Nowa architektura
15 grudnia miała miejsce światowa premiera nowych procesorów AMD. Chodzi oczywiście o dwu-rdzeniowe CPU serii Athlon 7x50, a więc układy bazujące bezpośrednio na rdzeniu K10. Czego nowego możemy się po nich spodziewać? Czy tak dopalone Athlony będą wreszcie w stanie przeciwstawić się dość leciwej już, ale bardzo wydajnej rodzinie Core2 Intela? Czy cache L3 w jaki zostały wyposażone spowoduje znaczy wzrost wydajności?
Architektura K8, mająca już kilka dobrych lat niestety nie jest w stanie konkurować ma polu wydajności z bardzo udanymi procesorami Core2 Intela. Chipzilla czując się całkowicie bezpiecznie w tym segmencie rynku oznajmiła, że przestaje rozwijać rodzinę Core2 na rzecz nowszych procesorów z rodziny Nehalemów. Niemniej obecnie dostępne na rynku procesory z rodziny Nehalem występują tylko w wariancie cztero-rdzeniowym, a na dodatek dostępny jest dla nich tylko jeden bardzo drogi chipset - x58. Mając na uwadze fakt, że zdecydowana większość sprzedawanych obecnie komputerów wyposażona jest w procesory dwu-rdzeniowe. AMD postanowił odświeżyć linię procesorów Athlon, dzięki czemu będą one mogły nieco lepiej konkurować z Core2.
Uwaga większości entuzjastów nowoczesnych technologi skupiona jest już w zasadzie głównie na zbliżającej się wielkimi krokami premierze procesorów Phenom II. Niestety na te CPU będziemy musieli poczekać jeszcze trzy tygodnie. Przemysł rozrywkowy, który jest ostatnio głównym motorem rozwoju komputerów klasy PC dość powoli adoptuje technologie procesorów wielo-rdzeniowych. Dla przeciętnego gracza różnica między procesorem dwu, a cztero-rdzeniowym w większości gier jest marginalna. Dlatego nadal zdecydowana większość pecetów wyposażona jest w procesory dwu-rdzeniowe.
Athlony serii 7000 bazują na najnowszej dostępnej, a więc poprawionej i uwolnionej od błędu TLB rewizji B3 rdzenia z rodziny K10. Dzięki temu nowe CPU przejmują wszystko to, co najlepsze z Phenomów zachowując jednocześnie atrakcyjną cenę procesorów Athlon.
Najbardziej widoczna zmiana, to oczywiście obecność pamięci cache trzeciego poziomu = 2MB, dzielonej między oba rdzenie. Kuma nie jest klasycznym rdzeniem K10 z wyłączonymi dwoma jednostkami wykonawczymi. To zupełnie niezależny projekt, który ostatecznie pozwoli AMD przestawić linie produkcyjne pracujące w tej chwili Brisbane. Pierwotnie procesory z rdzeniami Kuma miały nazywać się po prostu Phenom X2 - analogicznie do trzy-rdzeniowego Phenoma X3 oraz czter-rdzeniowego Phenoma X4. Ostatecznie koncern postanowił jednak odświeżyć nazwę Athlon. Dlaczego?
Oto tabelka zestawiająca cechy nowych modeli CPU
| Oznaczenie | Athlon 7450 | Athlon 7550 | Athlon X2 5200+ | Athlon 7750 BE |
| Nazwa kodowa | Kuma | Kuma | Brisbane | Kuma |
| Rewizja rdzenia | B3 | B3 | N/A | B3 |
| Cache L1 | 2x 64kB | 2x 64kB | 2x 64kB | 2x 64kB |
| Cache L2 | 2x 512kB | 2x 512kB | 2x 512kB | 2x 512kB |
| Cache L3 | 2 MB | 2 MB | Brak | 2 MB |
| Mnożnik | 12 x | 12.5 x | 13.5 | 13.5 x |
| HTT | 200 MHz | 200 MHz | 200 MHz | 200 MHz |
| HT Link | 1.8 GHz | 1.8 GHz | 1.0 GHz | 1.8 GHz |
| Takt. rdzenia | 2.4 GHz | 2.5 GHz | 2.7 GHz | 2.7 GHz |
| Tech. wykonania | 65 nm | 65 nm | 65 nm | 65 nm |
| TDP | 95 W | 95 W | 65 W | 95 W |
| Obsł. pamięć | DDR2 800 | DDR2 800 | DDR2 800 | DDR2 800 |
W tabelce zebrałem trzy dostępne w chwili premiery procesory z nowej rodziny 7000, oraz jeden starszy z rdzeniem Brishbane. Jak widać różnic poza cache L3 jest jeszcze kilka. Kolejną wartą odnotowania cechą jest zwiększone taktowanie magistrali HT do 3.6 GT. Niestety Kuma w odróżnieniu od Phenomów nie obsługuje bezpośrednio pamięci DDR2 1066 MHz, a szkoda to na pewno podniosło by nieco wydajność. Kolejna wada, to zwiększenie TDP do 95W pomimo zachowania procesu technologicznego 65nm, to niestety efekt zastosowania cache L3 składającego się ze sporej ilości tranzystorów. To tyle jeśli chodzi o nowości. Zapraszam do wyników wydajności.
Platforma testowa i aplikacje testowe
Dla porównania, na stronie z wynikami znalazły się także niektóre z procesorów jakie testowałem w ramach wcześniejszych testów procesorów. Jeśli kogoś interesuje metodologia wykonania tych testów, zapraszam do przejrzenia odpowiednich artykułów.
| Platforma Intel | Platforma AMD | |
| Płyta głowna | MSI X48 Platinum | Gigabyte GA-MA790GP-DS4H |
| Pamięć RAM | 2x 1GB DDR3 Kingson HyperX 1333 | 2x 1GB DDR2 Kingson HyperX 1066 |
| Karta graficzna | Zotac 9800GT 512MB | Zotac 9800GT 512MB |
| System operacyjny | Windows Vista Ultimate PL | Windows Vista Ultimate PL |
| Dysk twardy | Barracuda 7200.10 250GB | Barracuda 7200.10 250GB |
| Obudowa | Chieftec Aegis | Chieftec Aegis |
Zdjęcie platformy testowej
Płyta główna Gigabyte GA-MA790P-DS4H
Procesory zostały przetestowane w ustawieniach domyślnych, a także w niektórych przypadkach podkręcone najmocniej jak się dało, przy założeniu że sprzęt nadal pozostawał w pełni stabilny. Do testów o/c wybierałem CPU z półki sklepowej, a nie przysłane przez producenta egzemplarze testowe. Nie był to też tzw. selekt, a więc CPU dobrany z większej grupy mającej wyłonić, który egzemplarz ma największy potencjał w przetaktowywaniu. Jako chłodzenie zastosowałem tanie wentylatory Arctic Cooling Jest zatem szansa, że przy nieco lepszym chłodzeniu rezultat podkręcania będzie nieco lepszy. Wszystko to po to, aby możliwie zbliżyć wyniki do tych, które jesteście w stanie osiągnąć u siebie w domu. Gwarancji na to oczywiście nie ma.
Z założenia miał to być test procesorów, dlatego zestaw aplikacji testowych został dobrany w taki sposób, aby mierzyć ich wydajność. Dodatkowo chciałem, abyście mogli sami wykonać testy własnych procesorów w domowym zaciszy dlatego dobrane aplikacje są powszechnie dostępne i łatwe w obsłudze.
Aplikacje testowe
Do testów użyłem następujących programów.
Testy CPU z 3Dmark 2006
3DMark '06 to znany i ceniony przez wszystkich benchmark kart graficznych. Na potrzeby testów procesorów wykorzystamy jedynie część pełnego przebiegu testów - testy CPU. Interesują nas zatem wyniki CPU Score, oraz czątkowe CPU1 i CPU2
SiSoft Sandra Procesor Aritmetic
SiSoft Sandra to prawdziwy kombajn służący do testowania różnych podzespołów komputera. W tym teście wykorzystamy dwa zestawy benchmarków - Procesor Arithmetic oraz Procesor Multi-Media Benchmark. Oba dają dwa zestawy wyników, osobno dla ALU i FPU.
Cinebench R10
Cinebench to program mierzący wydajność procesora za pomocą renderingu sceny 3D. Umożliwia on zbadanie wydajności pojedynczego rdzenia, a także łącznej wydajności wszystkich rdzeni. Niejako przy okazji możemy stwierdzić, jak dobrze skalują się procesory z więcej niż jednym rdzeniem. Wbrew pozorom nie obserwujemy liniowego wzrostu wydajności po dołożeniu kolejnej jednostki wykonawczej.
PCMark Vantage
PCMark Vantage to kolejna aplikacja ze stajni Futuremark, program testuje ogólną wydajność komputera symulując pracę normalnych aplikacji. Na potrzeby testu podamy wszystkie wyniki cząstkowe poszczególnych testów bez zagłębiania się się w ich składowe.
Crysis GPU benchmark
Crysis to jedyna gra, której użyjemy w teście procesorów. Dzięki niej sprawdzimy czy procesor w jakikolwiek sposób wpływa na szybkość działania tej jednej z najbardziej wymagających gier w historii. Do testów wykorzystamy benchmark GPU w konfiguracji: DX9, Detale: High, Rozdzielczość: 1280x0124. Jedyną zmianą w stosunku do poprzedniej edycji testów jest instalacja najnowszczego dostępnego patcha w wersji v1.2.1
Wyniki testów: Sandra, Cinebench
Wyniki testów: 3DMark'06, Crysis
Wyniki testów: PCMark Vantage
Overclocking. Podsumowanie
Do redakcji trafił dość wczesny sampl tego procesora, dlatego uzyskane przeze mnie wyniki odbiegają od tego, co można było do tej pory wyczytać w Internecie. Pomimo, że miałem do dyspozycji wersję Black Edition, a więc mogłem swobodnie zmieniać mnożnik, procesor ledwo osiągnął 3.0 GHz. Wymagało to znacznego zwiększenia napięcia, a niestety nadal nie gwarantowało pełnej stabilności. Procesor wieszał się w testach PC Marka Vantage.
Dopiero ustawienie taktowania na poziomie 2900 MHz gwarantowało stabilność.
Trudno powiedzieć co było powodem takiego zachowania procesora. Strzelam, że był to problem tego konkretnego egzemplarza, niestety do zakończenia testów nie udało się wypożyczyć drugiej sztuki, aby to potwierdzić lub wykluczyć. CPU miał zagwarantowane odpowiednie chłodzenie, w stresie osiągał nie więcej niż 48 stopni. W sieci można wyczytać, że testerzy w większości przypadków osiągają przynajmniej 3.2 GHz, a często nawet więcej. Ostatecznie stwierdziłem zatem, że nie będę wykonywał tekstów podkręconego procesora. W moim przypadku zegar zwiększył się o niecałe 7% dlatego różnice w wynikach były by bardzo małe.
W przypadku Sandry nie ma specjalnych niespodzianek, tam od zawsze króluje Intel ze względu na wsparcie do SSE4. Programy, które potrafią korzystać z tego rozszerzenia zawsze będą szybciej działały na CPU Intela i nic na to nie poradzimy.
Cinebench to z kolei program, który jest ściśle uzależniony od częstotliwości taktowania procesora. Nowe Athlony osiągają tam wyniki dokładnie takie, do jakich predysponuje ich taktowanie. Jeśli weźmiemy pod uwagę osiągi przy wypożyczaniu wielu rdzeni, model 7750 BE traci do Intela E7200 około 10%. Podobnie sytuacja ma się w 3DMarku06.
Crysis to jedyna gra, jaką wykorzystujemy w standardowym zestawie testów, niestety nie od dziś wiadomo że w tym przypadku znacznie większe znaczenie ma karta graficzna niż procesor. Nowe CPU AMD radzą sobie z nim całkiem nieźle, szczególnie na wykresie minimalnej ilości klatek na sekundę - a więc w najważniejszym wg. niektórych wskaźniku decydującym o płynności gry.
Niemałą zagwozdkę sprawiły mi natomiast wyniki PCMarka Vantage, zostawiłem je na koniec. Wyniki nowych procesorów utrzymują się w zasadzie w czołówce, poza jednym wyjątkiem - TV and Movies suite, gdzie seria 7000 niemal zamyka stawkę.
Nowe procesory to postęp względem starszych modeli, jednak nadal biorąc pod uwagę tylko i wyłącznie ich taktowanie nie można ich porównać bezpośrednio do Core2 Duo.
Jest jednak jeszcze aspekt, który może przechylić szalę na stronę AMD. Cena nowych procesorów. W dniu premiery będą one dostępne w sklepach w cenie około 310 zł za model 7750BE oraz około 290 zł za model 7550. Jeśli teraz porównamy z nimi cenę serii E7xxx Intela, która oscyluje w okolicach 480 zł to może się okazać że warto kupić procesor, który jest o 10% wolniejszy, ale za to prawie 40% tańszy.
Nie bez znaczenia jest fakt, że nowe procki można instalować w płytach głównych z podstawką AM2. Konieczna jest tylko aktualizacja biosu. Jeśli natomiast będziesz składał nowy komputer, to warto zwrócić uwagę na cenę płyt głównych dla podstawki AM2+. Są one tańsze, niż podobnie wyposażone płyty dla podstawki Socket 775. Mogę chyba jednoznacznie stwierdzić, ze w zestawieniu cen bezsprzecznie wygrywa AMD.
Podziękowania dla firmy AMD za udostępnienie procesorów do testów
Podziękowania dla firmy Gigabyte za udostępnienie płyty głównej do testów: