AMD też dorzuca do pieca – recenzja karty Radeon RX 6950 XT!

Radeon RX 6950 XT posiada taką samą ilość jednostek obliczeniowych, ale wyposażono go w szybsze pamięci i znacznie podniesiono limit zasilania.Wyższy limit zasilania oznacza również większy apetyt na energię - zasilacz 850 W to minimum, a zalecamy jednak wybór jednostki o mocy 1 kW, aby wykorzystać pełen potencjał nowego Radeona. Mimo podniesienia przez AMD zegarów względem RX 6900 XT, nowy Radeon posiada zaskakująco duży potencjał podkręcania, okupiony wysokimi temperaturami i poborem energii.Wzrost wydajności pozwoli nawiązać walkę z 2x droższym RTX 3090 Ti, choć tylko bez aktywnego Ray Tracingu. Po aktywowaniu śledzenia promieni nowy Radeon zwykle przegrywa z 500 zł droższym RTX 3080 Ti.Radeon RX 6950 XT oraz RX 6750 XT będą dostępne w sprzedaży równolegle z modelami RX 6900 XT oraz 6700 XT, natomiast Radeon RX 6650 XT zastąpi w ofercie model RX 6600 XT. Część modeli nowej karty ma być dostępna na premierę w cenie MSRP (5900 zł), choć sklepy donoszą o problemach z dostawami.

Obecna generacja kart AMD Radeon RX 6000, bazująca na architekturze RDNA 2, jest z nami już blisko półtora roku i AMD spędziło ten czas analizując możliwości wydanych przez siebie kart. Efektem tego jest dzisiejsza premiera odświeżonych modeli – Radeon RX 6950 XT, Radeon RX 6750 XT oraz Radeon RX 6650 XT – przy czym tylko ten ostatni efektywnie zastąpi swojego poprzednika – Radeona RX 6600 XT.

AMD dobrze wyczuło moment na premierę odświeżonych kart – akurat teraz, gdy ustępuje kryzys dostępności na rynku GPU!

Jako że kolejnej generacji kart raczej prędko się nie doczekamy (możliwe, że nawet nie w tym roku), to mogą to być bardzo łakome kąski dla wszystkich tych, którzy od ponad roku czekali z zakupem karty „aż sytuacja się uspokoi”. Do naszej redakcji kilka dni temu dotarł jeszcze pachnący fabryką Gigabyte Radeon RX 6950 XT Gaming OC – jeden z modeli, które mają być sprzedawane w cenie MSRP, ustalonej przez AMD.

Dla tego modelu jest to kwota $1099, zatem dokładnie połowa tego, ile za swój flagowy model woła konkurencja. Jeżeli ciekawi Was, czy mimo tego jest w stanie nawiązać z nim realną walkę, albo jak wypada na tle bliższego swojej cenie GeForce RTX 3080 Ti (MSRP $1199), to zapraszamy od razu do sekcji w wynikami testów. Teraz bowiem wypada powiedzieć kilka słów o samej karcie oraz o nowościach, jakie oferuje Radeon RX 6950 XT względem swego poprzednika.

W przeciwieństwie do nowego flagowca zielonych (gdzie dołożono oszałamiające 2,5% jednostek…), AMD nie zmieniło w odświeżonych kartach specyfikacji rdzenia. Nadal zatem mamy tu do czynienia z NAVI 21 (teraz z dopiskiem XTXH), wyposażonym w 5120 procesorów strumieniowych, 320 jednostek teksturujących oraz 128 tych odpowiedzialnych za rasteryzację obrazu. Nie zmieniła się również liczba dedykowanych jednostek RT (odpowiedzialnych za obliczenia związane ze śledzeniem promieni). Jedyne, co tutaj się zmieniło, to domyślne taktowanie rdzenia, które podniesiono o 85 MHz bazowo oraz o 60 MHz w trybie boost.

AMD nie ma w zwyczaju oferować wykastrowanych układów, zatem przy okazji odświeżania oferty nie bardzo jest co odblokować…

Większe zmiany dotyczą podsystemu pamięci – te, co prawda, nadal są poczciwymi GDDR6 (bez X), ale AMD zdołało je przyspieszyć z 16 Gbps do 18 Gbps – to już całkiem obiecujący wzrost. Podobnie zwiększono limit mocy dla całego układu z 300 W na 335 W, choć nasz model od Gigabyte pozwolił go jeszcze bardziej podnieść do okrągłych 400 W! Mieliśmy początkowo obawy, czy chłodzenie Windforce poradzi sobie z odprowadzeniem takiej ilości ciepła, ale jak niebawem sami się przekonacie - całkowicie niesłusznie. Taki limit też w pełni uzasadnia obecność aż trzech 8-pinowych złączy zasilania (RX 6900 XT zadowalał się dwoma).

To dobry moment, aby omówić kulturę pracy testowanej przez nas karty Gigabyte Radeon RX 6950 XT Gaming OC. Na ustawieniach domyślnych karta jest nawet w trybie Gaming bardzo cicha, nie przekraczając 40 dB natężenia dźwięku pracy chłodzenia (metr od otwartej obudowy). Wynik ten można jeszcze poprawić, aktywując przełącznikiem tryb Silent – ten zmienia tylko charakterystykę pracy wentylatorów, zatem karta robi się cieplejsza (ponad 90°C), ale pracuje ciszej.

Sytuacja dosyć mocno się zmienia, gdy podniesiemy karcie limit zasilania oraz nieco jeszcze ją podkręcimy, choć nawet wtedy nie napotkamy na thermal throttling (obniżanie zegarów w ochronie przed przegrzaniem). Chłodzenie wtedy rozpędza się do 72-73% (2300 RPM) i zaczyna już dominować dźwięk pozostałych komponentów (49-50 dB), podczas gdy temperatury i tak dobijają do 95°C. Do takiego traktowania karty lepiej wybrać model z wyższej (ale tez droższej) półki – najlepiej z chłodzeniem cieczą.

Kończąc już omawianie naszego egzemplarza należy zaznaczyć, że jest dosyć skromnie obdarzony podświetleniem RGB – świeci się tylko logo producenta i pasek pod nim. To oczywiście żadna wada (a dla niektórych może być to nawet zaletą), ale odnotować trzeba. Podobnie jak to, że karta obsłuży do 4 monitorów jednocześnie – dwa przez złącza HDMI 2.1 oraz kolejne dwa przez złącza DP 1.4a.

Tak jak informowaliśmy już przy wcześniejszym teście, zmieniła się nasza platforma testowa, zatem wyników nie można porównywać z wcześniejszymi recenzjami (przy czym zmieniła się też procedura testowa, więc poza 3DMarkami nic do porównania by się nie znalazło). Nową kartę testowaliśmy na następującej platformie:

• Procesor: Intel Core i9-12900K
  (P-Core 5,1 GHz + boost do 5,3 GHz na 2 rdzeniach, E-Core 4,1 GHz)
• Chłodzenie: NZXT Kraken Z3
• Pamięć: Fury Beast 4x16 GB DDR 5 (5600 MHz, CL40, gear 2)
• Płyta główna: ASUS ROG Strix 690-F
• SSD: Samsung SSD 980 PRO 1 TB (PCI-E 4.0)
• Zasilacz: Corsair RM1000x
• Obudowa: Cooler Master Master Case H500M

Testy wykonywaliśmy pod kontrolą systemu Windows 11 (21H2) i ze sterownikami w wersjach 512.65 dla kart NVIDII oraz 22.10 (z 26 kwietnia) dla kart AMD. Wszystkie testy wykonano z aktywnym Resizable Bar. Zestaw testowy powstał we współpracy ze sklepem Komputronik.pl.

Zanim przystąpiliśmy do faktycznych testów, nie omieszkaliśmy jeszcze zweryfikować możliwości podkręcania nowej karty. Jak już wcześniej wspomnieliśmy, Gigabyte okazał się być nad wyraz hojny w określaniu zakresu operowania suwakami, zwłaszcza tego od limitu mocy. Od niego zaczęliśmy ustawiając go na 120%, co przełożyło się na wzrost do 350 W poboru prądu przez samo GPU (a 400 W dla całej karty). Pamięci udało nam się stabilnie podkręcić do 2400 MHz (z domyślnych 2240 MHz), a zegar boost zmusić, aby zbliżył się do 2600 MHz (z bazowych 2350 MHz).

To bardzo duże przyrosty, okupione równie dużym wzrostem zapotrzebowania na energię (oraz temperaturami), jednak faktycznie potrafią przełożyć się na istotną różnicę w wydajności. Wyniki po podkręcaniu zobaczycie na wykresach z 3DMark oraz na filmie porównującym flagowe karty z obu obozów.

Domyślne ustawienia niestety nie pozwoliły w tym popularnym teście pokonać RTX 3090 Ti, ale już kosztujący i tak $100 więcej RTX 3080 Ti (oraz jeszcze droższy RTX 3090) musiał pochylić się jeszcze bardziej niż wcześniej przed majestatem nowego Radeona. Po podkręceniu przybyło nam około 6%, co już pozwoliło zająć pierwszą pozycję, choć (jak możecie pamiętać z testu RTX 3090 Ti) karta zielonych po podkręceniu uzyskiwała jeszcze wyższe wyniki.

Testy z aktywnym śledzeniem promieni to nadal pięta achillesowa kart AMD. Odświeżony Radeon oczywiście wyraźnie pokonuje wszystkie inne karty AMD, ale ze swoim odpowiednikiem RTX 3080 Ti znacząco przegrywa. Na pocieszenie pozostaje stwierdzić, iż teraz przynajmniej bliżej mu do tej karty niż do RTX 3070 Ti.

Nowy Radeon to bez wątpienia karta z najwyższej półki i raczej nikt jej nie zakupi do grania w rozdzielczości FHD, zwłaszcza w starszych tytułach, od których zaczniemy. Są to gry, w których najwyższe ustawienia (w jakich testujemy karty) nie uwzględniają Ray Tracingu (gdyż ten w tych grach nie jest dostępny). Te wyniki będą również dobrze odwzorowywać, jak nowy Radeon poradzi sobie na tle innych kart w grach typowo e-sportowych, które również stają się coraz bardziej wymagające. Ostatecznie jednak postanowiliśmy też pokazać wyniki w rozdzielczości 1080p, gdyż miejscami wychodziły zaskakująco dobre. Dodatkowo, gdy było to możliwe (oraz potrzebne), karty sprawdziliśmy również z aktywnym DLSS lub FSR - każdorozowo skalowanie ustawione było na poziom "Quality". 

Nowy Radeon wypada wyśmienicie w grach bez aktywnego śledzenia promieni – w obu dużych grach rozprawia się z każdą kartą NVIDII. Fakt – obie te gry były optymalizowane pod architekturę RDNA (obecną w konsolach), a FSR Quality (w Horizon Zero Dawn) nie wygląda tak dobrze jak DLSS Quality, ale nie umniejsza to aż tak triumfu dwa razy tańszej karty. Z drugiej strony w archaicznym już CS:GO, pomimo iż nie udało się dogonić 3090 Ti, to jednak 3080 Ti musiał już Radeonowi ustąpić w rozdzielczości 4K i w najwyższych detalach. W bardziej turniejowych ustawieniach nadal NVIDIA ma lekką przewagę.

Nowsze gry, w których najwyższe ustawienia zakładają już aktywowanie śledzenia promieni w czasie rzeczywistym, okazały się być mniej łaskawe dla nowego Radeona. Tu dużo jeszcze zależy od intensywności wykorzystania dedykowanych do RT jednostek. W takim Far Cry 6 lub Tomb Raider, w których efekty te stosowano raczej delikatnie, Radeon nie tylko jest w stanie nawiązać walkę, ale również ją wygrać. Niestety tytuły takie, jak Control, Cyberpunk 2077, Dying Light 2 lub Watch Dogs Legion nadal nie są grywalne w najwyższych detalach w natywnym 4K na karcie czerwonych i trzeba się tu ratować skalowaniem z pomocą FSR (lub RSR w przypadku Control), które wypada nadal odczuwalnie gorzej wizualnie od konkurencyjnego DLSS. Tu spore nadzieje wiążemy z dziś oficjalnie zapowiedzianą (na 12 maja) premierą FSR 2.0 - na razie tylko w Deathloop, ale lista kolejnych tytułów na ten rok jest całkiem imponująca.  

Na koniec jeszcze przygotowaliśmy porównanie wydajności i kultury pracy w grach nowego Radeona z limitem mocy podniesionym do 116% (335 W) w porównaniu do (domyślnie ustawionych) kart z tego samego segmentu (wydajności, bo cenowo oba Radeony są znacznie tańsze!) – warto obejrzeć :)

Wzrost wydajności odnotowany w grach przełożył się również na szybsze renderowanie obrazu w aplikacji Blender. Niestety silnik HIP nadal mocno przegrywa z Optix Nvidii na tym polu. Ogólnie brak procesorów CUDA może być dosyć bolesny w niektórych aplikacjach, choć są też zastosowania (profesjonalne), w których Radeony znacznie przeganiają karty GeForce (jak chociażby CADowska aplikacja Siemens NX) – tu zawsze należy kartę dobierać do potrzeb.

Dobrze widzicie – Radeon po podkręceniu okazuje się być obecnie najbardziej prądożerną kartą na rynku (wyprzedzając również podkręconego RTX 3090 Ti). Szczęśliwie, w domyślnych ustawieniach apetyt ma znacznie mniejszy, choć nadal wzrost o 100 W jest wyraźnie odczuwalny. Oznacza to również, że karta pobiera nieco więcej energii niż RTX 3080 Ti – jej bezpośredni konkurent cenowy. W praktyce należy bardzo poważnie traktować zalecenie producenta o stosowaniu zasilacza o mocy przynajmniej 850 W – my zalecamy minimum 1000-watową jednostkę dla karty Radeon RX 6950 XT, jeżeli chcecie wykorzystać jej pełen potencjał.

Odświeżona topowa karta AMD zdecydowanie pozytywnie zaskoczyła nas przyrostem mocy, pomimo braku różnic w samej specyfikacji rdzenia. Szybsze pamięci oraz znacznie większy limit mocy zdecydowanie zrobiły tu dobrą robotę, pozwalając nowemu Radeonowi nie tylko pokonać nieco droższego GeForce RTX 3080 Ti, ale nawet zbliżyć się do dwukrotnie droższego GeForce RTX 3090 Ti. Wszystko to nadal zachowując przyzwoitą kulturę pracy oraz posiadając dalszy (znaczny) potencjał podkręcania.

Niestety czar ten pryska w chwili, gdy do akcji wkracza Ray Tracing lub konieczność skalowania obrazu w najwyższych rozdzielczościach (gdy w grze dostępny jest jednocześnie DLSS oraz FSR). Karty AMD nadal na tym polu wypadają wyraźnie słabiej od swoich odpowiedników NVIDII i Radeon RX 6950 XT nie jest tu wyjątkiem. Nie oznacza to jednak, że model ten się nie nadaje do grania w takich najwyższych detalach w dedykowanej dla siebie rozdzielczości 4K. Wszystkie testowane przez nas gry w najwyższych ustawieniach były idealnie grywalne (choć czasem wymagały do tego aktywowania FSR/RSR).

Nowy Radeon RX 6950 XT to potężna karta w znacznie niższej cenie od swojej konkurencji – dominuje w grach e-sportowych, a jednocześnie pozwala na zabawę w 4K w najnowszych grach AAA, nawet z aktywnym Ray Tracingiem!

Warto tu jeszcze nadmienić, że 16 GB pamięci graficznej miejscami oferowało grę całkowicie pozbawioną mikroprzycięć, podczas gdy te potrafiły sporadycznie wystąpić na karcie RTX 3080 Ti (oraz notorycznie na RTX 3080, który wyposażono tylko w 10 GB vRAM).

Ostatecznie kartę możemy z czystym sercem zarekomendować wymagającym graczom sceny e-sportowej – zwłaszcza tym ogrywającym bardziej wymagające tytuły, jak najnowszy Rainbow Six Extraction (niebawem zagości do naszej procedury testowej). Tu nowy Radeon nie ma sobie równych, a po godzinach zmagań online pozwoli na odprężenie się w świecie Dying Light 2, gdzie nie każdy FPS jest na wagę złota. Nieco gorzej sytuacja wygląda, jeżeli zależy Wam jednak na najwyższej wydajności właśnie w tych najnowszych tytułach AAA – tu Radeon broni się już tylko niższą ceną i to Wy musicie zdecydować, czy taka oszczędność Wam odpowiada.

Na koniec jeszcze przygotowaliśmy uśrednione wyniki ze wszystkich testów w grach w rozdzielczości 4K (dla kart, które się do tego nadają) - wyniki uwzględnione w tej średniej pochodzą z pomiarów bez skalowania, za wyjątkiem Dying Light 2 oraz Cyberpunk 2077 (gdzie użyliśmy pomiarów z FSR/DLSS Quality, aby Radeon się mógł załapać). Jako że dwie trzecie gier w tym zestawieniu wykorzystuje śledzenie promieni, to wynik nie jest już tak korzystny dla nowej karty. Patrząc jednak na cenę, uważamy że nadal bardzo dobrze się broni - pod warunkiem oczywiście, że taka cena się utrzyma. Z tego względu karcie, jak i samemu układowi AMD, przyznajemy odznaczenie za Super Opłacalność. 

• Najwyższa wydajność w grach bez RT,
• 16 GB szybszej niż wcześniej pamięci GDDR6,
• świetny stosunek ceny do wydajności,
• znaczny potencjał podkręcania przez dalsze podnoszenie limitu mocy,
• rozbudowany panel sterowania (sterowników).
   
• Odczuwalnie niższa wydajności z aktywnym RT niż u konkurencji,
• mniej wydajne skalowanie FSR względem DLSS przy tej samej jakości obrazu,
• znaczny wzrost poboru energii (zwłaszcza po podkręceniu).

Kartę do testów dostarczył producent - Gigabyte.