AMD A55 vs A75 - tańszy chipset dla APU Llano

Wprowadzenie na rynek nowych jednostek APU Llano wyposażonych w zintegrowany układ graficzny wymagało od AMD stworzenia nie tylko nowej podstawki pod procesor (FM1), ale też nowych chipsetów zdolnych obsłużyć nowoczesne produkty.Na naszych łamach mieliśmy okazję testować dwa modele Llano, a mianowicie A8-3850 oraz A6-3650. Na potrzeby Llano firma AMD stworzyła dwa nowe układy logiki oznaczone A75 oraz A55. Dotychczas mieliśmy okazję testować platformę Fusion jedynie na płytach głównych wyposażonych w pierwszą wersję chipsetu.W końcu jednak w nasze ręce trafiły dwie konstrukcje oparte na układzie A55: ASRock A55 Pro3 oraz Gigabyte A55M-Sv2.   Gigabyte A55M-Sv2 i ASRock A55 Pro3Chipset A75 miał być wersją lepiej wyposażoną (droższą), a A55 ekonomiczną (tańszą). Główne różnice pomiędzy obydwoma chipsetami można streścić w jednym zdaniu - w odróżnieniu od swojego starszego brata, układ A55 nie ma wsparcia dla USB 3.0 oraz SATA III (6 Gb/s). Jest on więc tańszą alternatywą dla osób, które nie potrzebują większej przepustowości nowych wersji interfejsów USB oraz SATA. Po lewej diagram chipsetu A55, po prawej A75Co ciekawe, na stronie firmy Gigabyte widnieje informacja, że z powodu braku dostępności chipu A55, zastosowano A75 z wyłączonymi interfejsami USB 3.0 i SATA III, obniżając równocześnie jego cenę. Ze względu na to, że CPU-Z wykrywa układ A75 w obu płytach, należy przyjąć, że analogiczna sytuacja zaszła w przypadku płyty ASRock.W niniejszym artykule opisaliśmy możliwości testowanych płyt. Sprawdziliśmy ich wydajność w stosunku do modelu opartego na układzie logiki A75. W testach wykorzystaliśmy model Llano A6-3650.

 Aplikacje testowe:MAXON Cinebench 11.5 Aplikacja oparta na programie MAXON CINEMA 4D sprawdzająca wydajność karty graficznej (test OpenGL) i procesora za pomocą renderingu sceny 3D. W tym przypadku oczywiście interesuje nas jedynie drugi z testów. Testy przeprowadziliśmy przy domyślnych ustawieniach programu (uruchamiamy test CPU nie zmieniając żadnych opcji). Program renderuje scenę dzieląc obraz na obszary. Równocześnie przeliczane jest tyle obszarów, iloma rdzeniami/wątkami dysponuje procesor. Wykorzystaliśmy 64-bitową wersję tego benchmarka. Testy były przeprowadzone bez niezależnej weryfikacji wyników przez MAXON Computer GmbH.Pobierz MAXON Cinebench (Windows)Lux Mark 1.0Benchmark oparty na OpenCL wykorzystujący silnik renderujący Luxrender. Możliwe jest renderowanie obrazka za pomoca procesora (wykorzystanie natywne bądź przez OpenCL), układu graficznego (OpenCL) jak i równocześnie CPU i GPU (OpenCL). Wynik podawany jest w tysiącach próbek na sekundę - im więcej tym lepiej.Pobierz Lux Mark 1.0 (Windows, Linux, MacOS)3D Mark 06 Starsza wersja benchmarka do sprawdzania wydajności kart graficznych. Wykorzystaliśmy wersję 06 do porównania ogólnej wydajności dwóch jednostek Llano pracujących z różnymi rodzajami pamięci RAM, oraz po podkręceniu. Program uruchamialiśmy w domyślnych ustawieniach (po uruchomieniu programu nie zmienieliśmy żadnych ustawień) w rozdzielczości 1024 x 768.3D Mark 11Najnowsza wersja niezwykle popularnego benchmarka firmy Futuremark. Wymaga do działania karty obsługującej DirectX 11 i garściami czerpie z nowoczesnych technologii zaimplementowanych w tych konstrukcjach, jak choćby teselacja. Przeprowadzamy testy w dwóch ustawieniach (Entry i Performance), oraz odczytujemy wyniki wszystkich czterech testów.Pobierz 3D Mark 11 w wersji Basic (Windows)Resident Evil 5Benchmark wbudowany w grę (jest on także dostępny jako oddzielny program) umożliwia przetestowanie gry w dowolnej konfiguracji (zarówno DirectX 9 jak i DirectX 10). Przeprowadziliśmy test przy użyciu wersji DirectX 9 w rozdzielczości 1680 x 1050 przy wysokich ustawieniach jakości, z wyłączonym rozmyciem i bez wygładzania krawędzi. Wynik wyrażany jest w średniej ilości klatek na sekundę - im więcej tym lepiej.

Podstawową różnicą pomiędzy płytami jest to, że ASRock jest pełnego formatu ATX, natomiast Gigabyte jest płytą formatu mATX. O ile Gigabyte korzysta głównie z możliwości mostka A55, to ASRock wykorzystał dodatkowe układy, by zwiększyć możliwości płyty.   ASRock A55 Pro3 Gigabyte A55M-S2V Podstawka CPU FM1 FM1 Chipset AMD A55 * AMD A55 * Wyjścia obrazu HDMI 1.4a, D-Sub DVI-D, D-Sub Technologie multi-GPU AMD Dual Graphics, CrossFire X, Quad CrossFire AMD Dual Graphics Sloty RAM 4 2 Maks. taktowanie RAM 1866 MHz (2400 OC) 1866 MHz (2400 OC) Maks. ilość RAM 32 GB 32 GB Sloty PCIe x16 2 1 Sloty PCIe x1 1 2 Sloty PCI 3 1 Gniazda wentylatorów 4 +1 (CPU) 1 + 1 (CPU) Porty SATA II (3 Gb/s) 5 6 Porty SATA III (6 Gb/s) 2 brak eSATA 1 brak RAID RAID 0, 1, 10 RAID 0, 1, 10 i JBOD IDE brak brak IEEE 1394a (tylny panel) brak brak Gigabit LAN 1 1 USB 2.0 (tylny panel) 4 (w sumie 10) 4 (w sumie 8) USB 3.0 (tylny panel) 2 brak Gniazda zasilania 24 + 8 24 + 4 Audio Realtek ALC892 Realtek ALC887 Dodatkowe technologie UEFI, XFast USB, XFast LAN 3TB+ HDD Support (Hybrid EFI Technology), On/Off Charge Technology Format ATX micro-ATX  * Na stronie firmy Gigabyte widnieje informacja, że z powodu braku dostępności chipu A55, zastosowano A75 z wyłączonymi interfejsami USB 3.0 i SATA III. Ze względu na to, że CPU-Z wykrywa układ A75 w obu płytach, należy przyjąć, że analogiczna sytuacja zaszła w przypadku płyty ASRockUkład graficzny w APU wykorzystuje pamięć systemową, dlatego taktowanie pamięci RAM w komputerach z Llano jest tak istotne. Płyta ASRock umożliwia przydzielenie maksymalnie 512 MB RAM jako pamięci graficznej (domyślnie jest to 256 MB), natomiast płyta Gigabyte aż 1024 MB (domyślnie 512 MB).Dzięki zastosowaniu dodatkowych kontrolerów na płycie ASRock, ma ona właściwie takie same możliwości jak płyty oparte na mostku A75. Podnosi to jednak oczywiście cenę całej konstrukcji. Można sobie zadać pytanie: jaki jest tego sens? Jeśli potrzebujemy większych możliwości (takich jak USB 3.0 i SATA III), możemy po prostu sięgnąć po płytę opartą na A75. Głównym atutem płyt z A55 ma być cena, a ta w przypadku ASRocka wzrasta wraz z dodatkowym wyposażeniem.Mimo że płyta ASRocka ma cztery sloty RAM, a Gigabyte jedynie dwa, to obie umożliwiają wykorzystanie takiej samej ilości RAM, czyli 32 GB - w przypadku komputera ze średniego segmentu są to wartości kosmiczne. Płyta ASRocka ma więcej slotów PCI Express x16 i PCI, a jeden z portów SATA II został przeznaczony na złącze eSATA. Płyta mATX Gigabyte znakomicie nadaje się na niewielki komputer klasy HTPC, ale razi nieco brak HDMI (zastosowano jedynie DVI-D).

Wyniki dla płyty z chipsetem A75 zaczerpnęliśmy z artykułu o A6-3650. W tamtym czasie w testach wykorzystaliśmy sterowniki graficzne w wersji 11.6b. Jako że płyty mają być podstawą ekonomicznej i taniej platformy, w testach wykorzystaliśmy pamięć RAM taktowaną 1333 MHz. Jak sprawuje się A6-3650 z pamięcią taktowaną 1866 MHz możecie sprawdzić zaglądając do artykułu poświęconego Llano A6.3D Mark 06 - 1280 x 1024[punkty] AMD A6-3650 Asus F1A75-M PRO (A75) 5441 * Gigabyte A55M-S2V (A55) 5205 ** ASRock A55 Pro3 (A55) 5102 ** * AMD Catalyst 11.6b** AMD Catalyst 11.9Płyta z pełną wersją chipsetu A75 pracująca na starszej wersji sterowników osiąga zauważalnie lepszy wynik. Czy nowsza wersja 3D Marka również to potwierdzi? ASRock A55 Pro3 3D Mark 11 Entry[punkty] 3D Mark Score Asus F1A75-M PRO (A75) 1257 Gigabyte A55M-S2V (A55) 1225 ASRock A55 Pro3 (A55) 1220 3D Mark 11 Performance[punkty] 3D Mark Score Asus F1A75-M PRO (A75) 770 ASRock A55 Pro3 (A55) 747 Gigabyte A55M-S2V (A55) 741  W tym teście różnice nie są aż tak zauważalne, niemniej wciąż najkorzystniej wypada płyta wyposażona w pełen układ logiki A75. Być może wyniki cząstkowe rzucą nieco światła na to zagadnienie?3D Mark 11 Entry[punkty] GPU Score Asus F1A75-M PRO (A75) 1129 Gigabyte A55M-S2V (A55) 1107 ASRock A55 Pro3 (A55) 1104 3D Mark 11 Performance[punkty] GPU Score Asus F1A75-M PRO (A75) 678 ASRock A55 Pro3 (A55) 661 Gigabyte A55M-S2V (A55) 654  W teście układu graficznego różnic praktycznie nie ma, z tym że A75 wciąż utrzymuje minimalną przewagę. Staje się ona bardziej widoczna w rozdzielczości 720p (tryb Performance).3D Mark 11 Entry[punkty] Physics Score Asus F1A75-M PRO (A75) 3501 Gigabyte A55M-S2V (A55) 3276 ASRock A55 Pro3 (A55) 3204 3D Mark 11 Performance[punkty] Physics Score Asus F1A75-M PRO (A75) 3576 ASRock A55 Pro3 (A55) 3241 Gigabyte A55M-S2V (A55) 3227  Odpowiedź przynosi wynik testu procesora - obie płyty oparte na układzie A55/zubożonym A75 uzyskują słabsze wyniki. Czy znajdzie to potwierdzenie w benchmarkach dedykowanych dla jednostek CPU?3D Mark 11 Entry[punkty] Combined Score Asus F1A75-M PRO (A75) 845 Gigabyte A55M-S2V (A55) 816 ASRock A55 Pro3 (A55) 812 3D Mark 11 Performance[punkty] Combined Score Asus F1A75-M PRO (A75) 670 Gigabyte A55M-S2V (A55) 644 ASRock A55 Pro3 (A55) 641  Test mieszany, w którym do obsługi fizyki zaprzęgane są zarówno rdzenie procesora, jak i układu graficznego również wskazuje na minimalną przewagę A75. Gigabyte A55M-SV2 Resident Evil 5: 1680 x 1050, DirectX 9.0cUstawienia wysokie, AA x0, średnie FPS Asus F1A75-M PRO (A75) 30 Gigabyte A55M-S2V (A55) 29 ASRock A55 Pro3 (A55) 29  Realny test w grze Resident Evil 5 także przynosi zwycięstwo płycie opartej na pełnej wersji chipsetu A75, choć jest ono niewielkie.    Cinebench 11.5: wersja 64-bitRenderowanie za pomocą wszystkich dostępnych rdzeni/wątków Gigabyte A55M-S2V (A55) 3,1 ASRock A55 Pro3 (A55) 3,1 Asus F1A75-M PRO (A75) 3,1  Z kolei test Cinebench nie wykazuje jakichkolwiek różnic w działaniu procesora, w momencie gdy wszystkie rdzenie są obciążane w maksymalnym stopniu. Wszystkie płyty idą łeb w łeb. Czyżby BIOS-y płyt wymagały dopracowania w kwestii obsługi aplikacji jednowątkowych?  LuxMark  x64 1.0 – Benchmark OpenCL[Próbki na sekundę] więcej = lepiej ASRock A55 Pro3 (A55) CPU + GPU 2305 ASRock A55 Pro3 (A55) CPU 1397 ASRock A55 Pro3 (A55) GPU 1129 Gigabyte A55M-S2V (A55) CPU + GPU 2303 Gigabyte A55M-S2V (A55) CPU 1343 Gigabyte A55M-S2V (A55) GPU 1131 Asus F1A75-M PRO (A75) CPU + GPU 2040 Asus F1A75-M PRO (A75) CPU 1285 Asus F1A75-M PRO (A75) GPU 1173  W teście OpenCL benchmarka LuxMark otrzymujemy jeszcze ciekawsze wyniki. Wyniki układu graficznego na obu chipsetach są w zasadzie identyczne, natomiast wyniki procesora są nieco wyższe na płytach z A55. Znacznie wyższy jest test wykorzystujący całe APU (CPU + GPU). W tym przypadku "winowajcą" mogą być nowsze i bardziej dopracowane sterowniki OpenCL.Rodzaj układu logiki płyty głównej zwykle nie ma znaczącego wpływu na wydajność platformy, jednak w tym przypadku momentami widać przewagę chipsetu A75 nad "prawie" A55. Złożylibyśmy to jednak na karb "choroby wieku dziecięcego" nowego układu logiki. Nowe wersje BIOS/UEFI prawdopodobnie sprawią, że różnice wydajnościowe pomiędzy płytami zaczną się zacierać.

Do maksymalnego obciążania procesora (CPU), układu graficznego (GPU) i całego APU wykorzystaliśmy jak zwykle program OCCT.Gigabyte A55M-SV2 Pobór energii platformy[W] Gigabyte A55M-S2V - spoczynek 30 ASRock A55 Pro3 - spoczynek 37 Gigabyte A55M-S2V - odtwarzanie Full HD 43 ASRock A55 Pro3 - odtwarzanie Full HD 49 Gigabyte A55M-S2V - obciążenie CPU 99 ASRock A55 Pro3 - obciążenie CPU 107 Gigabyte A55M-S2V - obciążenie GPU 51 ASRock A55 Pro3 - obciążenie GPU 56 Gigabyte A55M-S2V - obciążenie APU 119 ASRock A55 Pro3 - obciążenie APU 124  Większa gabarytowo i lepiej wyposażona płyta ASRock po prostu musi pobierać więcej energii. Warto zauważyć, że obie płyty są bardziej energooszczędne od przetestowanych przez nas wcześniej konstrukcji opartych na układzie A75. Zapewne wpływ na to ma nie tylko ekonomiczna wersja układu logiki, ale i ulepszone zarządzanie energią w stosunku do pierwszych konstrukcji wykorzystujących AMD Llano.   ASRock A55 Pro3Przy odtwarzaniu filmów w rozdzielczości Full HD platformy oparte o te płyty główne pobierają zaledwie od 40 do 50 W energii. Z całą pewnością znakomicie nadają się one do oszczędnych komputerów klasy HTPC (Home Theater PC).

Należy zacząć od tego, że podkręcanie Llano jest - jakby się wyraził ktoś anglojęzyczny - "a bit tricky". Powodów jest kilka. Przy podkręcaniu Llano pamiętajmy o kilku podstawowych zasadach: przy użyciu zintegrowanej grafiki nie podłączamy monitora do analogowego wyjścia obrazu (D-Sub), bo zmniejsza to stabilność sprzętu (zrywanie sychronizacji obrazu, odłączanie portów USB) i możliwości OC wydajność APU zwiększamy za pomocą magistrali i poprzez zastosowanie szybszej pamięci RAM większość oprogramowania diagnostycznego nadal źle rozpoznaje zegary na platformie Llano - po każdym podkręceniu sprawdzamy czy faktycznie uzyskaliśmy wzrost wydajności część producentów płyt głównych umożliwia wykorzystanie wyższych mnożników procesora oraz oddzielne ustawianie taktowania procesora graficznego - kłopot w tym, że owe "ficzery" zwykle po prostu nie działają - najczęściej jedynie fałszują odczyty programów diagnostycznych

Producent umożliwił wykorzystanie wyższych mnożników procesora oraz oddzielnej zmiany taktowania procesora graficznego. Maksymalne wartości to 47 dla mnożnika procesora oraz 800 MHz dla układu graficznego. Podobnie jak w przypadku płyty Gigabyte, zwiększanie mnożnika procesora ponad 26 i ustawianie wyższego taktowania GPU nie przynosi żadnego efektu - oprócz zwiększonych odczytów w programach diagnostycznych. W teorii obie płyty mają niemal identyczne możliwości OC, w praktyce na bardziej "podkręcalnym" egzemplarzu Llano prawdopodobnie można uzyskać znacznie wyższy zegar magistrali, co jednak umożliwia wyłącznie płyta firmy Gigabyte.Jedynym pewnym sposobem podkręcania Llano pozostaje zwiększanie taktowania magistrali i ewentualne zmniejszanie mnożnika procesora, by uzyskać wyższe taktowanie układu graficznego. Tak jak wskazaliśmy w naszych testach A8-3850 oraz A6-3650, duży wpływ na działanie zintegrowanej grafiki ma też taktowanie pamięci RAM. Opcje zmiany mnożnika procesora i układu graficznego na wyższy były w przypadku przetestowanych przez nas płyt bezużyteczne - trudno powiedzieć, czy dotyczy to absolutnie wszystkich płyt przeznaczonych dla Llano.