Test pamięci DDR4 na platformie Intel Skylake

Ponad rok temu zadebiutowała platforma Intel Haswell-E, która rozpoczęła erę pamięci DDR4. Zaczęło się od najwydajniejszych komputerów do profesjonalnych zastosowań i entuzjastów, natomiast na nowe pamięci w niższym segmencie cenowym i wydajnościowym musieliśmy poczekać cały rok – aż do premiery platformy Intel Skylake.

Platforma Skylake to rozwiązanie dla szerszego grona odbiorców, gdyż sprawdzi się w najróżniejszych zastosowaniach – począwszy od komputerów biurowych, przez miniaturowe konstrukcje do obsługi multimediów, a kończąc na wydajnych komputerach do grania lub wykonywania półprofesjonalnych projektów.

W celu zachowania wstecznej kompatybilności, producent zintegrował we wszystkich desktopowych procesorach Skylake dwa kontrolery pamięci: DDR3L-1333/1600 oraz DDR4-1866/2133. Teoretycznie można więc najpierw korzystać ze starszych modułów DDR3L, a potem przesiąść się na nowsze DDR4.

W praktyce nie wygląda to tak kolorowo, bo pamięci DDR3L to nie powszechnie wykorzystywane kości DDR3 – fizycznie mamy do czynienia z takimi samymi modułami, ale różni je napięcie zasilające (1,35 V zamiast 1,5 – 1,65 V). Wprawdzie producenci płyt głównych poszli klientom na rękę i opracowali modele obsługujące też pamięci DDR3, ale zwykle są to tańsze konstrukcje z chipsetami H110 i B150.

Należy też pamiętać, że Intel nie zaleca wykorzystywania „wysokonapięciowych” pamięci, bo podobno mogą one doprowadzić do uszkodzenia procesora. Wychodzi więc na to, że większość wybierających nową konstrukcję i tak jest skazana na wykorzystanie pamięci DDR4.

• niższe napięcie zasilające – mniejszy pobór mocy
• wyższe taktowania
• większe pojemności modułów
• nowszy standard i bardziej przyszłościowe rozwiązanie

Nie da się ukryć, że nowsze pamięci obejmują coraz większą cześć rynku – wprawdzie obecnie jeszcze ich udział nie jest tak znaczący, ale z biegiem czasu na pewno przegonią pod tym względem standard DDR3/DDR3L. Nie ma się jednak czemu dziwić, bo nowe pamięci oferują nie tylko wyższą wydajność, ale też niższy pobór energii elektrycznej i możliwość wykorzystania pojemniejszych modułów. Krótko mówiąc – pamięci DDR4 oferują znacznie lepsze możliwości i są bardziej przyszłościowym rozwiązaniem.

No dobrze, przydałoby się zatem przetestować pamięci DDR4 na nowej platformie Intela. Do naszej redakcji trafiły zestawy Ripjaws V i G.Skill Ripjaws 4. Na kolejnych stronach przyjrzymy się im trochę bliżej i sprawdzimy ich wydajność - również po podkręceniu.

Nowsza seria pamięci również została zaprojektowana z myślą o entuzjastach i overclockerach, aczkolwiek producent zmienił ich stylistykę – radiator jest minimalnie wyższy i ma prostszy kształt. Do wyboru oddano pięć wersji kolorystycznych (czerwoną, niebieską, srebrną, szarą i czarną).

W sprzedaży dostępne są 2- i 4-kanałowe zestawy o pojemności 8 – 64 GB, przy czym moduły o pojemności 16 GB bazują na wyselekcjonowanych kościach Samsunga.

W nasze ręce trafił 2-kanałowy zestaw o pojemności 16 GB (2x 8 GB), który pracuje z częstotliwością 3200 MHz, opóźnieniami CL16-16-16-36 i napięciem zasilającym 1,35 V. Odpowiednie ustawienia zapisano w profilu XMP 2.0.

Pamięci już standardowo pracują z całkiem wysokim taktowaniem, ale spróbowaliśmy je przyspieszyć. Po zwiększeniu napięcia zasilającego do 1,5 V moduły mogły pracować z częstotliwością na poziomie 3333 MHz i opóźnieniami 17-17-17-36, aczkolwiek nie były to do końca stabilne ustawienia, bo czasami można było zaobserwować w wyświetlanym obrazie artefakty.

Wyższe taktowaniem (tj. 3466 MHz) udało nam się uzyskać tylko na jednym module, lecz wynik ten należy traktować jako ciekawostkę (pamięć w trybie jednokanałowym ma dużo gorszą wydajność – nawet po mocnym OC).

Ripjaws 4 to jedne z pierwszych pamięci DDR4 jakie pojawiły się w sprzedaży i od początku zaskarbiły sobie serca entuzjastów i overclockerów. W sprzedaży dostępne 2- i 4-kanałowe zestawy o pojemności od 8 do nawet 128 GB (8x 16 GB).

Pamięci wyróżniają się niewysokim radiatorem o efektownej stylistyce – do wyboru oddano trzy wersje kolorystyczne: czerwoną, niebieską i czarną.

Do naszej redakcji trafił 2-kanałowy zestaw o pojemności 8 GB (dwa moduły o pojemności 4 GB). Pamięci pracują z częstotliwością 3000 MHz i opóźnieniami CL15-15-15-35, a ich napięcie zasilające to 1,35 V. Odpowiednie ustawienia zapisano w profilu XMP 2.0.

Bez podnoszenia napięcia udało nam się zwiększyć taktowanie pamięci do 3200 MHz, ale konieczne było tutaj mocne podbicie opóźnień – aż to 19-16-16-38.

Po zwiększeniu napięcia do 1,40 V udało się uzyskać 3333 MHz przy opóźnieniach 16-18-18-38, a po dodaniu kolejnych 0,05 V „wycisnęliśmy” 3466 MHz (z takimi samymi opóźnieniami). Na tym nasza przygoda z podkręcaniem pamięci się zakończyła, bo nie pomagało nawet zwiększenie napięcia do 1,5 V (bezpiecznej wartości dla pamięci DDR4).

• System operacyjny: Windows 8.1 64-bit
• Sterowniki Intel: Intel Graphics Driver 10.18.15.4232

Na początku sprawdziliśmy wyniki testów typowo syntetycznych z pakietu AIDA64 - zestawiliśmy je z 2-kanałowymi zestawami pamięci DDR3 (platforma na bazie procesora Intel Core i5-4690K) i 4-kanałowymi zestawami DDR4 (platforma z procesorem Intel Core i7-5820K).

Przy stałych opóźnieniach sytuacja jest do przewidzenia – wyższe częstotliwości przekładają się na zauważalny wzrost wydajności. Co ciekawe, podobnymi osiągami może się pochwalić tak samo taktowany 2-kanałowy zestaw DDR3 z niższymi timingami i 2-kanałowy DDR4 z wyższymi timingami.

Po zwiększeniu opóźnień wyniki się przetasowały. Wyższe taktowanie niekoniecznie oznacza wyższą wydajność, bo przy odczycie i kopiowaniu wpływ na to mają też opóźnienia. Wprawdzie testy zestawów 4-kanałowych przeprowadziliśmy na całkowicie innej platformie, ale znaczący wzrost wydajności można zaobserwować tylko w teście kopiowania w obrębie pamięci RAM.

Oczywiście nie obyło się bez testów rzeczywistych – sprawdziliśmy wpływ pamięci na szybkość renderowania wideo w pakiecie Sony Vegas oraz wydajność zintegrowanego układu graficznego na przykładzie testu 3DMark Sky Diver. Z uwagi na inną procedurę testową, tym razem nie porównaliśmy wyników z innymi platformami.

Taktowanie i opóźnienia pamięci operacyjnej nie mają większego wpływu na szybkość renderowania wideo w Sony Vegas. Różnice są na poziomie błędu pomiarowego.

W przypadku układu graficznego parametry pamięci już przekładają się na wzrost wydajności, aczkolwiek nie są to jakieś spektakularne różnice. Ponownie liczy się nie tylko taktowanie, ale też opóźnienia pamięci.

Jeszcze do niedawna nowe pamięci były obsługiwane tylko przez topową platformę Haswell-E, ale od wakacji zostały one też wprowadzone do rozwiązań dla szerszego grona odbiorców – platformy Skylake. W nowej platformie mają one wpływ nie tylko na podsystem procesora, ale też na zintegrowany układ graficzny i rzeczywiście mogą go lekko przyspieszyć.

W przypadku samego procesora wzrost wydajności nie jest tak oczywisty, bo o ile w testach typowo syntetycznych różnice są znaczące, to przy renderowaniu wideo praktycznie ich nie uświadczymy. Należy jednak pamiętać, że testy syntetyczne nie mają praktycznie żadnej wartości użytkowej.

W dzisiejszym teście mieliśmy okazję sprawdzić dwa zestawy nowych pamięci od firmy G.Skill – Ripjaws 4 3000 MHz CL15 i Ripjaws V 3200 MHz CL16. Teoretycznie obydwa powinny zainteresować entuzjastów, ale pod względem podkręcania znacznie lepiej wypadły Ripjawsy 4, bo zdołaliśmy je przyspieszyć z 3000 do 3466 MHz.

W nowszych Ripjawsach 5 wycisnęliśmy nie do końca stabilne 3333 MHz z i tak wysokiej wartości 3200 MHz. Należy jednak pamiętać, że każda pamięć charakteryzuje się innym potencjałem na podkręcanie i inne zestawy mogą oferować inne możliwości OC.

Zestaw Ripjaws 4 2x 4 GB 3000 MHz CL15 kosztuje około 370 złotych, a  Ripjaws V 2x 8 GB 3200 MHz CL16 to wydatek rzędu 730 złotych – nie są to zatem zbyt wygórowane kwoty, ale nie można ich też nazwać najtańszymi propozycjami. Jeżeli nie zależy Wam na szybkości pamięci, na pewno warto rozejrzeć się nad wolniejszymi i przy okazji dużo tańszymi zestawami.

Jak wyglądają prognozy na przyszłość? Obecnie nowe pamięci można wykorzystać tylko w dwóch platformach Intela, ale z biegiem czasu nowe moduły będą się coraz bardziej rozpowszechniać - na pewno pojawią się w kolejnych konstrukcjach „niebieskich”, a w przyszłym roku powinna do nich dołączyć również nadchodząca platforma AMD z procesorami Zen. Wzrost znaczenia „czwórek” i spadek udziałów „trójek” jest więc tylko kwestią czasu i nowsze pamięci niewątpliwie są znacznie bardziej przyszłościowym rozwiązaniem.

• dosyć wysokie taktowanie
• wysoki potencjał na podkręcanie
• efektowne wzornictwo
• dożywotnia gwarancja producenta

[kontrolka produkt=g-skill-ripjaws-4-ddr4-2x-4-gb-3000-mhz- typ=top10]

• wysokie taktowanie standardowe
• ciekawe wzornictwo
• dożywotnia gwarancja producenta

[kontrolka produkt=g-skill-ripjaws-v-ddr4-2x-8-gb-3200-mhz- typ=top10]

• Z wizytą w fabryce pamięci GOODRAM
• Zintegrowana grafika Intel Iris i pamięć dwukanałowa
• Pamięci RAM DDR4 - czego się po nich spodziewać?