Jakie pamięci do AM2? 533, 667 czy 800?

Nasz kolejny dylemat dotyczący nowej platformy AM2 to optymalny wybór pamięci - zarówno częstotliwości jak i czasów opóźnień. Do dyspozycji mamy kilka konfiguracji i sami przyznacie, że właściwy wybór nie jest taki prosty:

• Corsair Value DDR2 2x 512MB 533MHz CL 4-4-4-12
• Corsair Value DDR2 2x 512MB 667MHz CL 5-5-5-15
• Corsair Twin2X DDR2 2x 512MB 533MHz low latency CL 3-3-3-8
• Corsair Twin2X DDR2 2x 512MB 675MHz CL 4-4-4-12
• Corsair Twin2X DDR2 2x 512MB 800MHz CL 5-5-5-12
• Corsair Twin2X DDR2 2x 512MB 1066 MHz CL5-5-5-12, które mogą działać jako 800MHz CL 3-4-4-9

Jak już wcześniej pisaliśmy, z firmy Corsair otrzymaliśmy do testów najmocniejsze dostępne na rynku moduły DDR2: Corsair Twin2X1024-8500 - ostatnia pozycja na liście powyżej. Mogą one pracować w następujących trybach: (maksymalnie)

• od 533 do 763 MHz (PC6100) ; przy napięciu 2.2V ; z czasami 3-3-3-9-2T
• do 804 MHz (PC 6400) ; przy napięciu 2.2V ; z czasami 3-4-4-9-2T
• do 1012 MHz (PC 8100) ; przy napięciu 2.2V ; z czasami 4-4-4-12-2T
• do 1073 MHz (PC 8600) ; przy napięciu 2.2V ; z czasami 5-5-5-15-2T

Z oczywistych względów, w naszych testach AM2 póki co przydadzą się jedynie dwa pierwsze tryby. Kontroler nowych procesorów AMD obsługuje pamięci jedynie do częstotliwości 800 MHz.

Cyfry timingów - np: 3-3-3-9-2T - oznaczają kolejno:

CAS Latency - 3
RAS # Precharge - 3
RAS to CAS Delay - 3
RAS # Activate to Precharge - 9
Command Rate - 2T

Do testów wykorzystaliśmy dwie płyty główne: dla procesora Athlon 64 3000+ stosunkowo taniego modelu Microstar K9N Neo-F opartego na chipsecie nForce 550. Natomiast dla dwurdzeniowego Athlona 64 X2 4200+, mocniejszej płyty opartej na chipsecie nForce 570 - Microstar K9N Platinum.

przykładowy moduł konfiguracji pamięci w płytach MSI K9N

Obie płyty oferowały zmianę częstotliwości DDR2 w zakresie od 400 do 800 MHz, napięcia pamięci i CPU, regulację czasów pamięci, oraz podnoszenie szyny FSB procesora. A więc wszystko czego nam potrzeba do testu.

Bardzo istotne w nowej platformie AM2 jest to, że pamięci pracują asynchronicznie w stosunku do szyny FSB - czyli odwrotnie niż w Socket 939. Ma to oczywiście swoje dobre i złe strony. Dobra jest taka, że jeśli zechcemy podkręcić CPU przez podniesienie szyny FSB np: do 217 MHz, nie musimy dysponować mocniejszymi pamięciami. Przy Socket 939 podkręcenie szyny do 217MHz powodowało automatyczne zwiększenie częstotliwości pamięci do 433MHz.

bios MSI K9N: szyna CPU ustawiona na 215MHz, pamięci cały czas 'sztywno' na 800MHz

Dobrze ponad 50 restartów - dla każdej z płyt. Prawie za każdym razem grzebanie w biosie, zmiana częstotliwości i napięć DDR, podkręcanie CPU i tak w kółko. Wypada zaznaczyć, że obie płyty MSI zniosły to bardzo 'dzielnie'. Nie było z nimi żadnych problemów.

Początkowo było to potwornie nużące i czasochłonne, ale po pewnym czasie, z wyników które otrzymywaliśmy, zaczęło wyłaniać się kilka niezwykle interesujących wniosków.

Pierwszy zestaw to platformy pracujące przy swoich nominalnych częstotliwościach - DDR400, DDR2-533, 667 i 800, oraz różnych czasach opóźnień.

W przypadku czasów 4-4-4-12 i 3-3-3-9 pamięci DDR2, zwiększaliśmy im napięcie odpowiednio do 2.0V i 2.2V

Drugi zestaw to wyniki po overclockingu, poprzez podniesienie szyny procesora do 215~217 MHz. (VCore +0,1V)

Po pierwsze, jeśli mamy mocne, markowe pamięci, nie warto zdawać się na łaskę płyty w kwestii automatycznego doboru czasów opóźnień. Na wszystkich wykresach widać wyraźnie, że pamięci DDR2-533 i DDR2-800, które zostały przez płytę 'ustawione automatycznie' (CL Auto), są odrobinę słabsze od tych samych modułów, lecz z ręcznie ustawionymi timingami. Różnica co prawda znikoma, ale faktem jest, że system pracuje optymalnie.

Po drugie, nowa platforma AM2 z pamięciami DDR2-533 i jednordzeniowym CPU (stosunkowo tania płyta + Athlon 64 3000+) nie oferuje nic nadzwyczajnego w stosunku do analogicznej Socket 939 z pamięciami DDR-400.

W przypadku ekonomicznej platformy - tak jak w tym wypadku - optymalnym wyborem wydają się być pamięci DDR2-667 CL3. W niektórych testach oferują nawet lepsze wyniki niż 800 CL5. Nie opłaca się zatem kupować pamięci 667 i 800 z wysokimi czasami, np: CL5.

Kolejne ciekawe spostrzeżenie - 'dobrze' podkręcona platforma Socket 939 zaoferuje nam lepsze osiągi niż AM2 z najmocniejszymi pamięciami DDR2-800 CL2. To na pewno ucieszy obecnych posiadaczy 'starych' Athlonów. Wystarczą do tego dobre moduły DDR 400MHz z CL2, które przy CAS Latency 2.5 bez problemu wyciągną nawet 466MHz. Pozwolą więc na maksymalne podkręcenie szyny do 233 MHz (Athlony 64 generalnie i tak nie kręcą się tak wysoko)

Z kolei podkręcona AM2 (DDR2-800 i FSB@215) jest aż o 10~15% szybsza od zestawu niepodkręcanego.

Jednak z overclockingiem AM2 wiąże się kilka 'dziwnych' zjawisk. Jak widzicie na wykresach powyżej, konfiguracja DDR2-667 i szyny FSB@217MHz, dała spadek wydajności w stosunku do słabszych pamięci. Dopiero zmniejszenie lub zwiększenie szyny CPU o dwa oczka, zaowocowało ponownym wzrostem (niestety, na dłuższą mete system z FSB 219 MHz jest bardzo niestabilny). To samo działo się w przypadku DDR2-800, ale nie powielaliśmy już tych wyników na wykresie.

Rzecz jasna pozostaje sprawą otwartą, czy powyższe wyniki i dziwne zachowania są specyficzne dla tej konkretnej płyty i pamięci. Z całą pewnością będziemy jeszcze na to zwracać uwagę podczas naszych kolejnych testów płyt głównych AM2. Będą to nasze wyniki wyjściowe, do których później będziemy porównywać kolejne.

Zaskakuje również bardzo duży wpływ czasów opóźnień pamięci, w przypadku podkręcanych systemów. Zauważcie, że DDR2-667 z czasami 3-3-3-9, jest wydajniejsze od DDR2-800 5-5-5-12.

Zobaczcie teraz, jak wygląda współpraca z tymi pamięciami, mocniejszego, dwurdzeniowego procesora.

W przypadku procesora dwurdzeniowego sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Tu od razu widać przyrost wydajności DDR2 w stosunku do starszej platformy Socket 939. Podczas gdy na platformie z jednordzeniowym CPU w najlepszym przypadku wynosił on 9% i średnio ~6%, to dla Athlona 64 X2 można już mówić o maksymalnym zysku rzędu 65% i średnim 30%. Oczywiście związane jest to ściśle z faktem, że z pamięci korzystają niejako dwa procesory.

Jeśli planujecie zakup nowej platformy AM2 z procesorem X2, to wyposażenie jej w najmocniejsze pamięci DDR2-800 będzie jak najbardziej uzasadnione. Możemy nawet zaryzykować stwierdzenie, że to w zasadzie tylko X2 będzie czerpać korzyści z nowego kontrolera do obsługi pamięci DDR2.

Ale powiedzmy też sobie szczerze, ogólny wzrost wydajności całej platformy AM2 nie jest bynajmniej na tyle wybitny, aby odsyłać na emeryturę dotychczasowego Socket 939.

W dużej mierze odpowiada za to taka sama częstotliwość szyny FSB - 200 MHz, oraz HyperTransport - 1000MHz. Gdy te dwa parametry 'pójdą' w końcu w górę, w temacie wydajności AM z pewnością zrobi się znacznie ciekawiej - co udowodniły nam wyniki z podkręconych systemów.

Na koniec musimy też wspomnieć - co z pewnością wielu z Was nie umknęło - że wyniki które tu otrzymaliśmy, są 'trochę' mniejsze od premierowej, inżynieryjnej platformy z FX'em 62. Skłania to do kolejnego wniosku, że o wydajności pamięci w dużej mierze decy duje także wydajna płyta i moc procesora.