Test Intel Core i9-14900K. Odgrzewany kotlet, czy nowy król wydajności?

Końcówka roku oznacza premiery nowych procesorów Intela. Na rynku debiutują układy Core 14. generacji, których... raczej nie można nazwać rewolucyjnymi konstrukcjami. W zasadzie mówimy o odświeżeniu modeli Intel Core 13. generacji (stąd nazwa kodowa Raptor Lake Refresh).

W pierwszej kolejności na rynku zadebiutowały jednostki z opcją podkręcania (zwykłe modele powinny pojawić się w przyszłości). W nasze ręce trafił topowy model - Core i9-14900K, który ma objąć koronę króla wydajności procesorów do gier. Jak będzie w rzeczywistości? Przekonajmy się!

Intel Core i9-14900K to następca modelu Intel Core i9-13900K, ale jednostka nie wprowadza zbyt wielu zmian. Można powiedzieć, że mamy do czynienia z odgrzewanym kotletem tylko z odświeżoną konstrukcją. Procesor jest obsługiwany przez dotychczasowe płyty główne z podstawką LGA 1700, więc można go wybrać przy modernizacji zestawu ze starszym układem 12. lub 13. generacji.

Procesor bazuje na hybrydowej architekturze, która łączy dwa typy rdzeni – 8 rdzeni/16 wątków wydajniejszego typu P-Core oraz 16 rdzeni/16 wątków słabszego typu E-Core. Takie połączenie na zapewnić dobre osiągi w zastosowaniach wykorzystujących mniejszą liczę rdzeni oraz wielowątkowych scenariuszach.

Zmiany względem Core i9-13900K sprowadzają się do wyższego taktowania. Wydajniejsze rdzenie P-Core pracują z taktowaniem bazowym 3,2 GHz (+200 MHz), a w trybie Turbo Boost mogą przyspieszyć maksymalnie do 6,0 GHz (+200 MHz). Słabsze rdzenie mają zaś bazowo 2,4 GHz (+200 MHz), a w trybie Turbo osiągają maksymalnie 4,4 GHz (+100 MHz). Zmian względem Core i9-13900KS jest jeszcze mniej, bo de facto tylko podniesiono taktowanie rdzeni E-Core o 100 MHz.

Warto jednak zaznaczyć, że przy domyślnych limitach mocy procesor pracuje z niższymi zegarami. Przy jednowątkowym obciążeniu rzeczywiście osiąga 6,0 GHz. W trybie wielowątkowym jest to już tylko 5,2 GHz dla rdzeni P-Core i 4,2-4,3 GHz dla rdzeni E-Core.

Pozostała część specyfikacji nie uległa zmianie. Każdy rdzeń P-Core dysponuje 2 MB pamięci podręcznej L2, a klaster czterech rdzeni E-Core ma swoje 4 MB pamięci podręcznej L2. Cały procesor ma jeszcze do dyspozycji 36 MB współdzielonej pamięci podręcznej L3.

Jednostka współpracuje z dwukanałowymi zestawami pamięci DDR4 i DDR5 - natywnie obsługiwane są moduły DDR4-3200 i DDR5-5600, ale można zdecydować się na szybsze, podkręcone zestawy. Wbudowany kontroler PCI-Express oferuje 16 linii PCI-Express 5.0 do podłączenia karty graficznej oraz 4 linie PCI-Express 4.0 do podłączenia nośnika SSD NVMe. 

Standardowa wersja procesora została wyposażona w zintegrowany układ graficzny Intel UHD 770 – to podstawowa jednostka, która dysponuje 32 blokami EU na bazie architektury Xe LP. Producent przygotował też wersję Intel Core i9-14900KF (z dopiskiem F), gdzie nie ma zintegrowanej grafiki (koniecznie trzeba ją połączyć z samodzielną kartą graficzną).

Intel Core i9-14900K oferuje topową specyfikację, ale też cechuje się bardzo wysokimi limitami energetycznymi – co prawda współczynnik TDP to „tylko” 125 W, ale maksymalny limit mocy (MTP - Maximum Turbo Power)) został ustalony już na poziomie 253 W.

Wysoki limit mocy oznacza dużo generowanego ciepła i wysokie temperatury. Przy domyślnych limitach mocy na chłodzeniu Arctic Liquid Freezer II 420 uzyskiwaliśmy temperatury w okolicach 80 stopni Celsjusza (bo można też je całkowicie odblokować i wtedy ilość generowanego ciepła jest jeszcze wyższa).

Procesor Intel Core i9-14900K powinien być dostępny w tej samej cenie co poprzedni model Intel Core i9-13900K – producent wycenia go na 589 dolarów, co u nas powinno dać około 3000 złotych. Wersja Intel Core i9-14900KF bez zintegrowanej grafiki jest nieco tańsza, bo kosztuje 564 dolary, czyli jakieś 2900 złotych.

Intel Core i9-14900K powinien konkurować z modelem AMD Ryzen 9 7950X3D. Obydwie platformy są dostępne w zbliżonej cenie. Warto jednak zauważyć, że konstrukcja AMD oferuje lepszą funkcjonalność i będzie dłużej wspierana (więc w przyszłości pozwoli na niższy koszt modernizacji zestawu o nowszy procesor).

Testy procesora Intel Core i7-14700K przeprowadziliśmy na domyślnych limitach mocy. Wykorzystaliśmy platformę, która nie powinna ograniczać potencjału sprzętu (niektóre słabsze płyty główne mogą zaniżać wydajność topowych procesorów).

• procesor: Intel Core i7-14900K (MTP 253 W)
• chłodzenie procesora: Arctic Liquid Freezer II 420
• płyta główna: ASUS ROG Maximus Z790 Dark Hero (BIOS 0220)
• pamięć RAM: G.Skill Trident Z5 Neo 2x 16 GB 6000 MHz CL30
• karta graficzna: Gigabyte GeForce RTX 4090 Gaming OC
• dysk SSD: ADATA XPG Gammix S70 Blade 1TB
• zasilacz: be quiet! Dark Power 13 850W

Przy standardowych testach pamięć RAM pracowała z domyślnym zegarem kontrolera wbudowanego w dany procesor i niewyśrubowanymi timingami. Przy podkręconych ustawieniach zwiększyliśmy taktowanie i obniżyliśmy opóźnienia pamięci RAM:

• AMD Ryzen 7000: DDR5-5200 (FCLK 1733 MHz) CL40-40-40-80 / OC DDR5-6000 (FCLK 2000 MHz) CL30-38-38-96
• Intel Core 12000: DDR5-4800 (Gear2) CL40-40-40-80 / OC DDR5-6000 (Gear2) CL30-38-38-96
• Intel Core 13000: DDR5-5600 (Gear2) CL40-40-40-80 / OC DDR5-6000 (Gear2) CL30-38-38-96

Testy przeprowadziliśmy pod obsługą systemu Windows 11 22H2, który powinien lepiej wykorzystywać potencjał najnowszych generacji procesorów. W przypadku platformy AMD zainstalowaliśmy też najnowsze sterowniki, które optymalizują działanie układów z pamięcią 3D V-Cache.

Testy procesora Intel Core i9-14900K przeprowadziliśmy na odświeżonej procedurze testowej, która obrazuje szerszy zakres wykorzystania komputera (skupiliśmy się na zastosowaniach mocniej obciążających procesor). Wyniki wydajności porównaliśmy m.in. do poprzednika Intel Core i9-13900K oraz konkurencyjnego modelu AMD Ryzen 9 7950X3D.

Intel Core i9-14900K oferuje świetną wydajność jedno- i wielowątkową, a przy tym w większości testów pokonuje konkurencyjne modele Ryzen 9 7950X i Ryzen 9 7950X3D (wyjątkiem są testy renderowania w Blenderze i V-Ray). Warto jednak zaznaczyć, że nowy model nie przynosi dużego wzrostu wydajności względem poprzednika - w zależności od testu jest to co najwyżej 2-4%.

Procesor Intel Core i7-14900K został zaprojektowany także z myślą o graczach. Jak wypada w takich zastosowaniach? Sprawdziliśmy to na przykładzie kilku nowszych tytułów - testy przeprowadziliśmy w rozdzielczości 1080p z wykorzystaniem bardzo wydajnej karty graficznej GeForce RTX 4090. Warto jednak zaznaczyć, że w wyższych rozdzielczościach procesor odgrywa mniejsze znaczenie, więc różnice między poszczególnymi modelami powinny być mniejsze.

Różnice w grach nie są zbyt duże, więc trudno jednoznacznie wskazać wyraźnie lepszy procesor do gier. W niektórych tytułach prowadzi model Intela (np. Cyberpunk 2077 i Marvel's Spider-Man Remastered), a w niektórych model AMD (np. Far Cry 6, Forza Horizon 5 i The Riftbreaker).

Intel Core i9-14900K cechuje się bardzo wysokimi limitami mocy. Jak to wpływa na zapotrzebowanie na energię elektryczną? Sprawdziliśmy to dla trzech scenariuszy – spoczynku, wielowątkowego obciążenia procesora (Cinebench R23) i wymagającej gry (Marvel's Spider-Man Remastered). Przy okazji obliczyliśmy, jak wygląda efektywność energetyczna procesorów (ilość punktów w benchmarku Cinebench R23 w przeliczeniu na 1 W pobieranej mocy przez komputer).

Intel Core i9-14900K przy standardowych limitach mocy cechuje się bardzo wysokim zapotrzebowaniem na energię elektryczna - znacznie wyższym od konkurencyjnego Ryzena 9 7950X3D, ale też nieco wyższym nawet od Core i9-13900K.

Wysoki pobór mocy wpływa na efektywność energetyczną - może nie jest ona tragiczna, ale jednak jest dużo gorsza względem konkurencyjnego modelu Ryzen 9 7950X3D. 

Procesor Intel Core i9-14900K oferuje odblokowany mnożnik, więc może być dodatkowo podkręcony. Warto jednak pamiętać, że konieczna jest tutaj płyta główna z chipsetem Intel Z690 lub Z790 (i najlepiej mocniejszą sekcją zasilania).

W praktyce potencjał na przetaktowanie jest ograniczony zastosowanym chłodzeniem. Niestety, nawet najlepsze zestawy AiO mają problem ze schłodzeniem procesora po odblokowaniu limitów mocy (!).

Ostatecznie udało nam się odblokować limity mocy (bez zmiany mnożników). Konieczne było jednak obniżenie napięcia zasilającego o 0,065 V (offset), ale i tak procesor osiągał temperatury na granicy 100 stopni Celsjusza. W przypadku słabszych zestawów lub gorzej wentylowanej obudowy może pojawić się zjawisko throttlingu (ograniczania wydajności przez zbyt wysokie temperatury).

Jak podkręcanie procesora i pamięci wpływa na wydajność procesora? Osiągi porównaliśmy do innych modeli, które też zostały przetaktowane i połączone z szybszą pamięcią (część procesorów nie oferuje funkcji podkręcania, więc pracują na domyślnych ustawieniach [def] i zostały one połączone tylko z szybszą pamięcią RAM).

Odblokowanie limitów mocy przekłada się na kilka procent przyrostu wydajności. W większości zastosowań Core i9-14900K powiększa swoją przewagę nad modelami Ryzen 9 7950X i 7950X3D. Tam gdzie procesory AMD miały przewagę, osiągi są już praktycznie bardzo zbliżone. 

Jak podkręcone zegary i szybsza pamięć RAM wpływa na wydajność w grach? Tradycyjnie sprawdziliśmy to w kilku nowszych tytułach uruchomionych w rozdzielczości 1080p na bardzo wydajnej karcie graficznej GeForce RTX 4090 (w wyższej rozdzielczości różnice między procesorami powinny być mniejsze).

Intel Core i9-14900K to jeden z najwydajniejszych procesorów w grach, ale jego przewaga nad jednostką AMD Ryzen 9 7950X3D jest niewielka. Ponownie trudno tutaj wyłonić zdecydowanego zwycięzcę.

Podkręcanie procesora zwykle wiąże się z wyższym zapotrzebowaniem na energię elektryczną. Jak jest w tym przypadku? Sprawdziliśmy to dla trzech scenariuszy – spoczynku, wielowątkowego obciążenia procesora (Cinebench R23) i wymagającej gry (Marvel's Spider-Man Remastered). Przy okazji obliczyliśmy, jak wygląda efektywność energetyczna procesorów (ilość punktów w benchmarku Cinebench R23 w przeliczeniu na 1 W pobieranej mocy prze komputer).

Nie jest tajemnicą, że odblokowanie limitów mocy przekłada się na jeszcze większy pobór prądu, ale w przypadku Core i9-14900K pobór mocy jest po prostu kosmiczny (przy mocnym obciążeniu procesora prawie 2-krotnie wyższy względem konkurencyjnego modelu Ryzen 9 7950X3D).

Co prawda odblokowanie limitów mocy przekłada się na wzrost wydajności, ale musimy się liczyć także ze znacznym wzrostem zapotrzebowania na energię elektryczną. Efekt jest taki, że procesor Core i9-14900K cechuje się słabą efektywnością energetyczną.

Jak wypada Core i9-14900K? Bez szału. Niby mamy nowego króla wydajności, ale to chyba najnudniejsza „koronacja” od lat. Intel zaserwował odgrzewanego kotleta, który wprowadza tylko kosmetyczne zmiany. Chyba nie tego spodziewaliśmy się po nowej generacji procesorów.

Intel Core i9-14900K oferuje bardzo zbliżoną specyfikację względem poprzednich modeli Core i9-13900K i 13900KS. I oczywiście, to najwydajniejszy przedstawiciel nowej generacji, który oferuje rewelacyjne osiągi w jedno- i wielowątkowych zastosowaniach. Procesor w większości testów pokonuje też konkurencyjne modele Ryzen 9 7950X i 7950X3D. Tyle tylko, że w praktyce możemy liczyć tylko na niewielki, 2-4% przyrost wydajności względem modeli z poprzedniej serii.

Bardzo dobrze wypada też wydajność w grach. Core i9-14900K to z całą pewnością jeden z najwydajniejszych procesorów do gamingu, jednak dużo zależy tutaj od konkretnego tytułu i trudno jednoznacznie powiedzieć czy jest wydajniejszy względem konkurencyjnego modelu Ryzen 9 7950X3D.

Świetne osiągi zostały jednak okupione ogromnym zapotrzebowaniem na energię, co jednocześnie przekłada się na bardzo wysokie temperatury. Niezbędne jest zastosowanie bardzo dobrego chłodzenia cieczą. Wyżyłowane ustawienia ograniczają też potencjał na przetaktowanie. W zasadzie jest to sztuka dla sztuki, bo konwencjonalne układy chłodzenia mogą nie sprostać podkręcaniu nowej „i-dziewiątki”.

Dobra informacja jest taka, że Intel nie podniósł ceny swojego topowego procesora i Core i9-14900K powinien być dostępny w zbliżonej cenie względem Core i9-13900K – u nas będzie to jakieś 3100 zł. Nieco taniej (około 3000 zł) można kupić model Intel Core i9-14900KF bez zintegrowanej grafiki, który sprawdzi się w konfiguracjach z samodzielną kartą graficzną.

Nowa generacja procesorów pasuje do starszych płyt głównych LGA 1700. Jeśli posiadacie jednostkę 12. lub 13. generacji, to możecie rozważyć modernizację sprzętu właśnie do topowego Intel Core i9-14900K (albo 14900KF). Znowu kupowanie całkowicie nowego zestawu może być ślepym zaułkiem, bo kolejne generacje procesorów będą już korzystały z nowych płyt głównych (pod tym względem lepiej wypada platforma AMD AM5, która będzie wspierać kilka kolejnych generacji CPU).

W artykule znajdują się linki afiliacyjne, przekierowujące do zewnętrznych stron zawierających produkty i usługi, o których piszemy. Otrzymujemy wynagrodzenie za umieszczenie linków afiliacyjnych, jednakże współpraca z naszymi Partnerami nie ma wpływu na treści zamieszczane przez nas w serwisie, w tym na opinie dotyczące produktów i usług Partnerów.