Test dysku Lexar NM1090 PRO. Chiński mistrz opłacalności?

Jakiś czas temu miałem okazję sprawdzić dysk Lexar NM1090 – wówczas jeden z pierwszych dysków SSD pod PCI-Express 5.0, który zaskoczył wydajnością i atrakcyjną ceną. W międzyczasie dyski SSD PCIe 5.0 zaczęły się upowszechniać, a na rynku pojawiły się nowe, wydajniejsze konstrukcje.

Lexar nie zamierza pozostawać w tyle i wprowadził do oferty mocniejszą wersję – NM1090 Pro. Nośnik był już zapowiadany podczas targów CES 2025. Biorąc pod uwagę deklarowane osiągi i konkurencyjną wycenę, nowa propozycja chińskiego producenta może sporo namieszać na rynku topowych nośników SSD. Jak jest w praktyce?

Modele Lexar NM1090 Pro aspirują do topowego segmentu dysków pod PCI-Express 5.0 – nośniki występują w trzech wersjach pojemnościowych: 1 TB, 2 TB i 4 TB, ale pierwsza wersja ma oferować nieco gorsze parametry.

Producent kusi nie tylko dobrymi parametrami, ale także konkurencyjnymi cenami - dyski mają kosztować 580 zł (1 TB), 1000 zł (2 TB) i 2000 zł (4 TB), co czyni je jednymi z najtańszych nośników PCIe 5.0 dostępnych na rynku. Co więcej, ich ceny są nawet niższe niż w przypadku standardowej wersji NM1090.

W moje ręce trafił model Lexar NM1090 Pro o pojemności 2 TB, który pozwoli pomieścić nie tylko system, ale też bogatą bazę gier czy też plików przygotowywanych projektów.

Producent deklaruje sekwencyjne prędkości odczytu i zapisu sięgające odpowiednio 14 000 MB/s oraz 13 000 MB/s, a także wydajność w operacjach losowych dochodzącą do 2,1 mln IOPS (odczyt) i 1,8 mln IOPS (zapis). Można więc oczekiwać topowej wydajności, w końcu adekwatnej do możliwości interfejsu PCI-Express 5.0. Jak będzie w praktyce? Sprawdzę to w testach.

Warto jednak wspomnieć kilka słów o budowie dysku, ponieważ producent zdecydował się na zupełnie nową konstrukcję. Model NM1090 PRO oparty jest na 8-kanałowym kontrolerze Silicon Motion SM2508. Na jego pokładzie znajdują się także 232-warstwowe kości pamięci Micron 3D TLC NAND oraz 2 GB pamięci podręcznej LPDDR4X.

W przeciwieństwie do standardowego modelu NM1090, dysk NM1090 PRO dostępny jest wyłącznie w wersji bez radiatora. Warto mieć to na uwadze, ponieważ nośnik potrafi się znacznie nagrzewać, co może prowadzić do throttlingu i spadku wydajności. Nie jest to jednak poważna wada, ponieważ większość nowoczesnych płyt głównych z gniazdem M.2 PCIe 5.0 wyposażona jest w dodatkowe chłodzenie dla dysków SSD – taki radiator jest już w pełni wystarczający.

Producent udziela na dysk 5-letniej gwarancji. W przypadku wersji o pojemności 2 TB obowiązuje limit zapisu (TBW) wynoszący 1400 TB – to dość standardowa wartość dla nośników tej klasy, która w praktyce powinna w pełni wystarczyć większości użytkownikom (umożliwia codzienny zapis ponad 760 GB danych przez cały okres gwarancyjny).

Dysk Lexar NM1090 PRO przetestowałem na nowej platformie, która obsługuje nowoczesne nośniki SSD NVMe pod PCI-Express 5.0 (dysk zamontowałem w złączu M.2 PCI-Express ze sporym radiatorem).

• Procesor: AMD Ryzen 7 7700X
• Płyta główna: ASUS ROG Crosshair X670E Hero
• Pamięć RAM: G.Skill Trident Z5 Neo 2x 16 GB 6000 MHz CL30
• Karta graficzna: AMD Radeon (zintegrowany)
• Dysk systemowy: Kingston KC3000 1TB
• Zasilacz: be quiet! Dark Power 13 850W

Wydajność dysku porównałem do innych modeli pod PCI-Express 5.0 (zabrakło jednak najwydajniejszych konstrukcji, które korzystają z kontrolera Phison E26 i kości pamięci 2400 MT/s). Na wykresach umieściłem również inne modele pod PCI-Express 4.0, co pozwoli też zobrazować różnicę między starą a nową generacją nośników.

CrystalDiskMark to benchmark syntetyczny, który ma na celu sprawdzić maksymalne teoretyczne osiągi dysków. Testy przeprowadziliśmy w bardziej wymagającym trybie NVMe, który mierzy transfery odczytu/zapisu przy większej głębokości kolejki.

Lexar NM1090 PRO rzeczywiście oferuje znakomite transfery sekwencyjne – to właściwie najwyższy poziom wśród dysków korzystających z interfejsu PCIe 5.0, porównywalny z konkurencyjnym modelem Samsung 9100 PRO. Wyniki w testach operacji losowych przy niższej głębokości kolejki są jednak już mniej imponujące i przypominają raczej poziom nośników PCIe 4.0.

Test PCMark 10 sprawdza wydajność dysku pod kątem typowego użytkowania komputera. Wykorzystałem tryb Full System Drive Benchmark, który wykorzystuje szeroki zestaw zadań i aplikacji.

Wydajność w symulacji codziennych zastosowań pozostawia nieco do życzenia – Lexar NM1090 PRO plasuje się w środku stawki, osiągając wyniki porównywalne z teoretycznie słabszymi dyskami korzystającymi z interfejsu PCIe 5.0.

3DMark Storage Benchmark to pakiet testów, który symuluje wykorzystanie dysku już typowo pod kątem gamingowego komputera – benchmark sprawdza szybkość ładowania gier, instalowania gry, zapisywania postępów w grze, strumieniowania rozgrywki czy po prostu kopiowania plików gry.

W symulacjach zastosowań gamingowych Lexar NM1090 PRO wypada rewelacyjnie – dysk osiągnął najlepsze wyniki spośród wszystkich testowanych modeli, wyprzedzając wcześniejsze konstrukcje korzystające z interfejsu PCIe 5.0.

Na koniec przeprowadziłem test kopiowania plików w obrębie testowanego dysku. Wykorzystałem tutaj folder z 103 731 plikami o łącznej wadze 205 GB (może on symulować np. katalog ze ściągniętymi grami). Ze względu na nową bazę wyników, w teście porównałem tylko dyski pod PCI-Express 5.0.

Test kopiowania wielu małych plików nie jest mocną stroną Lexara NM1090 PRO – w tym scenariuszu dysk zanotował najsłabszy wynik spośród wszystkich testowanych modeli.

Lexar NM1090 PRO oferuje świetne transfery sekwencyjne, jednak w praktyce dotyczą one głównie operacji w obszarze szybkiego bufora pSLC. Sprawdziłem, jak dysk radzi sobie przy kopiowaniu dużego pliku – w tym przypadku około 410 GB.

Początkowy transfer wynosił około 3,6 GB/s, ale po zapisaniu mniej więcej 180 GB spadł do 2,1 GB/s. To nadal bardzo dobra wydajność, jak na realne warunki użytkowania.

Na koniec sprawdziłem, jak dysk radzi sobie przy mocnym zapełnieniu (około 80%). Taki test pozwala zweryfikować, jak nośnik będzie funkcjonować w dłuższej perspektywie, kiedy na dysku zgromadzimy już sporo danych.

Początkowe wyniki były zbliżone do tych uzyskiwanych na niezapełnionym dysku, jednak po przekroczeniu pojemności bufora zauważalnie spadła wydajność – transfery obniżyły się do około 1,3 GB/s.

Lexar ponownie zaskakuje swoim dyskiem, nie tylko świetną wydajnością, ale także atrakcyjną opłacalnością… przynajmniej jak na dysk pod PCIe 5.0.

Lexar NM1090 PRO miał być najwydajniejszych dysków SSD pod PCI-Express 5.0. Możemy liczyć na świetne osiągi sekwencyjne oraz bardzo dobre wyniki w zastosowaniach związanych z gamingiem. W teście codziennego użytkowania komputera wyniki są tylko dobre. Należy taż pamiętać o spadkach wydajności przy mocnym zapełnieniu.

Dysk sprzedawany jest bez chłodzenia, dlatego konieczne jest zamontowanie go w złączu z radiatorem. Nie stanowi to jednak poważnego problemu, ponieważ większość płyt głównych ze złączem M.2 PCIe 5.0 oferuje chłodzenie dla dysków.

Lexar kusi również bardzo atrakcyjną ceną – modele NM1090 PRO to jedne z najtańszych dysków SSD pod PCI-Express 5.0, więc na pewno przyciągną uwagę najbardziej wymagających użytkowników i stanowią poważną konkurencję dla Samsunga 9100 PRO. Dla większości klientów jednak cena wciąż może wydawać się zbyt wysoka w porównaniu do modeli pod PCI-Express 4.0. Czekam zatem na dalsze obniżki cen.

Produkt do przeprowadzenia testu został użyczony przez firmę Lexar. Firma użyczająca nie miała wpływu na treść ani wglądu w nią przed publikacją. Jest to niezależna recenzja dziennikarska.