Kometa 3I/ATLAS należy do wyjątkowo nielicznej grupy obiektów międzygwiazdowych, które udało się zbadać po ich przelocie przez nasz Układ Słoneczny – to dopiero trzeci taki znany przypadek. Zespół astronomów, korzystając z nowoczesnej aparatury obserwacyjnej, doszedł do wniosku, że jej "miejsce narodzin" musiało znacząco odbiegać od środowiska, w jakim formowały się typowe komety znane z naszego kosmicznego sąsiedztwa.
Kluczowe pomiary wykonano pod koniec 2025 r. przy użyciu spektrografu WEAVE Large-IFU zamontowanego na Teleskopie Williama Herschela w Hiszpanii. Obserwacje plazmowego warkocza pozwoliły naukowcom rozpoznać skład jonowy ogona komety oraz dokładnie wyznaczyć wzajemne proporcje wykrytych składników.
W plazmowym warkoczu 3I/ATLAS zidentyfikowano pięć istotnych rodzajów jonów: azotu, tlenku węgla, dwutlenku węgla, wody oraz metylidynu. Porównanie relacji między tymi gazami pokazało, że obiekt wyróżnia się wyjątkowo wysoką zawartością zjonizowanego azotu na tle komet obserwowanych w Układzie Słonecznym.
DLA CIEBIESamsung - przegląd oferty lodówek
Tak silna "sygnatura" azotowa prowadzi do wniosku, że kometa mogła powstać w obszarze, gdzie temperatura spadała poniżej 30 kelwinów. To warunki charakterystyczne dla bardzo odległych i ekstremalnie zimnych rejonów dysku protoplanetarnego wokół jej macierzystej gwiazdy. Właśnie tak niskie temperatury są potrzebne, by gazowy azot mógł zostać skutecznie uwięziony w lodowym jądrze komety.
Nowe pomiary wpisują się w wcześniejsze ustalenia, według których 3I/ATLAS jest zasobna nie tylko w azot, lecz także w deuter oraz inne nietypowe izotopy. Taki zestaw cech ma wskazywać na pochodzenie komety z bardzo zimnych i dalekich części dysku, w którym formowały się planety w innym układzie gwiezdnym.
Rezultaty obserwacji ukazały się w czasopiśmie "Monthly Notices of the Royal Astronomical Society". Badacze zwracają uwagę, że instrumenty takie jak WEAVE Large-IFU znacząco poszerzają możliwości poznawania składu, budowy i historii obiektów przybywających z najdalszych rejonów kosmosu.