Windows 7 vs Windows 10 przy modernizacji sprzętu – sprawdzamy, czy opłaca się pozostać ze starym Windowsem!

Komputery PC mają to do siebie, że łatwo zwykle można podnieść ich wydajność, wymieniając część podzespołów. Rzadko jednak zmieniamy dysk systemowy, jeżeli ten jest już dyskiem SSD. A co za tym idzie, nawet przy dużych zmianach możemy pozostać przy starym systemie – ale czy warto?

Systemy Microsoft od kilkunastu lat są na tyle dopracowane (choć w żadnym razie nie są idealne!), że łatwo jest zapomnieć o potrzebie modernizacji tego aspektu naszego komputera. Na początku istnienia Windows 10 na rynku taka zmiana byłaby nawet niekorzystna, gdyż większość gier w tamtym okresie była optymalizowana do działania pod kontrolą siódemki właśnie.

Czasy jednak się zmieniają i, jak wiemy, Windows 7 na początku obecnego roku przestał być aktualizowany przez Microsoft. Sporo wcześniej, gdyż na początku 2017 roku, Intel wprowadził na rynek procesory z serii Kaby Lake, które to oficjalnie nie posiadały wsparcia dla Windows 7. Producenci płyt głównych jednak szybko sytuacji zaradzili i bez problemu można nawet najnowsze procesory Intela używać z Windows 7 (choć należy dodać, że czysta instalacja wymaga modyfikacji nośnika instalacyjnego o sterowniki USB i SATA).

Nieco gorzej ma się sytuacja z procesorami AMD – w przypadku serii Ryzen 3000 instalacja Windows 7 wymaga dosyć skomplikowanej modyfikacji nośnika instalacyjnego oraz wyboru płyty głównej, której producent przewidział współpracę z archaicznym systemem. W praktyce nie udało nam się zmusić do całkowicie stabilnej pracy procesora Ryzen 5 3600 pod kontrolą Windows 7, dlatego na potrzeby artykułu poprzestaliśmy na testach platformy intelowskiej.

Stary redakcyjny komputer pracujący na i7-2700K, 8 GB RAM oraz karcie graficznej GeForce GTX 570 został poddany modernizacji do dziewiątej generacji Core i7, oraz najnowszej odsłony kart RTX od Nvidii. System Windows 7 po sklonowaniu partycji ze starego SSD SATA 128 GB na nowy SSD NVME szybko przeładował kluczowe sterowniki systemowe i bez większych problemów pozwolił dokończyć ręczną aktualizację pozostałych sterowników dla nowego sprzętu.

Windows 10 to obecnie jedyny oficjalnie sprzedawany przez Microsoft system operacyjny dla użytkownika domowego

Całkowity koszt modernizacji (zakładając że obudowa, chłodzenie procesora i zasilacz pozostały bez zmian) tookoło 7000 zł - w takim przypadku dopłata do zmiany systemu na Windows 10 (zakładając że nie załapaliśmy się na darmową aktualizację) to ledwie 7-8% budżetu. Czy też jesteście ciekawi czy się opłaci? 

Do testów użyliśmy najnowszych w danym momencie sterowników dla karty graficznej – 442.59. Sterowniki od płyty głównej też w obu przypadkach były najświeższe. Oczywiście w pierwszej kolejności wszystkie gry zostały przetestowane na Windows 7, a następnie system został zaktualizowany do Windows 10 i ponowiliśmy pomiary w każdej z gier. Czas omówić wyniki - na pierwszy ogień poszły testy gier e-sportowych – zapraszamy do zapoznania się z nimi na kolejnej stronie.

Zaczynamy od najstarszych gier, w których silnik graficzny powstawał jeszcze w czasach, gdy Windows 7 był najnowszym wydaniem systemu od Microsoft. Naturalnie takie gry są też najmniej wymagające i nasz sprzęt po ulepszeniu podzespołów w większości przypadków oferuje spory zapas mocy. Przed przystąpieniem do prezentacji wyników małe objaśnienie wykresów - FPS średni odnosi się do średniej prędkości generowania klatek w czasie testu, natomiast 1% Low FPS określa powyżej jakiej wartości FPS był przez 99% czasu trwania testu - innymi słowy dotyczy to chwilowych spadków, ale minimalizuje znaczenie jednorazowych "dołków wydajności", które mogą wynikać z przyczyn od systemu niezależnych.

Pierwsza z przetestowanych gier nie napawa optymizmem. Po zmianie systemu wydajność znacząco spadła, zarówno w przypadku minimalnych, jak i średnich wartości. Z drugiej strony nadal utrzymujemy średnią powyżej 300 FPS… więc ciężko tutaj mówić o dramacie.

Liga Legend w najnowszej odsłonie (tutaj silnik jest konsekwentnie ulepszany na przestrzeni lat) wykazała tendencję wzrostową – zwłaszcza w przypadku spadków płynności. W tym przypadku zakres wartości jest też niższy, niż w przypadku CS’a i można mówić o realnie odczuwalnej różnicy.

Fortnite to najświeższa gra z prezentowanych na tej stronie, ale mimo tego wykazała się praktycznie brakiem zmian wydajności – ze względu na problematyczną powtarzalność testów, wyniki można uznać za margines błędu pomiaru.

Ostatnia z popularnych gier sieciowych, jakie przetestowaliśmy, nigdy nie słynęła z dobrej optymalizacji. Można jednak odnieść wrażenie, że twórcy mają już w głębokim poważaniu użytkowników Windows 7, gdyż bardzo często zdarzały się znaczne spadki klatkażu – mimo wysokiej średniej FPS gra była bardzo nieprzyjemna na starszym systemie. Sama średnia zresztą też jest już zdecydowanie odczuwalnie 10% wyższa w przypadku Windows 10.

Zapraszamy teraz na kolejną stronę, gdzie przyjrzymy się nieco świeższym i bardziej wymagającym grom.

Stawkę pośród wymagających gier otwiera gra dekady – trzecia odsłona przygód Geralta.

Testy wykonaliśmy w mieście Novigrad i wyniki są w sumie zaskakująco dobre dla nowszego Windowsa, zwłaszcza pod względem spadków wydajności – prawie 50% wyższy wynik robi wrażenie. Średnia jest również odczuwalnie wyższa.

Następnie sięgnęliśmy do już leciwej, ale nadal bardzo popularnej, piątej odsłony serii Grand Theft Auto. Wydajność ponownie na korzyść Windows 10, choć tym razem w minimalnym i raczej nieodczuwalnym stopniu.

Najnowsza jeszcze odsłona „Pola Bitwy” ma na karku dopiero półtora roku, ale widać, że producent tutaj nie zapomniał o użytkownikach starszego systemu – wyniki są bardzo podobne, co w przypadku GTA. Wyłania się powoli jedna zależność – odczuwalnie wyższy minimalny framerate.

Ostatnia część serii Assassin's Creed pochodzi z tego samego okresu, jednak tutaj wyniki są zgoła inne. Różnica zarówno w minimalnych, jak i średnich FPS jest bardzo duża – do tego stopnia, że w przypadku Windows 10 możemy cieszyć się wydajnością nie spadającą poniżej 60 FPS, gdzie Windows 7 notorycznie notuje takie spadki. Realnie Windows 7 notuje wyniki, jakich byśmy spodziewali się po GTX 1070 Ti w miejscu naszego testowego RTX 2070 Super!

Na kolejnej stronie przyjrzymy się najnowszym grom, jakie dla Was przygotowaliśmy, zapraszamy!

Najnowsza odsłona gry ukraińskiego studia 4A Games na ich autorskim silniku została wydana na początku 2019 roku. Poza ogólnym ulepszeniem poziomu grafiki oferuje dodatkowo wsparcie dla śledzenia promieni, które to z końcem zeszłego roku trafiło również do Windows 7. Ze względu na bardzo niestabilną pracę tej funkcji w Windows 7, nasze testy przeprowadziliśmy bez jej użycia.

Wydajność średnia nie różni się znacząco, jednak Windows 7 notował znacznie częstsze oraz większe spadki wydajności w naszej procedurze testowej na mapie Tajga. Ponad 20% niższy minimalny FPS zdecydowanie wdaje się we wznaki podczas gry.

Następna gra, po jaką sięgnęliśmy, realnie premierę miała jeszcze w 2018 roku, ale na PC trafiła dopiero pod koniec zeszłego roku. RDR 2, będące prequelem pierwszej części, jest obecnie jedną z najbardziej wymagających gier na rynku i widać, że Windows 7 sobie z nią po prostu nie radzi. Co prawda średnia wydajność spadała „tylko” o ósmą część, ale czas generowania kolejnych klatek bardzo mocno się różnił w przypadku Windows 7 – owocuje to widocznym na wykresie wynikiem dla 1% najniższych odnotowanych czasów generowania klatki – jest blisko dwukrotnie niższy, niż w przypadku Windows 10.

Również pod koniec zeszłego roku doczekaliśmy się premiery gry z uniwersum Gwiezdnych Wojen. Gra ta oferuje bardzo nierówny poziom wymagań wobec sprzętu, a nasze testy prowadziliśmy na planecie Dathomir, która w naszym odczuciu ląduje pośrodku pod względem wymagań. Wyniki są zaskakująco zbliżone, jak na tak świeżą grę, i przy tej wysokości średniego FPS można uznać je za jednakowe (z tradycyjnie nieco lepszym minimalnym FPS w przypadku dziesiątki).

Ostatnia gra, jaką przygotowaliśmy, to wydany ledwie miesiąc temu Doom Eternal. Gra ma zaskakująco niskie wymagania sprzętowe, jednak do przyjemnej gry wymagany jest bardzo wysoki framerate. Gra podobnie jak RDR korzysta z API Vulkan, co może być pewną poszlaką w interpretowaniu wyników, choć silnik gry to oczywiście autorski ID Tech 7. Średnia wydajność jest nieco wyższa w przypadku Windows 10, jednak najbardziej na rozgrywkę rzutują wahania płynności w siódemce – nietrudno zauważyć, jak nagle zejdziemy z 200 na 100 FPS… Ogólna przewaga ponad 50% na korzyść Windows 10 dla pomiaru Low 1% FPS nie pozostawia złudzeń…

Zapraszamy teraz do podsumowania naszych testów na ostatniej stronie.

Do testów podchodziliśmy raczej spodziewając się minimalnych różnic, tak jak miało to miejsce jeszcze kilka lat temu. Jakież było nasze zaskoczenie, gdy okazało się, że obecnie najnowszy sprzęt w zasadzie wymaga od nas również aktualizacji systemu. Poniżej prezentujemy wykres uśrednionego przyrostu w średniej, jak i minimalnej wydajności FPS, na podstawie wszystkich 12 przetestowanych gier. Kolejne dwie wartości dotyczą średniej z 10 gier, czyli po wyłączeniu z niej wyników dwóch gier ze skrajnymi wynikami – CS:GO oraz PUBG.

Skupiając się na tych zawężonych wynikach, mamy wynik w postaci przyrostu ponad 7% średniego FPS oraz ponad 25% dla minimalnego FPS po przejściu na Windows 10 w naszej maszynie testowej wyposażonej we współczesne podzespoły. Taki wynik ciężko zignorować...

Sama średnia prezentuje zysk, jaki oferuje wybór znacznie droższego modelu karty graficznej z fabrycznie podbitymi zegarami i lepszym chłodzeniem. Minimalny FPS odpowiada w praktyce różnicy, jaką możemy uświadczyć stosując klasę wyższy model procesora, co ponownie przekłada się na kilkaset złotych dopłaty przy składaniu zestawu.

Testy wykazują, że Windows 7 coraz częściej jest zapominany przez producentów gier w procesie optymalizacji

Oczywiście przyrost wydajności nie ogranicza się tylko do gier. Nasz testowy dysk SSD M.2 NVME odnotował znaczny wzrost wydajności – do tego sam start systemu był znacznie, blisko dwukrotnie, szybszy. Ogólny wniosek, jaki nasuwa nam się po przeprowadzeniu testów brzmi następująco: planując modernizację PC z wykorzystaniem dzisiejszych podzespołów, zdecydowanie warto zainwestować również w aktualizację systemu do najnowszej odsłony Windows!

Warto zobaczyć również:

• Dlaczego warto przejść z Windows 7 na Windows 10
• Jak usunąć aplikacje z Windows 10, których nie da się łatwo odinstalować?
• Instalować antywirus czy nie? Czy Windows 10 go potrzebuje?