Autosan idzie do wojska

Autosan to legendarna marka autobusów, na pokładzie których przez dziesięciolecia działo się więcej, niż podczas niejednej zielonej nocy. Towarzysz kolonii, wycieczek szkolnych, ale także król prowincjonalnych szos, trafił w łapska przemysłu zbrojeniowego.

Autosan to producent słynnych PRL-owskich ogórków, z tradycjami sięgającymi rewolucji przemysłowej. Powstała w pierwszej połowie XIX wieku niewielka fabryka kotłów i narzędzi miedzianych, szybko stała się potentatem w branży pojazdów szynowych.

Z jej hal fabrycznych wyjeżdżały wagony tramwajowe sunące po szynach całych Austro-Węgier. Jeździli nimi mieszkańcy galicyjskiego Krakowa i Tarnowa, ale także Ostrawy i Wiednia. Zamówienia na wagony pociągów osobowych i ciężarowych napływały z Galicji, Austrii, a nawet z Rumunii. 

Branża motoryzacyjna na poważnie zagościła w sanockich halach fabrycznych dopiero po II wojnie światowej. W latach 50. XX wieku rozpoczęto tam produkcję nadwozi do samochodów osobowych oraz ciężarowych. Równocześnie uruchomiono produkcję pierwszych autobusów, która od 1958 roku stała się głównym celem Sanockiej Fabryki Autobusów „Autosan”.

W połowie lat 60. XX wieku przedsiębiorstwo to stało się największym producentem „samochodów podróżnych", czyli autobusów. Tym statusem Autosan cieszył się praktycznie do końca PRL-u i jeszcze w latach 90. nadal specjalizował się w produkcji autobusów międzymiastowych, szkolnych i turystycznych.

Niestety,tradycyjny pomysł na Autosan okazał się początkiem jego końca. Zmagając się z rentownością, sanocka fabryka nie zauważyła, że hulajnoga elektryczna to tylko wierzchołek możliwości pojazdów elektrycznych. Jego Sancity pojawiły się zbyt późno, żeby wygrać z konkurencją i to marka Solaris stała się synonimem autobusów elektrycznych.

Autosan bronił się przed katastrofą aż do 2013 roku, kiedy zmuszony został do ogłoszenia upadłości. Nabywcę znaleźć było mu trudno, ale 1 grudnia 2022 roku udało się przerwać impas. Autosan został przejęty przez Hutę Stalowa Wola. Nowy właściciel ma obecnie 50% udziałów w Autosanie. Producent autobusów stał się od niego zależny i działa jako Huta Stalowa Wola S.A. Oddział Autosan w Sanoku.

Małżeństwo z Hutą Stalowa Wola oznacza dla Autosanu stanie się częścią Polskiej Grupy Zbrojeniowej. Nie jest to pierwszy romans z wojskiem. Od ponad 25 lat oprócz autobusów w Sanoku produkowane są nadwozia oraz elektromagnetyczne kabiny do pojazdów wojskowych. 

Huta Stalowa Wola w swoim komunikacie prasowym nie przedstawiła planu na Autosan. Sama jest jednak producentem uzbrojenia: wyrzutni rakiet, granatników, haubic, ale także wozów bojowych. Park maszynowy Autosanu może być pod tym względem wykorzystywany dużo intensywniej. Jego zakup zapowiada się więc na celową inwestycję, sprzyjającą zwiększeniu możliwości produkcyjnych nowego właściciela.

Źródło: Autosan, PAP, Huta Stalowa Wola