OPTIMJACK: złośliwy JavaScript na stronach IKEA, CNN i BBC

Oskar Ziomek
Polskie firmy na celowniku hakerówAtak przejmował m.in. dane kart płatniczych
Źródło zdjęć: © Pixabay
Kampania określana jako OPTIMJACK uderzyła w serwisy dużych marek, m.in. IKEA, CNN, BBC, Zoom oraz Air France-KLM, wykorzystując mechanizmy usługi Optimizely. Na stronach ofiar pojawiał się szkodliwy JavaScript, który mógł podmieniać adresy portfeli kryptowalutowych, przechwytywać dane kart płatniczych i wykradać ciasteczka.

Informacje o incydencie pojawiły się 16 listopada, gdy wyszło na jaw, że witryny znanych organizacji dostarczały użytkownikom niepożądany kod. Wśród wskazywanych podmiotów znalazły się m.in. CNN, BBC, Zoom, IKEA, Equifax i Air France-KLM. Zespół kierowany przez Scotta Helme’a przejrzał ponad 1,5 tys. snippetów hostowanych przez Optimizely i zidentyfikował 188 złośliwych skryptów powiązanych ze 178 organizacjami.

Wstrzyknięty JavaScript nie pełnił jednej, prostej roli. Z ustaleń wynika, że mógł zbierać dane kart płatniczych, przejmować ciasteczka, wykonywać zrzuty ekranu, a także podmieniać adresy portfeli kryptowalutowych. Dodatkowo na iPhone’ach i iPadach ze starszym oprogramowaniem skrypty podejmowały próby uruchomienia pakietów exploitów dla iOS, w tym Coruna oraz DarkSword.

Optimizely Web to narzędzie wykorzystywane przez firmy do testów A/B i eksperymentów wielowariantowych. Dla każdego projektu platforma przygotowuje fragment JavaScript, który klient dodaje do własnej strony jako znacznik skryptu. Istotą takiego rozwiązania jest to, że element tego kodu umożliwia uruchamianie dowolnego JavaScriptu w kontekście domeny korzystającej z usługi.


WIDEO
Zabrałem vivo X500 Pro Max na rejs. Telekonwerter dał radę

To, co pomaga w testowaniu i personalizacji treści, jednocześnie zwiększa skalę skutków w razie przejęcia ustawień projektu. Snippet może być obecny nie tylko na standardowych podstronach, ale również tam, gdzie stawka jest najwyższa – przy logowaniu czy finalizowaniu zakupów. W ramach ataku napastnicy mieli uzyskać możliwość dodawania lub podmieniania własnego loadera w polu projectJS w wielu niezależnych projektach.

Badacze zwracali uwagę, że nie był to scenariusz związany z zatruciem cache ani podmianą pliku na serwerze CDN. Pobierane pliki projektów pozostawały poprawne, a certyfikaty zgadzały się – problem dotyczył zmian w samych wpisach projectJS. Jednocześnie inne atrybuty projektów nie miały zostać naruszone.

Złośliwy kod był modyfikowany 26 razy

Nieprawidłowości wychwyciła firma Report URI podczas analizy rezultatów skanowania stron. Zapis w usłudze urlscan z godz. 2:21 UTC wskazywał jeszcze na poprawną wersję kodu dostarczanego przez Optimizely, jednak około dwie godziny później pojawiły się pierwsze złośliwe zmiany.

W trakcie kampanii treść skryptu była przerabiana 26 razy – atakujący dokładali kolejne funkcje i następne adresy portfeli kryptowalutowych. Sposób działania wyglądał na iteracyjne rozwijanie i sprawdzanie kodu, z tą różnicą, że "testy" odbywały się bezpośrednio na produkcyjnych stronach ofiar.

Większość serwisów pozostawała podatna przez mniej więcej 16 godzin. Co istotne, jednorazowe usunięcie szkodliwych elementów nie zawsze kończyło problem. Po uprzątnięciu serwisu Smartsheet loader miał pojawić się ponownie – tym razem lepiej zamaskowany i mocniej zdoobfuskowany.

Optimizely przyznało, że doszło do wykorzystania luki

Optimizely potwierdziło istnienie podatności i przekazało, że błąd pozwalał na przejęcie kontroli nad wpisami projectJS w projektach należących do innych klientów. Firma nie podała jednak technicznych szczegółów luki. Wiadomo jedynie, że źródła problemu upatrywano w procesie rejestracji konta w usłudze Optimizely Experimentation.

Cała sytuacja pokazała również szerszy problem: sama rozpoznawalność marki nie gwarantuje, że kod uruchamiany na jej stronie jest bezpieczny. W tym przypadku szkodliwe skrypty trafiały na witryny dużych organizacji poprzez narzędzie wykorzystywane na co dzień do testów, eksperymentów i personalizacji treści.

Wybrane dla Ciebie
ZANIM WYJDZIESZ... NIE PRZEGAP TEGO, CO CZYTAJĄ INNI!