Miało być tanio, a (na razie) jest drogo. Test procesora AMD Ryzen 5 7500X3D

Procesory AMD Ryzen X3D zdobyły ogromną popularność głównie dzięki znakomitej wydajności w grach. Kojarzą się one przede wszystkim z wydajnymi, a zarazem droższymi jednostkami, takimi jak Ryzen 7 7800X3D czy Ryzen 7 9800X3D. Nie wspominając już o topowym Ryzen 9 9950X3D.

Producent poszerzył ofertę o kolejny model – Ryzen 5 7500X3D. To propozycja skierowana przede wszystkim do graczy, którzy szukają wydajnego procesora do gier, ale nie chcą wydawać na niego zbyt dużo pieniędzy – w momencie premiery jednostka została wyceniona na ok. 1200 zł. Jak wypada w praktyce?

Dobrze widzicie — mimo że na rynku są już dostępne procesory Ryzen 9000 (Zen 5), AMD zdecydowało się wprowadzić model z poprzedniej generacji, czyli Ryzen 7000 (Zen 4). Taki ruch ma w teorii przełożyć się na bardziej atrakcyjną cenę, ponieważ mamy do czynienia ze starszą konstrukcją, produkowaną w tańszym procesie litograficznym. AMD chce w ten sposób zaproponować gamingową jednostkę, która będzie w stanie konkurować z najnowszymi modelami konkurencji, takimi jak Core Ultra 5 245K/KF (900/830 zł) czy Core Ultra 7 265K/KF (1350/1250 zł).

Specyfikacja procesora przypomina model Ryzen 5 7600X3D, który był oferowany głównie w gotowych zestawach komputerowych, dlatego jego premiera nie wzbudziła większego rozgłosu. Tym razem procesor ma trafić do sprzedaży w standardowej, pudełkowej wersji, co w teorii powinno przełożyć się na lepszą dostępność.

Podobnie jak tamten układ, nowy model oferuje 6 rdzeni i 12 wątków opartych na starszej architekturze Zen 4. Oprócz standardowych 32 MB pamięci podręcznej L3, został on wzbogacony o pamięć 3D V-Cache – łącznie dysponuje więc aż 96 MB pamięci podręcznej trzeciego poziomu, co teoretycznie powinno przełożyć się na lepsze osiągi w grach w porównaniu ze standardowymi modelami serii Ryzen 7000.

Warto jednak zauważyć, że procesor pracuje z dosyć niskimi zegarami – bazowa częstotliwość wynosi 4,0 GHz, a w trybie Boost może ona wzrosnąć maksymalnie do 4,5 GHz (według moich obserwacji realnie procesor osiąga nawet nieco wyższe zegary – 4550 MHz na wszystkich rdzeniach). Warto tutaj wspomnieć, że nadal mamy do czynienia z architekturą Zen 4 i pierwszą generacją 3D V-Cache (zainstalowaną nad chipletem z rdzeniami, co oznacza też mniej efektywne odprowadzanie ciepła z procesora). Oznacza to, że jednostka nie ma możliwości podkręcania (w odróżnieniu od nowszych modeli Ryzen 9000X3D).

Rzecz jasna, przewidziano również dwukanałowy kontroler pamięci DDR5. Natywnie obsługuje on moduły DDR5-5200, jednak w praktyce nie powinno być problemów z wykorzystaniem wydajniejszych zestawów, na przykład DDR5-6000. Warto też przypomnieć, że obsługę szybszych modułów umożliwiają nawet najtańsze płyty główne z chipsetami A620 i B840. Procesor zapewnia wsparcie dla PCI-Express 5.0 – nową magistralę można wykorzystac zarówno do podłączenia karty graficznej, jak i dysku SSD.

W odrożnieniu od modelu Ryzena 5 7500F, procesor dysponuje zintegrowanym układem graficznym – jest to Radeon Graphics z dwoma blokami obliczeniowymi (CU – Compute Units) na bazie architektury RDNA 2, więc można oczekiwać bardzo podstawowej wydajności, nadającej się do zwykłych, codziennych zastosowań, ewentualnie grania w stare gry. Biorąc pod uwagę zastosowanie procesora, to raczej nieistotny dodatek (procesor tej klasy raczej i tak będzie łączony z samodzielną kartą graficzną).

Jak nowy procesor wypada w praktyce? Sprawdziłem to w kilku testach z wykorzystaniem mojej standardowej platformy testowej.

• procesor: AMD Ryzen 5 7500X3D (PPT 88 W)
• chłodzenie procesora: Endorfy Fortis 5
• płyta główna: ASUS ROG Crosshair X670E Hero (BIOS 3304 - AGESA ComboAM5 PI 1.2.0.3g)
• pamięć RAM: G.Skill Trident Z5 Neo 2x 16 GB 6000 MHz CL30
• karta graficzna: Gigabyte GeForce RTX 4090 Gaming OC
• dysk SSD: Lexar NM790 2 TB
• zasilacz: be quiet! Dark Power 13 850W

Wyniki wcześniejszych modeli AMD Ryzen 7000 i 9000 oraz Intel Core 14000 i Core Ultra 200 pochodzą z wcześniejszych testów. Platformy działały z systemem operacyjnym Windows 11 24H2, a do karty graficznej zainstalowałem sterowniki NVIDIA GeForce Game Ready Driver 565.90 WHQL. Płyta główna wykorzystywała technologię Resizable BAR.

Procesor Ryzen 5 7500X3D podczas premiery powinien kosztować około 1200 zł, czyli wyraźnie mniej niż Ryzen 7 7800X3D, którego cena obecnie wynosi około 1600 zł. Model ten ma docelowo konkurować z procesorami Intel Core Ultra 5 245K/KF (w cenie około 900/830 zł) oraz Core Ultra 7 265K/KF (około 1350/1250 zł).

Procesor AMD Ryzen 5 7500X3D został zaprojektowany przede wszystkim z myślą o komputerach do gier. Jak jednak wypada w praktyce? Sprawdziłem to na przykładzie kilku popularnych tytułów w rozdzielczości Full HD. Do testów wykorzystałem bardzo wydajną kartę graficzną GeForce RTX 4090, aby wyeliminować ograniczenia po stronie GPU. W przypadku grania w wyższych rozdzielczościach, ale też konfiguracji ze słabszymi kartami różnice między poszczególnymi procesorami mogą być mniej zauważalne.

Ryzen 5 7500X3D zapewnia wyraźnie lepsze osiągi od standardowych modeli Ryzen 7000 czy Ryzen 9000, zostawiając daleko w tyle konkurencyjne Core Ultra 245K i 265K (wyjątkiem jest tu Spider-Man, który zdecydowanie lepiej działa na jednostkach Intela). To jednak wciąż nieco niższy poziom niż w przypadku kultowego Ryzena 7 7800X3D. Warto przy tym zauważyć, że bardzo podobną wydajność oferuje… starszy Core i5-14600K.

Przy okazji sprawdziłem, jak nowy procesor wypada w zastosowaniach typowo programowych. Do testów wykorzystałem kilka popularnych scenariuszy, które dobrze pokazują potencjał nowoczesnych procesor.

Procesor oferuje zaledwie sześć rdzeni o niezbyt wysokim taktowaniu, co przekłada się na niską wydajność w zastosowaniach obliczeniowych. Ryzen 5 7500X3D to jeden z najsłabszych modeli w całym zestawieniu — jego osiągi są gorsze nawet od niemal dwukrotnie tańszego Ryzena 5 7600. Daleko mu do konkurencyjnego modelu Core Ultra 7 265K, a nawet dużo tańszych modeli Core i5-14600K czy Core Ultra 5 245K.

Procesor charakteryzuje się niewielkim współczynnikiem TDP, co teoretycznie powinno przekładać się na niski pobór mocy. Sprawdziłem, jak wygląda to w praktyce na przykładzie trzech scenariuszy: bezczynności komputera, intensywnego obciążenia procesora (test wielowątkowy Cinebench 2024) oraz rozgrywki w wymagającą grę (Cyberpunk 2077). Podane wartości dotyczą poboru mocy całego komputera.

W testach poboru mocy można zaobserwować ciekawą sytuację – Ryzen 5 7500X3D cechuje się niewielkim współczynnikiem TDP, co ma przełożenie na niski pobór mocy w programach, jednak w grach jednostka potrafi lepiej wykrozystać potencjał karty graficznej, co ma przełożenie na pobór mocy całego komputera (acz konfiguracja nadal cechuje się całkiem niedużym zapotrzebowaniem na energię).

Przy okazji sprawdziłem też efektywność energetyczną procesora w zastosowaniach obliczeniowych. Niestety, nawet przy stosunkowo niskim współczynniku TDP, niezbyt wysoka wydajność nie pozwala na uzyskanie dobrych wyników – pod względem efektywności energetycznej procesor wypada raczej przeciętnie.

Procesor AMD Ryzen 5 7500X3D jest sprzedawany bez dołączonego chłodzenia, dlatego należy dokupić je we własnym zakresie. Jaki model będzie odpowiedni?

Jednostka cechuje się współczynnikiem TDP na poziomie 65 W, a maksymalny limit mocy PPT wynosi 88 W. Oznacza to, że procesor nie powinien pobiera dużo energii, ale też nie generuje nadmiernych ilości ciepła, dzięki czemu nie wymaga szczególnie wydajnego systemu chłodzenia. Podczas testów z chłodzeniem Endorfy Fortis 5 temperatura w czasie intensywnego obciążenia sięgała około 75°C. Można zatem założyć, że nieduży, wieżowy cooler w zupełności wystarczy do utrzymania optymalnych temperatur pracy.

Ryzen 5 7500X3D jeszcze przed oficjalną premierą został okrzyknięty przez branżowe media mianem "taniego procesora do grania”. Do grania rzeczywiście się nadaje, ale tani… na razie nie jest.

Ryzen 5 7500X3D to podstawowa jednostka wyposażona w 6 rdzeni i 12 wątków opartych na starszej architekturze Zen 4. Producent na dodatek mocno ograniczył taktowanie, a sama konstrukcja nie pozwala na overclocking. Procesor wyróżnia się za to zastosowaniem dodatkowej pamięci podręcznej 3D V-Cache – i to właśnie ona stanowi prawdziwy game changer.

W grach procesor oferuje bardzo dobre osiągi. Co prawda to poziom nieco niższy niż w przypadku kultowego Ryzena 7 7800X3D, ale wciąż wyraźnie lepszy od "zwykłych” modeli Ryzen 7000 czy 9000 pozbawionych pamięci 3D V-Cache (nie wspominając już o konkurencyjnych układach Intel Core Ultra). W zastosowaniach typowo procesorowych sytuacja wygląda jednak znacznie gorzej – w podobnej cenie można znaleźć dużo wydajniejsze jednostki, takie jak Ryzen 7 7700X czy Core Ultra 5 265K. Nawet znacznie tańsze Core i5-14600K lub Core Ultra 5 245K wypadają tutaj lepiej.

Na plus należy zaliczyć niewielki współczynnik TDP, dzięki czemu procesor nie wymaga drogiego, rozbudowanego chłodzenia. Bez problemu można połączyć go z dobrym coolerem wieżowym, co pozwoli zbudować cichą i energooszczędną konfigurację – a przy okazji nieco zaoszczędzić na sprzęcie.

Największym problemem nowego Ryzena pozostaje jednak cena. W dniu premiery Ryzen 5 7500X3D ma kosztować 269 dolarów, co w Polsce może oznaczać około 1200 zł. To sporo, zwłaszcza że znacznie wydajniejszy Ryzen 7 7800X3D w wersji pudełkowej kosztuje około 1600 zł, a w wersji Tray można go znaleźć już za około 1300 zł. W takiej sytuacji trudno znaleźć argument przemawiający za zakupem słabszego modelu – skoro dopłacając "stówkę” można mieć znacznie lepszego Ryzena 7 7800X3D.

Czy zatem Ryzen 5 7500X3D jest skazany na porażkę? Niekoniecznie. Procesory AMD z reguły z czasem tanieją – zapewne podobnie będzie i tym razem. Gdy cena spadnie do poziomu około 1000 zł, układ stanie się ciekawą propozycją dla graczy budujących tani komputer do gier. Warto też pamiętać, że to jednostka pod podstawkę AM5, więc w przyszłości łatwo będzie ją wymienić na mocniejszy model (czego już nie można powiedzieć o platformach Intela). To ważna uwaga dla osób, które będą czytać ten test długo po premierze procesora.

• składasz niedrogi komputer typowo do grania
• ...i w przyszłości planujesz ulepszyć zestaw o lepszy procesor
• nie chcesz kupować wydajnego chłodzenia
• planujesz zbudować konfigurację z nową kartą graficzną i/lub dyskiem SSD (pod PCIe 5.0)

• zależy ci na dobrej wydajności w programach
• możesz dopłacić  do znacznie lepszego modelu (Ryzen 7 7800X3D)

Produkt do przeprowadzenia testu został użyczony przez firmę AMD. Firma użyczająca nie miała wpływu na treść ani wglądu w niego przed publikacją. Jest to niezależna recenzja dziennikarska.