Hydrogenix od Hypersonix: wodorowy odrzutowiec celuje w Mach 12 

Radosław Kosarzycki
HypersonixHypersonix
Źródło zdjęć: © Licencjodawca
Australijska spółka Hypersonix Launch Systems z Brisbane chce zbudować Hydrogenix – hipersoniczny samolot odrzutowy napędzany wyłącznie wodorem. Projekt zakłada lot z prędkością do Mach 12 i pracę bez emisji CO₂, co mogłoby przełożyć się na duże zmiany w transporcie, obronności i dostępie do przestrzeni kosmicznej.

Hypersonix zapowiada konstrukcję maszyny, która ma rozpędzać się nawet do Mach 12, czyli około 14,8 tys. km/h na poziomie morza. Połączenie prędkości typowych dla technologii hipersonicznych z paliwem, które przy spalaniu z tlenem nie wytwarza CO₂, firma przedstawia jako kierunek o potencjalnie przełomowym znaczeniu dla lotnictwa – od szybkiego przemieszczania się na Ziemi po zastosowania wojskowe i systemy wynoszenia ładunków.

Sama koncepcja użycia wodoru do napędu samolotów nie jest nowa – sięga lat 50. XX wieku. Przez dekady pozostawała jednak przede wszystkim domeną prób i demonstratorów, najczęściej w projektach wojskowych oraz badawczych. Hypersonix argumentuje, że wodór wybrano ze względu na wysoką gęstość energii oraz możliwość uzyskania zerowej emisji CO₂ w procesie spalania z tlenem, co ma łączyć dobre osiągi z neutralnością klimatyczną.

Kluczowym elementem projektu ma być autorski silnik SPARTAN. To hipersoniczny silnik strumieniowy typu scramjet, wytwarzany z użyciem druku 3D. Konstrukcja zakłada wykorzystanie powietrza zasysanego w trakcie lotu oraz wodoru jako paliwa. Istotną cechą ma być brak ruchomych podzespołów, co według założeń powinno ograniczać koszty serwisowania i zmniejszać ryzyko awarii. Firma wskazuje, że SPARTAN ma umożliwiać dojście do Mach 12, a produktem spalania ma być w praktyce jedynie para wodna.


WIDEO
Prof. Mądry nie ma złudzeń. "Matematyka się skończyła"

W lotach hipersonicznych jednym z najtrudniejszych zagadnień pozostaje stabilna praca układu napędowego przy bardzo wysokich prędkościach. W takich warunkach pojawiają się silne obciążenia cieplne i zjawiska aerodynamiczne związane z falami uderzeniowymi, a płatowiec musi wytrzymać wysokie temperatury oraz naprężenia. Osobnym problemem jest samo paliwo: wodór wymaga zbiorników kriogenicznych albo rozwiązań wysokociśnieniowych – a te muszą jednocześnie zachować niską masę i wysoki poziom bezpieczeństwa.

Równolegle do prac nad docelową konstrukcją Hypersonix rozwija kilka platform. Wśród nich jest demonstrator DART AE o długości 3,5 m, a także większy, wielokrotnego użytku samolot VISR o długości 8 m, który ma wykorzystywać cztery silniki SPARTAN. Firma pozyskała 46 mln dol. na rozwój technologii, a wśród partnerów wymienia m.in. NASA oraz australijski rząd. DART AE ma przejść testy w amerykańskim programie HyCAT. Tego typu konstrukcje mogą nadawać się zarówno do badań, jak i zastosowań militarnych czy komercyjnych związanych z transportem.

Wodór – przynajmniej w ujęciu teoretycznym – ma sprzyjać osiąganiu wyższych prędkości niż klasyczne paliwa. Rozwój technologii hipersonicznych prowadzą też inne podmioty: w Europie firma Destinus pracuje nad koncepcją zbliżoną do hipersonicznego napędu na wodór dla silników scramjet. Według założeń przekroczenie Mach 10 mogłoby w przyszłości otworzyć drogę do błyskawicznego transportu międzykontynentalnego, a także do tańszych, wielokrotnego użytku systemów wynoszenia ładunków poza atmosferę.

Do tej pory żaden samolot hipersoniczny nie potwierdził w locie atmosferycznym parametrów, jakie zakłada Hypersonix, jednak specjaliści oceniają, że przełom może nadejść w najbliższych latach. O powodzeniu mają zadecydować m.in. postęp w obszarze izolacji cieplnej, zarządzania paliwem oraz trwałości silników. Współzałożyciel spółki dr Michael Smart podkreśla znaczenie projektu słowami: "SPARTAN to coś więcej niż napęd – to przełom w dziedzinie maszyn hipersonicznych wielokrotnego użytku".

Wybrane dla Ciebie
MOŻE JESZCZE JEDEN ARTYKUŁ? ZOBACZ CO POLECAMY