Nowe zintegrowane układy graficzne NVIDII – GeForce 9 mGPU

Na rynek trafiają już płyty główne wyposażone w nowe zintegrowane układy graficzne NVIDII – z serii GeForce 9 mGPU. Koncern informuje o poważnych zmianach względem poprzedniczek, chwali się wysoką wydajnością oraz dostępnymi technologiami: CUDA, PhysX, Hybrid SLI oraz usprawnioną PureVideo HD. Wszystkie te rozwiązania mają być odtąd dostępne w grafice zintegrowanej.

Hitchcock mówił, że trzeba zacząć od trzęsienia ziemi, a potem tylko potęgować napięcie. Dokładnie w taki sposób przygotowano dokumentację na temat zintegrowanych układów graficznych GeForce 9 mGPU (motherboard GPU). Zaczyna się sensacyjnie, a później ciągle jest ciekawie, jednak nie ma już wielkich czcionek i mnóstwa wykrzykników. Pojawiają się za to sztuczki marketingowe. Mniej lub bardziej przyjemne.

nVidia zaraz na początku oficjalnej prezentacji podaje cztery kluczowe informacje: 5-krotnie wyższa wydajność, wydajność większa o 70 proc. po skorzystaniu z technologii Hybrid SLI, pełna obsługa filmów Blu-ray, układ graficzny obsługujący technologie CUDA i PhysX. Zapowiada się ciekawie? Powinno.

Na slajdzie 4 wszystko się zaczyna – pojawia się pierwszy wykres. Widzimy wyniki testów wykonanych w benchmarku 3DMark Vantage. Intel (G45) osiąga 104 punktów, platforma AMD 790GX ma 262 punkty, natomiast GeForce 9400 zdobywa 575 punktów. I to jest dostateczna ilość testów, by stwierdzić – zdaniem NVIDII – że jej najnowsze układy są "5 razy szybsze".

Porównywanie tych układów w 3DMarku Vantage nie dostarcza sprawiedliwych testów. 3DMark Vantage ma cztery główne komponenty: dwa dotyczą CPU, dwa GPU. Jeden z testów CPU dotyczy zaś obliczeń z fizyką. Jest oparty na API firmy Ageia, która opracowała układ PhysX. Futuremark użył tgo API, ponieważ dużo gier z niego korzysta – a więc ma to sens. Jednak kilka miesięcy temu NVIDIA wykupiła koncern Ageia, a wraz z nim wszystkie technologie (łącznie z API PhysX). W sterownikach Forceware 177.39 znajdziemy już to API. Co więcej, to właśnie układy graficzne NVIDII je wykorzystują, a nie procesor czy odrębny chip PhysX.

3DMark Vantage – nie do końca sprawiedliwy test

Testy w 3DMarku Vantage sprawiają, że układ Intela nie rywalizuje na równych warunkach z układem NVIDII. Najnowsze GeForce’y zyskują dużo punktów więcej dzięki temu, że wykorzystują należące do nVidii API, które jest zaimplementowane także w benchmarku.

Z kolei sprzęt Intela tego zrobić nie może. Wprawdzie obsługa PhysX w sterownikach NVIDII to świetna sprawa, bo przecież jest za darmo. Zintegrowanie tej technologii w kartach graficznych również należy uznać za plus, bo nie musimy instalować w komputerze osobnej karty.

W prezentacji NVIDII nie znajdziemy innych testów – na przykład w grach. I myślę, że nie ma się czemu dziwić, ponieważ wówczas wyniki nie byłyby tak korzystne dla zielonych. No, chyba że od jakichś starszych układów. Co więcej, nie ma jakichkolwiek testów odpowiadających realnemu zastosowaniu zintegrowanych GeForce’ów. Zintegrowana grafika nie służy przecież do bicia rekordów w 3DMarkach.

Dodatkowo NVIDIA nie podała zastosowanych konfiguracji sprzętowych. Dlatego poczekam aż pojawią się na rodzimym rynku płyty wyposażone w nowe układy GeForce i wówczas zweryfikuję „5 razy lepszą wydajność”. Na razie to twierdzenie jest zdecydowanie na wyrost.

Kolejny slajd prezentacji informuje, że GeForce 9 mGPU zapewniają płynną animację (ok. 30 klatek/s) w najlepszych grach. Trzeba jednak zauważyć, że nie są to najnowsze gry (np. Bioshock, Call of Juarez, F.E.A.R.). Co więcej, taka liczba klatek/s występuje tylko wtedy, gdy uruchomimy gry w najniższych ustawieniach graficznych i w rozdzielczościach 1024 x 768 lub 800 x 600.

30 FPS-ów na najlepszych grach – kliknij aby powiększyć

Obecnie monitory CRT odeszły już do lamusa. Zdecydowana większość użytkowników wykorzystuje panele LCD i mnóstwo tych ekranów pracuje z nominalną rozdzielczością wyższą niż 1024 x 768 czy 800 x 600 pikseli. A, jak wiemy, w monitorze LCD zmiana rozdzielczości na inną niż fizyczna skutkuje mniejszym lub większym pogorszeniem jakości obrazu. Tym bardziej, że obecnie najpopularniejsze są monitory o proporcjach panoramicznych.

Prosty przykład – skorzystajmy z monitora 19-calowego, który pracuje w rozdzielczości 1440 x 900 pikseli. Aby zagrać w grę przy odpowiednio płynnej animacji, musimy obniżyć rozdzielczość do 1024 x 768, co już prezentuje się nieciekawie. Dodatkowo trzeba ustawić wszystkie efekty graficzne na minimum – a więc zapominamy o jakichkolwiek wizualnych bajerach, z funkcjami DirectX 10 na czele. Czy przyjemnie grałoby się wtedy np. w Crysisa lub Bioshocka? Raczej nie. Zwłaszcza że obecnie grafika ma dużo do samej grywalności – piękna woda, znakomitej jakości postaci czy fantastycznie odwzorowane budynki dostarczają dodatkowej rozrywki.

Dlatego nie wiem jak wy, Drodzy Czytelnicy, ale ja nie bawiłbym się zbyt dobrze, gdybym miał używać najnowszych układów GeForce 9 mGPU do grania w najlepsze (ale wcale nie-najnowsze) gry. Niemniej jednak fakt jest faktem – najnowsze układy GeForce 9 mGPU zapewnią te 30 klatek/s.

14 spośród 30 gier nie działa na zintegrowanych układach graficznych Intela – działa tylko na GeForce 9 mGPU. To nieprawda!

Na kolejnym slajdzie znajdziemy informację o tym, że 14 z 30 najlepszych gier nie działa wcale albo ma poważne problemy na układach zintegrowanych Intela (chipset G45). Przede wszystkim warto zwrócić uwagę na to, że owe najlepsze gry to tytuły, które miały najlepszą sprzedaż według raportu NPD z końca lipca. Teraz mamy październik, więc mogło się co nieco pozmieniać. Poza tym nie zawsze sprzedaż warunkuje jakość. Ale nie to jest najważniejsze.

Okazuje się, że testy były wykonywane na komputerze z systemem Windows Vista oraz starymi sterownikami Intela (7.15.10.1518). Wśród wymienionych gier są takie tytuły jak Age of Conan, Crysis, Bioshock oraz Half-Life 2 (dokładnie: pakiet Orange Box). Gdy skorzystamy z najnowszych sterowników Intela, które zostały udostępnione już jakiś czas temu, Age of Conan oraz Crysis ( w DX9) działają bez zarzutu, natomiast Bioshock i Half-Life 2 mogą mieć drobne problemy w Viście, ale także działają. Sprawdzałem osobiście na komputerze wyposażonym w płytę opartą na chipsecie G45 (sterowniki 15.11.2.1554).

Na kilku slajdach prezentacji znajdujemy informacje o tym, że niektóre gry działają o wiele lepiej na układach GeForce 9. Poniżej przykłady.

Pierwsze porównanie daje nam do zrozumienia, że gra Assassin's Creed nie działa na płytach ze zintegrowaną grafiką Intela. Bez trudu działa za to na GeForce’ach 9 mGPU. NVIDIA pisze: „oczekuj więcej po płytach głównych z grafiką GeForce 9”. Tymczasem wystarczy zainstalować najnowsze sterowniki, by zintegrowany układ graficzny Intel X4500 HD (chipset G45) obsługiwał tę grę.

Kolejne przykłady pokazują, że gry Age of Conan, Second Life i Spore działają lepiej na GeForce'ach 9 mGPU, ponieważ można je uruchamiać w wyższych ustawieniach graficznych. To prawda. Ale z drugiej strony to przecież oczywiste, że najnowsze układy graficzne NVIDII (płyt weń wyposażonych nie da się jeszcze kupić) będą lepsze od tych, które są dostępne na rynku od dawna (mowa o chipsecie G45). Sens tego porównania stoi pod znakiem zapytania – to tak jakby dołożyć do zestawienia kartę graficzną Radeon HD 4850 i napisać, że ta zaoferuje jeszcze lepsze wrażenia z gry, bo można ustawić wyższe ustawienia i nie stracić przy tym na płynności animacji. Nic dziwnego, że najnowsze układy graficzne są szybsze od starszych. Są też od nich droższe

NVIDIA informuje, że dzięki płytom głównym wyposażonym w GeForce 9 mGPU użytkownik będzie mógł cieszyć się lepszą wydajnością w kilku zastosowaniach. Za przykład firma podaje zmianę klipu wideo z rozdzielczości 1280 x 720 na format odpowiadający telefonowi Apple iPhone - 640 x 360. Wykres pokazuje, że komputer wyposażony w układ NVIDII obsługujący technologię CUDA wykonał zadanie lepiej, mimo że miał wolniejszy procesor (CPU). Pecet z procesorem E2180 (80 dol. - cena z prezentacji) używał programu Badaboom (obsługuje CUDA), natomiast maszyna numer dwa przeprowadziła czynność za pomocą popularnego iTunes. Jej procesor to E8400 (158 dol.).

Tutaj się zgodzę – technologia CUDA faktycznie robi wrażenie i bez wątpienia jest to świetne rozwiązanie. Ale uwaga! Obecnie na rynku nie znajdziemy zbyt wiele aplikacji mogących wykorzystać możliwości CUDA. Wówczas, jeśli będziemy używać programu nieobsługującego technologii NVIDII, komputer z szybszym procesorem zapewni zdecydowanie lepszą wydajność. Dlatego zanim uwierzysz w CUDA, koniecznie zorientuj się, czy używane przez ciebie aplikacje obsługują to rozwiązanie. Pocieszające jest, że NVIDIA nieustannie pracuje nad tym aby narzędzi obsługujących CUDA było coraz więcej.

Firma dodatkowo pokazuje – po raz kolejny opierając się na 3DMarku Vantage – jakie korzyści płyną z posiadania płyty z układem GeForce 9. Ponownie do czynienia mamy z dwoma komputerami: jeden z droższym, drugi z tańszym procesorem. I, oczywiście, ten z tańszym CPU może pochwalić się znacznie lepszym rezultatem w teście 3DMark Vantage - CPU Test 2 (obliczenia dotyczące fizyki). To również zaleta najnowszych układów NVIDII. Jednak ponownie muszę napisać, że korzyści z posiadania grafiki wyposażonej w PhysX są tylko wtedy, gdy mamy odpowiednie aplikacje.

Firma dumnie twierdzi, że za pomocą technologii Hybrid SLI możemy uzyskać wzrost wydajności na poziomie nawet 70 proc.

Jest to możliwe wtedy, gdy zainstalujemy w komputerze samodzielną kartę graficzną GeForce 8400 lub 8500 GT. Wówczas będzie współpracowała z układem zintegrowanym. To z pewnością atrakcyjne rozwiązanie dla niektórych użytkowników. Można bowiem kupić stosunkowo tani komputer, a później dokupić również niedrogą kartę graficzną. W rezultacie, nie wydając dużo pieniędzy naraz, w końcu stajemy się posiadaczami komputera oferującego dobry podsystem graficzny.

Jednak czy rzeczywiście możemy mówić nawet o siedemdziesięcioprocentowym wzroście wydajności? W wykresie NVIDII widać go tylko w kilku grach, w dodatku nie-najnowszych. Biorąc pod uwagę wpadki z poprzedniej części prezentacji trudno więc uwierzyć, że faktyczny przyrost wydajności jest tak duży. Pozostaje nam czekać na niezależne testy. Niemniej jednak technologia Hybrid SLI to bez wątpienia udane rozwiązanie i z pewnością można je traktować jako dużą zaletą w układach GeForce 9 mGPU.

Warto wspomnieć, że najnowsze zintegrowane układy graficzne zaoferują w końcu pełną obsługę filmów Blu-ray (jakość HD). Za pomocą usprawnionej technologii PureVideo HD układy GeForce 9 mGPU będą wspierały wszystkie tytuły Blu-ray i kodeki. Jak podaje NVIDIA, 59 proc. filmów Blu-ray zapisywanych jest w kodeku H.264, 10 proc. używa MPEG-2, a 31 proc. – VC-1. Firma przekonuje też, że zużycie procesora przy oglądaniu filmów Blu-ray będzie bardzo niewielkie. Tutaj jednak nie ma się czym chwalić, ponieważ konkurencyjne technologie zapewniają podobne rezultaty. Wiadomość ta powinna być traktowana jako zwyczajny fakt.

Pod względem technicznym najnowsze płyty główne z układem GeForce 9 mGPU prezentują się dobrze. Rewolucji brakuje, ale jest wszystko, co powinna oferować nowoczesna płyta główna dla typowego użytkownika.

Na pewno warto zwrócić uwagę na bogate wyposażenie w złącza wideo: HDMI, Dual-Link DVI, DisplayPort, VGA. Jest również kodek audio HDA (Azalia), obsługujący standard 7.1.

Płyty z GeForce 9 mGPU będą pracowały z procesorami Intela przystosowanymi do podstawki LGA 775 (Celeron, Celeron D, Pentium 4, Pentium D, Core 2 Duo). Wybrane modele będą obsługiwały pamięci DDR3, choć większość płyt ma współpracować z modułami DDR2. Producenci zdają sobie sprawę, że DDR3 są ciągle dość drogie, a płyty z GeForce’ami 9 mGPU nie są dla entuzjastów, więc powinny być wykorzystywane jako podstawy do zbudowania niedrogiego komputera.

Na rynek trafią dwa rodzaje układów graficznych: GeForce 9300 i 9400. Różnica pomiędzy nimi jest tylko taka, że model 9400 będzie szybszy i droższy. Poniżej tabelka ze specyfikacją techniczną.

Ze specyfikacji najbardziej w oczy rzuca się wers „rdzenie graficzne”, których jest 16. Nie chodzi tu bynajmniej o ilość procesorów graficznych, lecz o tzw. „rdzenie procesora CUDA”. NVIDIA ma na myśli technologię CUDA i jej możliwości, stąd też z owych 16 rdzeni nie skorzystamy w aplikacjach x86, lecz tylko w programach obsługujących CUDA.

Według oficjalnej dokumentacji płyty główne z GeForce 9400 oraz GeForce 9300 powinny być dostępne już teraz, bo od 30 września. W sieci można jednak znaleźć informacje o tym, że sprzedaż tych urządzeń ruszy dopiero od 15 października.

Według prezentacji pierwsze modele z GeForce 9400 jakie trafią na rynek to: Asus P5N7A-EM-HDMI, EVGA 113-YW-E173-A1, Gigabyte GA-7AUM-S2H, J&W JWN7AM01.

Z kolei płyt z GeForce 9300 ma być więcej: Asus P5N7A-VM, Biostar N7ASA-M7T, ECS MCP7AT-A, EVGA 113-YW-E173-A1, Foxconn MCP7AM02, J&W JWN7AA01, MSI P7NGM-Digital.

Czy warto czekać na najnowsze płyty? Cóż, NVIDIA udowodniła tylko tyle, że potrafi przygotować prezentacje. Musimy poczekać na płyty główne wyposażone w ten układ i testy.

Niewątpliwie cieszy obecność takich technologii jak Hybrid SLI oraz CUDA. To duże zalety nadchodzących płyt i możliwość nabycia ciekawych rozwiązań za stosunkowo nieduże pieniądze. Dobrze też, że koncern w końcu poprawił obsługę filmów Blu-ray (mowa o kodeku VC-1).

Natomiast wydajność najnowszych układów stoi pod znakiem zapytania. Test wykonany w 3DMarku Vantage to zdecydowanie za mało aby stwierdzić, że wydajność jest 5 razy lepsza niż u konkurencji (w postaci Intela). Podobnie rzecz ma się do wzrostu wydajności nawet do 70 proc., gdy wykorzystamy technologię Hybrid SLI.

O ile nie mogę ocenić jeszcze układów graficznych GeForce 9 mGPU, to jednak muszę przyznać jedno: choć potrafię zrozumieć niektóre zagrania marketingowe, to jednak tym razem NVIDIA przesadziła.