Usługi w chmurze

Infrastruktura jako usługa (Infrastructure as a Service, IaaS) to model chmury, która zakłada dostarczenie kompletnej infrastruktury informatycznej niezbędnej do uruchamiania własnych aplikacji biznesowych, rozwiązań korporacyjnych czy wydajnych serwisów i portali internetowych. Zamiast kupować serwery na własność, w ramach chmury IaaS użytkownik wynajmuje potrzebną moc serwerów wirtualnych (nazywanych tutaj instancjami) oraz przestrzeń dyskową do składowania swoich danych.

Dwie najważniejsze polskie chmury obliczeniowe oferujące usługi w modelu IaaS to Oktawave oraz e24cloud.com, która należy do spółki Beyond.pl. Na świecie największą popularnością cieszą się usługi dostarczane na platformach Amazon EC2, Rackspace i Microsoft Azure.

Jednym z popularniejszych zastosowań chmury IaaS jest hosting aplikacji i stron WWW. W tym kontekście chmura przejawia się jako „lepszy hosting” – idealny zarówno dla początkujących projektów (tzw. start-upów) jak i dużych serwisów internetowych, portali oraz sklepów internetowych.

Chmura oferuje elastyczność, jakiej nie ma w przypadku serwerów VPS i dedykowanych. W dowolnej chwili można zmienić konfigurację chmury zmniejszając lub zwiększając moc serwerów oraz pojemność dysków. Mechanizm skalowania udostępnianych zasobów automatycznie dostosowuje moc serwerów tak, aby obsłużyć wzmożony ruch sieciowy np. w trakcie prowadzenia akcji promocyjnych czy wzrostu zainteresowania ofertą sklepu w okresie przedświątecznym.

Oktawave udostępnia kilkanaście prekonfigurowanych aplikacji gotowych do działania w niewiele ponad dwie minuty od ich zamówienia. Aplikacje te uruchamiane są na platformie Oktawave, dzięki czemu z jednej strony użytkownik korzysta ze wszystkich zalet chmury, z drugiej w kilka chwil otrzymuje on w pełni funkcjonalną, działającą aplikację webową. Do wyboru jest kilkanaście różnych rozwiązań – systemów zarządzania treścią (m.in. Joomla!, Drupal), blogów (WordPress), galerii zdjęć (Coppermine), for internetowych (phpBB, SMF) ale również sklepów internetowych (osCommerce, PrestaShop, Magento).

Oczywiście lista zastosowań chmury dostarczanej w modelu IaaS jest znacznie szersza niż hosting internetowy. Zasoby chmury mogą być wykorzystywane przez firmy i organizacje przetwarzające duże ilości danych – przemysł, jednostki badawczo-rozwojowe czy instytucje naukowe itp. Chmura oferuje wysoką moc obliczeniową (z możliwością łączenia serwerów w klastry) i zasoby dyskowe, które mogą być alokowane w potrzebnym okresie czasu. Jest to możliwe dzięki mechanizmom rozliczania wyłącznie za wykorzystanie zasoby oraz możliwości dynamicznego zamawiania dodatkowych serwerów i rezygnacji z mocy obliczeniowej, kiedy ta nie jest już potrzebna.

Małe i średnie firmy mogą przenosić swoje serwery do chmury. Podejście to eliminuje konieczność ponoszenia wysokich, jednorazowych kosztów inwestycji we własną fizyczną infrastrukturę na rzecz wynajmowania potrzebnych zasobów serwerów wirtualnych, dysków i sieci. W ten sposób firma pozbywa się również kosztów związanych z utrzymywaniem infrastruktury IT we własnej serwerowni lub centrum danych. MŚP mogą uruchamiać też w chmurze swoje dowolne systemy i aplikacje biznesowe (np. systemy ERP, CRM, produkcyjne) oraz przechowywać dane różnego typu (pliki, bazy danych). Oczywiście pod warunkiem, że nie istnieją wewnętrzne regulacje i przepisy prawne, które by tego typu działania ograniczały lub ich wręcz zakazywały.

W modelu chmury Platform as a Service (PaaS) dostawca usługi udostępnia kompletne środowisko programistyczne dla uruchamiania aplikacji klienta. PaaS jest kojarzony głównie jako usługa dla programistów, którzy mogą testować i udostępniać innym pisane przez siebie aplikacje. Niekoniecznie jednak musi tak być. MŚP mogą wykorzystać chmurę PaaS do uruchamiania i udostępniania aplikacji webowych dla klientów wewnętrznych (np. portale korporacyjne) oraz zewnętrznych (usługi w chmurze).

W modelu PaaS działają m.in. chmury Google App Engine, Windows Azure oraz Engine Yard. Google App Engine umożliwia uruchamianie aplikacji pisanych w językach Java (włącznie z JavaScript i Ruby), Python, PHP oraz Go. Engine Yard ułatwia projektowanie i wdrażanie dynamicznych aplikacji webowych pisanych w PHP oraz z wykorzystaniem frameworków Ruby on Rails oraz Node.js.

W odróżnieniu od chmury IaaS, użytkownik korzystający z platformy PaaS nie musi dbać o instalację systemu operacyjnego i oprogramowania, w tym środowiska uruchomieniowego dla swoich aplikacji. Wszystkie potrzebne programy i biblioteki, a także platforma sprzętowa, udostępniane są przez dostawcę platformy.

Trzeci model chmury – Software as a Service (SaaS) polega na udostępnieniu użytkownikom oprogramowania w formie usługi. Klient kupuje określoną funkcjonalność aplikacji, bez martwienia się o serwery, system operacyjny czy bazę danych itd. Aplikacja jest uruchamiana w centrum danych dostawcy usługi, a następnie udostępniana użytkownikowi przez Internet – najczęściej w formie aplikacji webowej obsługiwanej przez przeglądarkę internetową.

Aplikacje dostarczane jako usługa mają wiele przewag nad tradycyjnym oprogramowaniem instalowanym na komputerze użytkownika. Opłaty za korzystanie z aplikacji w modelu SaaS wnoszone są w formie abonamentu. Nie trzeba więc ponosić jednorazowych wydatków na zakup oprogramowania, ani jego aktualizację.

W zasadzie każdy program może zostać przeniesiony i udostępniony w chmurze SaaS. Model ten stał się więc sposobem na dostarczanie różnego typu aplikacji dedykowanych dla użytkowników prywatnych i biznesu – poczty e-mail, narzędzi komunikacyjnych i pracy grupowej, pakietów biurowych, systemów ERP, CRM i HRM, narzędzi do zarządzania projektami itd. Spośród firm, które najbardziej przyczyniły się do popularyzacji modelu SaaS wymienić należy Salesforce oraz Google.

Salesforce.com to główny gracz wśród systemów do zarządzania relacjami z klientem (Customer Relationship Management, CRM) dedykowany dla przedsiębiorstw działających na różnych rynkach m.in. FMCG, telekomunikacji czy sektorze finansowym. Rozwiązania Salesforce CRM wspomagają procesy biznesowe w zakresie sprzedaży oraz marketingu. Na rynku działa wielu partnerów, którzy zajmują się wdrażaniem, integracją oraz rozszerzaniem funkcjonalności i dostosowywaniem systemu Salesforce do potrzeb konkretnej organizacji. Jednym z partnerów w Polsce jest firma Billennium.

Z kolei Gmail to funkcjonalna poczta e-mail dla użytkowników prywatnych i klientów biznesowych (Google Apps dla Firm). Usługa słynie ze funkcjonalnego webmaila, błyskawicznej wyszukiwarki oraz znakomitych filtrów antyspamowych. Poczta Gmail dostępna jest przez przeglądarkę internetową, z poziomu aplikacji mobilnych dla systemu Android i iOS (iPhone, iPad) oraz z dowolnego programu pocztowego przez protokół POP3/IMAP. Google twierdzi jednak, że Gmail to coś więcej niż zwykła poczta. Usługa zintegrowana jest z modułem kalendarza, aplikacją do prowadzenia rozmów tekstowych i wideo Google+ Hangouts.

Inną godną polecenia usługą SaaS jest Basecamp firmy 37signals. To aplikacja webowa wspomagająca sprawne zarządzanie wieloma projektami jednocześnie. Lista dostępnych funkcji została ograniczona do niezbędnego minimum, dzięki czemu planowanie i realizacja projektów jest prosta, szybka i skuteczna.  Basecamp gromadzi w jednym miejscu projekty, dane oraz ludzi. Ma wbudowane funkcje listy zadań do zrobienia, moduł dyskusji; w jednym miejscu przechowuje pliki i dokumenty związane z projektem.

Ale lista usług dostarczanych w modelu SaaS, które odniosły rynkowy sukces jest zdecydowanie szersza. Mamy tutaj platformę wideokonferencji w jakości HD z funkcjami pracy grupowej GoToMeeting od Citrix, rozwiązanie Oracle Taleo, które wspomaga rekrutację pracowników oraz zarządzanie zasobami ludzkimi oraz Hubspot – narzędzie do prowadzenia działań marketingowych dla różnej wielkości przedsiębiorstw. Prawda, że jest w czym wybierać?