Reflect Orbital chce dać "światło na żądanie". Naukowcy biją na alarm

Radosław Kosarzycki
Startup Reflect Orbital chce sprzedawać światło słoneczneStartup Reflect Orbital chce sprzedawać światło słoneczne
Źródło zdjęć: © Reflect Orbital, X
Startup Reflect Orbital pracuje nad systemem satelitów z lustrami, które miałyby odbijać światło słoneczne i kierować je w wybrane miejsca na Ziemi. Firma przekonuje, że takie rozwiązanie pomoże m.in. w energetyce i nocnych akcjach ratunkowych, ale część środowiska naukowego ostrzega przed skutkami dla nocnego nieba i przyrody.

Koncepcja Reflect Orbital opiera się na budowie ogromnej konstelacji – firma mówi o flocie 50 tys. satelitów wyposażonych w duże lustra. Ich zadaniem byłoby przechwytywanie promieni słonecznych i "przekierowywanie" ich na wskazane obszary, także takie, które normalnie pozostają w ciemności. Startup promuje usługę jako "światło na żądanie", wskazując m.in. na możliwość doświetlania instalacji fotowoltaicznych czy wspierania działań ratunkowych w nocy. Jednocześnie pojawiają się pytania o realną dostępność takiej oferty – naukowcy zwracają uwagę, że przy stawce 5 tys. dolarów za godzinę najważniejsze służby mogą zwyczajnie nie być w stanie z niej korzystać.

Choć pomysł brzmi futurystycznie, emocje wzbudziły już wczesne próby. W październiku w okolicach Independence w Kalifornii, przy udziale służb ratunkowych, zorganizowano demonstrację efektu doświetlenia – z użyciem silnych źródeł światła ustawionych na ziemi, które miały zasymulować odbłysk generowany przez lustra na orbicie. Dla astronomów to sygnał ostrzegawczy: wskazują, że dodatkowe, silne pojaśnienia mogłyby poważnie ograniczyć obserwacje nieba. Astrofizyk Gaspar Bakos ocenił, że nie jest to zwykły powód do niepokoju, lecz zagrożenie w skali "końca astronomii prowadzonej z Ziemi".

Reflect Orbital uzyskał zgodę Federalnej Komisji Łączności na budowę satelity demonstracyjnego Earendil-1, co otworzyło firmie drogę do kontynuowania prac. Jak wynika z zapowiedzi, istotną rolę w planach wynoszenia satelitów mogą odegrać partnerzy z Indii – m.in. Skyroot Aerospace – a kluczowa ma być autoryzacja National Space Promotion and Authorisation Centre w Indiach. Taki model ma pozwolić na ominięcie części amerykańskich regulacji.


WIDEO
Prof. Mądry nie ma złudzeń. "Matematyka się skończyła"

Eksperci podkreślają, że skutki uruchomienia tak licznej konstelacji nie ograniczałyby się do samej technologii. Ich zdaniem intensywne światło odbijane przez orbitalne lustra mogłoby znacząco zmienić warunki nocą – padają szacunki, że jasność nocnego nieba mogłaby wzrosnąć wielokrotnie. Europejskie Obserwatorium Południowe prognozuje nawet scenariusz, w którym noce stają się do 4 razy jaśniejsze. Wątpliwości dotyczą też wpływu na funkcjonowanie organizmów żywych: eksperci przypominają, że rośliny, zwierzęta i ludzie są uzależnieni od naturalnego rytmu dnia i nocy, a sztuczne doświetlanie mogłoby ten cykl zaburzać.

Szef firmy Ben Nowack przekonuje, że obawy towarzyszą większości przełomowych zmian. W jego ocenie podobne argumenty pojawiały się w przeszłości choćby wtedy, gdy upowszechniało się oświetlenie elektryczne – również mówiono o konsekwencjach dla rytmu dobowego czy o tym, czy takie rozwiązania są "zgodne z naturą". Nowack twierdzi, że skala dyskusji jest dla niego sygnałem, iż projekt dotyka ważnego problemu.

Wraz z rosnącym zainteresowaniem pomysłem pojawiają się głosy o potrzebie publicznej debaty oraz stworzenia nowych zasad. Przedstawiciele rynku i nauki zwracają uwagę, że obecnie brakuje globalnych regulacji, które jasno określałyby, kto i na jakich warunkach może wpływać na wygląd oraz funkcjonowanie nocnego nieba. Astronom Michelle Wooten podnosi kwestię odpowiedzialności i społecznego wpływu na takie decyzje, pytając wprost, kto miałby "władać" nocnym niebem i podkreślając, że ludzie powinni mieć realny głos w sprawie tego, jak ono wygląda.

Mimo kontrowersji Reflect Orbital zapowiada kontynuację prac i przygotowania do pierwszych startów satelitów przy wsparciu partnerów z Indii. Według przedstawionych planów taka ścieżka ma umożliwiać rozwój projektu z mniejszym ryzykiem ograniczeń wynikających z amerykańskich przepisów, co w praktyce pozwala firmie realizować kolejne etapy niezależnie od stanowiska władz federalnych USA.

Wybrane dla Ciebie
ZACZEKAJ! ZOBACZ, CO TERAZ JEST NA TOPIE