Głośniki PC - poradnik jak wybrać

2.0 czy 2.1? Jakiej mocy? Czy plastik jest OK? Jakie głośniki dla graczy, a jakie do słuchania muzyki?

Przeznaczenie, typ, cena

Image

Poszukując zestawów głośnikowych do naszego komputera stajemy przed wieloma dylematami. Im lepiej określimy wymogi i oczekiwania przed zakupem, tym bardziej będziemy zadowoleni po jego dokonaniu. Jednym z pierwszych pytań jakie powinniśmy sobie zadać: ile mamy miejsca na głośniki? To bardzo istotny element i często dyskwalifikuje bardziej rozbudowane zestawy. Mija się z celem upychanie zestawów 5.1 w niewielkich pomieszczeniach. W skutek zbyt małych odległości między poszczególnymi głośnikami, bądź złego ich rozstawienia – np. wszystkie głośniki na jednej ścianie, zburzymy podstawowe założenie rozbudowanych systemów dźwiękowych. Optymalne rozstawienie głośników w systemie surround oparte jest na kilku punktach. Głośniki przednie umieszczone muszą być przed słuchaczem, gdzie zalecana minimalna odległość to około 0.5m. Kąt nachylenia powinien być tak ustawiony, by dźwięk skierowany był na wysokość uszu słuchacza. Wszelkie gwizdki (tweetery) powinny znajdować się również na wysokości uszu. Głośnik centralny powinien znaleźć się nad lub pod monitorem w jednej linii z głośnikami przednimi. Głośniki tylne umieszczone powinny być za słuchaczem około 0.5m nad poziomem uszu. Głośnik niskotonowy powinien być ustawiony na podłodze i mieć po kilka centymetrów wolnej przestrzeni z każdej strony. Przy ścianie na której umieszczony jest otwór bass-reflexu odległość ta powinna wynosić około 5-10cm. Jeśli chcemy utracić kierunkowość basu można głośnik ustawić bokiem względem otworu bass-reflexu.

Kolejne istotne pytanie to do czego głośniki mają służyć?

Głośniki mają służyć do grania, czy też wydawania z siebie dźwięku  i jak najbardziej będzie to odpowiedź właściwa. Jednak żeby lepiej zrozumiał nas sprzedawca, czy wyszukiwarka powinniśmy być bardziej precyzyjni. Najpopularniejszym sposobem jest podział na:

  • zestawy uniwersalne - czyli do wszystkiego po trochu
    Głośniki 2.0 - na biurko do pracy
    Głośniki  2.1 i 2.0 na biurko do domu lub do pracy
    Głośniki do odtwarzaczy MP3 i przenośne
     
  • zestawy głośnikowe dla graczy
    Głośniki 2.1 dla graczy
    Głośniki 5.1 dla graczy
     
  • głośniki do oglądania filmów
    Głośniki 5.1 do filmów
    Głośniki do prawdziwego kina domowego
     
  • głośniki do słuchania muzyki
    głośniki do słuchania muzyki z PC
    głośniki do słuchania muzyki HiFi - lecz w tym artykule już się takimi nie zajmiemy.

Zestawy głośnikowe przeznaczone do grania i oglądania filmów będą charakteryzowały się bardzo zbliżonymi cechami. Szukając głośników do tych celów powinniśmy skupić swoją uwagę na bardziej rozbudowanych systemach jak 5.1. Trochę trudniej będzie w konfiguracji 2.1. Podział ze względu na przeznaczenie głośników opiera się na właściwościach poszczególnych modeli i zestawów. Głośniki przeznaczone do gier i filmów są zazwyczaj najbardziej rozbudowane i zaawansowane technicznie. Rozróżnienie głośników ze względu na wielkość zestawu należy do najpopularniejszych zarazem najprostszych podziałów. Polega na określeniu liczbą ilości głośników składowych zestawu.

  • Zestaw 2.0 składa się z dwóch wolno stojących głośników stereofonicznych
     
  • Zestaw 2.1 to taki sam zestaw rozszerzony o dodatkowy głośnik niskotonowy
     
  • Zestaw 5.1 to zestawy w których głośniki rozmieszczone są zarówno przed jak i za słuchaczem. Na taki zestaw składają się 2 głośniki przednie (kanał prawy przedni, kanał lewy przedni), głośnik  centralny, dwa głośniki tylne (kanał lewy i prawy) oraz głośnik niskotonowy.

Głośniki 2.0 - na biurko do pracy

W pracy na biurku zwykle nie dysponujemy dużą ilością miejsca, ale również nie potrzebujemy zestawu, który nagłośni całe pomieszczenie. Raczej szukamy głośników, które pozwolą nam zapełnić tło i umilić czas pracy. W takich warunkach zwykle stosuje się niewielkie zestawy 2.0. Aktualnie rynek pozwala nam wybrać spośród szerokiej gamy, takie, które będą nam pasowały do charakteru biurka, wystroju całego biura, czy też gustu szefa.

Najważniejsze cechy głośników 2.0 na biurko do pracy

  łączna moc zestawu - wyrażona w RMS to około 10W. Zestaw 15W należy już do głośnych.
włącznik oraz regulator głośności - powinien być pod ręką, najczęściej na którymś z głośników, dużym plusem jest możliwość szybkiego wyciszenia
gniazdo słuchawkowe - zalecane

okablowanie, długość i sposób połączenia z głośnikami
Czasami połączenia bywają niefortunnie zaprojektowane i kończymy z wiązką kilku kabli prowadzącą do jednego z głośników. Poza tym, że wygląda to mało estetycznie. Z kolei za krótkie kable mogą nam zepsuć plan rozstawienia głośników.

długość kabla zasilającego - dopasowany do miejsca w którym będą postawione głośniki

świecące elementy - czasami mogą być irytujące, nie tyle dla Ciebie, co Twoich współpracowników

stabilność na biurku - warto zwrócić uwagę czy głośniki wystarczająco dobrze trzymają się podłoża, biorąc pod uwagę nasze warunki pracy.

możliwość podłączenia odtwarzaczamp3 - zalecane

Głośniki  2.1 i 2.0 na biurko do domu lub do pracy

Zestawy 2.0 i 2.1 przede wszystkim stosowane są do słuchania muzyki, ale również wtedy gdy bark  miejsca nie pozwala nam na rozstaw bardziej rozbudowanych zestawów. Głośniki na biurko powinny pasować nam do ogólnego wystroju, ale to jest kwestią gustu, poza tym mnogość zestawów na rynku w zupełności pozwoli nam wybrać odpowiednie. Dobierając jednak modele z kategorii 2.1 zwróćmy uwagę na fakt czy mamy odpowiednią ilość miejsca na głośnik niskotonowy.

Najważniejsze cechy głośników 2.0 i 2.1 na biurko do domu

  łączna moc zestawu - wyrażona w RMS to około 50~80W, z czego niemal połowa to moc głośnika niskotonowego. Łączna moc głośników satelitarnych zapewniających komfortowy odsłuch to około 10~30W

włącznik
oraz regulator głośności - powinien być pod ręką, najczęściej na którymś z głośników, dużym plusem jest możliwość szybkiego wyciszenia
gniazdo słuchawkowe - zalecane

okablowanie, długość i sposób połączenia z głośnikami
Czasami połączenia bywają niefortunnie zaprojektowane i kończymy z wiązką kilku kabli prowadzącą do jednego z głośników. Poza tym, że wygląda to mało estetycznie, traci bardzo na ergonomii
długość kabla zasilającego - dopasowany do miejsca w którym będą postawione głośniki

stabilność na biurku - warto zwrócić uwagę czy głośniki wystarczająco dobrze trzymają się podłoża, biorąc pod uwagę nasze warunki pracy.

możliwość podłączenia odtwarzaczamp3 - zalecane

regulacja subwoofera - zalecane
pilot zdalnego sterowania - zalecany

gniazda wejścia/wyjścia  - warto sprawdzić możliwości do czego i w jaki sposób możemy podłączyć

Głośniki 2.1 dla graczy

Zestawy 2.1 dla graczy stosowane są przede wszystkim ze względu na oszczędność miejsca. Wiele jednak osób przyzwyczaiło się do odbioru dźwięku stereo i potrafią odnaleźć się w jego zaletach i wadach nawet podczas trudnych rozgrywek. Gracze przeważnie mają swoje upodobania odnośnie nagłośnienia jednak ogólnie możemy wymienić kilka podstawowych cech:

Najważniejsze cechy głośników 2.1 dla graczy

  łączna moc zestawu - wyrażona w RMS dla głośników satelitarnych 15~40W,  dla głośnika niskotonowego ~100W.

włącznik
oraz regulator głośności - powinien być pod ręką, najczęściej na którymś z głośników, dużym plusem jest możliwość szybkiego wyciszenia

gniazdo słuchawkowe - zalecane, najlepiej gdy występuje w parze z gniazdem mikrofonowym

okablowanie, długość i sposób połączenia z głośnikami
Czasami połączenia bywają niefortunnie zaprojektowane i kończymy z wiązką kilku kabli prowadzącą do jednego z głośników.
długość kabla zasilającego - dopasowany do miejsca w którym będą postawione głośniki
stabilność na biurku - warto zwrócić uwagę czy głośniki wystarczająco dobrze trzymają się podłoża, biorąc pod uwagę nasze warunki.

możliwość podłączenia odtwarzaczamp3 - zalecane
regulacja subwoofera - zalecane
pilot zdalnego sterowania - zalecany

gniazda wejścia/wyjścia  - warto sprawdzić możliwości do czego i w jaki sposób możemy podłączyć
moc i głośność - głośniki dla graczy powinny być odrobinę głośniejszeod reszty głośników i ma to związek tylko z przyjemnością grania.

 

Głośniki 5.1 dla graczy i do filmów

To zestawy głośnikowe dla osób, które preferują rozchodzenie się dźwięku wokół głowy, ale również dysponują miejscem na rozstaw takich głośników.

Głośniki przestrzenne nie różnią się aż tak bardzo od mniejszych zestawów. Przede wszystkim bardziej rozbudowany jest wzmacniacz, tu należy już koniecznie zwrócić uwagę na wszelkie gniazda wejścia/wyjścia. Oczywiście większa jest również liczba głośników, w zwiąkzu z tym więcej uwagi poświęcimy oceniając kable. W szczególności zwróćmy uwagę na ich jakość i długość. Często niestety bywa tak, że jakość takiego okablowania jest dużo poniżej jakości reszty sprzętu.

Poza tym sam zestaw powinien oferować nam o wiele więcej programowalnej możliwości regulacji, do standardów należy już regulacja góry, dołu i środka, oraz natężenia kanałów (przód, tył, lewy, prawy, central). Oczywiście bardziej rozbudowany powinien być sam pilot. Do najogólniejszych cech zaliczyć również możemy:

Najważniejsze cechy głośników 5.1 dla komputerów PC

  moc zestawu RMS - moc głośnika centralnego do 50W, głośnik satelitarny do 50W, subwoofer do 150W.

włącznik oraz regulator głośności - powinien być pod ręką
gniazdo słuchawkowe - zalecane
okablowanie, długość i sposób połączenia z głośnikami - odpowiednie do rozmieszczenia głośników i naszych warunków
długość kabla zasilającego - dopasowany do miejsca w którym będą postawione głośniki
pilot zdalnego sterowania - zalecany
szeroka regulacja - natężenia basów, wysokich i średnich tonów, możliwość sterowania kanałami - najlepiej wszystko z pilota

gniazda wejścia/wyjścia  - mile widziane złącza cyfrowe coaxial lub optyczne
budowa subwoofera - zalecane drewaniane (płyta), kable podpinane
możliwość podwieszenia - zestaw powinien być zaopatrzony w odpowiednie uchwyty, najlepiej z możliwością demontażu - np: na ścianie, bądź w dedykowane do zestawu uchwyty.

Głośniki do odtwarzaczy MP3 i przenośne

Głośniki do odtwarzaczy mp3 to przede wszystkich mobilny zestaw nagłośnieniowy. Najlepiej gdy taki zestaw jest mało skomplikowany i z łatwością możemy go w każdej chwili złożyć i przenieść. Dla niektórych osób zaletą będzie możliwość napędzenia takich głośników zwykłymi bateriami.

Image

Najważniejsze cechy głośników przenośnych i do MP3

  sposób zasilania - zasilane z własnych akumulatorów, zasilanie sieciowe lub zasilane przez USB. Sposób zasilania determinuje zastosowanie - tych ostatnich nie wykorzystamy do odtwarzacza MP3.

pobór prądu głośników - znaczenie ma tu jakość i ilość wymaganych baterii, oraz czas pracy zestawu.
czas pracy na baterii i czas ładowania - w przypadku głośników z wbudowaną baterią.
oszczędność energii - każdy podświetlany element to krótszy czas pracy na baterii, dobrze więc gdy można ustawić czas podświetlenia na wyświetlaczu tak by zminimalizować pobór energii. Unikajmy oświetlanych i migających głośniczków.
typ gniazda audio - nie wszytkie odtwarzacze mają typowe złącze audio
waga i wielkość - gdy w grę wchodzi transportowanie głośników

składanie głośników - dobrze gdy możemy złożyć głośniki zabezpieczając je podczas transportu.

Głośniki do słuchania muzyki

Dobre  głośniki do słuchania muzyki to trudny temat - szczególnie gdy szukamy stosunkowo tanich. Najpopularniejsze są zestawy 2.0, rzadziej 2.1 – to już zależy czy słuchacz preferuje osobny głośnik niskotonowy. Spory miłośników perfekcyjnej reprodukcji dźwięków pobrzmienwają równie głośno jak ich wychwalane zestawy.

W przypadku czulszego ucha więcej uwagi powinniśmy poświęcić jakości wykonania.

Najważniejsze cechy głośników do słuchania muzyki

  łączna moc zestawu -  w zależności od upodobań słuchacza i umieszczenia głośników, wartości te wahają się od cichych 10~15W RMS, do naprawdę głośnych 100W i więcej.

materiał
- odpowiednio twarda i sztywna obudowa może już świadczyć o  lepszej jakości. Zdecydowanie lepsze od plastikowych są obudowy drewniane, lub wykonane z drewnopochodnych materiałów czyli płyty sklejki itp.

• jakość okablowania - jego grubość oraz materiały z jakich został wykonany - dowiedz się więcej

gniazda - powinny być pozłacane, bądź pokryte innym szlachetnym metalem

kopułka - w przypadku głośników średnio i niskotonowych - wklęsła lub wypukła. Droższe głośniki wyposażone będą w mały stożek (korektor fazy) poprawiający charakterystykę fazową promieniowania dźwięku.

rozmieszczenie głośników średnio-niskotonowych – w dobrych głośnikach będą rozmieszczone poniżej i powyżej głośnika wysokotonowego. Taki układ zwany D'Appolito poprawia stereofonię.

otwór bass-refleksu – powinien być łagodnie zaokrąglony, zniwelujemy w ten sposób szumy wypychanego powietrza. Jeśli otwory są z dołu lub z tyłu głośnika pamiętajmy o tym, że wymagana jest odpowiednia ilość miejsca na przepływ powietrza.

podstawka - jeśli głośnik stoi na podstawce, powinna być bardzo stabilna i nie przenosić drgań.

kolumny „wielogłośnikowe" - zamiast trójdrożnego głośnika lepiej gdy mamy układ średnio-niskotonowy i wysokotonowy. Czasami np. głośniki dwu drożne ze względu na możliwości precyzyjniejszej regulacji zwrotnicy brzmią lepiej jednak to zależy już od gustu słuchacza.

zakres częstotliwości czy skuteczność - im większy (szerszy) zakres tym lepiej, również skuteczność lepiej gdy jest większa.

Jakiej jakości można się spodziewać po plastikowych, małych głośnikach?

Image

Jakość całego zestawu czy też głośnika porównać możemy z jakością najsłabszego elementu wchodzącego w jego skład. Tak więc jeśli mamy plastikowe, małe głośniki, najczęściej otrzymamy taki właśnie brzmienie. Ale nie zawsze plastik w zestawach 2.0 to najsłabsze ogniwo i jeśli wybierany zestaw kosztuje porównywalnie do średniej klasy zestawu 5.1 i mniej więcej tyle waży, to możemy spodziewać się dobrych osiągów. Jeśli natomiast wybierzemy najtańszy zestaw w sklepie, który ma „made in china” pisane krzaczkami na odwrocie, nie spodziewajmy się dobrej jakości.

Czy plastik z którego wykonane są głośniki może być różnej jakości i czy ma to wpływ na jakość dźwięku?

Tak. Jakość plastików, tak samo jak innych materiałów może być różna. W naszym przypadku główną rolę odgrywa elastyczność, wytrzymałość i przewodnictwo. Głośniki wysokiej jakości mogą mieć obudowy z tworzyw sztucznych o świetnie dopasowanych właściwościach, niestety częściej spotykamy się z tanimi i kiepskiej jakości plastikami. Te mogą mieć wręcz druzgocący wpływ na brzmienie. Zwykle wiąże się to również z kiepską jakością wykonania i do już słabego wyniku dochodzą nam np. trzaski i pomruki źle spasowanej obudowy.

Czy lepiej gdy potencjometr jest umieszczony na głośniku czy na zewnętrznym pilocie?

Potencjometr do regulacji natężenia dźwięku umieszcza się z reguły na satelicie przedniej, na głośniku niskotonowym bądź na centralce. Oczywiście dochodzi do tego pilot, który miesza się z wszystkimi przypadkami. Różnice w umiejscowieniu potencjometrów związane są z ergonomią i tyle ilu użytkowników tyle będzie teorii. Jednak rozmieszczenie pokręteł traci znaczenie gdy mamy możliwość sterowania dźwiękiem choćby z poziomu klawiatury.

Image

Posiadanie bezprzewodowego pilota jest niewątpliwie zaletą. Daje nam to kilka dodatkowych możliwości związanych z naszym zestawem, przy czym praktycznie do niczego nie zobowiązuje.

Czy zbyt głośne odtwarzanie muzyki na małych głośnikach 2.1 może je uszkodzić?

Tak samo jak w przypadku każdych innych głośników, zbyt duże natężenie dźwięku może trwale uszkodzić nasz sprzęt. Z reguły odpowiednie dane umieszczone są w opisie bądź instrukcji obsługi. Jeśli jednak takich danych nie posiadamy najprostszym sposobem na uniknięcie omawianej nieprzyjemności jest wyznaczenie maksymalnego progu natężenia dźwięku. Pierwsze objawy zniekształceń dźwięku w głośnikach świadczą, że owy próg przekroczyliśmy.

Czy głośniki które wyglądają jak wykonane z drewna faktycznie mają drewnianą obudowę, czy to tylko okleina?

Image

To zależy już od wielu czynników - producenta, modelu itp. Mimo wszelkich zapewnień na ulotkach, najczęściej niestety są to materiały drewno pochodne wykończone okleiną. Drewno jako surowiec należy do dość drogich, analogicznie materiał ten stosowany jest w konstrukcjach droższych i na pewno nie ma sensu szukania drewnianych obudów w budżetowych modelach. 

Najistotniejsze pojęcia związane z głośnikami 

Membrana - głośnikach membraną nazywamy powłokę drgającą wytwarzającą dźwięki w wyniku drgań. W zależności od częstotliwości w jakich głośnik powinien pracować najwydajniej stosuje się się różne rozwiązania. Wielkość membrany ma bezpośredni związek z charakterem basu, ale np. sztywność i lekkość głównie wpływa na dynamikę.

Każdy materiał ma swoje wady i zalety dlatego producenci stosują różnego rodzaju mieszanki szukając najodpowiedniejszego lub innowacyjnego brzmienia. I tak dla przykładu membrany z włókien drzewnych bardzo dobrze grają średnie tony kosztem słabego brzmienia tonów najniższych. Membrana z celulozy z włóknem węglowym świetnie zabrzmi w dolnych rejestrach, ale nie poradzi sobie tak dobrze z tonami średnimi. Aluminiowe należą do sztywnych i lekkich ale nie spisują się najlepiej przy wyższych częstotliwościach.

Subwoofer - głośnik niskotonowy. Czyli taki który generuje tylko niskie tony. Starsze typy – pasywne budowane były bez własnego wzmacniacza, aktualnie praktycznie wszystkie wyposażone są w wzmacniacz jednak często z możliwością pracy w trybie pasywnym w którym głośnik zasilany jest tylko sygnałem wyjścia głośnikowego wzmacniacza. Głośniki te coraz częściej wyposażone są  w automatyczny włącznik, który uruchamia głośnik gdy na wejściu pojawi się sygnał, w analogiczny sposób głośnik jest wyłączany.

Coraz powszechniejsza jest regulacja odcięcia częstotliwości, która pozwala ustawić i wytłumić niepożądane częstotliwości. Z reguły tłumi się górę.

Głośnik niskotonowy możemy podzielić na kilka rodzajów w zależności od obudowy:

  • obudowa zamknięta: głośnik zamknięty w szczelnej obudowie o niskiej skuteczności ale bardzo impulsowym basie i dużej odporności.
  • obudowa otwarta (bass-reflex) : posiadają szerszy zakres częstotliwości, większą skuteczność od poprzednika. Jednak znaczeni bardziej podatne na uszkodzenia.
  • obudowa pasmowo-przepustowa (band-pass): złożona z dwóch komór, w jednej znajduje się głośnik w drugiej otwór bass-reflexu. Charakteryzuje się dobrą skutecznością lecz jest droga w budowie.
  • obudowa w konstrukcji izobarycznej:dwa głośniki pracują w przeciw fazie w ściśle zamkniętej kieszeni powietrznej. Całość działa jak jeden wysokosprawny głośnik.

Głośnik wysokotonowy - w kształcie stożka lub kopułki (wypukłej lub wklęsłej). Jako membrane stosuje się najczęściej płótna nasączane odpowiednią substancją. Poza klasyczną obudową głośnika wysokotonowego stosuję się także głośniki wstęgowe, gdzie elementem grającym jest bardzo lekka membrana, drgająca wszczelinie magnesu. Występują również głośniki tubowe w których membrana o małęj średnicy umieszczona jest w komorze sprzężonej z tubą.

Głośniki nisko i średniotonowe - najczęściej budowane z membraną w kształcie stożka z kopółką przeciwpyłową w środku. W droższych modelach stosuje się korektor fazy (niewielki stożek).

  • Głośniki niskotonowe. Przenoszą sygnały do 1500 Hz.
  • Głośniki średnio-niskotonowe. Przenoszą sygnały do 4000-5000 Hz.
  • Głośniki średniotonowe. Przenoszą sygnały o częstotliwościach od 400-1000 Hz do 5000-8000 Hz.
  • Głośniki wysokotonowe. Przenoszą sygnały o częstotliwościach od 4000-6000 Hz do 15 - 25 kHz.

Moc znamionowa - to moc, którą może wydzielić wzmacniacz nie przekraczając założonego współczynnika zniekształceń nieliniowych (przeważnie jest to około 1% zniekształceń) w ciągu 10 minut. Wartość podawana jest przy określonej impedancji.

Muzyczna moc wyjściowa - różni się od mocy znamieniowej tym, że mierzona jest przy chwilowym wysterowaniu wzmacniacza (np. 1 sek, 2 sek). Moc muzyczna z reguły jest większa od znamieniowej, związane jest to ze stabilizacją napięcia zasilającego, i podawana jest jako moc PMPO czyli najbardziej przekłamywana wartość z tych którą podają producenci. Urok PMPO polega na tym,że jest to moc chwilowa – w impulsie, w trakcie jakiegokolwiek pomiaru trwającego dłużej niż 2,3 sek prawdopodobnie zarówno ze wzmacniacza jak i głośników została by kupa dymu.

Pasmo przenoszenia - jest to zakres częstotliwości, w obrębie którego przy danym współczynniku zniekształceń harmonicznych (np. 1%) moc wyjściowa spada na krańcach zakresu o 3 dB (czyli do połowy wartości mocy znamionowej).

Wat - jednostka mocy lub strumienia energii w układzie SI, oznaczana W. W naszym przypadku bardzo plastyczna wartość wykorzystywana w marketingowy sposób do określania mocy zestawów. Najczęściej nie ma nic wspólnego z rzeczywistością.

Zakres mocy w watach Moc reprezentatywna w decybelach
30-39 15
40-49 16
50-64 17
65-79 18
80-99 19
100-124 20
125-159 21
160-199 22
200-249 23

Moc RMS - jest to moc jaką może oddać wzmacniacz, głośnik, przy pracy ciągłej i jest prawie taka sama jak moc znamionowa wzmacniacza.

Hz i kHz: Herc (Hz) -  jednostka miary częstotliwości w układzie SI.

W naszym przypadku najczęściej określone pasmo przenoszenia (pasmo akustyczne) w jakim głośniki / wzmacniacz działają.

dB - jednostka opisująca natężenie dźwięku. Decybel (dB) to jedna dziesiąta bela  Decybel wyraża logarytmiczny stosunek głośności dwóch sygnałów dźwiękowych. Z powodu logarytmicznych właściwości słuchu ludzkiego używanie tego typu jednostki okazało się bardziej praktyczne niż posługiwanie się bezwzględnymi wartościami. Dwukrotny wzrost natężenia dźwięku odpowiada trzem decybelom. Ok. 26 decybeli to próg słyszalności. Człowiek rozmawia z natężeniem dźwięku ok. 60 dB, słucha muzyki przy ok. 90 dB, a odgłos startującego samolotu odrzutowego to w tej skali 160-170 dB (już za granicą bólu, która wynosi ok. 130 dB).

THX - to system certyfikacji sprzętu i instalacji reprodukujących dźwięk i obraz stworzony w 82 roku przez Thomlinsona Holmana pod egidą firmy Lucasfilm. System ten precyzyjnie standaryzuje warunki projekcji i odsłuchu kinowego, a jego celem jest wierność reprodukowanego dźwięku i obrazu w salach oznaczonych znakiem THX. Holman postanowił opracować standard podczas przygotowywania ścieżki dźwiękowej do filmu Gwiezdne wojny, by była odtwarzana w kinach. Certyfikacji podlega zarówno sam sprzęt, jak i np. kompleksowe instalacje dźwiękowe.

Nadanie urządzeniu znaku THX nie jest równoznaczne z jego idealną reprodukcją w każdych warunkach, a jest jedynie podstawą przy tworzeniu z szeregu takich urządzeń systemu, który będzie podlegał wymogom THX. W przypadku np. sali kinowej rygorystyczne wymogi dotyczą m.in. wymiarów pomieszczenia, jego właściwości akustycznych, typu i umiejscowienia systemów odsłuchowych i projekcyjnych. Pomiary przeprowadzane są przez specjalistów z THX Ltd.; licencja jest nadawana jeśli ww. parametry mieszczą się w ustalonych odgórnie normach.

Dolby Digital A/52 - standard stratnego kodeka dźwięku używany na większości płyt DVD=Video. Powszechnie znany jako Dolby Digital, Dolby Digital Audio Compression-3 lub AC3

Dolby Pro Logic II - format dekodowania dźwięku dookólnego.  Wersja 2 powstała po 2000 roku pozwala na zapis w sygnale stereo pełnej ścieżki 5.1 (lewy, centralny, prawy, lewy surround, prawy surround i głośnik niskotonowy). Analogicznie Pro Logic - odsłuch czterokanałowy, Pro Logi IIx - sześciokanałowy.

DTS i DTS 96/24

  • Digital Theatre Systems (DTS) - Digital Surround to system kompresji dźwięku stosowany na płytach DVD. Pozwala na zapis 6 ścieżek dźwiękowych. System ten oferuje lepszą jakość dźwięku w porównaniu z Dolby Digital, ze względu na mniejszy stopień kompresji (4:1 w stosunku do ok. 11:1 dla Dolby Digital) i większej prędkości przesyłu danych (maksymalnie 1,5 Mb/s; Dolby Digital - 640 kb/s)
     
  • DTS 96/24 - jest w stanie dostarczyć 5.1-kanałowego dźwięku o rozdzielczości 24 bity i częstotliwości próbkowania 96 kHz na zwykłych płytach DVD-Video bez pogorszenia przy tym jakości obrazu.

Ekranowanie magnetyczne - osłona, z reguły metalowa okalająca magnes głośnika. Zadaniem jej jest uniemożliwienie oddziaływania pola magnetycznego na stojące w pobliżu inne urzadzenia.

Korektor fazy i kopułka przeciwpyłowa -kopułka przeciwpyłowa mocowana jest na środku membrany. Jej zadaniem jest po prostu osłona szczeliny przed zabrudzeniem i uszkodzeniem cewki. Korektor fazy natomiast jest w kształcie szpica i służy do poprawy charakterystyki fazowej. Ważne by zwrócić uwagę na to czy korektor powiązany jest na stałe z magnesem. Jeśli tak nie będzie się poruszał. Jeśli się porusza to znaczy, że jest imitacją.

Skuteczność, sprawność, efektywność – pojęcia te odnoszą się do tego samego parametru. Jest to poziom dźwięku zmierzony w określonej odległości (1m) od osi głośnika, i wytworzony przez 1W mocy elektrycznej. Najczęściej spotykamy głośniki i kolumny głośnikowe gdzie parametr ten oscyluje pomiędzy 80 a 90 dB. Można spotkać głośniki gdzie skuteczność jest na poziomie 99dB. Im większa skuteczność tym mniejsza moc potrzebna do wytworzenia dźwięku na określonym poziomie innymi słowy im większa wartość tego parametru tym lepiej.

Sposób podłączania do komputera

Podłączając zestaw do komputera z reguły jesteśmy ograniczeni wyjściami naszej karty dźwiękowej. Standardem jest wyjście Jack i większość zestawów głośnikowych w wyposażeniu ma kabel Jack – RCA. Bardziej rozbudowane karty oferują dodatkowo kilka wyjść cyfrowych, a dla osób którym i takie rozwiązania nie wystarczają rynek oferuje szereg interfejsów audio umożliwiających podłączenie przez slot PCI, FireWire lub USB bardziej rozbudowanych możliwości.

Jakość i długość kabli

Z założenia poleca się krótkie kable, standardowa długość to 2 -3 m. wynika to z tego, że krótkie kable mają mniejszą impedancję i niższą reaktancję. Jeżeli jesteśmy zmuszeni do stosowania dłuższych przewodów warto zwrócić uwagę by ich łączna rezystancja nie przekroczyła 1% impedancji głośnika. Dla przykładu przy 8 Ohm głośnika, maksymalna rezystancja  nie powinna przekroczyć 0.08 Ohma. Rezystancja 1 metra przewodu miedzianego zależna jest od jego przekroju i tak:

  • 0,75 mm2 - 46,0 mOhm
  • 1,00 mm2 - 34,5 mOhm
  • 1,50 mm2 - 23,0 mOhm
  • 2,00 mm2 - 17,2 mOhm
  • 2,50 mm2 - 13,8 mOhm
  • 3,00 mm2 - 11,5 mOhm
  • 4,00 mm2 - 8,60 mOhm
  • 6,00 mm2 - 5,70 mOhm
  • 10,0 mm2 - 3,50 mOhm

Pamiętajmy również o tym, że lepiej korzystać z grubszych kabli. Wiąże się to najczęściej z zakupem nowego okablowania. Producenci dość często stosują jak najtańsze elementy. W takim przypadku warto zwrócić uwagę na kilka niuansów takich jak przewodnik. Dobrym stosunkiem ceny do jakości mogą pochwalić się kable miedziane pokryte srebrem. Również wtyki dobrze gdy pokryte są np. złotem. Takie złącza przez lata zachowuje dobre właściwości głównie dlatego, że się  nie utlenia. W bardzo drogich systemach stosuje się rod lub platynę.

Pokrętła, pilot

Przy zakupie warto zwrócić uwagę na rozmieszczenie potencjometrów, ma to bezpośredni związek  z wygodą użytkowania. Często zdarza się tak, że część potencjometrów np. regulacja tonów niskich umieszczana jest w bardzo nietypowych miejscach np. tylna ściana subwoofera co praktycznie uniemożliwia wygodny dostęp do regulacji. Dobrym wyjściem jest pilot.

Liczba głośników

Liczba głośników przypisana jest do zestawu. W systemach bardziej rozbudowanych dochodzi nawet do kilkunastu głośników rozmieszczony wokół słuchacza. Wymaga to ogromnej ilości miejsca oraz wysokiej klasy sprzętu nagłośnieniowego.

Wzmacniacz

Aktualnie praktycznie wszystkie zestawy głośników komputerowych posiadają wbudowany wzmacniacz i nie jest konieczne napędzanie głośników w inny sposób.

Moc głośników: satelitarnych i niskotonowego

Wystarczająca moc głośników zależna jest od upodobań poszczególnych słuchaczy. Warto zainwestować w mocniejsze zestawy gdy mają one służyć do oglądania filmów i grania, czy też okazyjnie napędzania imprezek. Głośniki satelitarne nie są powiązane mocą z głośnikiem niskotonowym, ten z reguły jest jak najbardziej wymienialną częścią zestawu. Warto również pamiętać o maksymalnym natężeniu dźwięku zestawu. Z reguły jest to w okolicy 2/3 skali regulatora i przekroczenie tego punku objawia się pierwszymi zniekształceniami dźwięku.

Łączna moc zestawu

Zgodnie z nazwą to łączna moc poszczególnym głośników, bywa jednak ze podawana jest w PMPO i wtedy można odnieść wrażenie że najmniejsze nawet głośniczki mogą nagłośnić koncert rockowy.

Min. i maks. częstotliwość przenoszenia

Są to granice częstotliwości pracy głośników, wzmacniaczy. Częstotliwość mieszcząca się w zakresie od 16Hz do 20.000 Hz to częstotliwość słyszalna. Częstotliwości niższe od 16Hz to infradźwięki, a częstotliwości wyższe od 20.000Hz to ultradźwięki. Zakres częstotliwości słyszanych zależy od poszczególnych osób i często znacznie różni się od siebie. Zwłaszcza górna granica podlega dużym wahaniom.

Drobny odsetek młodych słuchaczy jest w stanie usłyszeć dźwięki do dwudziestu kilku kHz. Z wiekiem górna granica częstotliwości słyszanych przez słuchacza się obniża, zbliżając się często do 10kHz. Na przyspieszenie tego procesu wpływa długotrwałe przebywanie w hałasie.

Materiał obudowy głośników

Do produkcji obudów głośników stosuje się najróżniejsze materiały. Najczęściej są to różnego rodzaju plastiki bądź materiały drewnopochodne czyli płyty wiórowe MDF i w końcu drewno. Grubość obudowy powinna być dostosowana do wielkości kolumny, im większy głośnik tym większa grubość. Dodatkowo obudowa powinna być odpowiednio zaizolowana.

Wyjście słuchawkowe

Praktycznie wszystkie zestawy głośnikowe posiadają wejście słuchawkowe, różnica polega na ich umiejscowieniu i ma to bezpośredni wpływ  z wygodą. Warto pamiętać o tym gniazdo znajdowało się w łatwo dostępnym miejscu.

Image

Rodzaje wyjść i złącz

Wtyk Jack - wtyczka używana  zwykle w urządzeniach audio-wideo do połączeń audio.  W wersji 6,3mm także w profesjonalnym audio do przesyłania sygnałów sterujących. Typ o największym rozmiarze (6,3mm), zwane również TS (jack mono) lub TRS (jack stereo), stosowany jest przede wszystkim w sprzęcie studyjnym i instrumentach muzycznych. Używa się go, między innymi, do połączenia instrumentu (np. gitary ) ze wzmacniaczem lub mikserem.

Image

jack 3,5 mm stereo                        jack 6,3 mm mono

Kable koncentryczne (współosiowe) - przewód miedziany otoczony izolacją, wspólnym ekranem oraz zewnętrzną koszulką ochronną. Przystosowane do przekazów w zakresie częstotliwości od do 100 MHz. Składa się z dwóch przewodów koncentrycznie umieszczonych jeden wewnątrz drugiego, co zapewnia większą odporność na zakłócenia - a co za tym idzie - zapewniają lepszą jakość transmisji. Powszechnie stosuje się dwa rodzaje kabli koncentrycznych: kable o oporności falowej 50 i 75 omów. Kable 75-omowe o przekrojach 4 - 6 mm są wykorzystywane zarówno w transmisji cyfrowej, jak i analogowej, a sygnały można przesyłać z przepływnością do 600Mb/s.

Coaxial - wyjście cyfrowe elektryczne, gdzie sygnał przesyłany jest za pomocą prądu elektrycznego. Złącze tego typu służy do połączeń amplitunera z dekoderem Dolby Dogital/DTS, również połączenia audio. (PCM).

Image

Połączenie optyczne - standard połączeń cyfrowych audio realizowany przy wykorzystaniu technologii światłowodowej. Straty na takich złączach nie powinny przekraczać wartości 0,5 dB. Dobre połączenie daje straty na złączu poniżej 0,1 dB. Cyfrowe wyjście optyczne posiada wszelkie zalety wyjścia Coaxial, ale z mniejszą przepustowością. Połączenia takie gwarantują brak zakłóceń elektromagnetycznych, ale ograniczone są odległością. Długość kabla nie powinna przekraczać 10m. Poza tym kable są bardzo delikatne i wrażliwe na zginanie.

Image

RCA (CHINCH) - standardowe wyjście audio z analogowym sygnałem osobno dla kanału lewego oraz prawego.

Image

USB (uniwersalna magistrala szeregowa) – rodzaj sprzętowego portu komunikacyjnego. Urządzenia podłączane w ten sposób mogą być automatycznie wykrywane i rozpoznawane przez system, przez co instalacja sterowników i konfiguracja odbywa się w dużym stopniu automatycznie.  Nowo podpięte urządzenie automatycznie podaje swoje dane a rutyna instalacyjna wywołuje się samoczynnie

Image

Złącze DIN – typ złącza stosowanego m.in. w urządzeniach audio oraz w komputerach . Niegdyś złącza DIN były nazywane "wtykiem diodowym". Nazwa wywodzi się od niemieckiej normy przemysłowej i odnosi się do różnych typów złącz elektrycznych, niemniej w wielu krajach przyjęło się określanie mianem "złącza DIN" połączenia wykonanego wg normy DIN 41524.

Image

Jakimi technologiami kuszą nas producenci. Podsumowanie

Bass Reflex - typ obudowy stosowany w budowie głośników dobrze wpływa na na zakres częstotliwości ponadto charakteryzuje się lepszą skuteczności a w porównaniu ze standardową obudową.

Image

Dolby Digital EX - rozwinięcie standardu Dolby Digital. Różni się dodaniem kanału tylnego (Back surround) i pozwala na zastosowanie systemu typu 6.1 lub7.1 (w przypadku systemu 7.1 oba głośniki tylne odtwarzają ten sam kanał).

Image

System SFE (Sound Field Effect) - wykorzystujący 3-bitowy procesor sygnałowy dźwięku audio. Zapewnia bardziej realistyczny dźwięk przestrzenny przy wykorzystaniu zwykłych źródeł dźwięku

Technologia FFL (Flat flexible loudspeakers) - polega  na tym samym, co każdy normalny głośnik, czyli na drganiach Jedyną różnicą jest to, że drgania odbywają się w dużo mniejszym przedziale niż jest to w tradycyjnych rozwiązaniach membranowych.

Tryb Matrix - rozbija 2 kanałowy sygnał ze źródeł stereofoniczny na system 5.1

Technologia dźwięku FDD2™ - technologia ta  tworzy jednolite pole dźwiękowe w każdym miejscu pomieszczenia. FDD2 eliminuje niejednorodny poziom głośności i „gorące punkty”, które występują w tradycyjnych systemach z dwoma głośnikami.

Podsumowanie

Mam nadzieję, że powyższy tekst pomógł wam rozwiać choć niektóre wątpliwości związane z zestawami głośnikowymi i równie pomocny okaże się przed zakupem. Zwrócił uwagę choćby na kilka szczegółów które mogą okazać się znaczące w przyszłym użytkowaniu sprzętu. Również gorąco zachęcam do dyskusji w komentarzach o Waszych typach, propozycjach i uwagach.

Z cyklu poradniki "jak wybrać" polecamy również: -  

Głośniki do kina domowego

Aktualnie wybór jest ogromny, od tanich zestawów  zaczynających się mniej więcej od 500pln, poprzez zestawy klasy średniej na które wydamy około 1500pln, do tych z najwyższej półki gdzie praktycznie nie ma górnej granicy cenowej a zabawa rozpoczyna się przy ~3000pln.

Najtańsze zestawy to przeważnie gotowe do złożenia z części jednego producenta. Dużym plusem jest to, że praktycznie wystarczy je podłączyć i mamy pewność, że wszystkie elementy będą do siebie pasowały nie tylko stylistycznie. Jednak są to zestawy z reguły niewielkiej mocy, pozwalające nagłośnić małe pomieszczenia i nie pozwalające na podłączenie dodatkowych urządzeń.

Średnia klasa umożliwi dobre nagłośnienie większych pomieszczeń (do 20m2) i podłączenie dodatkowo telewizora, magnetowidu czy tunera. Świetnie gdy posiadają cyfrowe wyjścia i wejścia, z reguły jednak jest to zarezerwowane dla tej najwyższej półki. Najczęściej są one składane z oddzielnych modułów co umożliwia łatwą rozbudowę bądź wymianę poszczególnych elementów.

Wybierając zestawy kina domowego kierujemy się podobnymi wartościami jak w przypadku rozbudowanych zestawów komputerowych, jednak jest kilka elementów na które warto zwrócić dodatkowo uwagę.

  Amplituner – z założenia jest centralnym elementem zestawu. Najczęściej jest to wzmacniacz, tuner radiowy i odtwarzacz DVD lub nagrywarka. Jak wspomniałem wcześniej w lepszych zestawach elementy te są w osobnych obudowach co wiąże się przeważnie z większą liczbą wyjść i wejść a także ułatwia wymianę np. odtwarzacza na nagrywarkę DVD, bądź po prostu na lepszy model. Detektory dźwięku – to dzięki nim amplituner odczytuje i rozdziela dźwięk na poszczególne kanały. Krótko mówiąc im więcej i lepszych tym nasz sprzęt będzie lepszy. Standardem jest już Dolby Digital i DTS w zestawach 5.1. Popularne również są Dolby Digital EX i DTS ES, które to są rozbudowane o dodatkowe kanały, w przypadku 6.1 jest to kolumna tylna centralna, a w układzie 7.1 dwa kanały tylne pogłosowe. W dobrych amplitunerach powinny być wszystkie cztery. Dolby True HD i Dolby Digital Plus lub DTS HD – w tym przypadku to siedmiokanałowy zapis jednak różni się tym od poprzedników, że dźwięk nie jest poddawany kompresji przez co nie traci informacji. Analogicznie zapewnia wyższą jakość brzmienia. Pro Logic, Pro Logic II, Pro Logic IIx – dzięki tym dekoderom mamy możliwość rozdzielenia dźwięku dwukanałowego (stereofonicznego) na wszystkie kolumny podłączone do amplitunera. Pierwszy z nich umożliwi nam odsłuch czterokanałowy (dwa kanały przednie, kanał centralny i kanał tylny). Pro Logic II – pięciokanałowy, Pro Logic IIx – sześciokanałowy.

Maksymalna moc wyjściowa amplitunera - jest to zsumowana moc wszystkich obsługiwanych kolumn przez amplituner i ma to bezpośredni związek z wielkością pomieszczenia jakie będziemy w stanie nagłośnić. Krótko mówiąc im większe pomieszczenie tym większej mocy potrzebujemy do zapewnienia czystej reprodukcji dźwięku

Amplituner ograniczony jest liczbą kanałów wyjściowych. Określa się w ten sposób liczbę kolumn możliwą do podłączenia. W przypadku gdy mamy sprzęt 5.1 i chcemy użyć płyty zapisanej w standardzie którego nie obsługuje nasz amplituner, np. Dolby True HD, nagranie będzie odtworzone, ale bez pełnego wykorzystania możliwości oferowanej przez zapis.

Przykładowe zestawy kina domowego z wyższej półki

Ważnym elementem zestawu kina domowego jest odtwarzacz. Podobnie jak w przypadku amplitunera, im większa liczba obsługiwanych standardów tym oczywiście lepiej. Do podstawowych należą Dolby Digital, DTS, CD Audio, DVD Video, VCD i SVCD.

Warto zwrócić uwagę czy wybierany model odtwarza takie standardy jak MP3 i WMA. Podobnie jest w przypadku standardów DivX i Xvid, nie wszystkie odtwarzacze mają możliwość obsługi tych nagrań. Zwróćmy również uwagę czy wśród obsługiwanych formatów napisów jest TXT wymagany jest by napisy wyświetlane były z polskimi znakami.

Blue-ray i HD DVD – odtwarzany obraz jest mniej więcej czterokrotnie lepszy niż DVD, a dźwięk zapisany jest w systemie Dolby Digital Plus i  DTS HD.

Wybrane dla Ciebie
ZATRZYMAJ SIĘ NA CHWILĘ… TE ARTYKUŁY WARTO PRZECZYTAĆ