cena zwala z nóg
• brak slotów PCIe x1
• brak wyjść obrazu zintegrowanej grafiki