Chłodzimy GTX-a 580
Więcej na ich temat pisaliśmy w naszym poradnikowym artykule o kartach graficznych. Niestety, zmodyfikowanie układu chłodzącego najczęściej wiąże się ze wzrostem ceny za dany model karty. Najczęściej jest to 100, 200, a nawet 300 zł i więcej niż najtańsze karty GeForce ze standardowym systemem chłodzenia.I tutaj pojawia się bohater testu, Zalman VF3000F. Producent znany na rynku komputerowym od wielu lat. Firma zaczęła swoją działalność w 1999 roku i od tego czasu w głównej mierze specjalizuje się w układach chłodzących procesory i karty graficzne, obudowach, wentylatorach, zasilaczach, jak i innych akcesoriach.Na następnych stronach przedstawiliśmy galerię zdjęć, opisy, całą procedurę montażu Zalmana VF3000F na układzie graficznym GeForce GTX 580 oraz testy wydajności.
Zalman VF3000F – prezentacja
Cały zestaw mieści się w niewielkim pudełku. Oprócz samego chłodzenia są jeszcze:
- aluminiowy radiator na sekcję zasilania i moduły pamięci operacyjnej akceleratora
- instrukcja obsługi (brak języka polskiego)
- śruby, nakrętki, sprężynki, podkładki, naklejka dwustronna
- pasta termoprzewodząca Zalman ZM-STG2 (wartość ok. 30 zł)
- moduł sterujący obrotami wentylatorów wraz z przedłużaczem
Budowa chłodzenia
Wszystko zostało wykonane starannie i bez niedoróbek bądź jakichś uchybień. Dotyczy to zwłaszcza samego układu chłodzącego, które jakością dorównuje konkurencyjnym konstrukcjom instalowanym w autorskich akceleratorach.
U podstawy Zalmana VF3000F znajduje się miedziany blok o rozmiarach 40x45 mm. To właśnie on jako pierwszy odbiera ciepło z rdzenia graficznego, które z kolei za pomocą pięciu rurek cieplnych jest transportowane na aluminiowe finy dużego radiatora. Jego wymiary to ok. 22,5 cm długości i 9 cm szerokości. Należy jeszcze doliczyć parę centymetrów na wystającą poza obrzeża radiatora zieloną obudowę. Cały zestaw waży 430 g.
Topowa karta graficzna nie obejdzie się bez wydajnego wentylatora. W przypadku układu VF3000F mamy do czynienia z dwoma wentylatorami o średnicy 85 mm. Oprócz schładzania radiatora, mają jeszcze inne zadanie. Pierwszy z nich dmucha na elektronikę wokół procesora graficznego, drugi natomiast odpowiedzialny jest chłodzenie sekcji zasilania karty graficznej.
Łopatki mają dodatkowe żłobienia, które według producenta maja wpłynąć na lepsze właściwości w schładzaniu i osiągnięciu dobrej kultury pracy. Na temat głośności pracy Zalmana piszemy na kolejnych stronach.
Producent starannie wyszlifował miedziany blok radiatora
Montaż
Pierwsze co należy zrobić, to rzecz jasna zdemontować poprzedni radiator z karty graficznej. Rdzeń graficzny oczyszczamy z resztek starej pasty. Najlepiej w tym celu użyć zmywacza do paznokci i wacików. Następnie umieszczamy czarny radiator, który odpowiada za chłodzenie sekcji i pamięci operacyjnej, a później VF3000F.
Rdzeń graficzny ze starą pastą termoprzewodzącą i po jej usunięciu. Dopiero po tym zabiegu można nakładać świeżą pastę i mocować chłodzenie.
Oczywiście zanim przytwierdzimy którykolwiek z radiatorów, należy rozprowadzić nową pastę termoprzewodzącą. Jak to zrobić? W przypadku rdzenia graficznego rozmieściliśmy kilka kropel na jego powierzchni, po czym przytwierdziliśmy radiator. Przed jego przykręceniem warto z niewielką siłą docisnąć chłodzenie, aby pasta została równomiernie rozłożona pomiędzy dwoma powierzchniami.
Gdy już mamy naniesioną pastę, montujemy płaski radiator, który ma za zadanie odprowadzanie ciepła z sekcji zasilającej i kości pamięci operacyjnej. Z drugiej strony płytki drukowanej przykręcamy z wyczuciem śrubami ze sprężynkami.
Następnie wkręcamy cztery śruby wraz z gumowymi podkładkami na miedziany radiator i mocujemy całość na akceleratorze.
Gotowe!
Pamiętajmy, aby wszystkie nakrętki i śruby dokręcać z odpowiednią siłą. Łatwo o zerwanie gwintu, co później utrudni demontaż/montaż chłodzenia. Pozostaje jedynie podłączyć zasilanie wentylatorów oraz regulator obrotów. Karta graficzna GeForce GTX 580 wraz z chłodzeniem Zalman VF3000F wygląda teraz zupełnie inaczej, niż ze standardowym chłodzeniem. Urosły jej gabaryty – w komputerze należy przeznaczyć na nią trzy sloty. Montaż chłodzenia zajął nam ok. 30 min (nie spieszyliśmy się ;-)). Poniżej przedstawiamy kartę z zainstalowanym układem VF3000F.
Platforma testowa, metodologia
Wyniki testów, głośność
Temperatura otoczenia wynosiła przez cały okres testów ok. 22-23 stopnie C. Regulator pozwala na płynną modyfikację obrotów. Zdecydowaliśmy się na przedstawienie wydajności Zalmana VF3000F w trzech ustawieniach: minimalna prędkość obrotowa (ok. 15% - 1400 obr./min) maksymalna prędkość obrotowa własne ustawienie
Kilka słów wyjaśnień na temat ostatniego punktu. Potencjometr znajdował się w takiej pozycji, aby praca wentylatorów nie generowała większego szumu powietrza, niż pozostałe elementy komputera (np. chłodzenie procesora, zasilacza). Oceniamy, że było to ok. 30% i hałas niewiele wyższy niż przy minimalnym ustawieniu.Gdy potencjometr skręcimy na minimum, wentylatory są praktycznie niesłyszalne (chyba, że pozostałe elementy komputera są chłodzone pasywnie). Z kolei maksymalna prędkość obrotowa chłodzenia VF3000F jest trudna do wytrzymania na dłuższą metę, chociaż referencyjny wentylator karty GeForce GTX 580 przy pracy ustawionej na 100% może wygenerować jeszcze większy szum powietrza.WynikiTemperatura GPU - Spoczynek[°C] Pulpit, Firefox, Foobar GeForce GTX 580 - referent 41 GeForce GTX 580 - VF3000F Min 31 GeForce GTX 580 - VF3000F Własne 30 GeForce GTX 580 - VF3000F Max 29 Asus GeForce GTX 580 DirectCU II 35 MSI GeForce GTX 580 TwinFrozr II 42 Wydajność:. Wydajność mówi sama za siebie. Praca Zalmana z najniższą prędkością jest wydajniejsza niż u konkurencji.Hałas: Poziom wytwarzanego szumu powietrza oceniamy na równi z innymi autorskimi układami chłodzącymi. Temperatura GPU - Obciążenie[°C] Crysis GeForce GTX 580 - referent 86 GeForce GTX 580 - VF3000F Min 61 GeForce GTX 580 - VF3000F Własne 58 GeForce GTX 580 - VF3000F Max 52 Asus GeForce GTX 580 DirectCU II 63 MSI GeForce GTX 580 TwinFrozr II 75 Wydajność: W grach temperatura na GeForce GTX 580 z chłodzeniem VF3000F nie rośnie do tego stopnia, jak w przypadku referencyjnego układu, czy konstrukcji MSI. Przy zachowaniu najniższego trybu prędkości, Zalman odznacza się lepszymi właściwościami w schładzaniu niż topowe akceleratory MSI i Asusa. Przyspieszenie prędkości obrotowej pozwala na obniżenie kolejnych 3 stopni C., a wrzucenie najwyższego biegu sprawiło, że dotychczas gorący GTX 580 osiągał temperaturę zaledwie 52 stopni C.Hałas: Praca VF3000F na najwolniejszych obrotach jest wyraźnie mniej słyszalna od referencyjnego GeForce’a GTX 580 oraz modelu MSI. Ponadto, według moich odczuć, również akcelerator firmy Asus był w tym przypadku głośniejszy, choć nieznacznie. Po przestawieniu potencjometru na pozycje „Własne”, szum powietrza był porównywalny z modelem firmy Asus, a wydajność Zalmana wyraźnie lepsza. Temperatura GPU – Obciążenie + Podkręcenie + Podniesienie zasilania[°C] Crysis GeForce GTX 580 - referent 89 GeForce GTX 580 - VF3000F Min 72 GeForce GTX 580 - VF3000F Własne 67 GeForce GTX 580 - VF3000F Max 61 Sprawdziliśmy wydajność układu Zalman na podkręconej karcie graficznej do 900/1100 MHz (standard: 772/1000 MHz) i podnieśliśmy zasilanie napięcia rdzenia do 1138 mV.Wydajność: Niestety nie dysponujemy pomiarami kart Asus i MSI po ich podkręceniu. Mimo wszystko podejrzewamy, że w kwestii wydajności ustąpiłyby układowi firmy Zalman - takie wnioski wyciągamy na podstawie powyższych wyników.Jak widać, podkręcona karta graficzna GeForce GTX 580 może być nie tylko bardzo szybka w grach, ale przy zastosowaniu chłodzenia VF3000F w trybie „Min.” - wyjątkowo cicha. Podniesienie obrotów do momentu, gdy wentylatory pozostają jeszcze niesłyszalne sprawia, że temperatura spada o 5 stopni C.
Podsumowanie
Zalman VF3000F pod względem wydajności jest znacznie lepszy, niż referencyjne systemy chłodzące znajdujące się na GeForce GTX 580. Według naszych testów wykazał sporą przewagę nad układami MSI i Asusa. A jeśli do tego weźmiemy pod uwagę wyższą kulturę pracy na najniższych obrotach wentylatorów, to zakup VF3000F może stanowić ciekawą alternatywę dla zmodyfikowanych akceleratorów GeForce .Należy jednak wziąć pod uwagę kilka faktów. Zakup chłodzenia Zalmana będzie opłacalny głównie, gdy: już masz kartę GeForce GTX 580 i nie podoba ci się głośna praca oraz wysokie temperatury akceleratora możesz kupić kartę GeForce GTX 580 w dużo niższej cenie, niż autorskie modele ze zmienionym chłodzeniem nie boisz się majsterkować w sprzęcie komputerowym, a wszelkie modyfikacje dają ci satysfakcję
