Radeon HD 7950 - premiera, test, cena i opinie

Dziś (31.01, godz. 6:01) ma miejsce światowa premiera nowego układu graficznego AMD, karty Radeon HD 7950. Ten model jest drugim akceleratorem po HD 7970, który wykorzystuje nowoczesną architekturę GCN (Graphic Core Next) oraz wszelkie inne nowinki technologiczne, o których pisaliśmy w artykule o układzie graficznym Radeon 7970. Jak wypadnie w grach nowy Radeon, czego można spodziewać się po autorskich kartach graficznych i co najważniejsze, czy HD 7950 rozprawi się z konkurencją?

Radeon HD 7950 jest kartą graficzną przeznaczoną na ten sam segment wydajnościowy, co starszy brat. Pomimo pewnych cięć w architekturze chipu graficznego, jego wydajność powinna być wystarczająca, by zaspokoić wymagania fanów najnowszych gier. Układ ten powinien zainteresować użytkowników, których nie stać na bardzo drogiego Radeona 7970, a mimo wszystko chcieliby mieć i w pełni wykorzystać możliwości najnowszej generacji kart z rodziny Southern Islands.

Identyczną rolę rok temu pełnił Radeon 6950. Oferujący wszelkie nowinki technologiczne, w tym silnik VLIW4, co mocniejszy i dużo droższy Radeon 6970. Pewnym smaczkiem okazało się modowanie wolniejszego brata poprzez wgranie BIOS-u od HD 6970. Karta zdobyła olbrzymią popularność, a niezłe właściwości w podkręcaniu były kolejnym argumentem przemawiającym za wyborem HD 6950. Podobną drogą ma iść prezentowany HD 7950. Czy mu się uda, przekonamy się w najbliższych miesiącach.

Największa różnica pomiędzy tymi układami graficznymi tkwi w jednostkach cieniujących. Radeon 7950 ma ich o ok. 14% mniej niż u mocniejszego brata. Zastosowano również niższą częstotliwość taktowania i mniej jednostek teksturujących. Bez zmian natomiast pozostały 384-bitowa pamięć operacyjna typu GDDR5 oraz ilość jednostek rasteryzujących. Sam chip okazuje się być tym samym, co w HD 7970, a cała różnica tkwi w dezaktywowaniu czterech modułów Compute Units (CU).

Co więcej, AMD nie ustaliło na sztywno jaką częstotliwość taktowania ma mieć prezentowany układ. W przeciekach do prasy mówiło się o 800 MHz dla rdzenia graficznego, lecz dziś już wiadomo, że równie dobrze w sprzedaży mogą pojawić się modele o taktowaniu 900 lub nawet 1000 MHz. Do tego oczywiście dochodzą wersje w pełni autorskie, przygotowane przez producentów kart graficznych. Te często są fabrycznie podkręcone.

Orientacyjna cena podstawowych modeli ma wynosić 1800 zł. Wersje autorskie będą o ok. 100-200 zł droższe. Na cenę końcową składa się kilka czynników: rodzaj chłodzenia, stopień modyfikacji płytki drukowanej, wyposażenie, czy nawet marka. Należy jeszcze wziąć pod uwagę fakt, że są to kwoty sugerowane. Poza tym sprzedający za najnowsze akceleratory często jeszcze podbijają końcową cenę. Mogliśmy to zauważyć tuż po premierze modelu HD 7970, który zamiast ok. 2300-2400 zł kosztował nawet 2900 zł.

Bohaterzy dzisiejszego artykułu: Asus Radeon 7950 TOP DCUII i Sapphire Radeon 7950 OC

Najbliższym cenowym konkurentem dla naszego bohatera jest GeForce GTX 580 (od ok. 1900 zł). Walka z GeForce GTX 580 na pewno będzie zawzięta, a jak dotąd nie ma innej karty graficznej w podobnej cenie, która mogłaby rzucić rękawicę.

Zawartość pudełka: karta graficzna instrukcja obsługi sterowniki, program Asus GPU Tweak przewody zasilające mostek CrossFire przejściówka mini-DP->DVI

Troszkę ubolewamy, że wyposażenie nie objęło żadnej dodatkowej gry w pełnej wersji. Tuż po instalacji nowej karty użytkownik mógłby jej zrobić chrzest bojowy.Najbardziej w oczy rzuca się budowa akceleratora. Karta otrzymała przebudowaną płytkę drukowaną, w której Asus użył lepsze podzespoły, niż w przypadku podstawowych wersji referencyjnych. Zupełnie odmienna w stosunku do karty wyprodukowanej przez AMD. Podobnie jak w najszybszych kartach z serii HD 6000, zastosowano również zworkę do przełączania się pomiędzy dwoma BIOS-ami karty. Jeden z nich został niezabezpieczony przed zgrywaniem i edycją.Gabaryty tego akceleratora zrobią wrażenie na każdym. Asus Radeon 7950 DCUII TOP zajmuje bowiem aż trzy sloty w komputerze. Powodem tak ogromnych rozmiarów jest zastosowanie chłodzenia DirectCU II, o którym pisaliśmy kiedyś podczas przeglądu najszybszych kart Radeon i GeForce. Przed ewentualnym zakupem radzimy sprawdzić ilość miejsca w obudowie komputera. W przypadku naszego CoolerMastera 690 II Advanced karta weszła prawie na styk!System chłodzący DirectCU II już wielokrotnie zdobywał słowa pochwały od naszej redakcji. Chwalą go również użytkownicy. W przypadku niniejszej karty graficznej nie miało najmniejszych problemów z utrzymaniem niskiej temperatury podczas grania. Maksymalnie wynosiła ona zaledwie 55 stopni C. Na szczęście tak dobry wynik nie niósł za sobą gorszej kultury pracy. Dwa duże wentylatory zarówno pod obciążeniem, jak i w trybie spoczynku generowały niewielki szum powietrza.Budowa chłodzenia nie jest raczej skomplikowana. Składa się na nie m.in. pięć rurek cieplnych, które odbierają ciepło z procesora graficznego i przenoszą je na aluminiowe radiatory. Nad całością czuwają – wspomniane już – dwa masywne wentylatory. Pomimo zastosowania żeberek w śledziu, ciepłe powietrze jest tylko w niewielkim stopniu przez nie usuwane poza obudowę komputera.Dostępne złącza na karcie graficznej: 2x mini-DP HDMI DVI CrossFireX 2x6 –pin

Zawartość pudełka: karta graficzna instrukcja obsługi sterowniki, program Sapphire Trixx przewód zasilający mostek CrossFire przejściówka mini-DP->DVI przejściówka HDMI->DVI przejściówka DVI->D-Sub przewód HDMI

Także w przypadku karty Sapphire nie znaleźliśmy żadnej gry, lecz ilość różnych przejściówek jest tutaj większa, niż u konkurencyjnego Asusa.Sapphire Radeon 7950 OC nie dorównuje wymiarami Asusowi, co oczywiście jest zaletą. Elementy chłodzenia niewiele wystają poza niebieski laminat płytki drukowanej. Nie powinniście mieć zatem problemów z montażem karty w typowej obudowie. Cała konstrukcja jest kompaktowa i pod względem jakości dopracowana w każdym szczególe. Tak samo jak w modelu referencyjnym, karta firmy Sapphire ma podwójny BIOS.W celu zapewnienia odpowiedniego schładzania, przedstawiony na zdjęciach Radeon 7950 otrzymał stosowny system. Na uwagę zasługują dwa duże wentylatory: jeden znajduje się tuż nad chipem graficznym, drugi natomiast nad kościami pamięci i sekcją zasilającą. Już podczas pierwszych informacji na temat tej karty w naszych aktualnościach, jeden z czytelników zwrócił uwagę na „ilość miedzi”. Faktycznie, pięć rurek cieplnych (w tym dwie o zwiększonej średnicy) wyglądają nieźle, wręcz efektownie, ale i przede wszystkim spełniają swoją rolę. Temperatura chipu w czasie grania wynosiła 59 stopni C.Ponadto Sapphire Radeon 7950 OC otrzymał na modułach pamięci operacyjnej płaski aluminiowy radiator.Kultura pracy chłodzenia karty Sapphire Radeon 7950 OC stoi na porównywalnym poziomie jak w modelu Asusa. Dźwięk wydobywający się z wentylatorów w trybie spoczynku jest niewielki i nie przeszkadza w codziennej pracy przy komputerze. W grach również nie mieliśmy powodów do narzekań. Co innego po podkręceniu karty i podniesieniu napięcia GPU – wentylatory pracują znacznie szybciej, co objawia się wyraźnym hałasem.Dostępne złącza na karcie graficznej: 2x mini-DP HDMI DVI CrossFireX 2x6 –pin

• Windows 7 64 bit
• Asus Radeon 7950 TOP DCUII – Catalyst 11.12 (921.2.0)
• Sapphire Radeon 7950 OC - Catalyst 11.12 (921.2.0)
• Karty Radeon 6950 i 6970 - Catalyst 12.1a
• Asus Radeon HD 7970 – Catalyst 11.12 (prasowe AMD)
• XFX Radeon HD 7970 Catalyst 11.12 (prasowe AMD)
• Zotac GeForce GTX 570 - ForceWare 285.62
• GeForce GTX 580 - ForceWare 285.62
• Fraps

•3DMark 11

• Tryb: Performance, 1280x720

Podajemy wynik ogólny oraz GPU Score (odpowiedzialny za wydajność układu graficznego)

•3DMark Vantage

• Tryb: Performance, 1280x1024.

Podajemy wynik GPU Score (odpowiedzialny za wydajność układu graficznego).

•Heaven Benchmark 2.5

Tryby:

• 1920x1080 Normal Tesselation
• 1920x1080 Extreme Tesselation

Mierzymy średnią ilość wyświetlanych kl./s w dwóch ustawieniach stopnia teselacji.

•Battlefield 3

Tryby:

• 1680x1050 AA x4 / AFx16
• 1920x1080 AA x4 / AFx16

Detale jakości grafiki: Maksymalne. Środowisko testowe: DirectX 11.

Testów dokonywaliśmy przechodząc z punktu A do punktu B w początkowej fazie gry. Ilość klatek zliczał program Fraps.

•Crysis

Tryby:

• 1680x1050 AA x4 / AFx16
• 1920x1080 AA x4 / AFx16

Detale jakości grafiki: Very High Detail. Środowisko testowe: DirectX 10.Testy wykonywaliśmy przy pomocy wbudowanego narzędzia testującego. Ilość klatek zliczał program Fraps.

•Crysis 2

Tryby:

• 1680x1050  AFx16
• 1920x1080 AFx16

Detale jakości grafiki: Ultra. Dodatkowo ściągnięty pakiet tekstur o wyższej rozdzielczości. Patch 1.9. Środowisko testowe: DirectX 11. Pomiar wydajności był dokonywany w nagranym demie w części miasta DownTown.

•Deus Ex: Human Revolution

Tryby:

• 1680x1050 FXAA Wysoki / AF x16
• 1920x1080 FXAA Wysoki / AFx16

Maksymalne detale graficzne. Środowisko testowe: DirectX 11. Pomiar wydajności polegał na liczeniu kl./s podczas przejścia z punktu A do punktu B.

•Dirt 3

Tryby:

• 1680x1050 AA x4 / AFx16
• 1920x1080 AA x4 / AFx16

Detale jakości grafiki: Ultra Detail. Środowisko testowe: DirectX 11. Test polegał na przejechaniu kawałka odcinka trasy, zawsze w identyczny sposób. Pomiar ilości klatek/s dokonywaliśmy za pomocą Frapsa na wybranych odcinku trasy w Norwegii wraz z innymi autami.

•Metro 2033

Tryby:

• 1680x1050 AFx16
• 1920x1080 AFx16

Detale jakości grafiki: Najwyższe. Środowisko testowe: DirectX 11. Test polegał na przejściu z punktu A do punktu B, zawsze w identyczny sposób. Pomiar ilości klatek/s dokonywaliśmy za pomocą Frapsa.

•Shogun 2

Tryby:

• 1680x1050 AF x16
• 1920x1080 AF x16

Detale jakości grafiki: Najwyższe. Środowisko testowe: DirectX 11. Do mierzenia wydajności wykorzystaliśmy z przeznaczonego benchmarka.

•STALKER – Zew Prypeci

Tryby:

• 1280x1024 AA x4 / AFx16
• 1920x1080 AA x4 / AFx16

Detale jakości grafiki: Max Detail (wszystkie suwaki na max). Środowisko testowe: DirectX 11. Pomiaru dokonywaliśmy przechodząc z punktu A do punktu B. W tym czasie była wyliczana średnia oraz minimalna ilość klatek/s przy pomocą programu Fraps.

Przez chwilę mieliśmy w posiadaniu dwa Radeony 7950. Sprawdziliśmy ich działanie w trybie CrossFireX. Pierwszym problemem, który pojawił się już na etapie montażu kart na płycie głównej były gabaryty karty Asus Radeon 7950 TOP DCUII. Zajmuje trzy sloty, przez co nie mogliśmy umieścić drugiego HD 7950 w slocie PCI-E x16. Pozostał jedynie odsłonięty slot PCI-E x8. W rezultacie Asus Radeon 7950 TOP DCUII pracował w trybie x16, a Sapphire Radeon 7950 OC – x8. Niemniej jednak postanowiliśmy wykonać kilka testów w celu sprawdzenia wydajności tandemu HD 7950. Poniżej rezultaty. Uwaga: częstotliwość taktowania wynosiła 800/1250 MHz, czyli standardowo dla HD 7950. Crysis 2 - DX111920x1080, Maks. Detale, AF x16 Radeon 7950 CrossFire (800/1250) 91 65 XFX Radeon 7970 Black Edition 3GB (1000/1425) 64 42 Asus Radeon 7970 3GB (925/1375) 62 40 Sapphire Radeon 7950 OC 3GB (900/1250) 60 38 Asus Radeon 7950 TOP DCUII 3GB (900/1250) 60 38 Radeon 7950 3GB (800/1250) 55 33 GeForce GTX 580 1,5GB (772/1002) 53 40 Zotac GeForce GTX 570 1,28GB (732/950) 45 33 Radeon HD 6970 2GB (880/1375) 39 19 Radeon HD 6950 2GB (800/1200) 35 17   średnia liczba kl./s minimalna liczba kl./s  Dirt 3 - DX11 - Norwegia1920x1080, Maks. Detale, AA x4, AF x16 Radeon 7950 CrossFire (800/1250) 113 104 XFX Radeon 7970 Black Edition 3GB (1000/1425) 77 68 Asus Radeon 7970 3GB (925/1375) 75 68 Sapphire Radeon 7950 OC 3GB (900/1250) 73 69 Asus Radeon 7950 TOP DCUII 3GB (900/1250) 73 69 GeForce GTX 580 1,5GB (772/1002) 68 61 Radeon 7950 3GB (800/1250) 66 62 Zotac GeForce GTX 570 1,28GB (732/950) 62 57 Radeon HD 6970 2GB (880/1375) 60 55 Radeon HD 6950 2GB (800/1200) 53 48   średnia liczba kl./s minimalna liczba kl./s  BattleField 3 - DX111920x1080, Maks. Detale, AA x4, AF x16 Radeon 7950 CrossFire (800/1250) 129 98 XFX Radeon 7970 Black Edition 3GB (1000/1425) 82 63 Asus Radeon 7970 3GB (925/1375) 78 60 Sapphire Radeon 7950 OC 3GB (900/1250) 73 56 Asus Radeon 7950 TOP DCUII 3GB (900/1250) 73 56 GeForce GTX 580 1,5GB (772/1002) 71 58 Radeon 7950 3GB (800/1250) 66 51 Zotac GeForce GTX 570 1,28GB (732/950) 61 49 Radeon HD 6970 2GB (880/1375) 51 40 Radeon HD 6950 2GB (800/1200) 46 36   średnia liczba kl./s minimalna liczba kl./s  Shogun 2 - DX111920x1080, Maks. Detale, AF x16, włączona teselacja Radeon 7950 CrossFire (800/1250) 109 63 XFX Radeon 7970 Black Edition 3GB (1000/1425) 78 54 Asus Radeon 7970 3GB (925/1375) 75 52 Sapphire Radeon 7950 OC 3GB (900/1250) 68 47 Asus Radeon 7950 TOP DCUII 3GB (900/1250) 68 47 Radeon 7950 3GB (800/1250) 61 42 GeForce GTX 580 1,5GB (772/1002) 51 36 Radeon HD 6970 2GB (880/1375) 51 35 Radeon HD 6950 2GB (800/1200) 44 31 Zotac GeForce GTX 570 1,28GB (732/950) 40 29   średnia liczba kl./s minimalna liczba kl./s  Wszystkie gry przyspieszyły o kilkadziesiąt procent.  Battlefield 3 wyświetlał prawie dwa razy więcej kl./s niż na pojedynczej karcie. Wydajność w Crysis 2 albo w Shogunie 2 również robi dobre wrażenie. Dwie karty świetnie się skalują i pozwalają na superpłynną animację w grach. Pytanie, czy taką wydajność będzie oferował HD 7990 (przypuszczalna nazwa dwurdzeniowej karty z serii HD 7000)? Prawdopodobnie już niedługo zobaczymy ją w akcji.

Prezentujemy wyniki karty graficznej po podkręceniu. To darmowy sposób zwiększenia wydajności karty graficznej, który zależy od kilku czynników, m.in.:  wydajności chłodzenia, napięć zasilających, jakości zastosowanych podzespołów, konkretnego egzemplarza karty.

Podkręcaliśmy aplikacją GPU Tweak, która dodatkowo oferuje możliwość podniesienia napięcia zasilającego rdzeń i pamięć. Skorzystaliśmy z tych zalet, podnosząc napięcie procesora na 1,168V (maksimum w programie) i zaczęliśmy podbijać częstotliwość taktowania. Mając na uwadze dobre właściwości w O/C układu HD 7970 od razu ustanowiliśmy 1000 MHz na rdzeniu i 1400 MHz na pamięciach. Karta pracowała w pełni stabilnie, więc kolejnym krokiem było taktowanie 1100/1500 MHz. Crysis zaczął zawieszać się w połowie testu, inne gry natomiast przestały uruchamiać się albo zawieszać. Obniżyliśmy częstotliwość do 1090, 1080, aż wreszcie do stabilnych 1070 MHz. Co jakiś czas na ekranie pojawiały się jeszcze artefakty - obniżenie o raptem 5 MHz taktowania pamięci operacyjnej usunęło problem. Osiągnęliśmy zatem 1070/1495 MHz.

Firma Sapphire również oferuje program do monitoringu i modyfikacji pracy akceleratora. Sapphire Trixx pozwolił na regulację napięcia GPU aż do 1,3V. Znając już właściwości podkręcania Asusa ustawiliśmy częstotliwość 1050/1400 MHz. Wszystkie gry działały, lecz pojawiały się przekłamania w obrazie. Powodem tego były zbyt wysokie parametry pracy pamięci RAM, a Sapphire niestety nie pozwala na regulację napięcia w aplikacji Trixx. Skończyło się na stabilnym 1350 MHz taktowaniu pamięci, lecz pozostał jeszcze zapas w przypadku GPU. Wartość 1100 MHz w większości gier nie powodowała problemów, oprócz gry Metro 2033 i Dirt 3. Obniżenie taktowania do 1090 MHz wyeliminowało problem. Końcowy wynik to 1090/1350 MHz.

Karta referencyjna na tle powyższych okazała się wręcz demonem w podkręcaniu. Mając na uwadze standardowe chłodzenie, podnoszenie częstotliwości robiliśmy małymi krokami, co 30 MHz. Przy stabilnych testach z 1 GHz na rdzeniu byliśmy ciekawi, czy okaże się lepsza od modeli autorskich. Przy okazji sprawdzaliśmy pracę pamięci: przy 1400 MHz nadal było brak jakichkolwiek oznak niestabilności. W końcu skończył się suwak w panelu AMD Overdrive w pozycji 1100/1575 MHz, a karta pracowała nadal bez problemów! I to bez jakichkolwiek zmian w napięciu zasilającym.

Rezultaty po podkręceniu są widoczne gołym okiem. Największy pożytek z modyfikacji parametrów pracy będziemy mieli w najbardziej wymagających grach i w najwyższych detalach grafiki. Co więcej, HD 7950 po podkręceniu oferuje wyższą wydajność niż podstawowy model HD 7970.

Pomiaru energii dokonaliśmy przy pomocy watomierza. Poniższe wartości dotyczą całej platformy testowej (oprócz monitora, głośników, drukarki, itd.). Pomiar w trybie spoczynku odbywał się przy uruchomionym systemie operacyjnym, w którym była włączona przeglądarka Firefox z dwiema zakładkami oraz program muzyczny Foobar. Natomiast "obciążenie" sprawdzaliśmy podczas zapętlonego testu w grze Crysis (1920x1080).

Obecnie większość akceleratorów graficznych pobiera niewielkie ilości energii w trybie spoczynku. Radeon 7950 nie wymagał pod tym względem więcej co inne karty graficzne z wysokiego segmentu. Sprawdziliśmy funkcję ZeroCore – działa bez zarzutu. Pobór prądu spada, a wentylatory zostają wyłączone.

Dwie karty zespolone ze sobą wraz z pozostałymi elementami platformy testowej pobierały ok. 150 W.

To jeden z najbardziej interesujących wykresów w naszym artykule. Okazuje się, że pobór energii autorskich akceleratorów jest na poziomie Radeona 6950. A przewaga nad GeForce GTX 580 jest ogromna - różnica tutaj wynosi ponad 80 W.  

Po podkręceniu pobór energii wzrasta, choć największy wpływ ma napięcie zasilające. W przypadku karty Sapphire Radeon 7950 OC, rdzeń miał napięcie 1,3V, natomiast Asus Radeon 7950 TOP DCUII – 1,168V, stąd tak ogromne różnice pomiędzy nimi.

Nieźle wygląda pobór energii w przypadku dwóch Radeonów w trybie CrossFireX. Nasz miernik wskazywał wówczas maksymalnie 390 W. Najczęściej jednak pobór oscylował na poziomie 320-360 W, co jest wynikiem wręcz znakomitym.

Pomiarów dokonywaliśmy pod obciążeniem w zapętlonym teście w grze Crysis oraz w trybie spoczynku, czyli w systemie operacyjnym. Podajemy temperatury do jakich udało się rozgrzać rdzeń karty graficznej. Temperaturę odczytywaliśmy za pomocą programu MSI AfterBurner.

Autorskie systemy chłodzące u Asusa i Sapphire spisały się na medal. Chipsety graficzne bez obciążenia miały temperatury: 30-33 stopnie. Niebawem dołączymy rezultaty karty referencyjnej. W przypadku modelu standardowego, 40 stopni C. również można uznać za niezły wynik.

Szczerze mówiąc nie spodziewaliśmy się aż tak niskich temperatur pod obciążeniem. Karta graficzna firmy Asus rozgrzewała się do ok. 55, za Sapphire do ok. 59 stopni C. Jak widać, producenci przyłożyli się do zaprojektowania cichych i wydajnych układów chłodzących. Niemniej jednak, na spora zasługa tutaj również stosunkowo niewielkiej ilości wytwarzanego ciepła przez chipset. Za kilka godzin na wykresie pojawi się wynik referenta – sami jesteśmy ciekawi, o ile będzie słabszy od chłodzeń autorskich.

Jeśli chodzi o temperaturę po podkręceniu, to na sporym prowadzeniu jest akcelerator firmy Asus – 15 stopni różnicy. Na obronę Radeona 7950 wyprodukowanego przez Sapphire dodamy, że karta miała znacznie wyższe napięcie zasilające rdzeń graficzny.

AMD Radeon 7950 na tle swoich braci wypadł zauważalnie słabiej. Osiągał wyższą temperaturę, a jego chłodzenie było o wiele głośniejsze.

Jakie wnioski płyną z przeprowadzonych testów i porównań? Zebraliśmy je w kilka najważniejszych punktów:

Fani kart graficznych z logiem AMD ucieszą się z faktu, że nawet podstawowe wersje HD 7950 są lepsze niż najpotężniejszy jednordzeniowy akcelerator GeForce. Biorąc pod uwagę informację, że większość oferowanych na rynku kart graficznych z chipem Tahiti Pro będzie miało podniesione parametry pracy i/lub zmieniony system chłodzący, atrakcyjność nowego Radeona jest jeszcze lepsza. Tym bardziej, że inne walory użytkowe najnowszego układu AMD, czyli np. pobór energii, również działają na korzyść bohatera testu.

Radeon HD 7950 to taki tańszy i w zasadzie niewiele wolniejszy odpowiednik mocniejszego brata, modelu HD 7970. Nie przesadzimy mówiąc, że podczas grania bez programu Fraps niewielu z was będzie w stanie stwierdzić, czy w komputerze znajduje się HD 7950, czy HD 7970. Różnice zmniejszają się (czasami do wielkości błędu pomiarowego) w przypadku podkręconych akceleratorów. Dysponowaliśmy egzemplarzami wyprodukowanymi przez dwóch partnerów firmy AMD. Biorąc po uwagę stopień ich modyfikacji i sporo niższej ceny od karty Radeon 7970, to szczerze mówiąc bardziej polecamy dzisiejszego bohatera artykułu niż model 7970.

Trudno przyczepić się do konstrukcji autorskich. Firma Asus przygotowała akcelerator, który zajmuje trzy sloty na płycie głównej, a chłodzenie sporo wystaje poza płytkę drukowaną. To sprawia, że montaż nawet w topowych obudowach może być utrudniony. Jak już wspominaliśmy przy opisie tego akceleratora, obudowa Cooler Master 690 II Advanced ledwo pomieściła tego potwora. Pod względem gabarytów zdecydowanie lepiej wypada Sapphire Radeon 7950 OC.

Obie karty są bardzo dobre i w naszych oczach wypadają podobnie. Oferują identyczną wydajność w grach, mają zbliżone możliwości w podkręcaniu, a ich chłodzenia są naprawdę ciche. Wynikły co prawda pewne różnice w schładzaniu, ale nie w takim stopniu, aby to piętnować. Jedynie karta graficzna do podkręcania wymaga wyższego zasilania rdzenia, co się objawia wyższą temperaturą i poborem energii. Wybór pozostawiamy wam.

Czy Radeon 7950 jest ostatnim z serii HD 7900? Nieoficjalnie mówi się o modelu HD 7980, bo proces technologiczny 28 nm pozwala na taktowanie kart nawet na poziomie 1000-1100 MHz bez większych zmian w napięciu zasilającym GPU. Pozostaje jeszcze wprowadzenie dwurdzeniowego Radeona, ale to już temat na osobny artykuł. Prawdopodobnie do końca wiosny poznamy już wszystkie akceleratory z serii Southern Islands.

Podsumowując, naszym zdaniem w tym momencie, w kwocie do 2000 zł i do zastosowań domowych (z głównym naciskiem na najnowsze gry) nie ma lepszego akceleratora niż Radeon HD 7950. Rada dla osób zastanawiających się nad GeForce GTX 580: wybierzcie nowy układ „czerwonych”, albo wstrzymajcie się do następnej generacji GeForce GTX 600, która ma się odbyć już niebawem.

W testach mieliśmy trzy różne karty graficzne HD 7950. Jedną z nich była wersja referencyjna, opracowana przez AMD. Częstotliwość taktowania wynosiła dla układu graficznego 800 MHz, a dla pamięci operacyjnej 1250 MHz. Na pokładzie zainstalowano 3 GB pamięci GDDR5.

Wizualnie, referencyjny model przypomina kartę Radeon 7970. Ma jednak dwie wtyczki 6 –pin, natomiast starszy brat 6+8 –pin. Długość akceleratora wynosi ok. 27 cm, zaś w komputerze należy mu udostępnić dwa sloty.

Identycznie, jak u mocniejszego brata, Radeon 7950 został wyposażony w zworkę do wyboru wersji BIOS-u. Jedna z nich jest w pełni odbezpieczona przez edycją i zapisem.

System chłodzący jest wierną kopią z modelu HD 7970. Wykorzystuje komorę parową, masywny aluminiowy radiator oraz wentylator umieszczony w końcowej części akceleratora. Nagrzane powietrze jest usuwane poza obudowę komputera.

Kultura pracy referencyjnego chłodzenia jest przeciętna. O ile bez obciążenia, wentylator nie powoduje dużego hałasu, o tyle w grach jest naprawdę głośno. Na szczęście w sprzedaży znajdziemy dużo kart autorskich, w których układ chłodzący będzie zupełnie inny.

Temperatura rdzenia graficznego w grach osiągała 70 stopni C., natomiast w trybie spoczynku 40 stopni C. Jak na standardowy system chłodzący – przyzwoicie.

Dostępne złącza na karcie graficznej:

• 2x mini-DP
• HDMI
• DVI
• CrossFireX
• 2x6 -pin