Upały w Polsce. Jaką temperaturę może wytrzymać człowiek?

Ostatnie dni w Polsce są niezwykle upalne, co z pewnością odczuwa wielu z nas. Fala upałów, która przetacza się przez nasz kraj jest na tyle intensywna, że utrudnia codzienne funkcjonowanie i stanowi poważne zagrożenie dla naszego zdrowia. 

Aby zabezpieczyć się przed upałami, warto nosić jasne i luźne ubrania oraz regularnie spożywać płyny, takie jak woda czy napoje izotoniczne. Dodatkowo, warto unikać bezpośredniego działania słońca w godzinach największego nasłonecznienia, aby zmniejszyć ryzyko przegrzania organizmu. 

Badania przeprowadzone w 2020 roku, które zostały opublikowane na łamach prestiżowego czasopisma Science Advances, wykazały, że najwyższa temperatura, jaką ludzkie ciało jest w stanie znieść, wynosi 35 stopni Celsjusza na tzw. mokrym termometrze. Warto jednak podkreślić, że temperatura mierzona tym termometrem nie jest tożsama z temperaturą powietrza, którą wskazują tradycyjne termometry.

Jak podaje portal Live Science, temperatura mokrego termometru jest mierzona termometrem owiniętym mokrą ściereczką, co pozwala na uwzględnienie zarówno ciepła, jak i wilgotności powietrza. To właśnie wilgotność ma kluczowe znaczenie dla naszego organizmu. Im więcej wody jest w powietrzu, tym trudniej jest nam się schłodzić poprzez pocenie, co utrudnia regulację wewnętrznej temperatury ciała. 

- Kiedy temperatura mokrego termometru przekracza temperaturę ciała człowieka, nadal możemy się pocić, ale nie jesteśmy w stanie schłodzić naszego ciała do temperatury, w której zachowuje ono swoją fizjologiczną sprawność - wyjaśnia Colin Raymond z NASA Jet Propulsion Laboratory, specjalista od ekstremalnych temperatur, w rozmowie z Live Science. 

Raymond zauważa, że przy niskiej wilgotności i wysokiej temperaturze lub przy dużej wilgotności, ale niższej temperaturze, ryzyko, że temperatura mokrego termometru zbliży się do punktu krytycznego dla człowieka, jest niewielkie. Sytuacja wygląda inaczej, gdy zarówno wilgotność, jak i temperatura są bardzo wysokie. Wówczas ludzkie ciało staje się hipertermiczne, co objawia się przyspieszonym pulsem, brakiem pocenia, omdleniami czy nawet śpiączką. 

Jeżeli temperatura mokrego termometru przekroczy 35 stopni Celsjusza, nie oznacza to natychmiastowego zgonu. Raymond szacuje, że potrzeba około 3 godzin, aby upał stał się śmiertelny. Niemniej jednak, naukowiec podkreśla, że nie jest możliwe dokładne określenie tego czasu, ponieważ przeprowadzanie takich badań jest niezwykle skomplikowane lub wręcz niemożliwe. W przeszłości, badania tego typu były realizowane przy użyciu zbiorników z gorącą wodą, w których przebywali ludzie. Gdy temperatura ich ciała zaczynała rosnąć w niekontrolowany sposób, opuszczali zbiornik. Nie ma również metody, która potwierdziłaby, że temperatura 35 stopni Celsjusza na mokrym termometrze jest śmiertelna. Raymond oszacował, że prawdziwa wartość mieści się w zakresie od 34 do 36,5 stopni Celsjusza.

Portal Live Science zwraca uwagę, że mokry termometr nie musi wskazywać aż 35 stopni Celsjusza, aby stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia człowieka. Ćwiczenia fizyczne i narażenie na bezpośrednie działanie promieni słonecznych mogą przyczynić się do przegrzania organizmu. Podobnie jest w przypadku wielu schorzeń, które dotykają osoby starsze, a także podczas przyjmowania leków przeciwpsychotycznych (neuroleptyków) czy u osób z nadwagą i otyłością. 

Aby przetrwać upał w domu, warto wykorzystać urządzenia elektryczne do chłodzenia, takie jak wentylator czy klimatyzacja.

Klimatyzacja zapewnia długotrwałe odczuwanie komfortu termicznego poprzez utrzymanie odpowiedniej temperatury i wilgotności w pomieszczeniach. Wentylator nie będzie ochładzał powietrza, ale pomoże w szybszym odprowadzaniu ciepła z ciała -  można go ustawić tak, aby wiał na obszar, gdzie przebywamy.

foto: Adobe Stock