AMD Ryzen 7 7800X3D vs Intel Core i7-13700K. Który procesor lepszy za 2000 zł?

Procesory AMD Ryzen 7000 nie miały łatwego startu, ale cieszą się coraz wiekszym zainteresowaniem klientów. Najciekawsze konstrukcje – Ryzen 7000X3D z technologią 3D V-Cache pozostawiono jednak jako swego rodzaju wisienkę na torcie. Oczekiwania są naprawdę spore, bo to właśnie ten sprzęt ostatnio rozpala wyobraźnię graczy i entuzjastów.

Niedawno mieliśmy okazję przetestować topowy model - AMD Ryzen 9 7950X3D, który okazał się prawdziwym killerem jeśli chodzi o zastosowania procesorowe i wydajność w grach. Niestety to też bardzo droga propozycja (koszt takiego procesora to niemal 4000 złotych!), która realnie zainteresuje wąskie grono klientów.

Dużo większe nadzieje wiązano z modelem AMD Ryzen 7 7800X3D, który powinien oferować gorsze osiągi, ale przy okazji też być dużo tańszy względem flagowca (około 2200 zł). Nowa jednostka z pewnością interesuje dużo większe grono naszych czytelników. Pytanie tylko, czy rzeczywiście powtórzy on sukces „mocniejszego brata”.

AMD Ryzen 7 7800X3D to procesor ze średniej półki, który głównie został zaprojektowany z myślą o graczach. Jego specyfikacja jest zbliżona do modeli Ryzen 7 7700 i Ryzen 7700X.

Do dyspozycji oddano 8 rdzeni z technologią wielowątkowości SMT (łącznie 16 wątków), które bazują na architekturze Zen 4. Specyfikacja mówi o taktowaniu bazowym 4,2 GHz, zaś w trybie Boost może ono wzrosnąć maksymalnie do 5,0 GHz. Co ważne, mnożnik procesora pozostał zablokowany, więc nie ma tutaj możliwości łatwego podkręcania zegarów.

W praktyce taktowanie jest zależne od zastosowanego chłodzenia i ograniczenia limitów mocy. U nas procesor osiągał częstotliwość w okolicach 4800 MHz przy obciążeniu wielowątkowym  i około 5050 MHz przy obciążeniu jednowątkowym. To nieco niższe zegary niż w przypadku modeli AMD Ryzen 7700 i 7700X.

Warto tutaj zwrócić uwagę na konstrukcję procesora. Jednostka wykorzystuje jedno jądro CCD z rdzeniami i pamięcią podręczną (32 MB) oraz jedno jądro cIOD z interfejsami. Na jądrze z rdzeniami umieszczono jednak chiplet 3D V-Cache z dodatkową pamięcią podręczną trzeciego poziomu (64 MB).

Oznacza to, że procesor łącznie oferuje aż 96 MB pamięci podręcznej trzeciego poziomu, co powinno przełożyć się na lepszą wydajność w niektórych scenariuszach (głównie właśnie chodzi tutaj o gry). Do dodatkowej pamięci podręcznej mają dostęp wszystkie rdzenie procesora.

Podobnie jak w przypadku innych modeli z serii Ryzen 7000, jednostka została wyposażona w dwukanałowy kontroler pamięci DDR5-5200 oraz kontroler z 28 liniami PCI-Express 5.0. Nowe procesory oferują też zintegrowany układ graficzny Radeon, ale to bardzo podstawowa jednostka (2 bloki CU RDNA 2), która raczej nada się tylko do mniej wymagających zastosowań.

AMD Ryzen 7 7800X3D charakteryzuje się współczynnikiem TDP na poziomie 120 W (maksymalny limit mocy to 162 W). W zestawie nie znajdziemy chłodzenia, ale producent rekomenduje zastosowanie chłodzenia AiO w rozmiarze 280 mm. U nas na chłodzeniu Arctic Liquid Freezer II 420 (czyli bardzo wydajnym zestawie) procesor pracował z temperaturą około 80 stopni Celsjusza.

Procesor Ryzen 7 7800X3D został wyceniony na 449 dolarów, co u nas w teorii powinno przekładać się na jakieś 2300 złotych. Dosyć sporo jak na 8-rdzeniowy procesor. W podobnej cenie możemy dostać 12-rdzeniowe modele Ryzen 9 7900 czy Ryzen 9 7900X, ale już bez dodatkowego „keszu”.

Konkurencja w podobnej cenie oferuje model Intel Core i7-13700K (lub nieco tańszy model Core i7-13700KF bez zintegrowanej grafiki). Cena platformy wypada tutaj podobnie, bo dobra płyta główna i tu i tu to koszt około 1200 – 1500 złotych. Modele pod Ryzena mają jednak tę przewagę, że oferują lepszą funkcjonalność (lepsze modele B650E/X670E bez problemu obsłużą dyski SSD pod PCI-Express 5.0) i powinny obsłużyć jeszcze kilka kolejnych generacji CPU. Realnie obydwa procesory raczej będą łączone z nowszymi pamięciami DDR5. W teorii można jednak trochę przyoszczędzić - model AMD połączyć z tańszą płytą główną A620, a model Intela połączyć z pamięciami DDR4.

Testy procesora AMD Ryzen 7 7800X3D przeprowadziliśmy na nowej platformie, która pozwala lepiej wykazać potencjał nowych jednostek. W następnych testach lista procesorów będzie poszerzana o kolejne modele.

• procesor: AMD Ryzen 7 7800X3D
• chłodzenie procesora: Arctic Liquid Freezer II 420
• płyta główna: ASUS ROG Crosshair X670E Hero (BIOS 9927)
• pamięć RAM: G.Skill Trident Z5 Neo 2x 16 GB 6000 MHz CL30
• karta graficzna: Gigabyte GeForce RTX 4090 Gaming OC
• dysk SSD: Corsair Force MP600 1 TB
• zasilacz: be quiet! Dark Power 13 850W

Przy standardowych testach pamięć RAM pracowała z domyślnym zegarem kontrolera wbudowanego w dany procesor i niewyśrubowanymi timingami. Przy podkręconych ustawieniach zwiększyliśmy taktowanie i obniżyliśmy opóźnienia pamięci RAM:

• AMD Ryzen 7000: DDR5-5200 (FCLK 1733 MHz) CL40-40-40-80 / OC DDR5-6000 (FCLK 2000 MHz) CL30-38-38-96
• Intel Core 13000: DDR5-5600 (Gear2) CL40-40-40-80 / OC DDR5-6000 (Gear2) CL30-38-38-96

Testy przeprowadziliśmy pod obsługą systemu Windows 11 22H2, który powinien lepiej wykorzystywać potencjał najnowszych generacji procesorów. W przypadku platformy AMD zainstalowaliśmy też najnowsze sterowniki, które optymalizują działanie układów z pamięcią 3D V-Cache.

Testy procesora AMD Ryzen 7 7800X3D przeprowadziliśmy na odświeżonej procedurze testowej, która obrazuje szerszy zakres wykorzystania komputera (skupiliśmy się na zastosowaniach mocniej obciążających procesor). Wyniki wydajności porównaliśmy do konkurencyjnego modelu Intel Core i7-13700K oraz wydajniejszych jednostek Ryzen 9 7950X/X3D i Core i9-13900K.

Większa liczba rdzeni i wyższe taktowanie jednak mówią same za siebie. AMD Ryzen 7 7800X3D wyraźnie odstaje względem konkurencyjnego modelu Intel Core i7-13700K - w zależności od zastosowania, przewaga modelu "niebieskich" wynosi od 12% do 40%.

AMD Ryzen 7 7800X3D to procesor zaprojektowany głównie z myślą o graczach. Jak się sprawdzi w nowoczesnych grach? Wybraliśmy kilka nowszych tytułów - testy przeprowadziliśmy w rozdzielczości 1080p, gdzie istotną rolę odgrywa wydajność procesora (w wyższych rozdzielczościach różnice między procesorami powinny się zacierać). Wyniki porównaliśmy do Intel Core i7-13700K, a także droższych modeli AMD Ryzen 9 7950X/X3D i Intel Core i9-13900K.

AMD Ryzen 7 7800X3D pokazuje jednak pazur w grach. W nowszych tytułach widać wyraźną przewagę względem modelu Intel Core i7-13700K (wyjątkiem jest tutaj Spiderman, gdzie obydwa modele wypadają dosyć podobnie). Należy jednak zaznaczyć, że nie musi być tak w każdej grze. Counter Strike nie wykorzystuje potencjału dodatkowej pamięci podręcznej, a niskie taktowanie niestety oznacza dużo słabszy wynik względem konkurenta.

AMD Ryzen 7 7800X3D charakteryzuje się niższym współczynnikiem TDP, co teoretycznie powinno mieć przełożenie na pobór mocy procesora. Jak to wygląda w praktyce? Sprawdziliśmy to dla trzech scenariuszy – spoczynku, wielowątkowego obciążenia procesora (Cinebench R23) i wymagającej gry (Marvel's Spider-Man Remastered).

Warto także zwrócić uwagę na efektywność energetyczną procesorów - obliczyliśmy ilości punktów w benchmarku Cinebench R23 (nT) w przeliczeniu na 1 W pobieranej mocy całej platformy.

AMD Ryzen 7 7800X3D odznacza się dużo mniejszym zapotrzebowaniem na energię elektryczną względem konkurenta. Układ cechuje się dobrą efektywnością energetyczną, aczkolwiek nie jest ona aż tak imponująca jak modelu AMD Ryzen 9 7950X3D.

Procesor AMD Ryzen 7 7800X3D ma zablokowany mnożnik, więc nie można go łatwo podkręcić. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby połączyć go z szybszą pamięcią RAM – wykorzystaliśmy tutaj moduły DDR5-6000 o niskich opóźnieniach CL30-38-38-96. Osiągi porównaliśmy do innych modeli, które zostały przetaktowane i połączone z szybszą pamięcią (za wyjątkiem modelu 7950X3D, który też został połączony tylko z szybkimi pamięciami.

Zastosowanie szybszych pamięci niestety nie przekłada się na znaczny wzrost wydajności w programach. Realia są takie, że przyspieszony Intel Core i7-13700K jeszcze bardziej oddala się od konkurenta - teraz można mówić nawet o 75% przewagi (!).

Część osób może zastanawiać się, czy warto połączyć procesor Ryzen 7 7800X3D z szybkimi pamięciami RAM pod kątem gier. Tradycyjnie sprawdziliśmy wydajności w kilku nowszych tytułach uruchomionych w rozdzielczości 1080p (w wyższej rozdzielczości różnice między procesorami powinny być mniejsze).

Szybsze pamięci przekładają się na niewielki wzrost wydajności w grach, aczkolwiek różnica nie jest znacząca i często zależy od konkretnego tytułu (zwykle to kilka dodatkowych fps). AMD Ryzen 7 7800X3D ponownie w większości nowszych tytułów okazuje się dużo lepszy względem konkurenta.

AMD Ryzen 7 7800X3D nie może być podkręcony, ale można go połączyć z szybkimi pamięciami RAM. Jak to wpływa na pobór mocy całego komputera?

Zastosowanie szybszych pamięci nie wpływa znacząco na pobór mocy platformy. Zaskoczenia nie ma - Ryzen 7 7800X3D wypada dużo lepiej jeśli chodzi o efektywność energetyczną względem Core i7-13700K po przetaktowaniu.

AMD Ryzen 7 7800X3D to procesor stworzony typowo z myślą o graczach, ale jego ocena nie jest prosta. Dużo będzie zależeć od tego... na czym tak naprawdę nam zależy.

Testowany model zalicza się do średniej półki, więc realnie musimy się liczyć ze średnimi osiągami w typowo procesorowych zastosowaniach. Tutaj Ryzen 7 7800X3D wypada dużo słabiej względem swojego cenowego konkurenta Core i7-13700K/KF – sporą różnicę widać i w zastosowaniach jednowątkowych i wielowątkowych. Różnica ta jeszcze bardziej się pogłębia, gdy zdecydujemy się podkręcić Intela (modelu AMD nie można przetaktować).

Nowy model wyróżnia się jednak dodatkową pamięcią 3D V-Cache, która daje spory przyrost wydajności w grach. AMD Ryzen 7 7800X3D realnie jest jednym z najwydajniejszych procesorów dla graczy i w większości nowszych tytułów bez problemu pokonuje nie tylko konkurencyjnego Core i7-13700K, ale też dużo droższego Core i9-13900K. To poziom zbliżony do flagowego modelu Ryzen 9 7950X3D w wyraźnie niższej cenie.

AMD Ryzen 7 7800X3D powinien zainteresować wymagających graczy, którzy nie „bawią się” zbytnio programami (lub nie jest dla nich tutaj ważna wydajność procesora), ale za to oczekują możliwie najlepszych osiągów w grach i nie chcą wydawać ogromnych pieniędzy na model Ryzen 9 7900X3D lub 7950X3D. Nie jest to jednak król opłacalności i w obecnej cenie i tak realnie jest to dosyć droga propozycja. Po cichu liczymy na obniżkę ceny, jak to miało miejsce w przypadku modelu Ryzen 7 5800X3D (obecnie jest to jeden z najpopularniejszych modeli wśród graczy).

Za wyborem procesora przemawia też sama platforma. Płyty główne AMD AM5 oferują lepszą funkcjonalność (m.in. wsparcie dla SSD pod PCI-Express 5.0) względem modeli Intel LGA 1700, a do tego w przyszłości będzie możliwość zamontowania nowszego procesora z kolejnej lub jeszcze kolejnej generacji. Potencjalnie daje to możliwość zaoszczędzenia na płycie głównej przy modernizacji komputera.