Intel Core i7 3960X - test Sandy Bridge-E

Pod koniec 2008 roku firma Intel zaprezentowała platformę hign-end opartą na podstawce LGA 1366. W jej skład wchodziły procesory Nehalem oraz płyty z chipsetem X58. Pomimo upływu czasu jej możliwości wciąż są znakomite, dzięki wprowadzeniu do tego segmentu potężnego 6-rdzeniowego procesora Gulftown, wykonanego w procesie produkcyjnym 32-nm.

Różnice dzielące platformy high-end (1366) oraz mainstream (1156) zostały w sporej części zniwelowane po premierze najnowszej platformy średniego segmentu, czyli Sandy Bridge (podstawka 1155). Nowe procesory Intela dla Kowalskiego okazały się tak wydajne, że wiele osób kwestionowało sens inwestowania w rozwiązania oparte na podstawce 1366 - z wyjątkiem zastosowań profesjonalnych, gdzie niezwykle wydajne i drogie 12-wątkowe procesory Gulftown potrafiły rozwinąć skrzydła.

Intel zadecydował, że nadeszła najwyższa pora na odświeżenie segmentu dla najbardziej wymagających i zaprezentował następcę platformy 1366, czyli 2011. Wstępne wyniki oraz najważniejsze informacje na temat nowej platformy umieściliśmy w artykule Premiera Sandy Bridge-E - Pierwsze wrażenia. Jeśli szukasz najważniejszych informacji zawartych w jednej pigułce, zapraszamy do przeczytania tego tekstu. Z kolei w tej recenzji znajdziesz bardziej szczegółowe informacje na temat flagowego okrętu najnowszej platformy - procesora Intel Core i7 3960X.

Nowa platforma na rynku oznacza wprowadzenie:

• procesorów Sandy Bridge-E przeznaczonych dla najbardziej wymagających użytkowników
• nowej podstawki LGA 2011
• nowych płyt głównych opartych na układzie Intel X79

Jak na razie Intel podał dane trzech procesorów wchodzących w skład nowej platformy. Są to dwie jednostki sześciordzeniowe (12 wątków) oraz jedna czterordzeniowa (8 wątków), których porównanie możecie zobaczyć w tabelce poniżej.

* ilość kanałów pamięci RAM

Do naszej redakcji trafił najmocniejszy przedstawiciel rodziny Sandy Bridge-E, czyli sześciordzeniowy procesor Core i7 3960X wraz z dedykowanym chłodzeniem wodnym oraz płytą główną Intel DX79SI.

Procesory Sandy Bridge-E, podobnie jak Sandy Bridge oraz Gulftown, wykonane są w 32-nanometrowym procesie produkcyjnym. Najbardziej rzucającą się w oczy innowacją jest wprowadzenie czterokanałowego kontrolera pamięci RAM (nominalna obsługa pamięci DDR3 1600 MHz). W platformie 1366 mieliśmy do czynienia z kontrolerem trójkanałowym, natomiast w 1155 - z dwukanałowym. Dodatkowo otrzymujemy kontroler PCI Express wyposażony w 40 linii PCI-E, co pozwala między innymi na tworzenie najbardziej wydajnych konfiguracji multi-GPU.

Zanim przejdziemy do bardziej szczegółowego opisu przypominamy, że są to procesory przeznaczone dla profesjonalistów i entuzjastów - osób poszukujących najwyższej wydajności bez oglądania się za cenę. Sandy Bridge-E sprawdzą się znakomicie w zastosowaniach profesjonalnych. Platforma dla użytkowników domowych, czyli 1155, cechuje się znacznie niższą ceną. Czy będzie też znacznie odbiegać pod względem wydajności? Sprawdzimy to.

Zaczynamy od nieśmiertelnej Sandry, która chociaż przysporzyła nam swego czasu wielu siwych włosów, to jednak pozostaje najpopularniejszym benchmarkiem syntetycznym do sprawdzania wydajności procesorów. Sandra 2011: Działania arytmetyczne (operacje stałoprzecinkowe)GIPS - wydajność wyrażana w ilości instrukcji wykonywanych w ciągu sekundy OC Core i7 3960X 4,8GHz (6C/12T) 280 Core i7 3960X 3,3-3,9GHz (6C/12T) 211 Core i7 990X 3,46-3,73 GHz (6C/12T) 153 Core i7 2600 3,4-3,8GHz (4C/8T) 136 AMD FX-8150 3,6-4,2GHz (4M/8T) 107 Core i5 2500 3,3-3,7GHz (4C/4T) 104 Core i7 960 3,2-3,4GHz (4C/8T) 95   Phenom II X6 1100T 3,3-3,7GHz (6C/6T) 75  Sandra 2011: Działania arytmetyczne (operacje zmiennoprzecinkowe)GFLOPS - wydajność wyrażana w ilości operacji wykonywanych w ciągu sekundy OC Core i7 3960X 4,8GHz (6C/12T) 174 Core i7 3960X 3,3-3,9GHz (6C/12T) 131 Core i7 990X 3,46-3,73 GHz (6C/12T) 115 Core i7 2600 3,4-3,8GHz (4C/8T) 84 Core i7 960 3,2-3,4GHz (4C/8T) 71 AMD FX-8150 3,6-4,2GHz (4M/8T) 66   Phenom II X6 1100T 3,3-3,7GHz (6C/6T) 59 Core i5 2500 3,3-3,7GHz (4C/4T) 48 Wyposażony w nowoczesną architekturę, sześć sprzętowych rdzeni, dwanaście wątków i potworną ilość pamięci L3 Sandy Bridge-E będzie masakrował każdy procesor, zwłaszcza w testach gdzie liczy się wykorzystanie instrukcji multimedialnych i wielowątkowośći. Sandra 2011: Procesor - multimedia (liczby całkowite)MPix/s (megapiksele na sekundę) OC Core i7 3960X 4,8GHz (6C/12T) 432 Core i7 3960X 3,3-3,9GHz (6C/12T) 324 AMD FX-8150 3,6-4,2GHz (4M/8T) 284 Core i7 990X 3,46-3,73 GHz (6C/12T) 282 Core i7 2600 3,4-3,8GHz (4C/8T) 212 Core i7 960 3,2-3,4GHz (4C/8T) 180 Core i5 2500 3,3-3,7GHz (4C/4T) 166   Phenom II X6 1100T 3,3-3,7GHz (6C/6T) 85  Sandra 2011: Procesor - multimedia (liczby zmiennoprzecinkowe)MPix/s (megapiksele na sekundę) OC Core i7 3960X 4,8GHz (6C/12T) 591 Core i7 3960X 3,3-3,9GHz (6C/12T) 431 Core i7 2600 3,4-3,8GHz (4C/8T) 288 Core i7 990X 3,46-3,73 GHz (6C/12T) 211 Core i5 2500 3,3-3,7GHz (4C/4T) 206 AMD FX-8150 3,6-4,2GHz (4M/8T) 158   Phenom II X6 1100T 3,3-3,7GHz (6C/6T) 141 Core i7 960 3,2-3,4GHz (4C/8T) 132 Warto zauważyć, że w teście multimedialnym przy zastosowaniu liczb całkowitych, "stary", ale wciąż potężny Gulftown zrównuje się z topowym Bulldozerem. Przy wykorzystaniu liczb zmiennoprzecinkowych przewaga 990X nad FX 8150 wynosi już około 25%. Gdyby tylko programiści chętniej sięgali po nowe instrukcje procesora, dość chłodno przyjęty Bulldozer mógłby jeszcze pokazać pazurki. Przypomnijmy, że procesory Sandy Bridge-E nie są wyposażone w instrukcje XOP i FMA4. Zestaw instrukcji procesora Core i7 3960X Sandra 2011: Przepustowość pamięci RAM[GB/s] (gigabajty na sekundę) Core i7 3960X quad-channel 29,9 Core i7 960 triple-channel 18,7 Core i7 990X triple-channel 18,4 Core i7 2600 dual-channel 17,7 Core i5 2500 dual-channel 17,7 AMD FX-8150 dual-channel 16,2 AMD Phenom II X6 1100T dual-channel 12,8 Wszystkie platformy biorące udział w teście miały RAM taktowany zegarem 1333 MHz. Intel twierdzi, że przepustowość pamięci powinna wynosić około 38 GB/s, a więc nawet uzyskany przez nas wynik wygląda na zaniżony. Sytuacja powinna wyjaśnić się, gdy przetestujemy procesor z innymi płytami głównymi. Już wkrótce oczekujcie przeglądu płyt dla podstawki 2011. Słaby wynik platformy 1366 (trójkanałowy kontroler pamięci) jest spowodowany tym, że wspiera ona nominalnie jedynie pamięci 1066 MHz (2011 już 1600 MHz).Jak ta przepustowość przekłada się na popularne aplikacje? W bardzo niewielkim stopniu. W większości przypadków różnice w działaniu są minimalne, a wręcz żadne. Osiem slotów przyda się do zainstalowania duzej ilości pamięci RAM, a większa przepustowość prawdopodobnie jedynie wtedy, gdy w pamięci będą dokonywane operacje na naprawdę potężnęj ilość danych, czyli w systemach profesjonalnych.

Czy warto wymieniać bardzo wydajnego Gulftowna na jeszcze wydajniejszego Sandy Bridge-E? Pamiętajmy, że wiąże się to z wymianą całej platformy, a więc koszty są wysokie. Oba procesory wykonane są w 32-nanometrowym procesie produkcyjnym, oba mają po sześć sprzętowych rdzeni i dwanaście wątków. Czy różnica w wydajności usprawiedliwia poniesienie kosztów zakupu platformy 2011? POV-Ray v3.7 RC3 (x64)[PPS] Piksele na sekundę Core i7 3960X 3,3-3,9GHz (6C/12T) 1997 Core i7 990X 3,46-3,73 GHz (6C/12T) 1571    LuxMark x64: OpenCL CPU[SPS] próbki na sekundę Core i7 3960X 3,3-3,9GHz (6C/12T) 5715 Core i7 990X 3,46-3,73 GHz (6C/12T) 4825  Cinebench 11.5 x64: Test OpenGL[średnie kl./s] Core i7 3960X 3,3-3,0GHz (6C/12T) 84,9 Core i7 990X 3,46-3,73 GHz (6C/12T) 65,2  W  programie POV-Ray Sandy Bridge-E potrafi być widocznie szybszy. Przy obliczeniach OpenCL jego przewaga maleje, ale przy generowaniu grafiki za pomocą OpenGL radzi sobie świetnie. Każdy posiadacz stacji roboczej wyposażonej w Gulftowna musi zadać sobie pytanie, czy inwestycja w Sandy Bridge-E przyniesie mu opłacalne korzyści. Należy powiedzieć, że w zastosowaniach profesjonalnych Gulftown wciąż radzi sobie świetnie.

W pomiarach poboru energii i temperatur wykorzystaliśmy płytę główną Intel DX 79SI oraz chłodzenie wodne Intel RTS2011LC. Należy wyjaśnić, że procesor sprzedawany jest bez zestawu chłodzącego. Do nas należy wybór, czy dokupimy do niego standardowy radiator, czy też dedykowane chłodzenie wodne.  Intel RTS2011LCDo testów wykorzystaliśmy program OCCT. Sprawdzaliśmy kolejno pobór energii i temperatury w stanie spoczynku podczas maksymalnego obciążenia procesora, podczas maksymalnego obciążenia karty graficznej, oraz finalnie - CPU i GPU równocześnie.Pobór energii platformy[W] standardowe taktowanie i po OC Spoczynek 82 101 Max. CPU 220 340 Max. GPU 281 284 Max. CPU + GPU 442 543   standardowe taktowanie OC 4,8 GHz Maszynka ma swoją moc... Jeśli podbijemy jej napięcie i zwiększymy ostro taktowanie, apetyt na energię również zwiększy się znacząco.Pobór energii platformy[W] porównanie Core i7 3960X do 990X Spoczynek 82 101 Max. CPU 220 204 Max. GPU 281 280 Max. CPU + GPU 442 412   Core i7 3960X Core i7 990X W porównaniu do platformy opartej na Core i7 990X, Sandy Bridge-E jest znacznie bardziej energooszczędny w stanie spoczynku. Przy maksymalnym obciążeniu pobiera nieco więcej energii. Core i7 3960X - taktowanie standardowe Core i7 3960X - OC 4,8 GHzW testach pomiaru temperatur wykorzystaliśmy dedykowane chłodzenie wodne. Napięcie procesora zostało podniesione do 1,44V. Samo chłodzenie spisywało się bez zarzutu, jednak wentylator przy najwyższych obrotach jest po prostu głośny.

Przy okazji premier takich procesorów często pojawiają się komentarze, że zakup takiego sprzętu do domowej platformy mija się z celem. Cóż... to po prostu nie jest platforma dla przeciętnego użytkownika. :-) Nikt nie zamierza wam wmawiać, że jest to procesor do zastosowań domowych. Dla Kowalskiego, który lubi pograć, ale i od czasu do czasu zająć się ambitniejszym zadaniem, Intel stworzył platformę 1155, która - jak dobrze wiemy - była prawdziwym strzałem w dziesiątkę.

Ze względu na cenę, jest to sprzęt przeznaczony dla osób, które używają procesora do pracy w takich zastosowaniach jak choćby skład wideo, czy grafika 3D. Tylko takie osoby mogą stwierdzić, czy będzie to zakup opłacalny, który zwróci się w odpowiednim czasie. Owszem, Sandy Bridge-E w grach sprawdzi się zwykle równie dobrze jak Core i7 z podstawką 1155, ale topowy model 2600K kosztuje trzy razy mniej.

Premiera Core i7 3960X to demonstracja siły Intela. W tym segmencie cenowym i wydajnościowym Intel jest osamotniony i wątpliwe, by te procesory znalazły wielu nabywców (zwłaszcza w naszym kraju). Mamy więc nowego króla wydajności w segmencie desktop i miło jest pomarzyć o posiadaniu takiego mocarza w domu. Na rynku znajdziemy jednak rozwiązania kilkukrotnie tańsze, które świetnie sprawdzą się w warunkach domowych. Platforma 2011 to rozwiązanie dla profesjonalistów lub entuzjastów wyposażonych dodatkowo w gruby portfel.