W końcu Ryzen dla mas! Testujemy procesory AMD Ryzen 3 3300X i 3100

Premiera procesorów AMD Ryzen 3000 (Zen 2) okazała się strzałem w dziesiątkę i mocno zamieszała na ryku komputerów PC. Otrzymaliśmy wydajne i dobrze wycenione jednostki, które w wielu zastosowaniach okazały się lepszą propozycją od konkurencyjnych modeli Intel Core 9000 (Coffee Lake). Efekt był łatwy do przewidzenia - AMD zdominowało rynek detaliczny, a Ryzen 9 3900X, Ryzen 7 3700X i Ryzen 5 3600 to obecnie najlepiej sprzedające się układy dla PC.

Rzeczywistość jest jednak brutalna i - choć są to bardzo opłacalne modele - nie każdy może sobie pozwolić na zakup sprzętu za 2000, 1500 czy nawet 800 złotych. Umówmy się - to nadal sporo kasy! Producent postanowił więc pójść o krok dalej i zaatakował w niskim segmencie. Na rynku debiutują modele z serii Ryzen 3!

W tym artykule:

• Specyfikacja procesora AMD Ryzen 3 3300X
• Podkręcanie procesora AMD Ryzen 3 3300X
• Specyfikacja procesora AMD Ryzen 3 3100
• Podkręcanie procesora AMD Ryzen 3 3100
• Porównanie AMD Ryzen 3 3300X i 3100
• Testy wydajności
• Testy wydajności po podkręceniu
• Czy warto kupić procesor Ryzen 3 3100 lub 3300X?
• AMD Ryzen 3 3100 czy 3300X - który lepszy?

Modele Ryzen 3 3300X i 3100 to najsłabsi i jednocześnie najtańsi przedstawiciele nowej generacji Mattise. Co prawda do dyspozycji oddano tylko 4 rdzenie i 8 wątków, ale i tak jest to spora zmianą w stosunku do Ryzenów 3 z serii 1000 i 2000 (te oferowały tylko 4 rdzenie i 4 wątki). Procesory wyceniono na odpowiednio 120 i 99 dolarów, co u nas powinno przełożyć się na jakieś 620 i 500 złotych. Brzmi atrakcyjnie? Pewnie! Ale przejdźmy do szczegółów.

Ryzen 3 3300X został wyposażony w 4 rdzenie Zen 2 z obsługą wielowątkowości współbieżnej SMT (8 wątków) – standardowo pracują one z taktowaniem 3,8 GHz, a w trybie Boost mogą przyspieszyć maksymalnie do 4,3 GHz. Mnożnik pozostawiono odblokowany, więc istnieje jeszcze możliwość samodzielnego podkręcenia zegarów (co oczywiście sprawdzimy).

Oprócz tego udostępniono dwukanałowy kontroler pamięci DDR4 RAM z natywnym wsparciem dla modułów 3200 MHz, po 512 KB pamięci podręcznej drugiego poziomu (L2) na rdzeń i 16 MB współdzielonej pamięci podręcznej trzeciego poziomu (L3). Podobnie jak w wyższych modelach, jest też kontroler PCI-Express 4.0 z 24 liniami transmisyjnymi.

Procesor jest sprzedawany z chłodzeniem Wraith Stealth – co prawda nie jest to zbyt wydajna konstrukcja, ale bez problemu powinna sobie poradzić z układem pracującym ze standardowymi zegarami (jego TDP wynosi 65 W).

Ryzen 3 3300X ma u nas kosztować 620 zł, więc trudno znaleźć mu bezpośredniego konkurenta u "niebieskich" - na obecną chwilę najbliżej mu do Core i5-9400F, który został wyposażony w 6 rdzeni/6 wątków (w odróżnieniu od Ryzena, nie może on być jednak podkręcany i korzysta ze starego, niewspieranego gniazda LGA 1151). Wiemy jednak, że w podobnej cenie niebawem powinien pojawić się Core i5-10400F z 6 rdzeniami/12 wątkami.

No właśnie, Ryzen 3 3300X cechuje się odblokowanym mnożnikiem, więc można go podkręcić. Polecamy jednak zaopatrzyć się w lepsze chłodzenie, bo Wraith Stealth najprawdopodobniej nie pozwoli na wyciśnięcie maksymalnych zegarów.

Na jaki potencjał OC można liczyć? Nasz egzemplarz udało się przetaktować do 4,4 GHz przy napięciu zasilającym 1,3 V, co wydaje się bardzo dobrym wynikiem - to trochę więcej niż osiągały bardziej złożone modele z serii Ryzen 3000 (Zen 2). Z chłodzeniem SilentiumPC Fortis 3 HE1425 procesor rozgrzewał się do około 75 stopni Celsjusza, więc nawet na słabszych coolerach nie powinien być bardzo gorący.

Warto zauważyć, że użyty przez nas Ryzen Master (2.1.1.1472) jeszcze nie potrafił podkręcać procesorów z pustym blokiem CCX, więc parametry zmienialiśmy bezpośrednio w UEFI płyty głównej. Błąd ma zostać poprawiony w kolejnej wersji.

Ryzen 3 3100 oferuje nieco słabszą specyfikację. Do dyspozycji oddano 4 rdzenie/8 wątków, ale o niższym taktowaniu - standardowo 3,6 GHz, a w trybie Boost maksymalnie 3,9 GHz. Co ważne, procesor cechuje się odblokowanym mnożnikiem, więc też można go podkręcić.

Pozostała część specyfikacji pozostała bez zmian. Jednostka została wyposażona w dwukanałowy kontroler pamięci DDR4-3200, 4x 512 KB pamięci podręcznej L2 i 16 MB współdzielonej pamięci podręcznej L3. Naturalnie udostępniono też 24 linie PCI-Express 4.0.

Układ cechuje się współczynnikiem TDP na poziomie 65 W. W zestawie znajdziemy to samo chłodzenie – Wraith Stealth, które bez problemu radzi sobie z zapewnieniem znośnych temperatur przy standardowych zegarach.

AMD Ryzen 3 3100 będzie u nas sprzedawany za 500 złotych, więc też trudno znaleźć dla niego konkurenta - najbliżej mu do starszego Core i3-9100F (model ten oferuje 4 rdzenie/4 wątki, bez zintegrowanej grafiki). Model Intela jest dostępny w dużo niższej cenie, ale nie można go podkręcić, a do tego korzysta ze starej podstawki LGA 1151 (co utrudni modernizację sprzętu). Intel nie wprowadził do oferty jego odpowiednika z nowej generacji (Comet Lake-S pod LGA 1200), ale najbliżej mu będzie do Core i3-10100 z 4 rdzeniami i 8 wątkami.

Tani procesor z odblokowanym mnożnikiem? Wiemy co myślicie! ( ͡° ͜ʖ ͡°)

Okazuje się, że Ryzen 3 3100 podkręca się jeszcze lepiej od modelu 3300X – naszą sztukę udało się zmusić do pracy z zegarem 4,5 GHz przy napięciu zasilającym 1,25 V. Temperatury były zbliżone - po zamontowaniu coolera SilentiumPC Fortis 3 HE1425, procesor rozgrzewał się maksymalnie do 75 stopni Celsjusza. Jest to zaskakująco dobry wynik, więc nie możemy się doczekać pomiarów wzrostu wydajności.

Czym się różni Ryzen 3 3300X od Ryzen 3 3100? Nie tylko taktowaniem! Okazuje się, że producent zdecydował się na zastosowanie innej budowy procesorów.

W modelu 3300X wszystkie rdzenie zgrupowano w jednym bloku CCX, więc każdy z nich ma dostęp do swoich 512 KB pamięci podręcznej drugiego poziomu (L2) i 16 MB współdzielonej pamięci podręcznej trzeciego poziomu (L3). W 3100 rdzenie rozdzielono na dwa bloki CCX – nadal mają one swoje 512 KB pamięci podręcznej L2, ale każda para  ma już tylko 8 MB współdzielonej pamięci podręcznej L3.

Zastosowanie spójnej budowy w 3300X zapewnia mniejsze opóźnienia w komunikacji między rdzeniami oraz większą pojemność pamięci podręcznej dostępną dla wszystkich rdzeni/wątków. Przekładając na ludzki język – taka budowa powinna się przełożyć na dodatkowy wzrost wydajności (lub jak kto woli, budowa 3100 powinna się przełożyć na sztuczne pogorszenie osiągów).

Testy procesorów przeprowadziliśmy na platformie z płytą główną ASUS ROG Crosshair VIII Hero Wi-Fi, pamięciami Patriot Viper Steel 2x 8 GB DDR4 3200 MHz CL16 i kartą graficzną Nvidia GeForce GTX 1080 Ti Founders Edition. Do chłodzenia układów wykorzystaliśmy niedrogi cooler SilentiumPC Fortis 3 HE1425.

Platforma działała pod obsługą systemu Windows 10 Home 64-bit (1903). Do płyty doinstalowaliśmy sterowniki dla chipsetu AMD Chipset Drivers 2.04.04.111, a dla karty graficznej sterowniki Nvidia GeForce Game Ready Driver 445.87 WHQL.

Pierwszy test i pierwsze zaskoczenie - nowe procesory AMD wypadają REWELACYJNIE. Ryzen 3 3100 oferuje osiągi zbliżone do Core i5-9400F, a Ryzen 3 3300X do Core i5-9600K. Do 6-rdzeniowego/12-wątkowego Ryzena 5 2600 w wielordzeniowym teście jeszcze trochę zabrakło, ale w jednowątkowym nowe modele są znacznie wydajniejsze.

Kompresja i szyfrowanie to ulubione konkurencje procesorów AMD. Nic dziwnego, że nowe jednostki AMD mają tutaj miażdżącą przewagę - nawet 3100 pokonuje Core i5-9600K.

Przy renderowaniu filmów nowe Ryzeny ponad dużo droższymi modelami Core i5. Sytuacja zmienia się w teście konwersji - 3300X może konkurować z droższym Core i5-9400F, a 3100 trochę od niego odstaje (choć to i tak bardzo dobre rezultaty). Warto również zauważyć, że Ryzen 3 3100 pokonuje starego 6-rdzeniowego/12-wątkowego Ryzena 5 2600.

Wyniki w benchmarku 3DMark też nieźle wyglądają. O ile w nowszym teście - Time Spy - Ryzen 3 3300X tylko depcze po piętach Core i5-9400F, tak w starszym Fire Strike układy AMD bez problemu wyprzedzają droższe "i-piątki" konkurencji.

Łał, wydajność w grach jest naprawdę niezła! Szczególnie dobrze wypada Ryzen 3 3300X, który śmiało może konkurować z droższymi "i-piątkami" konkurencji.

Pobór mocy nie należy do najwyższych, aczkolwiek po 4-rdzeniowych/8-wątkowych Ryzenach spodziewaliśmy się niższych wartości - nawet modele Core i5-9400F i 9600K wypadają pod tym kątem trochę lepiej.

Wydajność procesorów mocno wzrasta po podkręcaniu - szczególnie warto zwrócić uwagę na model Ryzen 3 3100, który przy mocno sprzyjającym scenariuszu przyspieszył aż o 16%. Przetaktowanie pozwala uzyskać jeszcze większą przewagę nad Core i5-9400F (którego nie można podkręcić).

W kolejnych testach spore zaskoczenie - podkręcone modele Ryzeny 3 wyprzedzają nie tylko Core i5-9400F, ale też Core i5-9600K kręconego na 5 GHz. Cóż, 7-zip i VeraCrypt wyraźnie faworyzują procesory AMD.

W DaVinci ponownie spore zaskoczenie - Ryzen 3 3100 i 3300X po OC doganiają podkręconego Core i5-9600K. Przy konwersji wideo w Handbrake sytuacja nie jest tak dobra (tutaj modele AMD pokonują Core i5-9400F), ale ponownie warto zwrócić uwagę na lepsze osiągi od starych modeli Ryzen 5 2600 (6C/12T) i Ryzen 7 2700 (8C/16T).

3DMark pokazuje podobne zależności, jak w scenariuszu ze standardowymi zegarami - w starszym teście Time Spy nowe modele wypadają podobnie do Core i5-9400F, ale w starszym doganiają dużo droższego Core i5-9600K.

Jak wypadają nowe Ryzeny w grach? Po OC jest naprawdę nieźle! Co ciekawe, nadal widać wyraźną przewagę modelu Ryzen 3 3300X, który w Wiedźminie dogania nawet Core i5-9600K (!).

Podkręcenie zegarów praktycznie nie zwiększyło poboru mocy, więc w takim scenariuszu nowe procesory wypadają znacznie lepiej (w innych modelach OC wiązało się też z zauważalnym wzrostem poboru mocy).

Premiera wydajniejszych procesorów Ryzen 3000 mocno namieszała na rynku komputerów PC. Wiele wskazuje na to, że podobnie będzie to wyglądać w przypadku słabszych jednostek – modele Ryzen 3 3100 i 3300X wypadają dużo lepiej od konkurentów, a do tego są bardziej przyszłościowym rozwiązaniem. To sprzęt, który ma szansę podbić rynek tanich komputerów do gier.

Procesory Ryzen 3 3100 i 3300X z pozoru oferują podobną specyfikację. Obydwa zostały wyposażone w 4 rdzenie i 8 wątków, dwukanałowy kontroler pamięci DDR4-3200 i 16 MB pamięci podręcznej L3. Jest też wsparcie dla PCI-Express 4.0, które znamy z droższych modeli. Warto jednak zauważyć, że producent zastosował różną budowę układów, co w niektórych scenariuszach ma spory wpływ na wydajność.

No właśnie, wydajność. Ryzen 3 3100 w wielu testach wypada lepiej od Core i5-9400F, a Ryzen 3 3300X potrafi dogonić Core i5-9600K – mówimy więc o bardzo dobrych osiągach, bo w obydwóch przypadkach są to znacznie drożsi konkurenci. Mało tego! Nowe Ryzeny dobrze radzą sobie także w grach. Szczególnie dobrze wypada tutaj 3300X, gdzie spójna konstrukcja pozwala uzyskać lepszą płynność animacji i zbliżyć się do odblokowanej "i-piątki". Jest to też główny atut przemawiający za wyborem Ryzena 3. generacji, a nie starego modelu Ryzen 5 2600 (lub bliźniaczego 1600 AF), choć ten często lepiej radzi sobie w programach.

Przy ocenie nowych Ryzenów nie sposób nie wspomnieć o podkręcaniu. Nowe modele cechują się bardzo dobrym potencjałem na przetaktowanie, co pozwala uzyskać dodatkowy wzrost wydajności. Szczególnie dobre wrażenie zrobił na nas słabszy model, który udało się przyspieszyć o jakieś 16% (i to przy zachowaniu niedużych temperatur i bez znacznego wzrostu poboru mocy). W takiej sytuacji „niepodkręcalny” Core i5-9400F został już całkowicie zmasakrowany.

Mogłoby się wydawać, że ocena nowych Ryzenów jest jednoznaczna – są tańsze i lepsze niż Intele z generacji Coffee Lake, więc nie ma o czym gadać i trzeba brać „rajzena”. No nie do końca. Wiemy, że niebawem na rynku pojawią się nowsze modele Comet Lake-S, które powinny być dużo lepszą propozycją (zaoferują więcej rdzeni/wątków w takiej samej cenie, a na nowych płytach LGA 1200 najprawdopodobniej będzie można posadzić też kolejną generację - Rocket Lake-S). W takiej sytuacji nikt o zdrowych zmysłach nie będzie kupować procesora ze starej generacji (również ze względu na martwą platformę LGA 1151), ale właśnie nowego Comet Lake.

Problem jednak w tym, że jeszcze nie mieliśmy okazji sprawdzić nowych Inteli, więc trudno nam jednoznacznie powiedzieć, kto wygrywa w segmencie do 500 – 700 złotych. Wiele jednak wskazuje, że to AMD podbije rynek tanich komputerów. Nawet przy porównaniu do nowszych modeli Intela, za wyborem Ryzenów przemawia odblokowany mnożnik i dobry potencjał na podkręcanie, bardziej funkcjonalna platforma AM4 i szersza możliwość modernizacji – 4-rdzeniowego/8-wątkowego Ryzena 3 3100/3300X w przyszłości będzie można zamienić nawet na 16-rdzeniowy/32-wątkowy model z generacji Ryzen 4000 (Zen 3).

Przy okazji wcześniejszych, wydajniejszych jednostek z serii Ryzen 3000 nie obserwowaliśmy aż takich różnic w wydajności, więc zwykle to słabszy model (Ryzen 5 3600/Ryzen 7 3700X) okazywał się bardziej opłacalną propozycją od mocniejszej wersji (Ryzen 5 3600X/Ryzen 7 3800X). W przypadku układów Ryzen 3 3100 i 3300X różnica jest większa, więc wybór wcale nie jest taki oczywisty. Uważamy, że obydwa procesory są godne zakupu i to, który warto kupić, zależy tylko od Waszych funduszy.

Jeżeli składacie nowy komputer, ciekawym pomysłem będzie złożenie niedrogiego zestawu z nową płytą główną B550 - taka konstrukcja pozwoli wykorzystać potencjał PCI-Express 4.0, a do tego, w późniejszym czasie, umożliwi modernizację o 8-, 12- czy 16-rdzeniowy procesor Ryzen 4000 (Zen 3). Wiemy, że takie konstrukcje pojawią się w przyszłym miesiącu i powinny być cenowo zbliżone do modeli B450.

Procesory Ryzen 3 3300X i 3100 po raz kolejny pokazują przewagę AMD nad Intelem - nie tylko pod względem wydajności, ale też funkcjonalności. Obydwa są warte zakupu i obydwa świetnie sprawdzą się przy składaniu nowoczesnego, taniego komputera do gier z dużym potencjałem modernizacji.

Czy warto modernizować stary komputer z płytą AM4 o nowy procesor Ryzen 3 3100/3300X? Takie działanie będzie miało sens tylko w przypadku modeli Ryzen 3 1200/1300X, bo będzie można tutaj odczuć wzrost wydajności. Jeżeli posiadacie lepszy sprzęt (np. Ryzen 5 1400 lub 1600), warto zainteresować się wydajniejszymi modelami pokroju Ryzen 5 3600/3700X lub poczekać na premierę kolejnej generacji Ryzen 4000 (wiele wskazuje, że będzie ona obsługiwana też na starych płytach głównych AM4).

• stosunkowo dobra wydajność w zastosowaniach wielowątkowych
• dobra wydajność w zastosowaniach jednowątkowych
• dobra wydajność w grach
• wysoki potencjał na podkręcanie
• stosunkowo niskie temperatury
• pasuje do starych płyt głównych 300 i 400
• wsparcie dla PCI-Express 4.0
• bardzo atrakcyjna cena

• stosunkowo wysoki pobór mocy przy standardowym taktowaniu
• słabsza wydajność w programach niż Ryzen 5 2600/1600 AF

• stosunkowo dobra wydajność w zastosowaniach wielowątkowych
• bardzo dobra wydajność w zastosowaniach jednowątkowych
• dobra wydajność w grach
• niezły potencjał na podkręcanie
• stosunkowo niskie temperatury
• pasuje do starych płyt głównych 300 i 400
• wsparcie dla PCI-Express 4.0
• dobra cena...

• ...choć nie aż tak atrakcyjna na tle modelu Ryzen 3 3100
• słabsza wydajność w programach niż Ryzen 5 2600/1600 AF
• stosunkowo wysoki pobór mocy przy standardowym taktowaniu

Zobacz również:

• Jaki procesor do gier kupić? TOP 10
• Jaki procesor do 500 zł? TOP 5
• Dobre płyty główne pod procesory AMD - jaką wybrać?
• Ranking procesorów