D-Link DWR-921
Niespełna 10 lat temu mało kto pomyślałby, że internet mobilny może zawitać na dobre pod dachy polskich domów. Transmisja danych w technologii 2G poprzez GPRS czy EDGE z zawrotną prędkością do 384 kbps, pozwalały na przeglądanie stron internetowych na telefonach komórkowych. Jednak do komfortowego korzystania z sieci internet niezbędne są znacznie większe wartości transmisji danych. A te oferuje telefonia GSM 3G i 4G oraz usługi internetowe oferowane przez dostawców GSM.
Według danych GUS w 2012 roku ponad 73% gospodarstw domowych posiadała w domu komputery, a 67% mieszkańców Polski posiadało szerokopasmowy dostęp do internetu. Pozostaje 33%, które w dużej mierze deklarują brak potrzeby korzystania z internetu lub ograniczają je wysokie koszty instalacji i zbyt wysokie koszty dostępu. Choć w Polsce mamy coraz bardziej rozbudowana sieć szkieletową zapewniającą komunikację między węzłami, to w dalszym ciągu najważniejszym problemem jest sprawa „ostatniej mili”. Oznacza to w większości przypadków trudności, brak możliwości lub zbyt wysokie koszty podłączenia danej lokalizacji do globalnej sieci. W 2010 roku w Europejskiej Agendzie Cyfrowej zawarto zapis mówiący o tym, że do 2020 roku każdy mieszkaniec Unii Europejskiej powinien mieć możliwość korzystania z internetu z prędkością minimalną 30 Mbps.
Jednak do 2020 roku pozostało jeszcze kilka lat. Rozwiązaniem problemu braku dostępu do internetu w dalszych odległościach od punktów węzłowych (nawet na obszarach silnie zurbanizowanych) jest internet bezprzewodowy dostarczany przez operatorów GSM. W dobie smartfonów, tabletów, social media i usług streamingu multimediów, każdy z operatorów komórkowych oferuje mniej lub bardziej korzystne usługi dostępu do sieci internet. Usługa z tabletem, smartfonem, modemem lub zakup samej karty SIM z pakietem data - to najbardziej popularne propozycje dla użytkowników chcących skorzystać z mobilnego internetu.
Co jeśli chcemy na bazie mobilnego internetu zbudować domową sieć komputerową? Można kupić modem USB, do tego odpowiedni router, lub wykorzystać zintegrowany minirouter. Oba rozwiązania mają swoje plusy i minusy, m.in. kompatybilność modemów z routerem, zbyt niska wydajność minirouterów czy ograniczona liczba podłączanych urządzeń.
Dużo lepszym rozwiązaniem jest zakup urządzenia, które będzie stanowiło zintegrowany system łączności komórkowej GSM oraz routera i punktu dostępowego WiFi. Rozwiązania takie, choć droższe od typowych routerów xDSL, pozwalają na wszechstronniejsze wykorzystanie urządzenia z opcjami charakteryzującymi routery klasy SMB. Jednym z nowszych propozycji w tym segmencie jest router D-Link DWR-921. To rozwiązanie przeznaczone dla użytkowników domowych, którzy chcą oprzeć swoją sieć domową na zintegrowanym urządzeniu, oferującym obsługę sieci 4G LTE, a także WiFi oraz sieć ethernet.
Cechy sprzętowe: D-Link DWR-921
| Interfejsy urządzenia | Sieć bezprzewodowa 2,4 GHz 802.11bgn do 150 Mbps, sieć GSM: UMTS/HSDPA/HSUPA - 900/2100 MHz, LTE - 800/900/1800/2600 MHz (downlink do 100 Mbps, uplink do 50 Mbps) 5 portów ethernet LAN/WAN 10/100 Mbps Przycisk WPS, wyłączanie routera Przycisk resetowania |
| Zarządzanie | Interfejs WWW |
| Kontrolki | diody zasilania, połączenia internetowego, WiFi, SMS, 3G/4G, ethernet, WAN |
| Standardy | 802.11bgn (2,4 GHz), 802.3u, 802.3 |
| Tryby pracy | tryb routera, łącze backupowe |
| Antena | 2 anteny zewnętrzne SMA - dla łącza komórkowego, jednak wewnątrzna dla WiFi |
| Bezpieczeństwo sieci WiFi | WEP (64/128 bit), WPA/WPA2, WPS (PIN/PBC) |
| Zapora sieciowa | Translacja adresów sieciowych Filtrowanie pakietów Ochrona DoS, SPI, NAT filtrowanie adresów, filtrowanie ruchu przychodzącego i wychodzącego, harmonogramy blokad Filtrowanie adresów MAC |
| Dodatkowe funkcje | UPnP, SNMP Przepuszczanie pakietów VPN Kontrola przepustowości QoS |
| Wymiary | 190 x 111,5 x 23,5 mm |
| Waga | 500 g |
| Temperatura pracy | 0 - 40 st. C |
Budowa i funkcje WAN
Pod względem wzorniczym DWR-921 znacznie odbiega od prezentowanych ostatnio „termosowatych” modeli 802.11ac. Mamy do czynienia z typową konstrukcją z dwoma antenami zewnętrznymi. Kolorystyka urządzenia pozostała stonowana - czarny błyszczący wierzch i spód, oraz kontrastujące białe boki z delikatnymi wyżłobieniami. Głównym elementem jest przedni panel z dość licznym zestawem diod kontrolnych. Wynika to z faktu wyposażenia routera w modem 3G/4G z obsługą LTE, dlatego też producent postanowił nieco rozszerzyć elementy informacyjne na panelu. Wielokolorowa dioda z symbolem anteny informuje o zasięgu sieci GSM (czerwony, pomarańczowy, zielony), kolejne miejsce zajmuje otwór z przyciskiem Reset, dioda statusu łącza WAN, dwie ikony z symbolami 3G oraz 4G informujące nas o rodzaju zasięgu (3G lub 4G/LTE), ikona SMS - migająca oznacza nieodebraną wiadomość tekstową i na samym końcu dioda sieci WLAN oraz sprzętowy przełącznik WPS. Nad diodami znalazły się dodatkowe diody kontrolne informujące o aktywności urządzeń podłączonych do routera przewodowo.
Tył urządzenia prezentuje się równie interesująco - dwie anteny ze złączami SMA. Dzięki konektorom bez trudu możemy wymienić anteny na dowolne kompatybilne - np. zewnętrzne polepszając tym samym zasięg sieci GSM. Za łączność ethernet w sieci LAN odpowiada zintegrowany przełącznik 4-portowy 10/100 Mbps. Dodatkowo producent zintegrował łącze WAN 10/100 Mbps. W przypadku łączności 3G/4G jako połączenia WAN port ethernet WAN możemy przekształcić w dodatkowy port LAN aktywując w menu konfiguracyjnym opcję Bridge Ethernet Ports.
Siłą modelu DW-921 jest zintegrowany modem Qualcomm MDM9200, a także wejście na karty SIM/USIM. Dzięki takiemu rozwiązaniu DWR-921 jest dużo bardziej uniwersalnym rozwiązaniem, niż zakup typowego routera xDSL z portem USB i obsługą modemów 3G/4G oraz dokupienie kompatybilnego modemu USB.
Uruchomienie routera to klasyczna procedura jaką znamy z tego typu rozwiązań. D-Link zrezygnował z kreatorów na rzecz standardowego ustawienia routera poprzez przeglądarkę WWW. Po włożeniu karty SIM do slotu, możemy podłączyć kabel sieciowy do portu LAN oraz komputera. Udogodnieniem jest także możliwość podłączenia do sieci WiFi (niezabezpieczona sieć SSID: dlink_DWR-921), która będzie dostępna po uruchomieniu routera lub skorzystanie z mechanizmu WPS. Serwer domyślnie podsiada uruchomiony serwer DHCP w klasie adresowej 192.168.0.0/24, dzięki temu nie musimy konfigurować komputera klienckiego by połączyć się z routerem. Wystarczy teraz zalogować się do panelu WWW (adres 192.168.0.1, użytkownik: admin, hasło puste).
W pierwszej kolejności należy skonfigurować połączenie internetowe. I tu D-Link zaskakuje i to bardzo. Otóż oprócz możliwości konfiguracji połączenia przy pomocy 3G/4G router został wyposażony w całkiem spory pakiet innych możliwości połączeń: statyczny i dynamiczny adres IP (połączenie po przez port ethernet), zestawienie tunelu VPN PPTP oraz L2TP a także połączenie PPPoE wykorzystywane w przypadku łączności ADSL/DSL.
W przypadku wyboru połączenia 3G/4G niezbędne będzie dokonfigurowanie parametrów połączenia i utworzenie profilu: użytkownik, hasło, APN, numer a także możliwość wpisania kodu PIN.
Możemy skorzystać z manualnego trybu konfiguracji i ustawić wszystkie parametry ręcznie. Dodatkowym atutem w przypadku wykorzystania łącza 3G/4G jest możliwość wybrania zdefiniowanych wstępnie ustawień dla zagranicznych i krajowych operatorów GSM. W przypadku Polski mamy do dyspozycji konfigurację dla: Cyfrowego Polsatu, Orange, Play, Plus oraz T-Mobile. Jeśli któregoś z operatorów nie ma na liście, możemy samodzielnie ustawić jego profil. Dla każdego typu połączenia w zależności od operatora możemy ustawić tryb połączenia 3G, 4G lub auto.
Mamy dobrą informację dla użytkowników Aero2. Modem routera obsługuje m.in. częstotliwość 900 MHz i 2600 MHz i bez problemu radzi sobie z zalogowaniem do sieci i łącznością z Aero2. Choć podobnie jak w przypadku modemów USB 3G nieco dłużej trwa logowanie do samej sieci GSM. Sama łączność Aero2 nie budzi zastrzeżeń. Jak na razie nie ma problemu z rozłączaniem sesji po godzinie i jej ponownym automatycznym łączeniem (pozostaje poczekać na obiecane przez Aero2 wprowadzenie dodatkowych mechanizmów uwierzytelniania podczas połączenia). Ważne by w konfiguracji połączenie aktywować opcję: Reconnect Mode na Auto, dzięki temu rozłączona godzinna sesja jest wznawiana w ciągu 3-4 sekund.
Z pozostałych ciekawych opcji konfiguracyjnych dla komórkowego łącza WAN warto wymienić Maximum Idle Time - pozwala na ustawienie czasu bezczynności, po jakim router rozłączy połączenie komórkowe. Jest to opcja przydatna w przypadku, gdy w sieci LAN nie są wykorzystywane żadne urządzenia, a sam router nie musi utrzymywać połączenia z internetem. D-Link pozwala także na ustawienie własnych adresów serwerów DNS - domyślnie używane są adresy pobierane od operatora GSM. Pomimo stacjonarnego charakteru routera producent zdecydował się na zaimplementowanie funkcji roamingu. Umożliwia ona zestawienie połączenia transmisji danych jeśli nasza karta SIM loguje się do obcego operatora, np. za granicą. Udogodnieniem w tym przypadku może być zakładka Network Scan, w której możemy samodzielnie wybrać dowolnego operatora, zarówno podczas logowania do sieci krajowych jak i w roamingu.
DWR-921 został także wyposażony w funkcję sprawdzania połączenia GSM poprzez wysyłanie zapytań do serwerów DNS. W przypadku braku odpowiedzi router rozłączy połączenie i nawiąże je ponownie. Na koniec omawiana funkcji WAN dla połączeń 3G/4G, możemy wyłączyć mechanizm translacji adresów NAT. By ułatwić komunikację z użytkownikiem router oferuje także obsługę wiadomości SMS. Obecność nowej wiadomości sygnalizowana jest migającą diodą kontrolną na frontowym panelu routera. Z kolei treść mona sprawdzić w zakładce Message Service.
Wbudowany modem 3G/4G można wykorzystać jeszcze w nieco inny sposób. Jeśli posiadamy inny typ połączenia internetowego np. przez modem kablowy czy też operatora TV, to wykorzystując łącze komórkowe możemy przy jego pomocy zabezpieczyć łącze główne tworząc łącze backupowe.
By taka konfiguracja działała prawidłowo musimy w pierwszej kolejności prawidłowo skonfigurować łącze 3G/4G, a następnie ustawić właściwy typ łącza WAN. System monitoruje łącze główne poprzez wysyłanie zapytania ping do ustalonego serwera. Jeśli nie otrzyma odpowiedzi w ciągu chwili przełącza się na łącze zapasowe. Proces przełączania (detekcji awarii oraz zestawienia połączenia GSM) trwa nie więcej niż 40 sekund. W przypadku usunięcia usterki na łączu głównym system natychmiast (czas około 4-5 sekund) przełącza je z powrotem na łącze główne deaktywując łącze zapasowe. Mechanizm działa bardzo dobrze i nie ma problemów z rozłączaniem połączenia GSM.
Funkcje sieci LAN i WiFi
Rzucającą się w oczy cechą są dwie dość duże anteny zewnętrzne. Nie są to jednak elementy odpowiedzialne za dystrybucję sygnału sieci WiFi, a za komunikację ze stacjami bazowymi BTS operatora GSM. Obsługa sieci bezprzewodowej została ograniczona jedynie do modułu 2,4 GHz, pracującego z maksymalną szybkością do 150 Mbps (chipset Ralink RT5350F 1T1R, CPU 320 MHz, 32 MB RAM), który posiada zintegrowany switch 5 portowy 10/100 Mbps (1 port WAN, 4 porty LAN). Antena układu sieci WiFi to niewielki element wenętrzny umiejscowiony na spodniej części górnego panelu. Nie są to może powalające na kolana parametry, jednak dopiero przy okazji testów przekonamy się, na jaką wydajność możemy liczyć w przypadku wykorzystania elementów przewodowych i bezprzewodowych w sieci lokalnej.
Funkcje sieci LAN routera to typowe elementy znane z innych urządzeń tego typu D-Linka. W sekcji Setup - Network Settings możemy ustawić lub zmienić klasę adresową sieci LAN, włączyć serwer DHCP i określić zakres adresacji, a także ustawić serwery DNS i WINS. W zakładce Advanced - Advanced Network możemy określić czy router będzie odpowiadał na zapytania ping przychodzące z internetu, a także aktywować mechanizm UPnP. Funkcja ta pozwala dla przykładu na nieco prostsze niż w przypadku Port Forwarding ustawieniu przekierowania portów (aplikacja sama może skonfigurować przekierowanie). Z kolei podłączone do sieci LAN urządzenia mogą przekazywać informacje o swojej dostępności oraz oferowanych usługach.
Przed uruchomieniem routera w sieci LAN, warto wykonać jeszcze jedną czynność związaną z bezpieczeństwem sieci bezprzewodowej. Jak już wcześniej wspomnieliśmy router domyślnie posiada niezabezpieczoną sieć WiFi. Dlatego też w sekcji Wireless Settings możemy ustawić wszystkie parametry sieci, łącznie z metodą zabezpieczenia. Ustawienia wykonujemy przy pomocy kreatora, który dodatkowo doradzi jaki typ szyfrowania wybrać, a także jakie hasło ustawić
Zamiast kreatora można także użyć manualnych ustawień, definiując nieco więcej parametrów sieci WiFi. Tu włączamy lub wyłączamy sieć bezprzewodową - niestety zabrakło możliwości definiowania harmonogramów pozwalających na czasową aktywację/deaktywację WiFi. Router posiada również funkcję ukrycia rozgłaszania sieci WiFi - Visibility Status. W zależności od domowej infrastruktury sieciowej możemy skonfigurować typ sieci WiFi i obsługę urządzeń w pracujących w standardzie 802.11b g lub n. Ciekawą opcją jest Auto Channel Scan - pozwala on w zatłoczonych środowiskach sieciowych na automatyczny, optymalny dobór kanału w zależności od obecności w okolicy sieci bezprzewodowych. Bardziej szczegółowe opcje związane z funkcjonowaniem sieci bezprzewodowych możemy ustawić w zakładce - Advanced - Advanced Wireless. Konfigurujemy tu beacon interval, próg RTS, próg fragmentcji, aktywację prioryteowania ruchu WMM (WiFi Multimedia), a także aktywujemy możliwość pracy z szerszymi kanałami transmisji (40 MHz).
Obecność sprzętowego przycisku WPS na obudowie routera pozwala na wykorzystanie mechanizmu Wi-Fi Protected Setup. Jest to mechanizm umożliwiający bezkonfiguracyjyne połączenie urządzenia do sieci WiFi. Wykorzystując WPS użytkownik nie musi znać ani hasła ani rodzaju zabezpieczeń. Wystarczy przycisnąć przyciski WPS, lub podać kod PIN podczas łączenia. W każdej chwili możemy również wyłączyć cały mechanizm WPS lub tylko częściowo go ograniczyć dekatywując metodę PIN.
W zakładce Advanced zlokalizowano również wszelkie ustawienia dotyczące bezpieczeństwa sieci, oraz zdalnego dostępu do zasobów. Podobnie jak w prezentowanych niedawno routerach klasy 802.11ac, np. DIR-868L - router DWR-921 może pochwalić się całkiem pokaźnym wachlarzem możliwości związanych m.in. z przekierowaniem portów. Do dyspozycji mamy typowe przekierowanie portów ukryte pod zakładką Virtual Server. Pozwala ono na zdalny dostęp do określonego hosta w sieci LAN przy użyciu określonego pojedynczego portu. Dostęp i przekierowanie można dodatkowo oprzeć o harmonogramy.
Z kolei jeśli w sieci lokalnej posiadamy kilka komputerów, do których chcemy mieć zdalny dostęp dla tych samych usług (lub aplikacje hostów wymagają zdalnego dostępu do zakresu portów i ich czasowego otworzenia) możemy wykorzystać zakładkę Application Rules. Pozwala ona na utworzenie reguł port triggering i zdefiniowanie zasad otwierania portów w zależności od żądań aplikacji. Niektóre z aplikacji takie jak np. gry online, telefonia IP bardzo często wymagają otworzenia zakresu portów, stąd też lepiej zdefiniować reguły port trigger, niż stosować statyczne przekierowania na określony host w sieci LAN.
Choć DWR-921 obsługuje technologię LTE, a co za tym idzie prędkości połączenia internetowego osiągające wartości kilkudziesięciu megabitów na sekundę, to ważnym elementem w przypadku każdej sieci LAN jest odpowiednie priorytetowanie ruchu sieciowego. Jest ono zazwyczaj oparte o mechanizmy QoS pozwalające na nadawanie priorytetów zarówno dla aplikacji jak i portów i adresów źródłowych i docelowych. Mechanizm QoS obecny jest również w D-Linku. W sekcji QoS Engine możemy definiować adresy i porty lokalne, a także adres i porty zdalne i nadawać im priorytet w 3 wartościach: niski, średni oraz wysoki. Podobnie jak przekierowanie portów tak i QoS można oprzeć o harmonogramy czasowe.
D-Link w swoich produktach dość mocno akcentuje sprawy związane z bezpieczeństwem sieci i dostępu do internetu. Oprócz funkcji filtrowania adresów MAC, w routerze zostały zaimplementowane mechanizmy pozwalające na kontrolowanie i ograniczanie dostępu do treści. Zostały one zgromadzone w 3 zakładkach: Outbound filter, Inbound filter oraz URL filter. Ten ostatni element umożliwia blokowanie dostępu do określonych stron internetowych. Niestety minusem jest możliwość zdefiniowania maksymalnie 5 adresów i słów występujących w adresie URL.
Niedostatki filtrowania adresów URL można uzupełnić poprzez wykorzystanie mechanizmu filtrowania ruchu wychodzącego. Ustawiamy w nim adresy i porty źródłowe (np. komputer dziecka) oraz adresy docelowe w sieci internet. Jeśli dodamy do tego harmonogramy to możemy uzyskać całkiem sprawny mechanizm blokowania nieodpowiednich treści, czy też ograniczenie dostępu do internetu bez konieczności stosowania dodatkowych systemów blokowania. Na podobnej zasadzie możemy zdefiniować reguły ruchu przychodzącego do naszej sieci LAN. Filtr wychodzący jak i przychodzący może posiadać dodatkowo po 8 reguł.
Narzędzia administracyjne
Funkcje zarządzania routerem również przedstawiają się dość typowo. W zakładce Tools znajdziemy opcje związane ze zmianą hasła administratora, a także możłiwosć włączenia zdalnej administracji routerem. Niestety nie ma możliwości by zarządzać rotuerem zdalnie z poziomu dowolnej podsieci - pozostaje określenie jednego hosta po stronie WAN.
Producent nie zapomniał także o konfiguracji adresu mail i wysyłki logów i alertów na pocztę. Jeśli w sieci LAN posiadamy serwer Syslog, to logi możemy przekierować właśnie do niego. Dodatkowym udogodnieniem jest także obsługa protokołu SNMP pozwalając na zdalne monitorowanie urządzenia.
Router został wyposażony w obsługę DDNS, pozwalając na dostęp do routera i sieci LAN z zewnątrz przy użyciu nazwy domenowej. Do dyspozycji mamy dyndns.org, no-ip.com, TZO.com oraz dhs.com. Jest to niezwykłe ułatwienie dla użytkowników, którzy chcą mieć dostęp do sieci, a jednocześnie dysponują zmiennym publicznym adresem IP. Z kolei prawidłową komunikację routera z siecią internet, możemy sprawdzić w zakładce System Check wykonując ping do hosta zewnętrznego.
Jeśli chcemy szybko ocenić stan pracy routera, możemy udać się do zakładki Status - Deivce Info, a także do zakładki Logs. Tu także dostępne są statystyki połączeń WiFi i ethernet. Zabrakło możliwości kontrolowania ilości danych przesłanych w ramach komunikacji poprzez modem 3G/4G. Szkoda, że producent nie dodał tego jakże pomocnego drobiazgu do systemu logów.
Testy wydajnościowe
Procedurę testową wydajności routera - przełącznika sieciowego, modułu WiFi i pokrycia sygnałem sieci bezprzewodowej wykonaliśmy w pomieszczeniu o powierzchni około 63 m2 (7x9 m). Plan pomieszczeń oraz umieszczenie routera przedstawia poniższy schemat. Punkty pomiarowe 1-7 (oznaczone piktogramami) zlokalizowane są na tym samym poziomie co router. Punkt 8 znajduje się na półpiętrze (schodach). Z kolei w punktach 9 i 10 dokonano pomiaru piętro niżej (9) oraz piętro wyżej (10) - bezpośrednio nad i pod routerem. Budynek, w którym dokonany został pomiar jest wykonany z płyt żelbetowych (ściany nośne oraz stopy), ściany działowe wykonane z bloczków gipsowych i pustaków ceramicznych.
Do testów wykorzystaliśmy następujące urządzenia:
Notebook Acer Espire E1-572 (praca jako klient sieci przewodowej i bezprzewodowej):
- System operacyjny: Windows 8 64-bit
- Procesor Intel Core i5-4200U 1,6 GHz z Turbo Boost do 2,6 GHz
- Pamięć RAM: 8 GB
- Dysk twardy: 750 GB
- Sieć LAN - 100 Mbps (full duplex)
- Sieć WiFi - Asus USB-N66
HP ProLiant MicroServer N36L (praca jako serwer)
- System operacyjny: Windows Server 2008 R2 64-bit
- Procesor AMD Athlon II NEO N36L
- Pamięć RAM: 8 GB
- Dysk twardy: RAID 0 (2 x 2 TB Seagate)
- Sieć LAN - 100 Mbps (full duplex)
Router D-Link DWR-921
- połączenia ethernet - fast ethernet 100 Mbps (full duplex)
- połączenia WiFi - sieć bez zabezpieczeń i z zabezpieczeniami (WPA2-PSK AES), dobrany kanał, długość kanału - Auto
Przeprowadziliśmy następujące testy:
Test 1
W punktach 1-10 badaliśmy poziom sygnału (dBm), testy przeprowadziliśmy z wykorzystaniem karty sieciowej Asus USB-N66.
Test poziomu sygnału w lokalizacjach - karta Asus USB-N66 - Poziom sygnału 2,4 GHz (802.11n) [dBm]
Test 2
W punktach 1-10 badaliśmy prędkość pobierania (Mbps) i wysyłania (Mbps) plików do serwera HP podłączonego do portu ethernet. Pomiaru dokonywaliśmy dla następujących ustawień i konfiguracji sprzętowej:
- karta Asus USB-N66, sieć 2,4 GHz (802.11n), szyfrowanie WPA2-AES
- karta Asus USB-N66, sieć 2,4 GHz (802.11n), bez zabezpieczeń
Open 2,4 GHz (802.11n) - karta Asus USB-N66 [Mb/s]
Test 3
By sprawdzić wydajność przełącznika sieciowego wykonaliśmy testy kopiowania danych pomiędzy dwoma komputerami w sieci LAN, a także test wydajności połączenia WAN. Symulowaliśmy również ruch sieciowy, w którym badaliśmy maksymalną liczbę sesji jaką router potrafi nawiązać:
- Maksymalna liczba sesji - LAN LAN - 1591
- Maksymalna liczba sesji - LAN-WAN - 1513
Test sieci LAN-WAN - [Mbps]
Dodatkowe testy modemu 3G/4G przeprowadziliśmy w sieci Plus z wykorzystaniem technologii LTE a także w sieci 3G. Testy przeprowadzone były w 3 punktach:
- 400 metrów od nadajnika BTW, optyczna widoczność BTS,
- 2 km od nadajnika BTS, brak optycznej widoczności BTS,
- 6 km od nadajnika BTS, brak optycznej widoczności BTS.
Testy przeprowadziliśmy przy użyciu usługi speedtest.net badając prędkość pobierania, wysyłania oraz odpowiedź na ping. Oczywiście powyższe testy mają charakter informacyjny, gdyż w zależności obciążenia danego nadajnika BTS prędkość (zarówno dla sieci LTE jak i 3G) może być różna. Niemniej wartości, które osiągnęliśmy w badanych lokalizacjach możemy uznać za bardzo dobre. Szczególnie nieźle wypada prędkość sieci 4G w znacznej odległości od nadajnika. W bliższych odległościach sieć LTE uzyskuje wyniki ponad 40 Mbps przy połączenie komputera z routerem poprzez WiFi oraz ponad 50 Mbps przy połączeniu kablem sieciowym. Takie wartości pobierania pozwala na ściąganie plików z prędkością ponad 6 MB/s. Widać także różnicę w prędkościach sieci 3G oraz LTE. W przypadki sieci 3G maksymalne wartości jakie osiągnęliśmy, nie przekraczały 15 Mbps w kierunku pobieranie i 3 Mbps wysyłanie.
LTE
400 metrów od nadajnika, połączenie routera z komputerem poprzez WiFi
400 metrów od nadajnika, połączenie routera z komputerem poprzez ethernet
2 km od nadajnika
5 km od nadajnika
Sieć 3G
400 metrów od nadajnika
2 km od nadajnika
5 km od nadajnika
Mając na uwadze zastosowane przez D-Linka podzespoły sieci LAN oraz WiFi można śmiało stwierdzić, że rozwiązanie bardzo dobrze radzi sobie z transmisją danych w sieci lokalnej. Zastosowany moduł sieci WiFi pracujący z prędkością do 150 Mbps może nie oferuje oszałamiających transferów jednak w swojej klasie, nie odbiega osiągami od podobnych rozwiązań. Dużo lepiej jest w sieci ethernet - transfery ponad 90 Mbps zarówno wewnątrz LAN-u jak i przy wykorzystaniu łącza WAN.
Na pochwałę zasługuje także doskonałe działanie modemu 3G/4G. Router bez problemu łączył się z siecią nawet w przypadku, gdy jej sygnał był dość słaby lub urządzenie znajdowało się w pomieszczeniu gdzie sygnał był tłumiony przez otoczenie. D-Link świetnie rozwiązał mechanizm łącza backupowego. To co kulało w routerach nawet klasy SMB, to w tym niewielkim produkcie D-Linka po prostu działa jak należy. Router prawidłowo reaguje na awarię (zarówno brak odpowiedzi na ping jak i fizyczne wyjęcie kabla z gniazda) i nawiązuje połączenie z siecią 3G/4G. W podobny sposób rozłącza połączenie komórkowe, gdy router odzyska komunikację z określonym hostem.
Podsumowanie
Wymienienie jednym tchem zalet DWR-921 mogłoby nas doprowadzić do uduszenia. Ostudźmy jednak emocje i odkryjmy jeden „drobny” minus tego rozwiązania - cena. Niestety za to kompleksowe rozwiązanie szerokopasmowego dostępu do internetu przyjdzie nam zapłacić około 700 złotych. Kwota jest do zaakceptowania jeśli wymagamy od urządzenia kompleksowego rozwiązania infrastruktury dostępowej do internetu. Jednak jeśli weźmiemy pod uwagę podzespoły sieci LAN - przełącznik fast-ethernet oraz podstawowe radio pracujące w częstotliwości 802.11n i oferujące 150 Mbps, to przed zakupem mamy ciężki orzech do zgryzienia.
Pomijając jednak cenę - wybierając DWR-921 przede wszystkim możemy liczyć na wysoką stabilność - i nieważne czy urządzenie pracuje z siecią 3G czy LTE. To także świetna jakość wykonania, intuicyjny interfejs, wbudowany modem LTE, obsługa zarówno połączeń 3G jak i 4G i doskonale działające łącza zapasowe. To tylko niektóre atuty D-Linka DWR-921, które powinien docenić każdy komu zależy na urządzeniu, które po ustawieniu wszystkich parametrów pozwoli o sobie zapomnieć, bo będzie po prostu działać.