Core i7 980X - król wydajności już jest

Niecałe pięć lat temu, w maju 2005 r., zadebiutował na rynku pierwszy procesor dwurdzeniowy. Był to Intel Pentium D, korzystający jeszcze z technologii opartej na Pentium 4. Dwa lata później na rynek trafia pierwszy procesor z czterema jednostkami wykonawczymi. Tym razem jest to jednostka oparta na świetnie sprawdzającej się technologii Core 2. Trzy lata zajęło Intelowi opracowanie procesora z większą liczbą rdzeni. Obecnie prezentujemy wam pierwszy sześciordzeniowy CPU dla komputerów PC. Mowa oczywiście o Intel Core i7 980X - topowym modelu z rodziny Nehalem. Czy okaże się bezkonkurencyjny?

Sześć jednostek wykonawczych w procesorze dla użytkownika domowego może przyprawić o zawrót głowy. Jeszcze nie do końca przyzwyczailiśmy się do konieczności posiadania procesora czterordzeniowego, a Intel serwuje nam kolejną nowość. Na rynku serwerów tego typu procesory przyjmowane są z otwartymi rękami. Tam każda ilość rdzeni zostanie odpowiednio zagospodarowana.

Dlatego w ciągu kilku kolejnych miesięcy wiodący producenci zaprezentują procesory ośmio-, a nawet dwunastordzeniowe. Zanim takie rozwiązania trafią na biurko zwykłego użytkownika, minie sporo czasu. Nie ulega jednak wątpliwości, że tendencja rozwoju została jasno wyznaczona. W ciągu najbliższych lat będziemy świadkami "wojen rdzeniowych". Kiedyś producenci ścigali się na częstotliwości taktowania – teraz ścigają się na ilość rdzeni.

Wróćmy jednak do testowanej nowości - Intel Core i7 980X. Procesor ten w chwili wprowadzenia na rynek ma być najwydajniejszym układem z rodziny Nehalem.

Cała rodzina procesorów o kodowej nazwie Nehalem liczy sobie kilkanaście modeli różniących się głównie ilością rdzeni oraz obsługiwanymi technologiami dodatkowymi. Pełne zestawienie tych procesorów znajdziesz w tabelkach poniżej:

Procesory Core i3 serii 500 – przeczytaj recenzję

Procesory Core i5 serii 600 – przeczytaj recenzję

Procesory Core i5 serii 700 i Core i7 serii 800 – przeczytaj recenzję

Procesory Core i7 serii 900 – przeczytaj recenzję

Wszystkie wyniki odczytujemy przy pomocy Volfcraft Energy Logger 3500, do którego podłączony jest zasilacz testowanej platformy.

Warto pamiętać, że w takim układzie miernik mierzy pobór mocy z sieci zasilającej z uwzględnieniem strat w zasilaczu ATX. Faktyczna moc pobierana przez platformy jest nieco mniejsza - maksymalnie do 20%. Jeśli chcemy się dowiedzieć ile pobiera sama platforma, bez strat w zasilaczu, wynik należy przemnożyć przez 0.8.

Tak wykonany test pomiaru mocy ma jednak jedną zaletę, za jego pomocą bardzo prosto oznaczyć ile zapłacimy za prąd przy danej platformie sprzętowej. Wystarczy pobieraną moc przeliczyć na zużywane kWh. Dla przykładu:

• Jeśli platforma podczas pracy przy pełnym obciążeniu pobiera 117 W,
  jedną kWh zużywa po 1000 / 117 = 8.54 h.
   
• Mając tę wartość, wystarczy oszacować ile godzin miesięcznie używamy komputera.
  Jeśli będzie to np: 120 godzin (czyli średnio po 4 godziny dziennie), wynik będzie następujący:
  120 / 8.54 = 14.05 kWh.
   
• Przykładowo, nasz komputer przez 120 godzin zużyje 14.05 kWh energii elektrycznej.
  Cenę 1 kWh możecie odczytać na rachunku za prąd, ale można przyjąć, że kosztuje ona z przesyłem około 50groszy. Zatem miesięczne użytkowanie takiego komputera będzie kosztowało nieco ponad 7 zł.
   
• Ten szacunek dotyczy tylko samego komputera. Należy do tego doliczyć jeszcze energię zużywaną przez monitor.
   

Pomiary mocy wykonałem dla was w dwóch konfiguracjach. W przypadku gdy platforma pracowała na zintegrowanej na płycie głównej grafice, oraz po instalacji samodzielnej karty graficznej. Jak zawsze pomiarów dokonałem w czterech stanach:

1. W BIOS-ie zaraz po włączeniu zasilania. Tutaj zazwyczaj nie działają żadne mechanizmy zwalniania czy przyspieszania taktowana procesora, a także mechanizmy zmniejszania poboru energii.
    
2. Na pulpicie Windows w stanie całkowitej bezczynności. Menadżer zadań Windows wskazywał zerowe obciążenie procesora, a program do kontroli częstotliwości taktowania rdzenia wskazywał, że procesor pracuje w maksymalnie oszczędnym stanie.
    
3. Na pulpicie Windows w stanie maksymalnego obciążenia jednego rdzenia. Menadżer zadań Windows wskazywał obciążenie 50% dla procesorów dwurdzeniowych, 25% dla procesorów czterordzeniowych oraz 12.5% dla procesorów czterordzeniowych obsługujących technologię Hyper-Threading. Do obciążenia CPU wykorzystałem Super-PI
    
4. Na pulpicie Windows w stanie maksymalnego obciążenia wszystkich rdzeni, w tym tych udostępnionych przez Hyper-Threading. Menadżer zadań Windows wskazywał obciążenie 100% niezależnie od ilości rdzeni w jaką był wyposażony CPU. Do obciążenia CPU wykorzystałem Cinebench R10.

Taki zestaw konfiguracji powinien pozwolić Wam oszacować ile tak na prawdę energii zużywają wasze komputery.

Układ Core i7 980X zdecydowanie nie należy do energooszczędnych. Mimo 32-nanometrowego procesu produkcyjnego, najnowsza jednostka centralna Intela pobiera dużo energii elektrycznej. Nie powinno to jednak dziwić: procesor ma wysokie taktowanie i sześć rdzeni. Zrozumiałe jest więc, że takie monstrum ma odpowiednio duży apetyt na prąd. Ten model polecamy wyłącznie najbardziej wymagającym użytkownikom.

Zanim przejdziemy do następnego akapitu chciałbym wyjaśnić jeszcze jedną kwestię. Wszystkie pomiary procesorów AMD Phenom II X4 były wykonane jeszcze na CPU z TDP 140W. Pewnie dlatego wyniki CPU zielonych są tak bardzo niekorzystne.

Najnowszy przedstawiciel rodziny Core i7 serii 900 odziedziczył po niej wszystkie najważniejsze cechy:

1.Jest procesorem wykonanym na podstawie architektury Nehalem, więc ma zintegrowany w procesorze kontroler pamięci DDR3. W przypadku serii 900 mówimy oczywiście o kontrolerze trzykanałowym. To cecha unikatowa tej serii procesorów.

2. Jest to procesor przeznaczony dla podstawki LGA 1366, a więc wymaga płyty głównej opartej na chipsecie X58. Dobrą wiadomością dla wszystkich posiadaczy tych płyt powinien być fakt, że wszystkie płyty główne są kompatybilne z najnowszym sześciordzeniowym CPU. Potrzebna jest jedynie aktualizacja BIOS-u do najnowszej wersji.

3. Konsekwencją pierwszego wymagania jest oczywiście obsługa sześciu gniazd pamięci, co daje maksymalnie aż 24 GB. Procesor fizycznie obsługuje znacznie więcej, ale na rynku w tej chwili brakuje odpowiednich kostek RAM. Wspomniane 24 GB powinno wystarczyć do większości zastosowań. ;-)

4. Jak każdy z serii 900, także ten model obsługuje Turbo-Boost. Technologia umożliwia automatyczne podkręcenie poszczególnych rdzeni procesora w momencie, gdy CPU nie jest w pełni obciążony. Np. w momencie wykonywania zadania stricte jednowątkowego.

5. Kolejną charakterystyczną cechą większości Nehalemów jest obsługa technologii Hyper-Threadig. W skrócie sprowadza się ona do możliwości symultanicznego wykonania więcej niż jednej operacji naraz, na danym rdzeniu. Procesory Core i7 potrafią wykonać dwa zadania na każdy z fizycznych rdzeni procesora, więc dla systemu operacyjnego najnowszy 980X widziany jest jako układ 12-rdzeniowy.

6. 980X jest pierwszym procesorem Core i7 z serii 900, który został wykonany w wymiarze technologicznym 32 nm. Wcześniej na rynek trafiły Core i3 z serii 500 i Core i5 z serii 600, również wykonane w tym wymiarze technologicznym. Testy tych procesorów znajdziesz na łamach benchmarka. Dzięki zmianie procesu technologicznego, pomimo zwiększenia ilości rdzeni udało się utrzymać TDP na poziomie 130 W. Zatem przynajmniej w teorii nowy procesor nie powinien się grzać bardziej niż jego poprzednicy.

Wszystko wskazuje na to, że mamy do czynienia z absolutnym liderem wydajności. Oczywiście sprawdzimy to w testach.

W testach biorą udział następujące komponenty:

Na platformie testowej instalowany był system Windows 7 Ultimate w wersji 64-bitowej. Po instalacji systemu instalowałem wszystkie dostępne aktualizacje poprzez Windows Update, a następnie zestaw najnowszych sterowników do wszystkich komponentów.

Na tak przygotowanym systemie były instalowane i uruchamiane aplikacje testowe. Dla każdej płyty głównej system był instalowany osobno na czysto. Konfiguracja systemu operacyjnego nie była zmieniana od wartości domyślnych.

To znany i ceniony przez wszystkich benchmark kart graficznych. Na potrzeby testów procesorów wykorzystamy jedynie część pełnego przebiegu testów - testy CPU. Interesują nas zatem wyniki CPU Score, oraz cząstkowe CPU1 i CPU2. Im większy uzyskany wynik, tym lepiej.

1. Uruchamiamy program 3D Mark 2006
2. Nie zmieniamy żadnych wartości domyślnych
3. Klikamy przycisk „Run 3DMark”
4. Po zakończeniu testów pokaże się okno 3DMark Score, klikamy przycisk „Details” i odczytujemy wyniki

To prawdziwy kombajn służący do testowania różnych podzespołów komputera. W tym teście wykorzystamy dwa zestawy benchmarków - Procesor Arithmetic oraz Procesor Multi-Media Benchmark. Oba dają łącznie pięć wyników, dwa dla ALU oraz trzy dla FPU. Im większy uzyskany wynik, tym lepiej. Jak uzyskać taki wynik?

Program mierzący wydajność procesora za pomocą renderingu sceny 3D. Umożliwia on zbadanie wydajności pojedynczego rdzenia, a także łącznej wydajności wszystkich rdzeni w tym także tych uzyskanych dzięki technologii Hyper-Threading. Niejako przy okazji możemy stwierdzić, jak dobrze skalują się procesory z więcej niż jednym rdzeniem. Wbrew pozorom nie obserwujemy liniowego wzrostu wydajności po dołożeniu kolejnej jednostki wykonawczej. Im większy uzyskany wynik, tym lepiej.

1. Uruchamiamy Cinebench R10
2. W oknie głównym po lewej stronie klikamy przycisk „Star All tests”
3. Po zakończeniu testów odczytujemy wyniki, z CPU Benchmark i OpenGL Benchmark po lewej stronie.

Kolejna aplikacja ze stajni Futuremark, program testuje ogólną wydajność komputera symulując pracę normalnych aplikacji. Na potrzeby testu podamy wszystkie wyniki cząstkowe poszczególnych testów bez zagłębiania się się w ich wewnętrzne składowe. Im większy uzyskany wynik, tym lepiej.

Jest programem służącym do szyfrowania danych. Specjalnie na Waszą prośbę dodajemy go do naszego zestawu aplikacji testowych. Program ma wbudowanych benchmark, który w naszym przypadku wykonywany był na pliku o wielkości 1GB. Podajemy tylko wartość średnią (Mean) dla pierwszych trzech algorytmów szyfrowania: AES, Twofish oraz Serpent. Wynik podawany jest w MB/s, im więcej tym lepiej.

1. Uruchamiamy TrueCrypt
2. Z menu Tools wybieramy opcję Benchmark
3. Jako Buffer Size wybieramy 1GB
4. Klikamy przycisk Benchmark
5. Odczytujemy wartość Mean dla algorytmów Twofish, AES, AES-Twofish

1. Uruchamiamy Super PI
2. Klikamy menu Calculate(C)
3. W okienku Setting wybieramy wartość 1M i klikamy OK
4. Po zakończonym teście "PI calculation is done!" klikamy OK i odczytujemy wynik
5. Klikamy menu Calculate(C)
6. W okienku Setting wybieramy wartość 32M i klikamy OK
7. Po zakończonym teście "PI calculation is done!" klikamy OK i odczytujemy wynik

1. Uruchamiamy HardwarOC Crysis / Crysis Warhead Benchmark
2. Klikamy na „Resolution & screen” z menu Benchmark
3. Zaznaczamy ptaszki przy rozdzielczości 1024x768, 1280x1024 oraz przy „Custom Resolution”
4. W wolnych polach wpisujemy odpowiednio 1680 i 1050
5. Na dole w sekcji Quality wybieramy opcję „High”
6. Klikamy „Run >>” po lewej stronie na dole.
7. Po zakończeniu testu program wyświetli okno przeglądarki Internetowej z wykresem
8. Spisujemy wartości Min, Avg, Max dla każdej wybranej rozdzielczości.
9. Powtarzamy procedurę zaznaczając w sekcji Quality opcję Very High
10. Odznaczamy ptaszek przy rozdzielczości 1024x768
11. Klikamy ponownie „Run >>”
12. Spisujemy wartości Min, Avg, Max dla obu przetestowanych rozdzielczości

Wszystkie aplikacje testowe były uruchamiane w najnowszych dostępnych w dniu testów wersjach. Podczas testów jedyną uruchomioną aplikacją w systemie była aplikacja testowa. O ile nie zaznaczono tego w procedurze testowej, poszczególne opcje programów nie były zmieniane.

Procesor jest drogi (ok. 3600 zł), ale oferuje za to najlepsze rozwiązania technologiczne. Można liczyć na obsługę technologii Turbo-Boost do automatycznego podkręcania, rozwiązanie Hyper-Threading oraz proces produkcyjny 32 nm. Do tego wysokie taktowanie, 6 rdzeni i - koniec końców - znakomite wyniki w testach.

Krótko mówiąc, ten procesor jest po prostu „naj”. Niestety, "naj" to nie tylko "najlepszy" czy "najnowszy". To także najdroższy i najbardziej energochłonny ze wszystkich procesorów Intela. Mimo że CPU wykonano w technologii 32 nm, pobór prądu klasuje go w okolicach Phenoma II X4. Najnowsze Core i3/i5 pod tym względem wypadały po prostu rewelacyjnie, dlatego w przypadku 980X spodziewałem się czegoś podobnego. Niestety sześć rdzeni w połączeniu z chipsetem X58 i bardzo wydajną kartą graficzną - przypominam, że w platformie miałem Radeona 4890 – zrobiły swoje.

Kilka słów należy oddać samej kultury pracy procesora. Intel Core i7 980X zdecydowanie nie należy do grupy procesorów energooszczędnych, co z nawiązką rekompensuje wydajnością. Trzeba sobie jednak w jakiś sposób poradzić z ciepłem, które produkuje ten układ – i tutaj przyznaję, że Intel po raz kolejny stanął na wysokości zadania. Do chłodzenia 980X zaprojektowano nowy pudełkowy cooler. Jego zdjęcie możecie podziwiać powyżej. Trzeba przyznać, że jak na boxa wygląda po prostu imponująco. Cztery ciepłowody, gęsto upakowane finy oraz duży wolno obrotowy wentylator to elementy bardzo wydajnego a zarazem cichego układu chłodzenia. Dzięki niemu procesor w stanie bezczynności osiągał temperaturę na poziomie 42 stopni, a po długotrwałym obciążeniu 71 stopni. Przy czym wentylator na radiatorze nadal pracował bardzo cicho. Uważam, że pudełkowy cooler świetnie sprawia się w swojej roli.