ASUS DirectCU II - test kart GeForce GTX 570 , GeForce GTX 580, Radeon 6950, Radeon 6970

Posiadacz topowej karty graficznej często jest zmuszony do wysłuchiwania głośnej pracy wentylatora. Ponadto, najszybsze modele wytwarzają ogromne ilości ciepła, z którym standardowe układy chłodzące nie zawsze dają sobie radę. Przetestowaliśmy autorskie karty Asus z systemami chłodzenia DirectCU II, które powinny być wolne od wspomnianych niedogodności.

Do redakcji trafiły cztery najpotężniejsze, jednordzeniowe akceleratory graficzne wykorzystujące układy Nvidii i AMD:

• ASUS GeForce GTX 570 DirectCU II
• ASUS GeForce GTX 580 DirectCU II
• ASUS Radeon 6950 DirectCU II
• ASUS Radeon 6970 DirectCU II

Każdy z nich wykorzystuje przebudowaną przez Asusa płytkę drukowaną oraz solidnie skonstruowane chłodzenie DirectCU II. Nie ma co ukrywać, referencyjne chłodzenia dobrze spełniają swoją rolę, ale tylko w czasie spoczynku układu graficznego. W czasie grania często w kwestii kultury pracy pozostawiają wiele do życzenia.

W poprzedniej generacji DirectCU, wykonane z miedzi przewody cieplne bezpośrednio stykały się z procesorem graficznym. W DirectCU II zastosowano dodatkowy radiator z dwoma wentylatorami, który występuje w dwóch wariantach:

• 80 mm – GeForce GTX 560
• 100mm – Radeon 6950/6970, GeForce GTX 570/580

Dwa wentylatory w porównaniu do jednego oferują znacznie większy przepływ powietrza. Lepsze chłodzenie często pozwala na wyższe przetaktowanie karty graficznej, co przekłada się na wyższą wydajność w grach.

Tak wygląda DirectCU II i radiator na sekcji zasilającej instalowane na karcie Asus Radeon 6970

Standardowy GeForce GTX 570 jest taktowany zegarem 732 MHz dla układu graficznego i 950 MHz w przypadku pamięci. Asus lekko podniósł częstotliwość pracy rdzenia graficznego do 742 MHz. Na pokładzie akceleratora umieszczono 1280 MB pamięci RAM – to wystarczająca ilość do podstawowych trybów graficznych.

Zawartość pudełka:

• Karta graficzna
• Instrukcja obsługi
• Przejściówka DVI->D-Sub
• Mostek SLI
• Przewód zasilający/przejściówka

Gabaryty Asusa GTX 570 DirectCU II są większe od referencyjnych kart graficznych GeForce GTX 570 (długość – 29 cm). Głównie pod względem wysokości, bo opisywany GeForce zajmuje aż trzy sloty. Producent szczelnie zakrył obie strony płytki drukowanej. Ze względu na ilość wrażliwej elektroniki wlutowanej na powierzchni karty, dobrym rozwiązaniem jest czarna zasłona umieszczona na rewersie akceleratora.

System chłodzenia składa się z kilku komponentów. Podstawę stanowi aluminiowy blok połączony z pięcioma rurkami cieplnymi. To właśnie nimi ciepło transportowane jest na dwa aluminiowe radiatory, które z kolei schładzają dwa, duże wentylatory.

Podczas spoczynku akceleratora, szum powietrza jest praktycznie niesłyszalny. Pod obciążeniem wentylatory przyspieszają, co skutkuje niewielkim hałasem powodowanym przez łopatki. Kultura pracy w porównaniu ze standardowym chłodzeniem Nvidii jest na znacznie wyższym poziomie. To odczuwalne zwłaszcza podczas grania, kiedy to referencyjny wentylator bywa słyszalny.

W schładzaniu rdzenia, pamięci i pozostałej elektroniki występującej na powierzchni akceleratora system DirectCU II radzi sobie co najmniej dobrze. W grach odnotowaliśmy maksymalnie 58 stopni C. – dla porównania, GeForce GTX 570 ze standardowym chłodzeniem potrafi osiągać ok. 80 stopni C.

Dostępne złącza na karcie graficznej:

• 2x DVI
• HDMI
• Display Port
• SLI
• 6+8 pin

Kartę podkręciliśmy do wartości 830/1147 MHz. Są to możliwości większości (nawet referencyjnych) modeli GTX 570.

Producent przerobił również najszybszą jednordzeniową kartę graficzną Nvidii, GeForce'a GTX 580. Płytka drukowana, jak również elementy chłodzące zostały przebudowane. Niewielkie zmiany objęły parametry pracy – GeForce GTX 580 DirectCU II taktowany jest częstotliwością 782/1002 zamiast 772/1002 MHz. Zastosowano 1536 MB pamięci.

Zawartość pudełka:

• Karta graficzna
• Instrukcja obsługi
• Przejściówka DVI->D-Sub
• Mostek SLI
• Przewód zasilający/przejściówka

Wymiarami Asus GeForce GTX 580 DirectCU II nie odbiega od wcześniej opisanej karty opartej na GeForce GTX 570. Długość akceleratora wynosi ok. 29 cm, a co za tym idzie - w starszych lub nietypowych obudowach może być problem z jego pomieszczeniem.

Wizualnie ten model bardzo przypomina inne wykorzystujące system chłodzący DirectCU II. Przebudowany GeForce GTX 580 zajmuje trzy sloty na płycie głównej i został wyposażony w dwa duże wentylatory. Płytka drukowana jest widoczna tylko w paru miejscach, w tym na rewersie, gdzie wlutowany został chipset graficzny.

Pod czarną obudową chłodzenia ukryte są dwa duże aluminiowe radiatory oraz pięć rurek cieplnych. Mimo że układ graficzny wraz z pozostałą elektroniką wytwarzają ogromne ilości energii cieplnej, system chłodzenia spisuje się dobrze.

Maksymalną odnotowaną temperaturą były 63 stopnie C. Karta referencyjna w identycznych warunkach rozgrzewała się do 78 stopni, a wentylator wytwarzał większy hałas. W przypadku Asusa GeForce GTX 580 DirectCU II w czasie grania nie jesteśmy narażeni na niepokojące dźwięki z pracujących wentylatorów.

Dostępne złącza na karcie graficznej:

• 2x DVI
• HDMI
• Display Port
• SLI
• 6+8 pin

Dzięki możliwości podniesienia napięcia zasilającego, rdzeń graficzny stabilnie pracował z częstotliwością 919 MHz, pamięć operacyjna - 1152 MHz. Dla porównania, standardowej budowy akceleratory GeForce GTX 580 osiągają zwykle ok. 850-870 MHz na procesorze graficznym.

Przyszła pora na prezentacje Radeonów z układem chłodzenia DirectCU II. Do redakcji przybyły dwa modele wykorzystujące chipsety graficzne HD 6950 i HD 6970. W przypadku akceleratora ASUS Radeon 6950 DirectCU II, zmiany obejmowały płytkę drukowaną, system chłodzący oraz w niewielkim stopniu - częstotliwość taktowania rdzenia graficznego. Producent podkręcił go z 800 do 810 MHz, parametry pracy pamięci operacyjnej pozostały bez zmian - 1250 MHz. Karta została wyposażona w 2 GB pamięci.

W ofercie Asusa występuje również wersja z 1 GB pamięci – tańsza o ok. 150 zł.

Radeon 6950 DirectCU II jest akceleratorem o jeszcze większych rozmiarach, niż opisane na poprzednich stronach modele z GeForce. Długość karty wynosi ponad 29 cm. Przed zakupem warto sprawdzić, czy nie będzie kłopotu z instalacją karty w obudowie komputera.

Podobnie, jak w przypadku pozostałych akceleratorów z autorskim chłodzeniem Asusa, także w tej karcie graficznej śledź zajmuje trzy miejsca. To dość nietypowe, nawet jeśli pod uwagę weźmiemy topowe i autorskie konstrukcje. To, co odróżnia tę kartę od innych Asusów z chłodzeniem DirectCU II, to brak osłony na rewersie. Jest zupełnie odsłonięta.  Ponadto, zastosowano podwójny BIOS -  jeden tylko do odczytu, drugi możemy nadpisywać.

DirectCU drugiej generacji oferuje bardzo dobry stosunek wydajności do kultury pracy. Szum powietrza generowany przez dwa wentylatory jest stosunkowo niski. A przecież trzeba mieć na uwadze fakt, że cały system chłodzący ma dużo do zrobienia – karta wydziela duże pokłady ciepła.

Chłodzenie opiera się na trzech rurkach cieplnych, dwóch dużych aluminiowych radiatorach oraz potężnych wentylatorach. Rdzeń graficzny w czasie grania osiągał 63 stopnie C. Referencyjna karta HD 6950 była nieco cieplejsza – 67 stopni C.

Dostępne złącza na karcie graficznej:

• 2x DVI
• 4x Display Port
• CrossFire
• 6+8 pin

Maksymalnie udało się wycisnąć 950/1350 MHz. Mając na uwadze referencyjne karty Radeon 6950 osiągające okolice 900-930 MHz, właściwości podkręcania autorskiej karty Asusa nie rzucają na kolana.

Najszybsza jednordzeniowa karta graficzna AMD z autorskim układem chłodzenia – coś dla entuzjastów. ASUS Radeon 6970 DirectCU II, którego mieliśmy okazję testować w redakcji miał 2 GB pamięci RAM i częstotliwość taktowania 890/1375 MHz (domyślne: 880/1375 MHz).

Z wyglądu i rozmiarów ASUS Radeon 6970 DirectCU II wygląda tak samo, jak opisany wcześniej Radeon 6950 DirectCU II. Długość karty w tym przypadku również wynosi nieco ponad 29 cm, co należy mieć na uwadze przed ewentualnym zakupem. Śledź jest oczywiście trzyslotowy.

Awers akceleratora przykrywa duży układ chłodzący, natomiast po drugiej strony możemy podziwiać stopień skomplikowania płytki drukowanej. W przeciwieństwie do kart DirectCU II z GeForce na pokładzie, rewers został pozbawiony zakrycia.

Odpowiedzialne za odprowadzanie ciepła autorskie chłodzenie jest podobne, jak na wcześniej opisanych kartach i ma takie same gabaryty. Składa się z dwóch dużych radiatorów wykonanych z aluminium, pięciu rurek cieplnych i dwóch ogromnych wentylatorów (średnica 10 cm).

Kultura pracy – bez zastrzeżeń. Generowany szum powietrza pod obciążeniem układu graficznego należy do wyjątkowo cichych i był na identycznym poziomie, jak w pozostałych trzech kartach z DirectCU II.

Temperatura rdzenia jaka występowała na układzie graficznym wynosiła maksymalnie 71 stopni C. To o 11 stopni C. mniej niż na akceleratorze HD 6970 o referencyjnej konstrukcji.

Dostępne złącza na karcie graficznej:

• 2x DVI
• 4x Display Port
• CrossFire
• 8+8 pin

1005/1445 MHz – wartości naprawdę godne uwagi. Dla przypomnienia, Radeony 6970 ze standardowym układem chłodzenia zwykle zatrzymują się na ok. 920-940 MHz.

• 3DMark 11 – testy kart graficznych

Topowe karty graficzne Nvidii i AMD w wykonaniu Asusa oferowały wyrównaną walkę w 3DMarku 11. Model HD 6950 osiągnął ciut niższy wynik od GeForce'a GTX 570, podobnie jak HD 6970 zakończył test z niewiele gorszym rezultatem od układu GeForce GTX 580. Biorąc pod uwagę różnice w cenach, można dojść do wniosku, że akceleratory „czerwonych” lepiej czują się na najnowszym benchmarku Futuremarka.

Grafika może być generowana w: DirectX 9, 10 lub 11 - w zależności od posiadanego przez nas układu graficznego. Jakość grafiki stoi na wysokim poziomie, cały otaczający nas świat jest szczegółowy i wykonany z dużą starannością, choć nie uniknięto miejsc ze słabszą jakością tekstur.

• Zobacz artykuł Bad Company 2 - recenzja i testy wydajności

Ten benchmark wymaga dużej wydajności teselatorów. O ile na poziomie „Normal” większość kart graficznych prezentuje płynnie wyświetlaną grafikę, o tyle w „Extreme” tylko niektóre oferują odpowiednią wydajność. Biorąc pod uwagę tylko jednordzeniowe układy (czyli pomijając GTX-a 590 i HD 6990), najlepiej sprawuje się GeForce GTX 580. Pozostałe recenzowane karty miały duże trudności z generowaniem obrazu bez szarpania.

Świat gry osadzono na silniku graficznym Frosbite. Grafika może być generowana w: DirectX 9, 10 lub 11 - w zależności od posiadanego przez nas układu graficznego. Jakość grafiki stoi na wysokim poziomie, cały otaczający nas świat jest szczegółowy i wykonany z dużą starannością, choć nie uniknięto miejsc ze słabszą jakością tekstur.

• Zobacz artykuł Bad Company 2 - recenzja i testy wydajności

Ta gra świetnie wygląda w maksymalnych detalach graficznych, ale wymaga do tego mocnej konfiguracji komputera. Najlepiej, gdybyśmy mieli dwurdzeniowy akcelerator i czterordzeniowy procesor – pogramy bez zastrzeżeń w rozdzielczości 2560x1600. W przypadku czterech kart graficznych Asus z chłodzeniem DirectCU II, takiemu ustawieniu może podołać tylko GeForce GTX 580.

W przypadku pozostałych kart, pozostają niższe tryby, np. 1920x1200, gdzie nawet najtańszy z całej czwórki ASUS Radeon 6950 DirectCU II oferuje bardzo dobrą wydajność.

Oferuje znakomitą grafikę i wykorzystuje nowoczesne techniki wyświetlania obrazu. Stawia spore wyzwanie dla procesorów i kart graficznych.

Najwydajniejsze jednordzeniowe akceleratory w Crysis oferują dobrą wydajność, aczkolwiek często zdarzają się „trudne” momenty, kiedy to animacja przestaje być płynna. Oprócz karty graficznej ASUS GeForce GTX 570 DirectCU II, pozostałe trzy poradziły sobie dobrze w wymagającym trybie 1920x1200 wraz z wygładzaniem krawędzi.

Podrasowany silnik z Grida jest elastyczny, dzięki czemu możemy pograć na starszych i wolniejszych układach graficznych. Jakość grafiki stoi na bardzo dobrym poziomie. Ponadto jest możliwość uruchomienia gry w DirectX 9.0c oraz DirectX 11.

• Zobacz artykuł DiRT 2 w DirectX 11 - jakość grafiki

Gry wyścigowe często wymagają 40-50 kl./s do komfortowej zabawy. Prezentowane cztery akceleratory nie miały z tym większych problemów – włącznie z rozdzielczością 2560x1600. A jakość obrazu w takich ustawieniach jest przepiękna.

Świat w grze jest bardzo kolorowy, czasami przypomina TES IV: Oblivion. Szczegółowość poszczególnych obiektów jest bardzo dobra. Roślinność, budynki i dość rozległe tereny wpływają na obciążenie komputera. Gra znakomicie nadaje się do testów procesorów i kart graficznych. Szkoda, że Gothic 4 wykorzystuje tylko możliwości DirectX 10. Gothic 4 testowaliśmy w artykule:

• Optymalne karty graficzne do Gothic IV

Jedna z bardziej wymagających gier ostatnich miesięcy działała co najmniej dobrze. Nawet uruchamiając Arcanię w rozdzielczości 2560x1600 płynność animacji była przez większość czasu na poziomie ok. 30 kl./s. Biorąc pod uwagę specyfikę gry, jest to zupełnie wystarczająca liczba.

Ulice tętniące życiem, mnóstwo ciekawych miejsc do zwiedzenia, interesujące misje do wykonania, pościgi, a do tego ładna grafika – to daje nam Mafia II. Sama gra nie ma ogromnych wymagań sprzętowych. Wystarczy średniej klasy komputer, aby móc się rozkoszować wysoką wydajnością.

• Zobacz artykuł Mafia II - recenzja i testy wydajności

W Mafii II tylko rozdzielczość 2560x1600 jest zbyt wymagająca. W niższych ustawieniach liczba kl./s wynosiła powyżej 50, dzięki czemu można było mówić o znakomitej płynności animacji. Spadki wydajności, choć duże, nie powodowały dyskomfortu podczas wykonywania poszczególnych misji.

Silnik graficzny Stalkera: Zew Prypeci potrafi wykorzystać wszelkie nowinki technologiczne obecnie dostępnych akceleratorów graficznych. Gra jest bardzo zróżnicowana pod względem wymagań sprzętowych. Otwarte przestrzenie, czy też większa ilość przeciwników wpływają na wydajność. Natomiast zamknięte lub małe pomieszczenia zazwyczaj nie stwarzają większych problemów nawet na wolniejszych układach graficznych.

Lekko podwyższona częstotliwość taktowania procesora graficznego nie wypływa w znaczący sposób na liczbę kl./s. Zresztą, nawet standardowe parametry pracy najwydajniejszych jednoukładowych kart graficznych AMD i Nvidia są wystarczające w najnowszej części Stalkera. Włącznie z najwyższą rozdzielczością obrazu – 2560x1600.

Gra znalazła się w naszych testach nie bez powodu. Oferuje bardzo szczegółową grafikę, a przy tym potrafi skorzystać z funkcji zawartych w DX11. Metro 2033 to kolejny „killer” akceleratorów graficznych – wyciąga z nich wszystkie soki!

• Zobacz artykuł Metro 2033 – recenzja i testy wydajności

Na koniec zostawiliśmy jedną z bardziej wymagających gier FPS. Prawdę powiedziawszy, nawet bez włączania wygładzania krawędzi wydajność jest tutaj co najwyżej przeciętna. W rozdzielczości 1920x1200 ledwo co da się grać. Wszystkie cztery akceleratory ASUS najlepiej czują się w trybie 1680x1050. Niestety, Metro 2033 nie należy do najlepiej zoptymalizowanych gier.

Znacie już możliwości każdej karty graficznej przy standardowych parametrach pracy. Czas zobaczyć, jaki jest wzrost wydajności, gdy suwaki odpowiedzialne za częstotliwości taktowania powędrują w górę na:

• ASUS GeForce GTX 570 DirectCU II – 742/950 MHz na 830/1147 MHz
• ASUS GeForce GTX 580 DirectCU II – 782/1002 MHz na 919/1152 MHz
• ASUS Radeon 6950 DirectCU II – 810/1250 MHz na 950/1350 MHz
• ASUS Radeon 6970 DirectCU II – 890/1375 MHz na 1005/1445 MHz

Przetaktowanie poprawiło wydajność, zarówno w przypadku minimalnej liczby kl./s, jak i średniej. Zyskujemy na komforcie grania - widać to zwłaszcza w Crysis i Metro 2033, które często są „katem” dla akceleratorów graficznych. Autorskie chłodzenie Asusa po podkręceniu kart nadal pracowało bardzo cicho. Nie odnotowaliśmy również jakiegoś znaczącego wzrostu temperatury.

Pomiaru energii dokonaliśmy przy pomocy watomierza. Poniższe wartości dotyczą całej platformy testowej (oprócz monitora, głośników, drukarki, itd.).

Pomiar w trybie spoczynku odbywał się przy uruchomionym systemie operacyjnym, w którym była włączona przeglądarka Firefox z dwoma zakładkami oraz program muzyczny Foobar. Natomiast "obciążenie" sprawdzaliśmy podczas zapętlonego testu w grze Crysis.

Asus informuje, że jego karty graficzne odznaczają się niższym poborem energii. Spoglądając na powyższe wykresy – faktycznie, pobór energii pod obciążeniem jest nieco niższy od konstrukcji referencyjnych. Niemniej jednak różnice są na poziomie błędu pomiarowego. Raczej niedostrzegalne podczas codziennego użytkowania.

Pomiarów dokonywaliśmy pod obciążeniem w zapętlonym teście w grze Crysis oraz w trybie spoczynku, czyli w systemie operacyjnym. Podajemy temperatury do jakich udało się rozgrzać rdzeń karty graficznej. Temperaturę odczytywaliśmy za pomocą programu MSI AfterBurner.

Oto kwintesencja systemu chłodzącego DirectCU II. Wydajność na tle standardowych konstrukcji jest zauważalnie lepsza. Biorąc do tego kulturę pracy, autorskie chłodzenie Asusa to dobre rozwiązanie dla tych, którzy komfort pracy cenią na równi z wydajnością akceleratora graficznego.

Najmniej pożytku z DirectCU II uzyskała karta Asus Radeon 6950. Pod obciążeniem miała raptem 4 stopnie C. mniej od wersji standardowej. W przypadku GeForce GTX 570 odnotowaliśmy aż 22 stopni mniej, niż na egzemplarzu referencyjnym.

15 stopni C. mniej na GeForce GTX 580 i 11 stopni C. na Radeonie 6970 już nie robi takiego wrażenia, lecz mimo wszystko są to bardzo dobre wartości.

Wydajność najszybszych jednordzeniowych układów graficznych jest wystarczająca, by większość dostępnych gier działała płynnie w rozdzielczości Full HD. Coraz częściej sięgamy po monitory o przekątnych 22 - 24 cali, wyświetlające obraz w 1920x1200 lub 1920x1080. Do takich trybów w zupełności wystarczają układy graficzne oparte na Radeonie 6950 lub szybszym GeForce GTX 570.

Dla bardziej wymagających graczy przygotowano wydajniejsze karty, jak Radeon 6970, albo GeForce GTX 580, które kosztują nieco więcej, ale za to podnoszą jeszcze bardziej komfort grania. Mając na uwadze obecną różnorodność chipsetów graficznych, nie ma większego problemu ze znalezieniem "złotego środka". Firmy, które oferują akceleratory graficzne na chipsetach „czerwonych”, jak i „zielonych”, są w doborowej sytuacji. Zarówno fan GeForce'a, jak i Radeona znajdzie coś dla siebie.

Przechodząc do meritum, cztery autorskie konstrukcje Asusa z  chłodzeniem DirectCU II stanowią silną konkurencję dla takich firm, jak MSI, Gigabyte, Sapphire czy Zotac.

Potencjalni nabywcy otrzymują możliwość zmiany napięcia zasilającego (lepsze właściwości w podkręcaniu), jak i wydajny i co najważniejsze - cichy układ chłodzenia.

W parze z wyższymi parametrami pracy, lepszym chłodzeniem czy wyposażeniem, często idzie wyższa cena. Przyjrzyjmy się zatem cenom standardowych konstrukcji i ofercie Asusa:

Oprócz modelu Asus Radeon 6950 DirectCU II, który jest słabo dostępny (co też wpływa na wyższą cenę), różnice pomiędzy standardowymi akceleratorami a tymi od Asusa są stosunkowo niewielkie. Przez cały czas należy pamiętać, że rodzina kart graficznych z serii DirectCU II jest przeznaczona dla bardziej wymagających użytkowników. Według nas, w przypadku modeli HD 6970, GTX 570 i GTX 580 warto dołożyć do lepiej wyposażonego modelu. I to właśnie tym trzem akceleratorom przyznajemy odznaczenia redakcji "Super Jakość" i "Super Wydajność".