Voyager 1 w odległości "dnia świetlnego". Sygnał poleci dobę

Radosław Kosarzycki
Sonda Voyager 1Sonda Voyager 1
Źródło zdjęć: © Licencjodawca
18 listopada sonda Voyager 1 znajdzie się w takiej odległości od Ziemi, że jej sygnał będzie docierał do nas dopiero po 24 godzinach. To bezprecedensowy moment w dziejach badań kosmosu, możliwy dzięki wyjątkowemu układowi planet i sprytnemu wykorzystaniu asysty grawitacyjnej.

Tego dnia Voyager 1 ma być już niemal 26 mld kilometrów od naszej planety. Przy takiej odległości fale radiowe potrzebują dokładnie jednego dnia świetlnego, aby pokonać drogę do ziemskich anten. W praktyce oznacza to historyczny rekord: dotąd żadna sonda nie operowała tak daleko, by komunikacja z nią miała dobową zwłokę.

Na ten wynik złożyły się warunki, które zdarzają się niezwykle rzadko. Pod koniec lat 70. XX wieku geometria w Układzie Słonecznym pozwoliła zaplanować serię manewrów, w których sonda "pożyczała" energię od planet. Asysta grawitacyjna polega na takim poprowadzeniu przelotu w pobliżu ciała niebieskiego, by jego grawitacja zwiększyła prędkość statku bez zużywania dużych ilości paliwa. To właśnie dzięki temu Voyager 1, wystrzelony w 1977 r., mógł wyruszyć w tak odległą trasę.

Jak wylicza NASA, sprzyjający układ planet, umożliwiający podobną sekwencję przelotów, pojawia się przeciętnie raz na 175 lat. Z tej okazji skorzystano, wysyłając w przestrzeń także sondę Voyager 2. Obie misje odwiedzały kolejne obiekty zewnętrznego Układu Słonecznego, a dziś – mimo upływu niemal pół wieku – wciąż przemierzają kosmos. Z czasem ograniczano jednak pracę części instrumentów, żeby oszczędzać energię.


WIDEO
Prof. Mądry nie ma złudzeń. "Matematyka się skończyła"

Osiągnięcie granicy dnia świetlnego ma wymiar nie tylko liczbowy. Pokazuje też skalę przestrzeni w naszej galaktyce oraz to, jak trwałe okazały się rozwiązania techniczne zaprojektowane dekady temu. Choć misja stopniowo zbliża się do finału, Voyager 1 nadal przesyła dane naukowe, a utrzymywanie komunikacji z rosnącej odległości staje się coraz większym wyzwaniem.

NASA podkreśla, że rekordy nie kończą się na obecnym etapie lotu. Trajektoria Voyagera 1 prowadzi w kierunku gwiazdy Gliese 445, położonej w odległości ponad 17 lat świetlnych. Prognozy mówią, że w ciągu około 40 tys. lat sonda przeleci w pobliżu tego obiektu. Na pokładzie niesie też symboliczny przekaz: złote płyty i kapsułę czasu, które mają być śladem obecności ludzkości na obrzeżach Układu Słonecznego.

Znaczenie Voyagera 1 nie sprowadza się wyłącznie do symboliki. Statek ma przekazywać użyteczne informacje tak długo, jak pozwoli na to dostępna energia. Gdy instrumenty i łączność ostatecznie ucichną, sonda pozostanie w przestrzeni jako trwały znak ludzkiej determinacji i ciekawości, kontynuując podróż przez kosmiczną pustkę.

Wybrane dla Ciebie
ZACZEKAJ! ZOBACZ, CO TERAZ JEST NA TOPIE