Zmiany w Czystym Powietrzu. Tego paliwa już nie użyjesz

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ogłosił zmiany w programie Czyste Powietrze, które wejdą w życie po wznowieniu przyjmowania wniosków 31 marca 2025 r. Jak podaje PAP, najważniejszą zmianą jest rezygnacja z dofinansowania do kotłów gazowych. Wprowadzone zostaną też inne zmiany. Będą one dotyczyć audytów energetycznych. W ich miejsce wprowadzony zostanie system ocen dokonywanych przez ekspertów na miejscu.

Prezes NFOŚiGW, Dorota Zawadzka-Stępniak, podkreśliła, że kluczowym elementem inwestycji będzie podniesienie standardu energetycznego budynku. Wiceprezes Robert Gajda dodał, że minimalnym wymaganiem będzie osiągnięcie zużycia energii końcowej na poziomie 120 kWh/m kw./rok. Osoby, które już zakupiły kotły gazowe, ale nie mogły ich rozliczyć z powodu zawieszenia programu, będą miały taką możliwość w okresie przejściowym. Termomodernizacje przeprowadzone w przyszłości będą wykluczać możliwość skorzystania z ogrzewania gazowego.

NFOŚiGW przedstawił propozycję nowego brzmienia programu, która jest obecnie przedmiotem konsultacji. Potrwają one do 27 grudnia 2024 r. W pierwszym etapie konsultacji uczestniczyło ponad 200 przedstawicieli różnych sektorów, w tym organizacji pozarządowych i samorządów. Nowe regulacje mają na celu wyeliminowanie możliwości nadużyć związanych z audytami energetycznymi, które można było kupić przez internet.

Fundusz planuje zwiększenie liczby kontroli u beneficjentów i wykonawców. Progi dochodowe i limity kosztów zostaną zaktualizowane z uwagi na inflację. Wykonawcy będą musieli posiadać ubezpieczenie OC, a poziom prefinansowania spadnie z 50 do 20 proc. Co więcej, środki będą trafiać na konto celowe beneficjenta, a nie jak teraz na konto wykonawcy.

NFOŚiGW zamierza rozszerzyć grono operatorów programu, w pierwszej kolejności będą to gminy. Zachęty finansowe dla gmin wzrosną, co ma zwiększyć ich udział w programie. W dalszej kolejności operatorami mogą zostać inne podmioty, jak organizacje pozarządowe, nie będą nimi jednak wykonawcy usług.

Wiceminister klimatu Krzysztof Bolesta zaznaczył, że zmiany mają na celu poprawę bezpieczeństwa i efektywności programu. Prezes Zawadzka-Stępniak dodała, że celem jest ochrona przed "rachunkami grozy". Program Czyste Powietrze, największy w Polsce projekt antysmogowy, ma na celu wsparcie właścicieli domów jednorodzinnych w wymianie nieekologicznych źródeł ciepła i poprawie efektywności energetycznej budynków.

Niedawno program Czyste Powietrze został zawieszony. Wynikało to z konieczności jego przebudowy. Obecnie program ma problemy z finansowaniem. Odcięcie sie od gazu może w dużej mierze zredukować wydatki na termomodernizację. Według statystyk do tej pory złożono ponad 234 tys. wniosków o dofinansowanie do zakupu i montażu kotłów gazowych. Dla porównania - o dofinansowanie gruntowych lub wodnych pomp ciepła wnioskowało mniej niż 20 tys. osób, dla pomp powietrznych było to ponad 211 tys. wniosków, dla kotłów węglowych ponad 55 tys. wniosków, a dla kotłów na biomasę 148 tys.