Jaki zasilacz UPS - poradnik jak wybrać

UPS (ang. Uninterruptible Power Supply) to w dosłownym tłumaczeniu zasilacz bezprzerwowy. W Polsce bardziej potocznie zwany jest zasilaczem awaryjnym lub po prostu UPSem. W skrócie, UPS to urządzenie wyposażone w akumulator gromadzący energię elektryczną, która jest przekazywana do urządzeń podłączonych do UPS, w przypadku gdy nastąpi awaria zasilania. Przynajmniej takie było jego pierwotne przeznaczenie.

Zobacz: TOP 10 zasilacz UPS do małej firmy lub do domu

Myli się ten, kto myśli że zasilacz awaryjny jest urządzeniem, którego jedyną funkcją jest utrzymanie pracy komputera gdy w gniazdku zabraknie prądu. Dzisiejsze zasilacze awaryjne mają funkcję z gołą inną - głównie prewencyjną. Chronią podłączone do nich urządzenia, przed zakłóceniami ze strony sieci energetycznej.

Ile razy podczas pracy komputer zresetował się bez konkretnej przyczyny? Większość specjalistów w takim przypadku zaczyna podejrzewać awarię sprzętu, powód może być jednak zupełnie inny. Nagły, ale chwilowy skok lub spadek napięcia. A więc zdarzenie, które bardzo trudno udokumentować.

Na rynku dostępnych jest wiele zasilaczy awaryjnych, które dla postronnego nabywcy różnią się głównie ceną. Czy faktycznie wszystkie UPS’y działają tak samo? Wśród zasilaczy awaryjnych które bierzemy pod uwagę w tym artykule można wyróżnić trzy główne grupy:

• Zasilacze awaryjne z tzw. bierną rezerwą, często nazywane po prostu off-line
• Zasilacze awaryjne o topologi line-interactive
• Zasilacza awaryjne z tzw. podwójną konwersją, lub prościej on-line.

Zasilacze off-line są tanie, ale zapewniają tylko podstawową ochronę przed zanikiem prądu w gniazdku. Dodatkowo nie można do nich podłączyć wszystkich urządzeń, tylko te, które poradzą sobie z ich charakterystycznym napięciem wyjściowym.

Zasilacze line-interactive bazują na konstrukcji off-line, ale są bardziej rozbudowane. Chronią nie tylko przed zanikiem napięcia zasilającego, ale także przed zakłóceniami w sieci. Są droższe od off-line, ale nadal w zasięgu większości kupujących. W zależności od producenta i modelu można ich używać do zasilania urządzeń zawierających silniki.

Zasilacze on-line zapewniają kompleksową ochronę, generują idealne napięcie wyjściowe i można ich użyć do zasilania najwrażliwszych odbiorników. Niestety za tego rodzaju ochronę trzeba słono zapłacić. Dodatkową ich wadą są dość duże straty energii spowodowane sposobem w jaki pracują.

Zasilacz awaryjny dobieramy do własnych potrzeb określając jego podstawowe parametry. Najważniejsze są kształt napięcia wyjściowego, czas pracy na akumulatorach, moc oraz obecność złącza komunikacyjnego. Bardzo przydają się, wygodny panel kontrolny z możliwością wyciszenia alarmu, możliwość własnoręcznej wymiany akumulatorów czy dodatkowe filtry anty-przepięciowe, a także odpowiedni długo okres gwarancji. Nie powinniśmy się natomiast sugerować cechami fizycznymi zasilaczy, a więc wyglądem, wagą czy przysłowiowymi „wodotryskami“.

Aby ułatwić wybór odpowiedniego zasilacza UPS, zastosowaliśmy podział pod względem ich przeznaczenia, czyli:

• Zasilacz UPS do domu
• Zasilacz UPS do domu - do zasilania urządzeń innych niż komputer
• Zasilacz UPS do małej firmy, lub pojedynczego stanowiska
• Zasilacz UPS do większej firmy, na kilka - kilkanaście stanowisk
• Zasilacz UPS do ochrony serwerów oraz urządzeń sieciowych
• Zasilacz awaryjny do specjalistycznych zastosowań

Głównym źródłem zakłóceń w sieci są same urządzenia do niej podłączone. Dotyczy to szczególnie urządzeń niskiej jakości, ale także tych większej mocy, lub takich które są nieprawidłowo podłączone.

Czy zdawałeś sobie sprawę, że silnik windy w Twoim bloku może być przyczyną wadliwego działania komputera? To oczywiście skrajny przypadek, ale jak najbardziej możliwy. Podobny efekt może mieć działająca na tej samej „fazie“ pralka. Niestety, dziś coraz więcej urządzeń jest zasilanych z sieci - dlatego nie unikniemy zakłóceń. Trzeba się tylko przed nimi odpowiednio chronić. Zanim jednak przejdziemy do metod ochrony, warto wiedzieć co na nas czyha.

Większość użytkowników komputerów specjalnie nie interesuje się zasilaniem domowych urządzeń. Przyzwyczailiśmy się, że mamy w gniazdku „prąd“ i podłączone do niego urządzenie działają jak należy. Pół biedy jeśli podłączane urządzenie ma prostą budowę jak np. czajnik, na jego pracę wpływa bardzo niewiele czynników. Gorzej, jeśli podłączamy skomplikowaną elektronikę, która do poprawnej pracy potrzebuje odpowiednich parametrów zasilania.

Zasilanie urządzeń prądem przemiennym, to dość skomplikowane zagadnienie którego pełne i szczegółowe objaśnienie na pewno wykracza poza ramy tego poradnika.

Trzy podstawowe parametry sieci energetycznej:

• wartość skuteczna napięcia
• częstotliwość
• kształt krzywej napięcia.

W Polsce parametry te określa norma PN-IEC 60038 i są to odpowiednio 230V, 50 Hz, przebieg sinusoidalny. Oczywiście to co otrzymujemy „w gniazdku“ często daleko odbiega od normy.

W sieci energetycznej występują różne zakłócenia związane zarówno z pracującymi w niej urządzeniami jak i przyczynami zewnętrznymi. Zdecydowana większość zakłóceń występuje chwilowo, a czas ich trwania jest nie dłuższy niż kilka sekund. Niemniej nawet tego typu zakłócenia mogą spowodować poważne uszkodzenia sprzętu podłączonego do sieci.

Odchylenie i wahania napięcia. Norma w Polsce przewiduje jako prawidłowe napięcie  230V -+ 10%. Zatem faktycznie w gniazdku może być od 207 do 253V i nadal jest wszystko w porządku. Odchyleniem nazywamy długotrwałą zmianę napięcia w taki sposób, że przestaje być one zgodne z normą. Natomiast wahanie, to taka sama zmiana, ale występująca krótkotrwale. Oba stany zakłóceniowe powodowane są przez włączanie do sieci urządzeń o dużej mocy. Wahanie może spowodować wspomniany wcześniej silnik windy w budynku, a odchylenie piekarnik kuchenki elektrycznej w naszym mieszkaniu.

Zniekształcenia napięcia zasilającego. Parametrem określającym poziom zniekształceń sinusoidy napięcia jest tzw. współczynnik THD (ang. Total Harmonic Distorsion) w wolnym tłumaczeniu całkowite zniekształcenia harmoniczne. Polska norma określa, iż poziom tych zniekształceń nie powinien przekroczyć 5%. Głównym czynnikiem wprowadzającym tego typu zakłócenia są urządzenia zasilane zasilaczami impulsowymi, a więc o ironio także komputery.

Przepięcia. Jednym z najbardziej niebezpiecznych stanów zakłóceniowych sieci jest przepięcie. Jest to krótkotrwały, ale gwałtowny wzrost napięcia zasilającego, którego głównym elementem są pobliskie uderzenia pioruna. Tego typu zakłócenia mogą być także powodowane przez wyłączanie dużych odbiorników o charakterze indukcyjnym - np:  nieszczęsny silnik od windy w budynku.

Zaniki napięcia zasilającego. Czyli stan zakłóceniowy, który możemy stosunkowo łatwo zaobserwować. Zaniki także można podzielić na dwie grupy. Krótkotrwałe, przed którymi doskonale chronią zasilacze bezprzerwowe, oraz długotrwałe, przed którymi ochronić może co najwyżej generator z odpowiednim zapasem paliwa.

Wymieniłem tylko te najbardziej podstawowe. Przed większością z nich chroni odpowiednio dobrany zasilacz UPS. Każdy z nas będzie musiał teraz odpowiedzieć na pytanie, czy warto stosować UPSa.

Mają najprostszą konstrukcję, dlatego zazwyczaj są także najtańsze. Niestety wraz z niską ceną otrzymamy także najskromniejsze możliwości ochronne. Zasilacz off-line podczas normalnej pracy sieciowej przekazuje napięcie wejściowe bezpośrednio na wyjście, praktycznie w ogóle w nie nie ingerując. Jedynie monitorując poziom napięcia.

Nieco bardziej zaawansowane konstrukcje są wyposażone w kilka prostych filtrów przeciwzakłóceniowych, które można znaleźć także w lepszych listwach zasilających. Poziom ochrony w tym przypadku jest minimalny.

Dopiero w momencie zaniku zasilania UPS uruchamia zasilaną z akumulatora przetwornicę i po ustabilizowaniu parametrów zaczyna podawać z niej napięcie do odbiorników. Cały proces uruchamiania falownika trwa długo - nawet kilkadziesiąt milisekund - dlatego co wrażliwsze urządzenia mogą się w międzyczasie wyłączyć.

Ze względu na prostotę konstrukcji podyktowaną ceną, falownik produkujący prąd przemienny z akumulatora dostarcza zazwyczaj napięcie o przebiegu prostokątnym. Co w zasadzie zawęża zakres zastosowania tego typu zasilaczy do kas fiskalnych, czy najmniej wymagających komputerów. Na szczęście tego typu konstrukcje zostały praktycznie całkowicie wyparte z rynku i trudno kupić dziś zasilacz tego typu.

Do tej grupy można zaliczyć dziś zdecydowaną większość konsumenckich zasilaczy awaryjnych. Ich konstrukcja po części bazuje na modelach off-line, niemniej w newralgicznych miejscach została dość mocno zmodyfikowana. Zasilacz typu line-interactive podczas pracymonitoruje nie tylko napięcie zasilające, ale także i jego częstotliwość, a także kąt przesunięcia fazowego. Dzięki takiemu rozwiązaniu można w momencie uruchamiana falownika zsynchronizować jego parametry z siecią energetyczną.

Wpływa to bardzo pozytywnie na urządzenia zasilane z UPSa. Przełączenie na pracę z akumulatorów odbywa się szybciej oraz nie powoduje niepotrzebnych zakłóceń. Typowy czas przełączania trybu pracy w zasilaczach line-interactive to kilkanaście milisekund, choć zdarzają się także modele które mieszczą się w kilku. Oczywiście im przełączenie następuje szybciej, tym lepiej ponieważ każdy zanik napięcia, nawet bardzo krótki może (choć nie musi) spowodować nieprawidłową pracę urządzeń podłączonych do UPSa.

Zasilacze line-interactive wyposażone są także bardzo często w tzw. układy AVR (ang. Automatic Voltage Regulation) czyli automatyczne regulatory napięcia zasilającego. Rozszerza zakres napięcia zasilającego przy którym zasilacz UPS może pracować w trybie sieciowym. Jeśli napięcie nieznacznie spadnie (lub podniesie się), jego wartość przy pomocy układu AVR jest korygowana do poziomu zbliżonego nominalnemu.

Prostsze modele off-line w takim wypadku przełączyły by się na pracę z akumulatora. Dopiero przy bardzo znaczących zmianach poziomu napięcia zasilacz line-interactive podobnie jak offline przełącza się na pracę z akumulatorów. Dzięki temu przy nieznacznych wahaniach napięcia możemy bez obaw i bez limitu czasu podyktowanego pojemnością akumulatora pracować. Układ AVR bardzo pozytywnie wpływa także na trwałość akumulatorów.

Większe skomplikowanie układu produkującego napięcie przemienne z akumulatora ma także bardzo pozytywne cechy dla klienta. W zasilaczach line-interactive podczas pracy z akumulatora, produkowane napięcie jest znacznie lepszej jakości. Bez problemu można dostać w handlu zasilacz, którego falownik jest w stanie generować napięcie w pełni sinusoidalne. Dzięki temu tego rodzaju zasilacze awaryjne można stosować do większości urządzeń w tym także do zasilania silników elektrycznych.

Ich nazwa bierze się z faktu, iż podczas normalnej pracy UPS dokonuje dwukrotnej konwersji napięcia zasilającego. W pierwszej kolejności prostownik zamienia napięcie zasilające z prądu przemiennego na prąd stały. Następnie prądem stałym zasilana jest ładowarka akumulatora oraz  falownik, który zamienia prąd stały z powrotem na przemienny. Tak wygenerowany prąd przemienny podawany jest na wyjście zasilacza.

UPS'y typu online mają szereg zalet. Przede wszystkim zapewniają pełną galwaniczną separację od sieci zasilającej. Nie może być mowy o przepuszczaniu do odbiorników jakichkolwiek zakłóceń, bo sieć nie jest w żaden sposób do nich podłączona. Odbiorniki korzystają zawsze z prądu, który wyprodukowany jest w falowniku końcowym.

Jako że prostownik oraz falownik pracują w trybie ciągłym, nie występuje czynnik przełączania na pracę z akumulatora. W przypadku zaniku napięcia przestaje działać prostownik doładowujący akumulator, ale falownik kontynuuje pracę czerpiąc energię z akumulatora.

Wszystkie zasilacze typu on-line produkują napięcie idealne sinusoidalne, przez co mogą być wykorzystywane do zasilania wszystkich urządzeń jakie tylko można podłączyć do sieci.

Wadą zasilaczy on-line jest niestety ich cena, podyktowana skomplikowaną konstrukcją, a także niska sprawność spowodowana sposobem pracy. W zasadzie wszystkie zasilacze większych mocy są to UPSy typu on-line.

Wiemy już czym są zasilacze awaryjne, jak działają a także przed czym nas chronią. Nadszedł czas na wybór zasilacza awaryjnego dostosowanego do naszych potrzeb.  Najważniejszą cechą zasilacza awaryjnego jest moc oraz rodzaj podtrzymywanych urządzeń. Dopiero po określeniu tych dwóch cech możemy rozglądać się za odpowiednim modelem UPSa. Po określeniu wymagań obciążeniowych podłączonych do niego urządzeń warto dobrać model o nieco wyższej mocy. Pamiętamy, że zasilacza awaryjnego nie można przeciążać - a przecież podłączony do niego sprzęt z czasem może ulec zmianie na taki, który potrzebuje nieco więcej energii.

Przy szacowaniu mocy zasilacza nie zapomnijmy wziąć pod uwagę mocy monitora oraz urządzeń sieciowych takich jak router czy switch. W końcu jeśli prądu zabraknie w ostatnich 3 minutach ściągania dużego pliku, chcielibyśmy żeby ten proces zakończył się pomyślnie.

Jeśli mamy jeden komputer z monitorem LCD, powinien wystarczyć zasilacz o mocy 500VA. Słabszych raczej nie warto kupować. Pamiętaj, żeby pod uwagę prać moc czynna zasilacza, a więc tą podaną w Watach! Znajdziesz ją w specyfikacji technicznej.

Komputer, monitor czy sprzęt sieciowy ze względu na rodzaj wbudowanych w nie zasilaczy nie są wrażliwe na rodzaj i kształt napięcia wyjściowego. Możemy zatem kupić tańszy model z tzw. „aproksymowaną sinusoidą“.

• Moc w Watch lub Wolto-Amperach: od 500VA w górę
• Typ zasilacza: line-interactive
• Kształt napięcia wyjściowego: aproksymowana sinusoida
• Filtry przepięciowe sieci: wymagane
   
• Złącze komunikacyjne:  zalecane
• Wygodny panel sterujący: zalecany
• Wyciszenie alarmu: zalecane
• Czas pracy na akumulatorze: bez znaczenia, domyślnie do 5min.
   
• Samodzielna wymiana akumulatorów: zalecane
• Ilość gniazd wyjściowych: od 3 w górę
• Wymiary, waga wielość: bez znaczenia (wg. gustu)

Jeśli jesteś graczem, pewnie masz komputer wyposażony w wydajny procesor oraz szybką kartę graficzną. Takie komponenty mają znacznie większy pobór mocy niż w przypadku zwykłego komputera. Trzeba to wziąć pod uwagę przy szacowaniu mocy zasilacza. W takim wypadku raczej trzeba będzie rozglądać się za modelami 700 lub 1000VA. UPS nie pozwoli nam zbyt długo grać, chodzi głównie o ochronę komputera.

Jeśli w domu mamy więcej niż jeden komputer który chcemy chronić zasilaczem awaryjnym, korzystniej jest kupić jedno wydajniejsze urządzenie, zamiast osobnych dla każdego komputera. Jeden większy zasilacz powoduje mniejsze straty, oraz jest tańszy w eksploatacji. Przy dwóch lub więcej komputerach w grę wchodzą zasilacze o mocach od 1000VA w górę.

Jeśli w twoich szacunkach przekroczysz moc około 3000VA, staraj się szukać zasilacza wykonanego w technologii line-interactive. Jest on cichszy oraz znacznie sprawniejszy niż taki sam zasilacz on-line, a w domu zupełnie wystarczy.

Pomimo, że większość zasilaczy awaryjnych jest wyposażonych w złącze do monitoringu pracy zasilacza z poziomu komputera, w domu ma to pomniejsze znaczenie. W zdecydowanej większości przypadków będziemy przy komputerze w momencie zaniku zasilania. W końcu chodzi o ochronę naszej pracy. Dlatego tutaj automatyczne wyłączanie komputera nie jest tak ważne jak w firmach, gdzie komputery mogą pracować nie nadzorowane.

W zdecydowanej większości przypadków nie będziemy wiedzieć jakiego rodzaju zasilanie znoszą podłączane urządzenia, dlatego do tego zastosowania wybieramy wyłączenie UPS z tzw. „czystą sinusoidą“ na wyjściu. Odstąpienie od tego warunku może doprowadzić nawet do zniszczenia podłączonych do niego urządzeń, dlatego jest to bardzo ważne.

Moc szacujemy podobnie jak w przypadku zasilacza do komputera. W przypadku urządzeń zawierających czynniki bardzo ważna jest także nie tylko ich moc czynna, ale także moc pozorna. Warto kupić zasilacz nawet dwukrotnie przewymiarowany niż o 10% za słaby. Ten pierwszy będzie pracował w lepszych warunkach i dłużej podtrzyma urządzenia, a ten drugi po prostu się wyłączy.

• Moc w Watch lub Wolto-Amperach: od 300VA w górę
• Typ zasilacza: line-interactive
• Kształt napięcia wyjściowego: sinusoidalne
• Filtry przepięciowe sieci: wymagane
    
• Czas pracy na akumulatorze: wymagany długi czas pracy na akumulatorze
• Samodzielna wymiana akumulatorów: zalecane
• Ilość gniazd wyjściowych: od 3 w górę
   
• Złącze komunikacyjne:  bez znaczenia
• Wygodny panel sterujący: bez znaczenia
• Wyciszenie alarmu: bez znaczenia
• Wymiary, waga wielość: bez znaczenia

Warto również poszukać zasilacza, który będzie miał możliwość podłączenia zewnętrznych akumulatorów. Najlepiej gdyby można było podłączyć ich kilka. Takie rozwiązanie ochroni nas przed zakupem bardzo mocno przewymiarowanego UPSa tylko ze względu na pojemność akumulatorów w środku.

Jest to jedyne zastosowanie w którym kupowany zasilacz UPS nie musi być w monitorowany z zewnątrz. W końcu piec CO nie jest wyposażony w system operacyjny, który nasz UPS powinien kontrolowanie wyłączyć. Jeśli można w ten sposób zaoszczędzić, kup model nie zarządzany. Podobnie wszelkiego rodzaju filtry przepięciowe są tutaj zbędne.

Zasilacz awaryjny do małej firmy dobieramy bardzo podobnie jak UPSa do domu. Zmienia się tylko rodzaj podłączonych do niego urządzeń. W firmie, szczególnie małej typu „SoHo“, do zasilacza awaryjnego będziemy chcieli podłączyć nie tylko komputer, ale także inne narzędzia naszej pracy, np: faks, urządzenie wielofunkcyjne, telefon, rzutnik (ale nie czajnik do parzenia kawy).

To wszystko możemy podłączyć do odpowiednio dobranego UPSa. Trzeba tylko dobrać jego moc stosownie do potrzeb. Zalecany jest zasilacz z tzw. „czystą sinusoidą“ na wyjściu. Nie wiemy przecież w jaki sposób zasilane są nasze przyszłe urządzenia.

Jeśli mamy zamiar podłączyć urządzenie wielofunkcyjne lub drukarkę, wykonaną w technologii laserowej, pamiętajmy, że potrzebuje ona bardzo dużo energii w czasie druku, a znacznie mniej w stanie czuwania. Jeśli będziesz mierzył pobór mocy, zrób to koniecznie podczas drukowania dużej ilości materiałów. Bądź przygotowany na pobory mocy rzędu 500 czy nawet 1000W. Tyle chwilowo potrzebują piece drukarek laserowych.

Należy zwrócić uwagę, aby zasilacz był zarządzalny. W firmach mamy tendencję do zostawiania włączonych komputerów bez opieki, dlatego UPS musi sam zadbać o bezpieczne wyłączenie systemu operacyjnego.

• Moc w Watch lub Wolto-Amperach: od 500VA w górę
• Typ zasilacza: line-interactive
• Kształt napięcia wyjściowego: sinusoidalne
• Złącze komunikacyjne: wymagane
   
• Wyciszenie alarmu: wymagane
• Czas pracy na akumulatorze: bez znaczenia, domyślnie do 5min.
• Filtry przepięciowe sieci: wymagane
• Ilość gniazd wyjściowych: od 6 w górę
   
• Samodzielna wymiana akumulatorów: bez znaczenia
• Wygodny panel sterujący: bez znaczenia
• Wymiary, waga wielość: bez znaczenia

W większych firmach, kiedy liczba komputerów sięga już kilku, kilkunastu sztuk, trudno jest dobrać odpowiedni zasilacz awaryjny. Tego typu implementacje powinny być zasilane systemowo. Komputery powinny być zasilane z dedykowanych instalacji, które chronione są centralnie z większego zasilacza awaryjnego. Jeśli przebudowa obecnej instalacji do takiej centralnie chronionej nie wchodzi w grę, trzeba komputery podzielić na mniejsze grupy, np. pojedyncze pokoje i w ten sposób chronić grupowo. W przypadku takiej pojedynczej grupy obowiązują zasady doboru jak w przypadku małej firmy.

• Moc w Watch lub Wolto-Amperach: od 1500VA w górę
• Typ zasilacza: line-interactive lub on-line
• Kształt napięcia wyjściowego: zalecane sinusoidalne
• Złącze komunikacyjne:  wymagane
   
• Wyciszenie alarmu: wymagane
• Czas pracy na akumulatorze: wymagany długi czas pracy na akumulatorze
• Filtry przepięciowe sieci: wymagane
• Ilość gniazd wyjściowych: wymagane od 6 w górę, preferowane zaciski do integracji z instalacją
   
• Samodzielna wymiana akumulatorów: bez znaczenia
• Wygodny panel sterujący: bez znaczenia
• Wymiary, waga wielkość: bez znaczenia
   

Tego typu maszyny, często w połączeniu z innymi urządzeniami sieciowymi, odpowiadają za prawidłową pracę naszej firmy. Powinniśmy zatem chronić je szczególnie dobrze.

Dobór zasilacza awaryjnego do serwera nie jest trudny. Wystarczy tylko przestrzegać kilku wytycznych. Powinniśmy zainwestować w zasilacz UPS wykonany w topologii on-line. Tylko on w pełni odizoluje serwer od zakłóceń w sieci zasilającej.

• Moc w Watch lub Wolto-Amperach: od 1500VA w górę
• Topologia zasilacza: on-line
• Kształt napięcia wyjściowego: sinusoidalny
• Złącze komunikacyjne:  wymagane
   
• Czas pracy na akumulatorze: wymagany długi czas pracy na akumulatorach
• Filtry przepięciowe sieci:  wymagane
• Ilość gniazd wyjściowych: od 6 w górę, preferowane zaciski do integracji z instalacją
   
• Wyciszenie alarmu: bez znaczenia (chyba że serwer pracuje w biurze)
• Samodzielna wymiana akumulatorów: bez znaczenia
• Wygodny panel sterujący: bez znaczenia
• Wymiary, waga wielość: bez znaczenia

Warto zastanowić się nad odpowiednio mocnym przewymiarowaniem. Tego typu UPSy nie są tanie, dlatego ich wymiana w przypadku rozbudowy serwera może być kosztowna. Jakie potrzeby będziemy mieć za trzy, cztery lata? Czy w najbliższym czasie będziemy instalować nowy serwer? Nowe przełączniki, routery, itp? Trzeba koniecznie wziąć je pod uwagę w bilansie mocy.

UPS do serwera bezwzględnie powinien mieć możliwość zarządzania. Serwery z założenia pracują 24/7 bez nadzoru, dlatego w krytycznym momencie, jeśli energii w akumulatorach będzie brakować, dedykowane oprogramowanie musi bezpiecznie wyłączyć serwer.

Oprogramowanie dołączone do zasilacza musi działać w naszym systemie operacyjnym. Na serwerach często pracują systemy inne niż Windows, dlatego jest to bardzo ważne. Jeśli producent nie dołącza oprogramowania do zarządzania naszym systemem, trzeba będzie sprawdzić, czy wybrany model zasilacza jest wspierany przez aplikacje dostępne w samym systemie. Często zdarza się, że producent nie wspiera danego rozwiązania, ale sam system ma wbudowaną obsługę tego modelu UPSa

Koniecznie zadbajmy o odpowiednią długość pracy UPSa. Serwer powinien być ostatnim urządzeniem, które jest wyłączane w firmie w przypadku dłuższego braku prądu. Co z tego, że komputery pracowników będą działać, skoro dane składowane centralnie będą niedostępne?

Jeśli nie jesteś pewien swojego wyboru, warto zgłosić się do handlowca firmy zajmującej się sprzedażą zasilaczy awaryjnych. Ewentualne pomyłki na etapie doboru takiego urządzenia mogą drogo kosztować.

Jeśli przyjdzie nam dobrać UPS do zasilania urządzenia, którego nie przewidzieliśmy w tym poradniku, należy kierować się poniższymi zasadami:

Jeśli nie wiesz jakie wymagania ma zasilane urządzenie, koniecznie trzeba wybrać UPS z czystą sinusoidą. Dotyczy to szczególnie wszystkich urządzeń wyposażonych w silniki prądu przemiennego, a także zasilacze z transformatorami liniowymi.

Duża grupa urządzeń pobiera energię w sposób nierównomierny, czyli duże ilości chwilowo, a przez większą część czasu znacznie mniej. W takim przypadku trzeba moc UPSa dostosować do największej wartości chwilowej. Nawet jeśli będzie to oznaczało dużej przewymiarowanie. Jeśli zaniedbasz tą kwestię, w krytycznym momencie twój UPS po prostu się wyłączy.

Przedłużyć pracę UPSa można na dwa sposoby: wybierając model o większej mocy, a więc taki który będzie miał wbudowane pojemniejsze akumulatory, lub poprzez dołączanie zewnętrznych pakietów akumulatorów. Preferowane jest rozwiązanie drugie. Przewymiarowanie mocy UPSa powinno być ostatecznością ze względu na cenę tego rozwiązania.

Miej na uwadze, że zwiększenie pojemności akumulatorów niesie za sobą wydłużenie czasu ich ładowania. Jest to szczególnie ważne w przypadku pracy buforowej. UPS może nie mieć czasu, żeby się podładować. Sprawdź w instrukcji zasilacza jak bardzo wzrośnie czas do pełnego naładowania po podłączeniu zewnętrznego pakietu baterii.

APC Symmetra 128kW

Zdecydowanie tak, jest to wręcz wskazane. Jeśli dobierzemy UPS "na styk" może się okazać, że po rozbudowie komputera będzie trzeba go wymienić na inny, silniejszy. Zasilacza UPS nie można przeciążać, nawet chwilowo. W takiej sytuacji, dla ochrony urządzenia, po prostu się wyłączają.

Niestety nie da się tego w prosty sposób sprawdzić. Do testów będą potrzebne specjalistyczne urządzenia pomiarowe. Dlatego w takim wypadku zawsze warto kupić zasilacz znanej marki.

Przeciętny domowy zasilacz podczas pracy w stanie gotowości, zużywa bardzo niewiele energii. W takim przypadku działają w nim tylko układy kontroli i filtrowania stanu sieci energetycznej. Jeśli UPS nie ładuje właśnie akumulatorów po długotrwałej pracy na zaniku zasilania - jego sprawność wynosi ponad 99%. Zatem w takim wypadku, marnuje bardzo mało energii.

Jeśli natomiast pytanie dotyczy sprawności energii otrzymywanej z akumulatorów zasilacza awaryjnego, w globalnym rozrachunku jest ona bardo mała.Przeciętnie nawet poniżej 40%. Zarówno podczas ładowania, a także podczas pracy na akumulatorach występują bardzo duże straty energii. Dodatkowo same akumulatory mają bardzo małą sprawność. Z ekonomicznego punktu widzenia po prostu nie opłaca się pracować korzystając z energii zgromadzonej w akumulatorach.

Zdecydowanie lepszym wyborem będzie zakup jednego zasilacza o większej mocy. Jeden zasilacz łatwiej dopasować do posiadanych odbiorników. Jego utrzymanie będzie tańsze ze względu na mniejsze koszty związane z wymianą akumulatorów, a także mniejsze straty energii spowodowane zdublowaniem urządzeń. Gdy nie będziemy korzystać ze wszystkich urządzeń w trakcie zaniku zasilania, czas podtrzymania tych aktualnie używanych będzie dłuższy.

Teoretycznie przy prawidłowo zaprojektowanej, nowoczesnej instalacji elektrycznej nawet podczas uderzenia pioruna nie powinno dojść do uszkodzenia zasilacza awaryjnego - ani żadnego innego urządzenia podłączonego do prądu. Co rozumiemy przez prawidłowo zaprojektowaną i nowoczesną instalację elektryczna? Instalację która na całej swojej długości wyposażona jest w specjalnego rodzaju zabezpieczenia. Tyle mówi nam teoria.

W praktyce niestety nie jest już tak różowo. Wspomniane wyżej zabezpieczenia muszą być stosowane na całej długości sieci energetycznej. Jeśli zainstalujemy je tylko w mieszkaniu, a budynek w którym mieszkamy ma starą długo nie modernizowana instalację, mogą one po prostu nie zadziałać. W takim przypadku oczywiście może dojść do uszkodzenia zasilacza awaryjnego.

Sprawa gwarancji, to zupełnie osobny temat. Zależy wyłącznie od podejścia konkretnego producenta. Niemniej burza, czy uderzenie pioruna jest najczęściej traktowane jako działanie siły wyższej, bądź zdarzenie losowe - a takich producenci nie rozpatrują na gwarancji.

Podobnie jak np. w przypadku pożaru czy zalania. Za uszkodzenie sprzętu podłączonego do sieci energetycznej można dochodzić odszkodowania od dostawcy energii elektrycznej z którym mamy podpisaną umowę. Wszelkie roszczenia rozpatrywane są indywidualnie na drodze cywilno-prawnej.

Tak. Te dystanse mogą być znacznie dłuższe. Musimy tylko pamiętać, aby przedłużacz którego używamy był wyposażony w przewody o odpowiednim przekroju, a więc o odpowiedniej obciążalności. Nie przestrzeganie tego parametru może doprowadzić do uszkodzenia przedłużacza, ale nie ma wpływu na sam zasilacz awaryjny. Jeśli chcemy podłączyć komputer w drugim pokoju, absolutnie nie ma się czym przejmować.

Po pierwsze moc. Do zasilacza UPS można podłączyć każde urządzenie, którego moc nie przekracza mocy znamionowej zasilacza. Przy czymważna jest moc czynna zasilacza podawana w Watach [W], a nie pozorna reklamowana na obudowie i wyrażana w Wolto-Amperach [VA]. Szczegółowo zagadnieniem mocy zasilaczy zajmiemy się w w osobnym dziale tego poradnika.

Zapis o którym mowa dotyczy najmniejszych zasilaczy awaryjnych, których moc nie wystarczy do pracy drukarki laserowej - te podczas wydruku używają nawet ponad 1000W. Niemniej jeśli mamy odpowiednio silny UPS, możemy podłączyć do niego nawet i drukarkę laserową.

Po drugie: kształt napięcia wyjściowego. Zdecydowana większość zasilaczy UPS małej mocy projektowana jest do zasilania komputerów, lub do urządzeń zasilanych przez zasilacze impulsowe. Takie urządzenia nie mają zbyt dużych wymagań odnośnie kształtu napięcia produkowanego przez zasilacz podczas pracy z akumulatorów. Starsze zasilacze produkowały przebieg prostokątny, nowsze mają tzw. aproksymowaną sinusoidę.

Jeśli np. chcemy podłączyć do UPS urządzenie o indykcyjnym charakterze obciążenia, czyli wszelkiego rodzaju urządzenia posiadające silniki elektryczne albo klasyczne transformatory. Powinniśmy upewnić się, że nasz zasilacz ma sinusoidalny kształt napięcia wyjściowego.

Jest to o tyle ważne, że jeśli ten parametr nie zostanie zachowany podłączone urządzenie może nie działać prawidłowo, albo wręcz ulec uszkodzeniu. Klasyczny przykładem tego typu sytuacji będzie chęć doboru zasilacza awaryjnego do podtrzymania zasilania pieca i pompki CO. Bezwzględnie będzie konieczny model o sinusoidalnym napięciu wyjściowym. Ten parametr podany jest w specyfikacji technicznej zasilacza, jeśli go tam nie ma koniecznie zapytaj o niego sprzedawcę!

W zasilaczu awaryjnym możemy spotkać szereg złącz, z których każde ma inne przeznaczenie. Opiszemy wszystkie możliwe kombinacje, ale pamiętaj, że w zasilaczu który zamierzasz kupić nie wszystkie rodzaje muszą wystąpić. Niektóre kombinacje wręcz się wykluczają.

Znajdziemy w każdym zasilaczu. Może ono mieć następującą postać:

• przewodu wyprowadzonego z zasilacza UPS zakończonego wtyczką podłączaną do gniazda eklektycznego. Jest to więc klasyczny stały i nie wymienny przewód zasilający, jaki możemy spotkać w wielu urządzeniach AGD. Ten rodzaj spotyka się dziś niezwykle rzadko w zasilaczach UPS.

• gniazda IEC320 C14/C16 rodzaju męskiego. Powinno zawierać trzy bolce w układzie trójkątnym. Do tego gniazda pasuje dowolny "komputerowy" kabel zasilający i jest to w tej chwili najczęściej występujące gniazdo zasilające.

Gniazdo w zasilaczu

Kabel połączeniowy

• gniazda IEC320 C20 rodzaju męskiego. Podobnie jak poprzednie powinno zawierać trzy bolce. Od swojego mniejszego poprzednika różni się wielkością i przenoszoną mocą. Do tego gniazda trzeba dokupić specjalny kabel zasilający.

• zacisku śrubowego. Zasilacze UPS dużych mocy, od 3kVA w górę zazwyczaj nie posiadają już gniazd zasilających, tego typu rządzenia podłącza się bezpośrednio do instalacji elektrycznej poprzez kostkę zaciskową.

Na pewno znajdzie w zasilaczu UPS. Urządzenia podłączane do tych gniazdek będą w pełni chronione przez zasilacz awaryjny, a więc zarówno przed zakłóceniami i przed zanikiem. Mogą one mieć następującą postać:

• klasycznego gniazda eklektycznego, jakie możemy spotkać na ścianach każdego domu. Tego typu rozwiązania były stosowanie kiedyś głównie przez polskich producentów zasilaczy UPS. Dziś już trudno kupić UPSa z takimi gniazdkami. W zależności od mocy zasilacza można spotkać ich od 2 do 5 sztuk.

• gniazd IEC320 C13 rodzaju żeńskiego. Jest to dokładne przeciwieństwo gniazda zasilającego, a więc powinno posiadać trzy dziurki w układzie trójkątnym. Do tego gniazda podłącza się tzw. przedłużacze komputerowe. W zależności od mocy zasilacza UPS takich gniazd może być od 3 do nawet 10 sztuk.

Kabel połączeniowy

• gniazda IEC320 C19 rodzaju żeńskiego. Stosowane w zasilaczach większej mocy. Zasilacze są wyposażone od 1 do 4 sztuk takich gniazd. Te gniazda często łączone są w grupy z gniazdami C13.

• zacisku śrubowego. Podobnie jak w przypadku zasilania, także i odbiór energii może być realizowany za pomocą tego specjalnego zacisku. Taki rodzaj załącza można spotkać w zasilaczach o mocach od 3kVA w górę.

Często w zasilaczach awaryjnych mniejszej mocy można także znaleźć gniazda, które wyglądają jak klasyczne gniazda do podłączenia odbiorników, ale oznaczone są przez producenta w sposób specjalny, np. symbolem drukarki.

Są to gniazda, do których podłączamy urządzenia, które nie będą w pełni chronione przez zasilacz awaryjny. W zdecydowanej większości przypadków są one podłączone do układu filtrującego zakłócenia sieci energetycznej, ale podczas zaniku napięcia nie będą podtrzymywane. Stąd ten często stosowany symbol drukarki w domyśle laserowej. Jako urządzenia, które nie musi być koniecznie utrzymane przy pracy podczas zaniku napięcia zasilającego, a normalnie spowodowało by przeciążenie zasilacza.

Nowoczesne zasilacze awaryjne wyposażone są w gniazda umożliwiające komunikację z komputerem. Dzięki takiemu dodatkowemu połączeniu zasilacz UPS może poinformować komputer o swoim stanie, a w przypadku awarii automatycznie zamknąć system operacyjny. W zależności od modelu zasilacza mogą one mieć postać:

• klasycznego portu szeregowego w postaci gniazda DB9, stosowanego w starszych zasilaczach awaryjnych, dziś już praktycznie nie spotykanego w nowych urządzeniach.
   
• portu USB, który zastąpił port szeregowy w większości produktów przeznaczonych na rynek domowy. W zależności od zasilacza może mieć on postać gniazda typu A lub typu B. Warto to sprawdzić przed zakupem kabla.
   
• gniazda sieciowego. W zasilaczach większej mocy często instaluje się karty sieciowe, które w połączeniu ze specjalnym oprogramowaniem umożliwiają komunikację z więcej niż jednym komputerem jednocześnie.

Zasilacze awaryjne są urządzeniami, które mają nas chronić przed wszelkiego rodzaju nieprawidłowymi stanami sieci energetycznej. Niestety, nie wszystkie zagrożenia pochodzą z sieci zasilającej, niektóre jak przepięcia mogą uszkodzić nasz komputer przez kartę sieciową czy modem. Dlatego część zasilaczy awaryjnych wyposażona jest w gniazda chroniące przed przepięciami ze strony sieci teleinformatycznych. Zazwyczaj mają one postać gniazdek telefonicznych, lub sieciowych. W takim przypadku zasilacz UPS podłączamy jako urządzenie pośrednie. Sygnał sieciowy przychodzący z zewnątrz jest podłączany do zasilacza awaryjnego, a dopiero z niego podłączamy do go karty sieciowej lub modemu.

Zasilacza awaryjne większej mocy, a także te, które zostały zaprojektowane do długotrwałej pracy na zasilaniu bateryjnym, są wyposażone w gniazda dodatkowych, zewnętrznych akumulatorów. Niestety nie ma żadnej reguły i każdy producent stosuje własny wewnętrzny standard. Tego typu gniazda zazwyczaj są odpowiednio duże, większe niż gniazda zasilające, czy odbiorników, opisane jako Ext. Battery lub Batt. Pack.

Specjalistyczne zasilacze awaryjne mogą mieć także inne, dedykowane złącza. Są one zazwyczaj bardzo dokładnie opisane w instrukcji danego urządzenia. Możemy trafić na gniazda czujników środowiskowych (temperatury, wilgotności), złącza zewnętrznego obejścia (bypass) służącego głównie serwisowaniu zasilaczy a także wiele innych nie mieszczących się w ramach tego poradnika. Pamiętaj, że jeśli nie wiesz do czego służy dane gniazdo, nie podłączaj do niego tego co tam akurat pasuje. Zawsze sprawdź w instrukcji obsługi urządzenia do czego ono służy.

Zasilacz awaryjny przede wszystkim ma spełniać swoją funkcję, a więc chronić podłączony do niego sprzęt. Jeśli dokonany trafnego wyboru, bardzo szybko zapomnimy o istnieniu UPSa. Błędny wybór długo będzie odbijał się czkawką.

Oto lista większości cech, które tak na prawdę mają znaczenie. Znalezienie zasilacza, który będzie miał wszystkie te cechy może być trudne, lub wręcz niemożliwe, dlatego każdą cechę oznaczę kryterium ważności w skali:

• bardzo ważna cecha - zignorowanie może mieć fatalne konsekwencje włączając w to zniszczenie podłączonego do UPSa sprzętu. Bezwzględnie należy przestrzegać tych parametrów
   
• cecha znacząca - warto mieć w zasilaczu awaryjnym, ale o jego obecności możemy zdecydować indywidualnie. Pozbawiony tej cechy UPS nadal będzie spełniał swoją funkcję
   
• cecha kosmetyczna - ma minimalne znaczenie, najczęściej nie ma czynnego wpływy na pracę zasilacza.

W zależności od konstrukcji może to być przebieg prostokątny, przybliżona (aproksymowana) sinusoida oraz czysta sinusoida. Kształt napięcia wyjściowego ma znaczenie dla odbiorników, które podłączymy do zasilacza awaryjnego. Dlatego już na etapie wyboru należy określić co będziemy podłączać do UPSa.

Najlepszym wyborem będzie UPS generujący na wyjściu czystą sinusoidę, ale dobrym kompromisem między ceną a jakością jest także sinusoida aproksymowana. Bezwzględnie powinniśmy unikać zasilaczy podających na wyjście przebieg prostokątny.

Jeśli nie jesteś pewny, jaki zasilacz wybrać, skonsultuj ze sprzedawcą.

Jednoznacznie determinuje ona ilość odbiorników, które będziemy mogli do niego podłączyć a  także czas pracy na akumulatorach przy danym obciążeniu. W materiałach reklamowych, czy wręcz w nazwach modeli producenci podają moc pozorną zasilaczy UPS, która wyrażana jest w Wolto-Amperach [VA].

Aby specjalnie nie komplikować, ten parametr bierze pod uwagę współczynnik mocy podłączonych do niego urządzeń. Problem w tym, że różni producenci przyjmują za stałą różny współczynnik mocy. Spotkałem się z zasilaczami, których producenci przyjmowali współczynnik mocy równy 0,5; 0,6 a także 0,7. W praktyce oznacza to, że zasilacz o teoretycznej mocy 1000VA można faktycznie obciążyć do 500W, 600W lub 700W mocy czynnej. Rozbieżności są ogromne.

Większość skomplikowanego sprzętu elektronicznego dysponuje zasilaczami z korektą współczynnika mocy, a w takim przypadku jego wartość oscyluje w okolicy 0,8 - 0,9, dlatego przy dobieraniu mocy zasilacza awaryjnego powinniśmy się kierować jego mocą czynną! Ten parametr określany jest w Watach [W] i można go znaleźć w specyfikacji technicznej urządzenia.

Na nic zda się nam najlepszy zasilacz awaryjny, gdy nie zdążymy na czas wyłączyć komputera podłączonego do UPSa pracującego na baterii. Jeśli energia zgromadzona w akumulatorze się skończy, UPS odetnie zasilanie od odbiorników co w efekcie może spowodować utratę danych.

Bezwzględnie powinniśmy szukać UPSa, który wyposażony jest w port komunikacyjny oraz dedykowane do obsługi zasilacza oprogramowanie. Nad cechami takiego oprogramowania można długo debatować, ale absolutnie wymaganą funkcjonalnością jest bezpieczne zamknięcie systemu przed rozładowaniem akumulatorów. Niemal wszystkie programy mają tą funkcję. Nie trudno sobie wyobrazić sytuację, w której nie będzie nas przy pracującym komputerze, a akurat wtedy wyłączą prąd. W takim przypadku program dołączony do UPSa bezpiecznie wyłączy komputer a następnie sam UPS.

W zdecydowanej większości przypadków zasilacze awaryjne przy znamionowym, a więc pełnym obciążeniu mogą pracować na akumulatorze do 5 minut. Jest to czas, który pozwoli bezpiecznie zapisać pracę i wyłączyć system operacyjny, ale nic więcej.

Jeśli zależy nam, aby czas podtrzymania był dłuższy należy kupić zasilacz awaryjny do którego można podłączyć dodatkowy pakiet akumulatorów, albo odpowiednio silniejszy model. Czas podtrzymania zasilacza dla 100% oraz 50% obciążenia powinien być podany w jego instrukcji obsługi. Można jednak przyjąć, że skoro przy 100% obciążeniu UPS pracuje 5min, to przy 50% będzie pracował nieco ponad 10 min.

Akumulatory w zasilaczu awaryjnym z czasem ulegają zużyciu. W zależności od producenta ich żywotność określa się na maks 3 do 5 lat lub 300 - 500 cykli ładowania. Większość zasilaczy awaryjnych sama poinformuje nas, że akumulatory trzeba wymienić. Bardzo przydatną cechą jest możliwość własnoręcznej ich wymiany. Odpada wtedy wizyta w specjalistycznym serwisie.

Większość zasilaczy awaryjnych podczas pracy na akumulatorach wydaje z siebie mniej lub bardziej przyjemne dźwięki mające informować użytkownika o stanie pracy UPSa. Jeśli wybraliśmy zasilacz, który ma pracować dłużej bez prądu, bardzo przydatną cechą jest wyciszenie alarmu dźwiękowego. W zdecydowanej większości przypadków i tak będziemy wiedzieć, że pracujemy na akumulatorze - poinformuje nas o tym oprogramowanie zasilacza

Wcześniej pisałem, że przepięcia mogą dotrzeć do naszego sprzętu komputerowego nie tylko ze strony linii zasilającej ale także ze strony złącz sieciowych. Zasilacze awaryjne coraz częściej wyposażone są w filtry przeciw-przepięciowe dla linii telefonicznej, oraz sieci Ethernet. Takie dodatkowe zabezpieczenie to bardzo dobry pomysł i pożądana cecha zasilacza awaryjnego.

Zasilacz awaryjny w zdecydowanej większości przypadków zastąpi nam listwę zasilającą, która zazwyczaj znajduje się przy komputerze. Warto pomyśleć o tym, żeby UPS miał odpowiednią ilość gniazdek wyjściowych. Minimum to trzy sztuki: dla komputera, monitora oraz jednego dodatkowego urządzenia. Przed zakupem, warto spisać co tak na prawdę będziemy chcieli mieć podłączone do zasilacza. Przełącznik sieciowy, modem, router - to wcale nie głupi pomysł. Pamiętaj, że jeśli zasilacz awaryjny ma gniazda „komputerowe“ to nie będzie można w prosty sposób podłączyć do niego przedłużacza z większą ilością gniazdek.

Co prawda zasilacz awaryjny nie jest urządzeniem, które w sposób aktywny używamy codziennie niemniej wygodny panel kontrolny UPSa jest bardzo pomocny szczególnie gdy zabraknie prądu. Ściganie się z czasem przy zapisywaniu dokumentów w takiej sytuacji nie należy do najprzyjemniejszych. Dobrze jeśli zasilacz informuje o swoim obciążeniu oraz poziomie naładowania akumulatorów, a także aktualnym stanie pracy.

Zasilacze awaryjne są urządzeniami, które dość trudno przetestować. Oprzyrządowanie potrzebne do testów jest drogie, procedura testowa skomplikowana a wyniki nie zawsze jednoznaczne. Dlatego trudno znaleźć w sieci rzetelny test UPSów. Czym zatem kierować się szukając trwałego produktu?

Okresem gwarancji. Zasilacz awaryjny to urządzenie, które kupujemy na lata, wymienia się go rzadziej niż monitor - dlatego im dłuższy okres gwarancji będzie miało urządzenie, tym lepiej. Warto także wypytać o serwis pogwarancyjny, tutaj zdecydowanie zyskują wszyscy polscy producenci zasilaczy awaryjnych. Wszyscy znaczący producenci podejmą się naprawą uszkodzonego UPSa niezależnie od czasu, który upłynął od momentu zakupu urządzenia.

Zasilacze awaryjne ze względu na to iż mają w sobie ciężkie akumulatory żelowe nie należą do najlżejszych urządzeń. Musimy się liczyć, że urządzenia o mocy ponad 1000VA trudno będzie przenieść własnoręcznie. Niemniej pamiętajmy, że robimy to niezbyt często dlatego waga nie powinna być absolutnie czynnikiem decydującym o zakupie danego modelu UPSa - po prostu wszystkie są ciężkie

Nie dajmy się nabrać na wygląd zasilacza UPS, super wyglądający wyświetlacz LCD czy niebieskie diody nie powinny powodować że zmieniamy decyzję o zakupie urządzenia. W tym przypadku liczy się funkcjonalność, a nie wygląd. UPS jest jednym z tych urządzeń, które zazwyczaj schowane jest głęboko pod stołem a o jego istnieniu przypominamy sobie w trakcie porządków, czy zaniku prądu.

Off-line lub bierna rezerwa - pierwsza z trzech najpopularniejszych topologii budowy zasilacza awaryjnego. Dziś już praktycznie nie stosowana

Line-interactive - druga z trzech najpopularniejszych topologii budowy zasilacza awaryjnego, dziś najpopularniejsza na rynku małych zasilaczy awaryjnych

On-line lub podwójna konwersja - trzecia i ostatnia popularna topologia budowy zasilacza awaryjnego. Tego typu urządzenia są najdroższe, ale zdecydowanie najlepiej chronią przed zakłóceniami.

AVR - ang. Automatic Voltage Regulation, układ automatycznej regulacji napięcia wyjściowego służy do podnoszenia lub obniżania napięcia zasilającego bez potrzeby używania energii zgromadzonej w akumulatorze

Prostownik - układ służący do zamiany prądu przemiennego w prąd stały, w zasilaczach awaryjnych jest używany do ładowania akumulatora, a w UPS typu on-line także do zasilania falownika

Falownik - urządzenie służące do zamiany prądu stałego z akumulatora lub prostownika w prąd przemienny.

Przepięcie - krótkotrwały ale gwałtowny wzrost napięcia zasilającego, spowodowany głównie uderzeniami pioruna

Wahania napięcia - krótkotrwałe, trwające nie więcej niż 5s spadki lub wzrosty napięcia

Odchylenia napięcia - j.w. z tym, że trwające dłużej niż 5s, często całe godziny lub dni.

Zniekształcenia napięcia - zmiany powodujące zakłócenie kształtu sinusoidy napięcia zasilającego o więcej niż 5% THD

Najprościej będzie zmierzyć jaką moc mają urządzenia, które zamierzamy podłączyć do zasilacza awaryjnego. Można tego dokonać miernikami energii elektrycznej jakie można dostać w wielu sklepach elektrycznych.

Może się wydawać, iż jest to nie potrzebny wydatek przed zakupem UPSa. Niemniej wydatek 30 zł specjalnie do pomiarów jest lepszym wyjściem, niż źle zainwestowane 500 zł. Sprzedawca nie ma obowiązku wymienić go na inny model, jeśli zakupu dokonaliśmy w zwykłym sklepie.

Jeśli nie chcemy wydawać dodatkowej gotówki na miernik, moc zasilacza musimy oszacować odczytując pobór energii poszczególnych urządzeń z tabliczeń znamionowych.

przykładowa tabliczka z zasilacza ATX

dane umieszczone na zasilaczu od serwera plików NAS

Wystarczy zsumować moc urządzeń, które chcemy do niego podłączyć i dla bezpieczeństwa do uzyskanej liczby dodać 50W.

Oto przykładowy pobór energii wybranych urządzeń:

• Monitor CRT: 80 ~ 120W
• Monitor LCD: 30 ~ 70W
• Komputer biurowy: 100 ~ 150 W
• Komputer multimedialny: 200 ~ 250 W
• Komputer gracza: 250~ 350 W
• Stacja graficzna: 250 ~ 400W
• Serwer sieciowy: 300 ~ 600 W
• Konsola do gier: 80 ~ 120 W

Przykładowy zestaw komputera biurowego z monitorem LCD będzie pobierał od 130 do 220W. Do zabezpieczenia takiego stanowiska szukamy zasilacza o mocy czynnej 270W i więcej.