Czy 7 jest szybsze? Testy wydajności Windows: XP vs Vista vs 7 

Premierę Windows 7 mamy już za sobą  i przyszła pora na pierwsze testy porównawcze. Zdecydowaliśmy się porównać system Windows w trzech wersjach, czyli XP, Vista i 7. Aby podsycić waszą ciekawość z miejsca możemy powiedzieć, że pojedynek okazał się bardzo interesujący, a jego wyniki często zaskakiwały.

Czy niezwykle popularny Windows XP ośmieszy nowy produkt Microsoftu, a może to właśnie "siódemka" pokaże, że przyszedł czas przesiadkę na nową wersję OS-u? Nie należy też lekceważyć średnio lubianej Visty. System ten doczekał się już drugiego Service Packa i wielu łatek, pozbył się także kilku słabych stron i niespodziewanie może zadziwić swoimi osiągami.

Wszystkie przetestowane systemy występowały w wersjach 32-bitowych. Chętnie powrócimy do porównań 32- i 64-bitowych systemów, jednak dopiero wtedy, gdy ukaże się większa ilość oprogramowania potrafiąca w pełni wykorzystać zalety 64-bitowych OS-ów. Nie jest to może walka stulecia na miarę pojedynku Adamka z Gołotą, ale mamy nadzieję, że jej przebieg okaże się znacznie ciekawszy. Oto prezentacja zawodników:

• Windows XP Professional SP3
• Windows Vista Ultimate SP2
• Windows 7 Ultimate

W każdym systemie zostały zainstalowane wszelkie dostępne w danym momencie aktualizacje. Każdy system korzystał też ze sterowników do płyty głównej z tej samej wersji, a także z tej samej wersji sterowników karty graficznej (ATI Catalyst 9.9). Gry testowane były w różnych rozdzielczościach, ale z oczywistych powodów tylko przy użyciu DirectX 9.0c.

Z założenia najnowszy system Microsoftu ma się sprawdzać zarówno na nowych, jak i nieco starszych platformach sprzętowych. Przy testowaniu systemów wykorzystaliśmy więc platformę ze średniego segmentu:

Komputer w każdym przypadku pracował tak samo: wyłączane były wszelkie opcje, które mogłyby zafałszować wyniki testów (C1E/EIST, automatyczne aktualizacje, zaplanowane defragmentacje, systemowe opcje oszczędzania energii itp.), bądź po prostu zbędne dodatki (wygaszacze ekranu, gadżety pulpitu systemów Vista i 7 itp.).

W przypadku Visty wszystkie testy zostały przeprowadzone z wyłączonym interfejsem Aero.  Z kolei Windows 7 z wyłączonym Aero zaliczył wszystkie testy, natomiast z włączonym jedynie część. Stało się tak dlatego, że nie chcieliśmy dublować wyników i tym samym zmniejszać czytelności wykresów.

Nasze testy wykazały po prostu, że różnice w działaniu aplikacji, niezależnie od tego czy działają one z włączonym, czy też wyłączonym Aero, są niemal niezauważalne i mieszczą się w granicach błędu pomiarowego. Wszyscy ciekawi różnic mogą zajrzeć do testów, gdzie wykorzystaliśmy Windows 7 z włączonym Aero, czyli testów syntetycznych, a także Crysis: Warhead oraz Far Cry 2. Wyraźniejsze różnice zapewne można wychwycić podczas takich sytuacji jak uruchomienie wymagającej gry w okienku na pulpicie, co jednak jest sytuacją rzadką.  Jest to widoczne choćby po wynikach PC Mark Vantage, który uruchamia testy właśnie w okienkach na pulpicie.

Dodatkowo część aplikacji próbowała zamykać Aero po uruchomieniu i trudno stwierdzić, czy inne programy nie robią tego w sposób niezauważalny dla użytkownika. W skrajnych przypadkach Windows sam może zaproponować zamknięcie Aero celem uzyskania jak największej wydajności. Wniosek z tego taki, że Aero może mieć wpływ na wydajność, ale jego wyłączenie powinni rozpatrywać raczej użytkownicy starszych kart graficznych. Jeśli posiadasz w miarę nowoczesną kartę graficzną, lecz zależy ci na tym, aby gra działała o ułamek klatki na sekundę szybciej, możesz rozważyć wyłączenie Aero - nawet wtedy nie gwarantujemy jednak, że przyniesie to jakikolwiek efekt.

Z tych testów nie wynika nic ciekawego. Wszystkie systemy idą łeb w łeb, a różnice można złożyć na karb błędu pomiarowego.

Windows XP najwyraźniej podszedł mało entuzjastycznie do tego testu. Vista zagrała pozostałym na nosie i przeliczyła próbkę najszybciej.

Tutaj zasadniczych różnic nie należało się spodziewać. XP wprawdzie przegrywa w minimalnym odczycie i czasie dostępu, ale w najbardziej istotnej kwestii (średni odczyt) jest najlepszy. Najbardziej zasobożerna Vista potrzebowała o 0,1% więcej mocy procesora. Różnice w tym teście także niespecjalnie przekonują, jaki system jest najlepszy.

Microsoft twierdzi, że Windows 7 jest szybszy od Visty. Jak widać podobne zdanie ma PC Mark Vantage. To nie jest już paropunktowa różnica. PC Mark Vantage wszystkie testy przeprowadza w oknach wyświetlanych na pulpicie Windows. Jak widać w takim przypadku Aero może mieć wpływ na wydajność.

Wyniki 3DMarka06 są dezorientujące. XP zdobywa najwięcej punktów, jednak stało się tak głównie dzięki znakomitej ocenie procesora. Bez dokładnych testów zajętości rdzeni podczas działania 3DMarka06 na różnych systemach, można jedynie spekulować co jest tego przyczyną.

Dane 3DMarka Vantage nie wnoszą nic ciekawego do pojedynku między Vistą a Windows 7. Pora przejść do testów praktycznych.

Widząc te wyniki zwolennicy XP mogą tylko złośliwie zarechotać. Przewaga XP jest spora. Windows XP przegrywa wyłącznie w najniższych ustawieniach, gdzie różnica kilku klatek jest bez znaczenia. Należy jednak pamiętać, że Crysis: Warhead to pozycja nieco już leciwa. Może nowsze produkcje wydobędą coś z najnowszego systemu Microsoftu? Jedno jest pewne - jeśli chcemy grać w Crysisa, to produkcja ta będzie najlepiej działać na Windows XP.

Przewaga XP topnieje i jest mniejsza niż w przypadku Crysisa, ale system ten wciąż plasuje się na pierwszym miejscu. Vista jest wyraźnie szybsza od 7 w ustawieniach minimalnych. Przy ustawieniach wysokich znikają wszelkie różnice pomiędzy tymi systemami.

Ciekawostka: GTA IV pod Vistą i 7 mógł wykorzystać parę megabajtów pamięci graficznej więcej niż pod Windows XP. Niby taka wielkość jest bez znaczenia, ale pozwoliłaby ona na uzyskanie nieco lepszej jakości grafiki w tej grze przy karcie z 512 MB pamięci graficznej.

Wydawałoby się, że walka jest już przesądzona, gdy niespodziewanie produkcja Ubisoftu ratuje honor Windows 7. "Siódemka" dumnie na czele, za nim Vista, a XP na końcu. Far Cry 2 praktycznie nie zwraca uwagi na interfejs Aero. Czy kolejne testy potwierdzą walory najnowszego OS-u Microsoftu?

Wyniki nie pozostawiają najmniejszych wątpliwości. W każdym z testów 7 góruje nad Vistą, a Vista nad XP.

Shift powtarza za Far Cry 2 i Resident Evil 5 - tak, to nie pomyłka. Windows 7 wygrywa we wszystkich testach pozostawiając w tyle zarówno XP, jak i Vistę. Wniosek nasuwa się jeden: im nowsza i lepiej wykorzystująca zalety nowoczesnego sprzętu (wielordzeniowe procesory) produkcja, tym szybciej będzie działać na Windows 7. Od tej zasady wyłamał się jedynie Grand Theft Auto IV - jak widać od każdej reguły musi być jakieś odstępstwo.

Zanim zerkniecie na wyniki tego testu, kilka słów wyjaśnienia. Czas mierzony był od momentu ukazania się ekranu POST, aż do pojawienia się pulpitu Windows. Pomiary czasu ładowania dokonywane były na samym końcu. Oznacza to, że nie były dokonywane na "czystych" systemach (to znaczy tuż po ich instalacji), ale po wykonaniu wszystkich pozostałych testów. Każdy z systemów miał więc okazję nieco popracować i lekko się "zużyć". Tak jak w każdym innym przypadku, pomiary dokonywane były kilkakrotnie i na koniec przedstawiliśmy uzyskaną średnią.

Każdy z systemów był instalowany na tym samym dysku, na tej samej partycji (przed każdą instalacją była ona formatowana), przy ustawieniu IDE Enhanced. Ustawienia BIOS-u za każdym razem były identyczne (nie ma mowy o tym, żeby POST trwał dłużej, bo np. BIOS sprawdzał, czy w napędzie DVD nie znajduje się płyta), a wszystkie zewnętrzne dyski i przenośne pamięci na czas pomiarów były odłączane.

Wyniki tych pomiarów są naprawdę zaskakujące. O ile niewielka różnica pomiędzy XP i 7 była do przewidzenia, to zwycięstwo Visty jest zaskoczeniem. Jedyny wniosek jaki przychodzi nam do głowy jest taki, że najwyraźniej łatanie i odchudzanie Visty przez Microsoft naprawdę przynosi efekty. Jeśli jednak porównamy zajętość Visty po wszystkich aktualizacjach do 7 i XP, to będziemy mieli wrażenie, że niewiele się zmieniło

Kompatybilność 7 z poprzednimi wersjami Windows jest bardzo wysoka. Owszem, gdy w obiegu była beta i wersja RC, niektóre programy nie chciały działać poprawnie. Obecnie coraz częściej można zauważyć, że producenci oprogramowania zapewniają o zgodności swoich produktów z Windows 7. Osobiście nie spotkałem się z żadną grą, która nie chciałaby działać pod Windows 7, a jedynie z jedną, która nie działała prawidłowo (stareńki Starcraft - nieprawidłowe wyświetlanie grafiki). Oczywiście takich przypadków z pewnością jest więcej. W takim wypadku sprawę załatwiamy starym i doskonale znanym sposobem, czyli za pomocą trybu zgodności.

Microsoft dodatkowo wyposażył wersje Windows 7 Professional, Ultimate i Enterprise (wersja dla firm) w narzędzie XP Mode, czyli tryb XP. Tryb Windows XP to nic innego, jak wirtualne środowisko, które jest połączeniem programu Windows Virtual PC i systemu Windows XP. Microsoft zdecydował się na takie rozwiązanie by zapewnić zgodność dla aplikacji biurowych, napisanych pierwotnie dla Windows XP. Wirtualny XP dzieli z Windows 7 zasoby sprzętowe jak choćby dyski, ale nie dzieli z nim mechanizmów ochronnych. W razie wykorzystania tego trybu należy pamiętać, by zainstalować oprogramowanie antywirusowe również na wirtualnym XP.

W zamyśle rozwiązanie to jest przeznaczone głównie dla firm, które wykorzystywały do tej pory oprogramowanie na Windows XP, tak aby zapewnić im bezpieczne przejście na nową platformę. Do działania trybu Windows XP (oprócz odpowiedniej wersji Windows 7) niezbędny jest procesor wyposażony w technologię wirtualizacji (Intel - Vanderpool, AMD - AMD-V).

Zwykły użytkownik z trybu XP nie będzie mieć większego pożytku, chyba że akurat trafi mu się aplikacja z której często korzystał na XP, a która nie chce działać na 7. Tak jak wcześniej było wspomniane, z produkcjami rozrywkowymi, które z jakiegoś powodu nie chcą prawidłowo działać na Windows 7, powinien poradzić sobie tryb zgodności. Tryb Windows XP nie powstał po to, by radzić sobie z podobnymi przypadkami.

Wydaje się to nieco dziwne, ale pomiędzy użytkownikami różnych wersji Windows panują niemal takie same animozje, jak pomiędzy użytkownikami Windows i Linuksa. Zwolennicy Windows XP gorąco bronili swojego systemu, wskazując na to, że przesiadka na Vistę była mało sensowna. Oczekiwany wysyp gier wykorzystujących DirectX 10 nie nastąpił, a same biblioteki okazały się raczej podstawą do dalszych dokonań niż argumentem przemawiającym do wymiany systemu operacyjnego (i przy okazji sprzętu).

Dodatkowo znacznie większe wymagania sprzętowe Windows Vista zniechęcały wiele osób, które pozostawały przy starszej wersji OS. Vista była eksperymentem, który pokazał firmie Microsoft, że jej poczynania idą w nieco innym kierunku niż oczekiwania użytkowników. Nie można jednak powiedzieć, że Vista była systemem całkowicie nieudanym. Wiele z zastosowanych tam rozwiązań okazało się dobrych. Niewątpliwe na zły wizerunek Visty wpłynęły powtarzane masowo stereotypy na jej temat i to powtarzane przez osoby, które z Vistą nie miały styczności, bądź które mogły jedynie okazjonalnie zapoznać się z tym systemem. Microsoft jednak wziął sobie do serca oczekiwania użytkowników, czego dowodem jest właśnie Windows 7.

Windows 7, nazywany nieco złośliwie Vistą SP3 faktycznie mógłby być Vistą, ale Vistą taką jaka powinna być od samego początku. Jak doskonale wiemy, "siódemka" została odchudzona ze zbędnych dodatków, a także ulepszona i dopracowana. I nie chodzi tu bynajmniej o udoskonalone efekty Aero, czy inne, niemające większego znaczenia drobiazgi.

Dopiero gdy pojawiło się odpowiednie oprogramowanie, potwierdziły się słowa Microsoftu o lepszej obsłudze procesorów wielordzeniowych, którą zaimplementowano zarówno w Viście, jak i 7. Pierwsze gry, które potrafiły wykorzystać moc wielu rdzeni procesora, i tak działały szybciej na Windows XP niż na Windows Vista. Developerzy potrzebowali więc czasu, a ten czas nadszedł wraz z premierą Windows 7. Ponadto istnieje realna szansa, że producenci gier docenią wersję bibliotek DirectX 11, która (podobnie jak wersja 10), nie zostanie udostępniona dla Windows XP.

Po Windows 7 nikt nie spodziewał się rewolucji, która miała wstrząsnąć podstawami wszechświata. To miała być ewolucja, ale ewolucja, która nie wiedzie w kierunku skazanego na wymarcie brontozaura, ale w stronę produktu znacznie bardziej doskonałego. Nie próbujemy nikogo przekonać na siłę do przesiadki na Windows 7. Nasza konkluzja jest jednak taka, że jest to system nowoczesny, dopracowany i jego zalety są już w widoczny sposób wykorzystywane przez producentów oprogramowania. Decyzja o przesiadce z XP czy Visty na Windows 7 należy jednak wyłącznie do was.