Przeznaczenie, typ, cena

UPS (ang. Uninterruptible Power Supply) to w dosłownym tłumaczeniu Zasilacz Bezprzerwowy. W Polsce bardziej potocznie zwany jest zasilaczem awaryjnym lub po prostu UPSem.

W skrócie, UPS to urządzenie wyposażone w akumulator gromadzący energię elektryczną, która jest przekazywana do urządzeń podłączonych do UPS, w przypadku gdy nastąpi awaria zasilania. Przynajmniej takie było jego pierwotne przeznaczenie.

Myli się ten, kto myśli że zasilacz awaryjny jest urządzeniem, którego jedyną funkcją jest utrzymanie pracy komputera gdy w gniazdku zabraknie prądu. Dzisiejsze zasilacze awaryjne mają funkcję z gołą inną - głównie prewencyjną. Chronią podłączone do nich urządzenia, przed zakłóceniami ze strony sieci energetycznej.

Ile razy podczas pracy komputer zresetował się bez konkretnej przyczyny? Większość specjalistów w takim przypadku zaczyna podejrzewać awarię sprzętu, powód może być jednak zupełnie inny. Nagły, ale chwilowy skok lub spadek napięcia. A więc zdarzenie, które bardzo trudno udokumentować.

Rodzaje zasilaczy UPS

Na rynku dostępnych jest wiele zasilaczy awaryjnych, które dla postronnego nabywcy różnią się głównie ceną. Czy faktycznie wszystkie UPS’y działają tak samo? Wśród zasilaczy awaryjnych które bierzemy pod uwagę w tym artykule można wyróżnić trzy główne grupy:

• Zasilacze awaryjne z tzw. bierną rezerwą, często nazywane po prostu off-line
  
• Zasilacze awaryjne o topologi line-interactive
  
• Zasilacza awaryjne z tzw. podwójną konwersją, lub prościej on-line.
  

Zasilacze off-line są tanie, ale zapewniają tylko podstawową ochronę przed zanikiem prądu w gniazdku. Dodatkowo nie można do nich podłączyć wszystkich urządzeń, tylko te, które poradzą sobie z ich charakterystycznym napięciem wyjściowym.

Zasilacze line-interactive bazują na konstrukcji off-line, ale są bardziej rozbudowane. Chronią nie tylko przed zanikiem napięcia zasilającego, ale także przed zakłóceniami w sieci. Są droższe od off-line, ale nadal w zasięgu większości kupujących. W zależności od producenta i modelu można ich używać do zasilania urządzeń zawierających silniki.

Zasilacze on-line zapewniają kompleksową ochronę, generują idealne napięcie wyjściowe i można ich użyć do zasilania najwrażliwszych odbiorników. Niestety za tego rodzaju ochronę trzeba słono zapłacić. Dodatkową ich wadą są dość duże straty energii spowodowane sposobem w jaki pracują.

Jak dobrać zasilacz UPS

Zasilacz awaryjny dobieramy do własnych potrzeb określając jego podstawowe parametry. Najważniejsze są kształt napięcia wyjściowego, czas pracy na akumulatorach, moc oraz obecność złącza komunikacyjnego. Bardzo przydają się, wygodny panel kontrolny z możliwością wyciszenia alarmu, możliwość własnoręcznej wymiany akumulatorów czy dodatkowe filtry anty-przepięciowe, a także odpowiedni długo okres gwarancji. Nie powinniśmy się natomiast sugerować cechami fizycznymi zasilaczy, a więc wyglądem, wagą czy przysłowiowymi „wodotryskami“.

Aby ułatwić wybór odpowiedniego zasilacza UPS, zastosowaliśmy podział pod względem ich przeznaczenia, czyli:

• Zasilacz UPS do domu
  
• Zasilacz UPS do domu - do zasilania urządzeń innych niż komputer
  
• Zasilacz UPS do małej firmy, lub pojedynczego stanowiska
  
• Zasilacz UPS do większej firmy, na kilka - kilkanaście stanowisk
  
• Zasilacz UPS do ochrony serwerów oraz urządzeń sieciowych
  
• Zasilacz awaryjny do specjalistycznych zastosowań

Głównym źródłem zakłóceń w sieci są same urządzenia do niej podłączone. Dotyczy to szczególnie urządzeń niskiej jakości, ale także tych większej mocy, lub takich które są nieprawidłowo podłączone.

Czy zdawałeś sobie sprawę, że silnik windy w Twoim bloku może być przyczyną wadliwego działania komputera? To oczywiście skrajny przypadek, ale jak najbardziej możliwy. Podobny efekt może mieć działająca na tej samej „fazie“ pralka. Niestety, dziś coraz więcej urządzeń jest zasilanych z sieci - dlatego nie unikniemy zakłóceń. Trzeba się tylko przed nimi odpowiednio chronić. Zanim jednak przejdziemy do metod ochrony, warto wiedzieć co na nas czyha.