Corsair RM850i 850 W – nowoczesny zasilacz z górnej półki

Corsair to jeden z głównych graczy na rynku zasilaczy komputerowych, a jego oferta jest podzielona na kilka segmentów - począwszy od ekonomicznych modeli VS i CX/CXM dla tańszych zestawów, przez wydajniejsze konstrukcje CS i RM/RMx/RMi, a kończąc na topowych jednostkach HXi i AXi dla najbardziej wymagających klientów. Śmiało można powiedzieć, że każdy tutaj znajdzie coś dla siebie.

Dzisiaj zajmiemy się jednostkami RMi, które swoimi korzeniami sięgają 2013 roku i zwykłej serii RM - modele te aspirowały do ciut wyższej półki, ale niestety ich elektronika pozostawiała wiele do życzenia (szczególnie jeżeli chodzi o pierwsze konstrukcje). Producent postanowił więc usprawnić projekt i w ubiegłym roku wydał właśnie serię RMi. Co z tego wyszło? Postanowiliśmy to sprawdzić - seria obejmuje wersje o mocy 650, 750, 850 i 1000 W, a w nasze ręce trafił prawie najmocniejszy model.

• Bardzo wysoka sprawność (80 PLUS Gold)
• Całkowicie modularne okablowanie
• Wsparcie dla konfiguracji multi-GPU
• Półpasywne chłodzenie (technologia ZeroRPM)
• Technologia monitorowania parametrów Corsair Link
• Bardzo długa gwarancja producenta (10 lat)

Widać zatem, że mamy do czynienia z produktem z wyższej półki, który sprawdzi się w wydajniejszych konfiguracjach, wyposażonych w kilka kart graficznych. Nowością w stosunku do poprzedniej serii RM jest technologia monitorowania parametrów pracy Corsair Link Digital oraz dłuższa, 10-letnia gwarancja producenta.

Zasilacz dotarł do nas w wielkim opakowaniu, na którym rozpisano najważniejsze atuty oraz specyfikację techniczną. W zestawie otrzymujemy modularne wiązki zapakowane w futerał (w tym przewody do odczytu parametrów z Corsair Link), przewód zasilający, opaski zaciskowe oraz instrukcję obsługi – jest więc wszystko czego potrzeba.

Corsair RM850i jest dłuższy od standardowych modeli. Obudowa została polakierowana na czarny mat, a wzdłużne krawędzie lekko ścięte. Trzeba przyznać, że zasilacz wyróżnia się na tle standardowych srebrnych czy nawet czarnych „metalowych skrzynek”.

Na górnej ściance zainstalowano 135-milimetrowy wentylator z drucianym grillem – bliżej przyjrzymy mu się w dalszej części artykułu.

Z kolei na tylnej ściance umieszczono gniazda do wpięcia modularnego okablowania oraz kilka niestandardowych dodatków – przycisk do testowania działania wentylatora, dioda informująca o działaniu zasilacza oraz gniazda USB mini-B i I2C do odczytu parametrów z Corsair Link (o czym później w dalszej części artykułu).

Seria RMi charakteryzuje się całkowicie modularnym okablowaniem, co na pewno ułatwi składanie komputera i aranżację okablowania w obudowie – do zasilacza możemy bowiem podłączyć tylko te przewody, które są nam potrzebne, natomiast resztę schować do futerału. Do dyspozycji oddano następujące wiązki:

• ATX12V 20+4 pin - długość: 60 cm
• EPS12V 4+4 pin - długość: 64 cm
• EPS12V 4+4 pin - długość: 64 cm
• 2x PCI-E 6+2 pin - długość: 59 + 15 cm
• 2x PCI-E 6+2 pin - długość: 59 + 15 cm
• 2x PCI-E 6+2 pin - długość: 59 + 15 cm
• 4x SATA – długość: 55 + 10 + 10 + 10 cm
• 3x SATA – długość: 50 + 10 + 10 cm
• 3x SATA – długość: 50 + 10 + 10 cm
• 4x MOLEX – długość: 44 + 10 + 10 + 10 cm
• 4x MOLEX – długość: 44 + 10 + 10 + 10 cm
• Adapter MOLEX – FDD – długość 10 cm
• Adapter MOLEX – FDD – długość 10 cm

Okablowanie jest bardzo długie i sprawdzi się nawet w większych obudowach. Poszczególne wiązki zostały wykonane w czarnych przewodów bez żadnych oznaczeń – główne ATX12V, EPS12V i PCI-E zostały zabezpieczone ciasnym, nylonowym oplotem, natomiast pozostałe MOLEX i SATA mają płasko ułożone przewody. Trzeba przyznać, że całość prezentuje się znakomicie.

Corsair RM850i został wyposażony w siedem linii 12 V, z których każda ma obciążalność 480 W (40 A) – łącznie nie może być to jednak więcej niż 850 W (70,8 A). W przypadku dużego obciążenia wszystkie linie łączą się w jedną mocną szynę o obciążalności 850 W (70,8 A).

Linie 3,3 V i 5 V mają łączna obciążalność 150 W (po 25 A), natomiast mniej ważne -12 V i 5 Vsb mogą dostarczyć odpowiednio 9,6 W (0,8 A) i 15 W (3 A).

Sprawność zasilacza potwierdzono certyfikatem 80 PLUS Gold i można powiedzieć, że załapał się on na takie odznaczenie rzutem na taśmę – poszczególne progi sprawności są bliskie dolnej granicy zarówno dla napięcia zasilającego 115 V, jak i 230 V. Wyniki dotyczą pomiarów przeprowadzonych przez producenta.

Zasilacz aspiruje do modelu z wyższej półki, a więc nie mogło zabraknąć zabezpieczeń – a tych jest cała gama:

• nadprądowe (OCP) - zasilacz wyłączy się automatycznie, gdy prąd (40 A) na liniach przekroczy limit określony przez normy ATX (można je włączyć w panelu Corsair Link)
• nadnapięciowe (OVP) - zasilacz wyłączy się automatycznie, gdy napięcie na liniach przekroczy limit określony przez normy ATX
• przed zbyt niskim napięciem (UVP) - zasilacz wyłączy się automatycznie, gdy napięcie na liniach wyjściowych spadnie poniżej określonego limitu
• przeciwzwarciowe (SCP) – zabezpieczenie to zapobiega uszkodzeniu zasilacza podczas awarii sieci energetycznej
• temperaturowe (OTP) - zasilacz wyłączy się automatycznie, gdy temperatury przekroczą limit określony przez normy ATX
• przeciwprzeciążeniowe (OPP) - zabezpiecza zasilacz przed przeciążeniem, gdy całkowita pobierana moc jest wyższa od obciążenia maksymalnego

Oprócz tego jednostka jest zgodna z certyfikatami FCC, ICES, CE, UL / CUL, CSA, C-Tick/RCM, TÜV, CB, CU, KC Mark, RoHS, WEEE i REACH.

Na kolejnych stronach zajrzymy do środka zasilacza, przyjrzymy się technologii Corsair Link oraz oczywiście przetestujemy efektywność energetyczną i stabilność napięć na poszczególnych liniach.

W tej części artykułu zaglądamy do wnętrza zasilacza i opisujemy zastosowane elementy elektroniczne. Warto jednak pamiętać, że otworzenie obudowy zasilacza wiąże się z naruszeniem plomby i utratą gwarancji – nie polecamy zatem tego rozwiązania. Osoby nieznające się na elektronice śmiało mogą ominąć ten rozdział.

Corsair RM850i bazuje na konstrukcji zaprojektowanej przez firmę Channel Well Technology (CWT), a więc jednego z największych producentów zasilaczy komputerowych. Warto również wspomnieć, że ten sam projekt płytki drukowanej wykorzystują modele RM750i/RM750x, RM850i/RM850x i RM1000i/RM1000x, lecz w słabszych wersjach zastosowano nieco inne komponenty, a wersje RMx ponadto nie mają modułu odpowiedzialnego za funkcję Corsair Link.

Do naszej redakcji trafił zasilacz w rewizji P02 z dnia 23.04.2015. Płytka drukowana zajmuje praktycznie całą powierzchnię obudowy – elementy elektroniczne zostały tutaj bardzo gęsto upakowane (cześć z nich dodatkowo usztywniono obfitą warstwą kleju), ale producent zadbał o odpowiedni przepływ powietrza.

Wszystkie kondensatory pochodzą od firmy Nippon Chemi-Con i są certyfikowane do pracy w temperaturze do 105 stopni Celsjusza. Widać zatem, że rzeczywiście mamy do czynienia z produktem z górnej półki.

Do chłodzenia jednostki wykorzystano 135-milimetrowy wentylator Corsair NR135P z dynamicznym łożyskiem olejowym i specjalnie wyprofilowanymi łopatkami – możemy więc liczyć na dłuższą żywotność względem modeli z pojedynczym łożyskiem kulkowym i cichszą pracę względem modeli z podwójnym łożyskiem kulkowym.

Dodatkowym atutem jest technologia ZeroRPM, dzięki której wentylator włącza się dopiero po przekroczeniu 40% całkowitego obciążenia zasilacza (przy 25 stopniach Celsjusza). W teorii oznacza to bezgłośną pracę w spoczynku, ale w praktyce obciążone konfiguracje z pojedynczą kartą też będą działać w trybie pasywnym (tak jak np. w naszym przypadku).

W modelu RM850i wentylator teoretycznie włącza się dopiero przy obciążeniu 340 W – w takim przypadku zaczyna od obrotów 500 RPM i stopniowo je zwiększa do 900 RPM przy pełnym obciążeniu jednostki. Nie byliśmy jednak w stanie sprawdzić głośności wentylatora, bo nawet przy maksymalnym obciążeniu platformy pozostawał wyłączony, natomiast w trybie testowym obracał się z małą prędkością i był wtedy praktycznie niesłyszalny.

Tradycyjnie na początku mamy do czynienia z dwoma filtrami EMI, które odpowiadają za odfiltrowanie zakłóceń przechodzących z i do sieci. Nie zapomniano też o bezpieczniku i warystorze (MOV - Metal-Oxide Varistor), który zabezpiecza jednostkę przed przepięciami pochodzącymi z sieci. Następnie umieszczono dwa mostki prostownicze GBJ25L06 przymocowane do niewielkiego radiatora.

Za aktywny układ PFC odpowiada jedna dioda Vishay Siliconix 8S2TH06 i dwa tranzystory Infenion IPA60R190P6. Wszystkie trzy elementy przymocowano do płaskiej płytki, która pełni rolę radiatora. W okolicach sekcji APFC umieszczono również termistor, który zabezpiecza jednostkę przed przegrzaniem.

Producent zastosował również dwa kondensatory Nippon Chemi-Con z serii KMR – obydwa o napięciu 400 V, pojemności 470 µF i wytrzymałości do 105 stopni Celsjusza. Elementy te odpowiadają za wygładzanie tętnień.

Z kolei za przełączanie odpowiadają dwa tranzystory Vishay Siliconix G20N50C - działają one w topologii półmostu w połączeniu z układem rezonansowym LLC. Tuż obok umieszczono jeszcze dwa kondensatory i mały transformator.

Po stronie pierwotnej znalazła się jeszcze pionowa płytka drukowana, na której umieszczono trzy scalaki - CM03X odpowiada za sterowanie APFC, Infineon ICE2HS01G to sterownik przetwornicy rezonansowej topologii półmostu (Half bridge LLC), natomiast trzeci układ niestety został umieszczony poza zasięgiem naszego wzroku i nie potrafiliśmy go zidentyfikować.

Corsair RM850i wykorzystuję prostownik synchroniczny - tranzystory odpowiedzialne za linie 12 V (6 szt. Sinopower SM4021NA) umieszczono na dwóch pionowych płytkach drukowanych. Kondensatory filtrujące również pochodzą od firmy Nippon Chemi-Con - są to modele z serii KZH certyfikowane do pracy w temperaturze do 105 stopni Celsjusza.

Na kolejnej płytce drukowanej znalazła się przetwornica DC-DC odpowiedzialna za linie 3,3 V i 5 V - dla każdej z nich przeznaczono dwa tranzystory M3006D i jeden M3004D, a całość kontroluje sterownik Anpec APW7159C (odpowiada on również za zabezpieczenia OCP, OTP, OVP i UVP).

Za technologię Corsair Link odpowiada mikrokontroler Microchip PIC32 (niestety nie odczytaliśmy dokładnego oznaczenia, ale najprawdopodobniej chodzi o model PIC32MX) - umieszczono go na pionowej płytce drukowanej. Tuż obok na głównym laminacie znalazł się układ Weltrend Semiconductor WT7502, który odpowiada za zabezpieczenie przed zbyt wysokim (OVP) i przed zbyt niskim napięciem (UVP).

Na płytce z gniazdami do podłączenia modularnych wiązek umieszczono polimerowe kondensatory Nippon Chemi-Con oraz kontroler Weltrend Semiconductor WT7518.

Jakiś czas temu firma Corsair opracowała technologię Corsair Link, która pozwala monitorować i zarządzać parametrami pracy poszczególnych podzespołów – procesora, płyty głównej, karty graficznej, dysku twardego, wentylatorów, a także niektórych autorskich zestawów chłodzenia cieczą, pamięci RAM i zasilaczy.

Wymagający klienci mogą dokupić specjalny panel Corsair Commander Mini do podłączenia dodatkowych czujników temperatury, zarządzania obrotami wentylatorów i podłączenia listew z podświetleniem LED.

Warto również zaznaczyć, że w przypadku autorskich podzespołów, które standardowo nie przesyłają informacji o parametrach (w tym właśnie zasilaczy z serii RMi) konieczne jest podłączenie dodatkowego przewodu typu USB lub I2C - bez niego funkcja nie będzie działać.

Głównym atutem technologii Corsair Link jest panel sterowania Corsair Link Dashboard, który skupia wszystkie najważniejsze parametry pracy podzespołów - w jednym miejscu znajdziemy informacje odnośnie temperatury poszczególnych części, prędkości obrotowej zainstalowanych wentylatorów, napięć zasilających oraz obciążeniu procesora.

Obsługa panelu jest intuicyjna, a poszczególne wskazania można monitorować na wykresach. Przydatną funkcją jest również możliwość przypięcia wskazań sensorów do dowolnego miejsca w wirtualnej obudowie (do wyboru mamy wszystkie modele z oferty firmy Corsair).

W przypadku zasilaczy monitoring jest trochę bardziej rozbudowany, bo informuje nas o mocy wejściowej i wyjściowej, napięciu i natężeniu prądu na liniach 3,3 V, 5 V i 12 V oraz prędkości obrotowej wentylatora i temperaturze wewnątrz jednostki. Dodatkowo producent przewidział możliwość wyłączenia zabezpieczenia przeciwprzeciążeniowego na linii 12 V – funkcja ta jest jednak zalecana tylko w przypadku doświadczonych użytkowników, którzy mają w planach ekstremalne podkręcanie komputera.

• Windows 8.1 64-bit
• AMD Radeon Software Crimson Edition 16.3 Beta

• Multimetr: Kewtech KT115 (dokładność ±0,6%+4c)
• Watomierz: Voltcraft Energy Logger 4000F (dokładność ±1%+1c)

Testy poboru mocy przeprowadziliśmy dla pięciu scenariuszy, które są typowe podczas użytkowania komputera:

• komputer w stanie spoczynku – uruchomiona przeglądarka internetowa i edytor tekstu
• odtwarzanie filmu Full HD w aplikacji VLC Media Player
• praca na aplikacji 1-wątkowej – kompresowanie pliku za pomocą aplikacji 7zip z ograniczeniem do jednego wątku
• praca na aplikacji wielowątkowej – symulacja renderowania za pomocą benchmarka Cinebench R11.5
• rozgrywka w grze – symulacja za pomocą benchmarka z gry Sniper Elite V2

Dodatkowo zmierzyliśmy pobór mocy podczas maksymalnego obciążenia procesora, karty graficznej oraz łącznie procesora i karty graficznej – w tym celu użyliśmy aplikacji OCCT i aplikacji MSI Kombustor. Warto jednak zaznaczyć, że pobór mocy odnotowany w tych trybach nie jest możliwy do uzyskania podczas typowego użytkowania komputera, a jego wartość podaliśmy jedynie w formie ciekawostki. Podczas testów nie wyłączaliśmy mechanizmów oszczędzania energii, a zanotowane wartości są maksymalnymi zmierzonymi przez watomierz (pomijając ich chwilowe skoki).

Niedawno wprowadziliśmy nową platformę testową, a więc baza wyników jest jeszcze dosyć uboga. Z biegiem czasu będzie się jednak powiększać o kolejne testowane zasilacze.

Wprawdzie sprawność zasilacza potwierdzono certyfikatem 80 PLUS Gold, ale przy małym obciążeniu jest ona stosunkowo niska. Dopiero przy mocniejszym obciążeniu jednostki możemy liczyć na lepsze parametry.

Kolejne testy potwierdziły wcześniejsze wskazania - zasilacz o tej mocy pokazuje swój potencjał dopiero przy mocniejszym obciążeniu procesora i/lub karty graficznej.

Testy napięć zasilacza przeprowadziliśmy w dwóch trybach – spoczynku oraz maksymalnego obciążenia procesora i karty graficznej. Napięcie 3,3 V zmierzyliśmy w głównej wtyczce zasilającej ATX 20+4-pin (najczęściej jest to pomarańczowy przewód), napięcie 5 V we wtyczce MOLEX (najczęściej czerwony przewód), natomiast najważniejsze, z punktu widzenia obecnych podzespołów, 12 V w dwóch miejscach – we wtyczce MOLEX oraz wtyczce PCI-E 6+2-pin (w obydwóch przypadkach najczęściej żółty przewód).

Norma ATX zakłada 5% tolerancje najważniejszych napięć zasilających, natomiast w przypadku mniej ważnych jest to już 10%. Każdy zasilacz mieszczący się w wyznaczonych granicach bez problemu może pracować w komputerze, niemniej jednak parametry bliższe ideałowi dobrze świadczą o danej jednostce i jakości zastosowanych w niej komponentów.

Trzeba przyznać, że Corsair RM850i charakteryzuje się bardzo dobrymi wynikami napięć wyjściowych - nie dość, że są one bliskie ideałowi (zwłaszcza 3,3 i 5 V), to na dodatek całkiem stabilne przy zmianie obciążenia.

Corsair RM850i to jeden z tych zasilaczy, do których ciężko się przyczepić. Konstrukcja została dopracowana do tego stopnia, że spełni oczekiwania nawet najbardziej wymagających klientów z rozbudowaną konfiguracją sprzętową.

Zasilacz bazuje na konstrukcji zaprojektowanej przez firmę CWT, w której zastosowano bardzo dobrej jakości komponenty, co przełożyło się na stabilne napięcia zasilające i wysoką efektywność energetyczną (potwierdzono ją certyfikatem 80 PLUS Gold). Do chłodzenia wykorzystano 135-milimetrowy wentylator –  dzięki technologii ZeroRPM działa on tylko przy wysokim obciążeniu, natomiast w spoczynku i mniej wytężonej pracy pozostaje wyłączony, dzięki czemu jednostka nie generuje nawet najmniejszego hałasu.

Mocną stroną testowanego zasilacza jest również okablowanie – mamy tutaj do czynienia z modularnymi wiązkami, które nie tylko są długie, ale też elegancko wykonane. Wtyczek jest odpowiednio dużo, aby zasilić naprawdę wydajną konfigurację. Oprócz tego możemy skorzystać z technologii Corsair Link, która pozwala monitorować parametry pracy i stworzyć małe centrum dowodzenia nad komputerem.

Corsair RM850i kosztuje około 670 złotych, a więc nieco więcej od konkurencyjnych modeli o mocy 850 W z całkowicie modularnym okablowaniem i złotą sprawnością. Warto jednak pamiętać, że jest to jeden z nielicznych zasilaczy z 10-letnią gwarancją – potwierdza ona, że producent jest pewny swojej konstrukcji i tak naprawdę mamy do czynienia z produktem na lata.

Jeżeli jednak wolelibyście tańszą propozycję, warto zastanowić się nad modelem RM850x – wprawdzie nie został on wyposażony w funkcję Corsair Link, ale bazuje na tej samej konstrukcji, też jest objęty 10-letnią gwarancją producenta, a przy tym jest o kilkadziesiąt złotych tańszy.

• wysoka sprawność energetyczna (80 PLUS Gold)
• długie, całkowicie modularne okablowanie
• wentylator działający w trybie półpasywnym
• technologia Corsair Link
• bardzo dobrej jakości komponenty
• stabilne napięcia zasilające
• bardzo długa gwarancja producenta (10 lat)
   
• cena mogłaby być trochę niższa