Test routera Asus RT-AC66U i karty PCE-AC66 – sprzętu dla najbardziej wymagających

Choć standard sieci bezprzewodowych IEEE 802.11ac jest w dalszym ciągu na etapie certyfikowania to producenci nie poprzestają jedynie na tworzeniu jednolitych systemów komunikacji. Główni gracze rynku urządzeń sieciowych mają w swojej ofercie chociaż jedno urządzenie obsługujące „gigabitowe WiFi”.

Niedawno prezentowaliśmy rozwiązanie firmy D-Link w postaci routera oraz karty WiFi USB. Dziś przyszła pora na zaprezentowanie diamentu. Bez obaw, nie będziemy bawić się w jubilera. To rozwiązanie Asusa obsługujące standard 802.11ac – czyli sieć WiFi piątej generacji. W jaki sposób producent podszedł do najnowszego standardu łączności bezprzewodowej? Od pomysłu do wykonania daleka droga, jednak Asus postanowił oprzeć swój najszybszy produkt o sprawdzone rozwiązania wzornicze znane z poprzednich modeli. Wszystko zaczęło się pod koniec 2010 roku kiedy to producent zaprezentował router RT-N56U. Urządzenie obsługuje dwa pasma sieci bezprzewodowej i oferuje intuicyjny system konfiguracji Ez UI. Jednak to co wyróżniało RT-N56U to niebanalny wygląd – czarne błyszczące powierzchnie, ostre krawędzie oraz front przypominający powierzchnię diamentu ze szlifem brylantowym. Kontynuatorem „diamentowej serii” jest model RT-N65U. Producent nie poprzestał na dwóch modelach.

Wśród nowości znalazł się RT-N66U wraz z kompatybilnym adapterem sieciowych EA-N66 (zestaw był testowany na łamach serwisu). Prezentując rozwiązanie pracujące w standardzie 802.11ac Asus poszedł bezpieczną drogą (nie popsuł tego co ładne i dobre) i na bazie RT-N66U zaprezentował router RT-AC66U wraz z karta sieciową PCE-AC66. Prostopadłościenna konstrukcja routera podobnie jak model RT-N66U to rozwiązanie oparte o czarny błyszczący frontowy panel w charakterystyczne romby. Na diamentowej a właściwie plastikowej przedniej ściance zostały dyskretnie zlokalizowane niebieskie diody kontrolne wyświetlające informację o włączonym zasilaniu, dostępie do internetu, połączeniu WAN, włączonej sieci WiFi 2,4 oraz 5 GHz a także połączeniu USB.

Tylna ściana została zarezerwowana dla 3 gniazd antenowych RP-SMA, czteroportowego przełącznika gigabitowego sieci ethernet, złącza WAN, przycisku reset oraz WPS, a także 2 portów USB 2.0 pozwalających na podłączenie nośników pamięci, modemów 3G/4G lub drukarek USB. Oprócz routera w pudełku znajdziemy też anteny, niewielki, zgrabny zasilacz zewnętrzny oraz podstawkę do postawienia routera pionowo. Do tego kabel sieciowy, płyta z dokumentacją i narzędziami oraz drukowany podręcznik użytkownika.

Producent zapewnia, że router można skonfigurować w 30 sekund. I jest w tym wiele prawdy, jednak należy mieć na uwadze fakt, że będą to warunki idealne. Co to oznacza? Przede wszystkim chodzi o łącze WAN. Jeśli dysponujemy standardowym połączeniem ethernet z dynamicznie przydzielanym adresem IP (np. od operatora ISP czy też z modemu kablowego) to faktycznie proces konfiguracji nie zajmie więcej niż kilkadziesiąt sekund. Wystarczy podłączyć router do sieci WAN, podłączyć się kablem sieciowym do portów LAN a następnie uruchomić router. System operacyjny sam wykryje nowe urządzenie w sieci i otworzy interfejs konfiguracyjny w przeglądarce WWW. Prosty kreator w kilku krotkach przeprowadza nas przez cały proces konfiguracji. Nie musimy ustalać zbyt wiele parametrów: hasło administratora, nazwy sieci WiFi oraz ich zabezpieczenia.

Jak widać mechanizm konfiguracji został uproszczony do maksimum. Dzięki temu zyskujemy nie tylko na czasie, nie musimy szukać rozwiązań w dokumentacji by skonfigurować router. Asus RT-AC66U obsługuje nie tylko połączenia DHCP dla łącza WAN. Wspiera także PPPoE, statyczny IP, a także możliwość tworzenia tuneli VPN PPTP oraz L2TP. Określony typ połączenia możemy skonfigurować bezpośrednio w panelu konfiguracyjnym w zakładce WAN.

Teraz pozostaje zalogować się do interfejsu WWW i ewentualnie dokończyć proces konfiguracji wprowadzając szczegółowe zmiany.

W standardowej konfiguracji Asus uruchamia dwie niezabezpieczone sieci WiFi, oddzielnie dla pasma 2,4 oraz 5 GHz. Możemy połączyć się z nimi, a następnie ręcznie skonfigurować router (domyślny adres IP 192.168.1.1, uruchomiony serwer DHCP) poprzez przeglądarkę internetową. Producent przygotował także narzędzie dodatkowe – Device Discovery, które pozwala na wyszukanie routera w sieci.

Interfejs konfiguracyjny Asusa to doskonały przykład intuicyjnego rozwiązania pozwalającego nawet mało doświadczonemu użytkownikowi na dostosowanie routera do własnych potrzeb. Każda z funkcji została krótko opisana, a polski interfejs (choć z wieloma błędami stylistycznymi) znacznie ułatwia zrozumienie poszczególnych pojęć. Warto mieć na uwadze, że oprogramowanie rozruchowe Asusa o nazwie ASUSWRT jest oparte o bardzo popularny system Tomato. Producent udostępnia źródła na licencji GPL. Można je pobrać ze strony wsparcia Asusa. Oprogramowanie ASUSWRT można również spotkać w poprzednich modelach prodcenta: RT-N56 czy RT-N66U (pełną listę można znaleźć pod adresem). Producent nie umieścił wszystkich funkcjonalności w ASUSWRT znanych z Tomato dlatego w serwisie github.com możemy znaleźć alternatywne oprogramowanie rozruchowe asuswrt-meriln.

Płyta główna routera wygląda dość znajomo, jednak zaszły na niej dość znaczne zmiany jeśli chodzi o komponenty sprzętowe. Asus zastosował 600-megahercowy procesor Broadcom BCM4706, 256 MB pamięci RAM oraz 128 MB pamięci flash i 2 MB serial flash. Przełącznikiem sieciowym zarządza układ Broadcom BCM53125. Z kolei jeśli chodzi o obsługę sieci bezprzewodowej to układ BCM4331 jest odpowiedzialny za pasmo 2,4 GHz zaś BCM4360 za pasmo 5 GHz. Moduł BCM4360 to popularny układ znany chociażby z Linksysa EA6400 czy D-Linka DIR-865L. Komponenty radiowe oraz procesor są przykryte ogromnym wewnętrznym radiatorem. Reasumując – mamy do dyspozycji 2 pasma, każde obsługujące po 3 strumienie nadawczo-odbiorcze. Maksymalna szybkość transmisji może wynosić do 1,75 Gb/s - 450 Mbps dla pasma 2,4 GHz oraz 1,3 Gbps dla pasma 5 GHz.

Powróćmy jednak do interfejsu konfiguracyjnego ASUSWRT. Router komunikuje się z nami w języku polskim a menu główne (Mapa sieci) zawiera komplet najważniejszych informacji dotyczących funkcjonowania i statusu routera.

W centralnej części okna znajduje się schematyczna mapa z podłączonymi do routera urządzeniami. Po prawej stronie panel z konfiguracją sieci bezprzewodowych 2,4 oraz 5 GHz. Zaś po lewej menu z poszczególnymi opcjami. Mapa sieci nie jest tylko czystym schematem. Każdy z jej elementów jest „klikalny” i przenosi nas w określone miejsca konfiguracji routera.

Urządzenie pozwala na połączenie z internetem przez PPPoE, DHCP, PPTP, L2TP lub statyczny adres IP i udostępnia sieć bezprzewodową klientom lub urządzeniom LAN. W sekcji WAN możemy zdefiniować odpowiednie ustawienia dla każdego z typów połączeń. Dodatkowo router oferuje sprzętowe wsparcie dla mechanizmu translacji adresów NAT (do 300 000 sesji), wyłączenie portu WAN, a także obsługę UPnP. Usługa UPnP pozwala na automatyczną konfigurację routera (szczególnie przekierowania portów) np. dla aplikacji P2P czy rozmów wideo. Router obsługuje także standard IEEE 8021.x pozwalający na uwierzytelnianie połączenia ethernet.

Asus RT-AC66U został wyposażony w funkcję Port Trigger oraz Port Forwarding. Ta druga umożliwia ustawienie na stałe przypisania otwartych portów lub portu do określonego hosta w sieci LAN. Z kolei Port Trigger to funkcjonalność oparta o przekierowanie portów z tą różnicą, że porty otwierane są tymczasowo. Jest to proces, który jest inicjowany przez hosta w sieci LAN, a port lub porty są otwierane jedynie na czas transmisji, a nie tak jak w przypadku przekierowania na stałe.

Oprócz przekierowania portów router umożliwia również konfigurację klienta DDNS. Funkcjonalność jest przydatna szczególnie dla osób z dynamicznym publicznym adresem IP. Pozwala ona na zdalne łączenie się z routerem i wewnętrzną siecią LAN przy użyciu łatwej do zapamiętania nazwy domenowej. Asus został wyposażony w możliwość wykorzystania kilku dostawców usług DDNS, w tym Dyndns czy no-ip.

Jeśli w sieci domowej wykorzystujemy urządzenia, które świadczą usługi na zewnątrz sieci, np. serwer WWW czy serwer FTP to warto takie urządzenie (najczęściej serwer) umieścić w strefie DMZ. W ostatniej zakładce sekcji łącza WAN decydujemy czy router będzie przepuszczał ruch sieciowy dla kanałów VPN.

Konfiguracja łącza WAN może być również oparta o połączenie sieciowe wykorzystujące protokół komunikacyjny IPv6. Router współpracuje ze wszystkimi popularnymi mechanizmami połączeń: DHCP, tunele 6in4, 6to4, 6rd a także statyczny adres IPv6.

Router w sekcji LAN oprócz typowych ustawień związanych z lokalnym adresem IP oraz maską podsieci posiada również wbudowany serwer DHCP. Możliwości dynamicznego przydziału adresu są typowymi funkcjami jakie znajdziemy w większości routerów. Definiujemy tu zakres adresów DHCP, czas dzierżawy adresy serwerów DNS i WINS. W niezwykle prosty sposób można przydzielić statyczne adresy dla określonych hostów w sieci LAN. Możemy to zrobić w sekcji „Ręcznie przydzielone adresy IP poza DHCP” wybierając z listy podłączonego hosta i nadając mu określony adres IP. W Asusie RT-AC66U nie mogło zabraknąć również opcji statycznego routingu a także funkcji związanych z ramkami Jumbo.

Ciekawą funkcją rzadko spotykaną w domowych routerach jest IPTV. Podobnie jak w modelu RT-N66U Asus w najnowszym produkcie zaimplementował możliwość współpracy routera z dostawcami usług wideo i głosowych – czyli szeroko pojętym streamingiem. Dzięki temu możemy skonfigurować router w taki sposób by komunikował się bezpośrednio z usługodawcą telewizji internetowej czy usług VoIP.

Dość bogate możliwości konfiguracyjne kryją się w opcjach sieci bezprzewodowej. Router obsługuje częstotliwości 2,4 oraz 5 GHz i dla każdego pasma możemy stosować odrębne ustawienia sieciowe. Definiujemy widoczność sieci oraz nazwę SSID, dla pasma 2,4 GHz możemy również opcję „b/g protection” pozwalającą na podłączanie się do sieci także klientów pracujących w standardzie 802.11bg. Producent zastosował ustawienie umożliwiające wybór pasma kanału 40 MHz oraz dodatkowo który kanał (dolny czy górny) będzie używany w przypadku łączenia dwóch kanałów sieci i pracy w 802.11n. Na koniec pozostały funkcje związane z bezpieczeństwem sieci WiFi. Do dyspozycji mamy pełen wachlarz zabezpieczeń – od WEP (64 i 128-bit), przez WPA, WPA2 oraz WPA i WPA2 Enterprise a także uwierzytelnianie Radius. Uwierzytelnienie 802.1x dla sieci bezprzewodowych definiujemy oddzielnie dla pasma 2,4 jak i 5 GHz. Adres serwera Radius oraz hasło dostępowe wprowadzamy w zakładce Ustawienia RADIUS.

Oprócz ręcznego zestawiania połączenia z siecią bezprzewodową router Asus wspiera także mechanizm WPS (Wi-Fi Protected Setup). Umożliwia on szybkie i proste połączenie z siecią WiFi bez znajomości hasła oraz mechanizmów szyfrowania. By połączyć się z siecią przy użyciu WPS wystarczy nacisnąć przycisk na obudowie routera i uruchomić menadżera połączeń na urządzeniu klienckim. Po kilkunastu sekundach zostanie zestawione szyfrowane połączenie z siecią bezprzewodową. RT-AC66U oprócz metody PBC (Push Button Connect) wspiera również metodę PIN - podczas połączeni należy wpisać odpowiedni kod PIN.

Uzupełnieniem elementów bezpieczeństwa sieci WiFi jest możliwość zdefiniowania filtrowania adresów MAC podłączanych klientów. Warto podkreślić, że filtrowanie adresów MAC nie jest zbyt dobrym zabezpieczeniem i należy go traktować jedynie jako dodatkowy element bezpieczeństwa sieci. W zależności od konfiguracji możemy ustawić filtrowanie na zasadzie Akceptuj/Odrzuć - czyli konfigurujemy wpisy MAC, które będą mogły zestawić połączenie lub wpisy MAC, które nie będą mogły połączyć się z siecią.

Bardziej szczegółowe konfiguracje związane z siecią bezprzewodową wykonujemy w zakładce Professional. Tu warto zwrócić uwagę nie tylko na parametry RTS, preambuły, mocy nadajnika czy Wireless Multicast Forwarding. Asus pozwala także na izolację klientów w sieci WiFi (urządzenia nie będą widzieć się wzajemnie), ale także na wyłączanie lub włączanie radia na podstawie harmonogramów.

Asus RT-AC66U domyślnie skonfigurowany jest do pracy jako router z punktem dostępowym. Jednak nic nie stoi na przeszkodzie by wykorzystać go do rozszerzenia zasięgu sieci WiFi. Umożliwia to tryb WDS, który tworzy bezprzewodowy most pomiędzy dwoma urządzeniami. Drugą metodą jest możliwość połączenia w trybie WDS Hybrid, to nic innego jak WDS z funkcją repeatera. Oprócz mostu WDS odległe urządzenie dystrybuuje (wzmacnia) sygnał sieci bezprzewodowej. Warto jednak podkreślić, że praca w tym trybie wiąże się ze spadkiem prędkości połączenia o połowę. Tryb WDS można zdefiniować oddzielnie dla pasma 2,4 jak i 5 GHz.

Router Asusa można również wykorzystać jako bezprzewodowy most WiFi. To szczególnie atrakcyjne rozwiązanie w przypadku modelu RT-AC66U gdyż urządzenie obsługuje standard 802.11ac pozwalając na zestawienie połączenia do 1,3 Gbps. Do prawidłowego działania niezbędne będzie wykorzystanie dwóch urządzeń obsługujących 802.11ac. Rozwiązanie jest szczególnie przydatne gdy chcemy podłączyć odległe urządzenia, np. telewizor czy konsolę do gier do sieci domowej i przeglądać multimedia HD czy też kopiować duże ilości danych. Konfiguracja routera Asus sprowadza się do ustawienia go w tryb Media bridge, a następnie podłączenia go do istniejącej sieci bezprzewodowej dystrybuowanej przy pomocy innego routera obsługującego standard 802.11ac.

W Asusie odnajdziemy także możliwość jego pracy w funkcji punktu dostępowego AP. W tym trybie Asus jest podłączony do innego routera poprzez kabel ethernet i dystrybuuje jedynie sygnał sieci bezprzewodowej. Wszystkie funkcje związane z routingiem, DHCP, zaporą sieciową, NAT-em są wyłączone (zarządza nimi router).

Asus przygotował także bogate opcje konfiguracyjne związane z siecią gościnną. Sieć gościnna pozwala na uruchomienie dodatkowej sieci WiFi z odrębnymi zabezpieczeniami niż nasza sieć domowa. Dzięki temu możemy przydzielić dostęp do internetu dla osób, które nas odwiedzają lub znajomych. W RT-AC66U możemy zdefiniować aż do 6 sieci gościnnych (trzy dla pasma 2,4 GHz i trzy dla 5 GHz). Każdą z sieci można dodatkowo uruchomić na określony czas ustawiając opcję Czas dostępu. Dodatkowo możemy zdecydować czy użytkownicy sieci gościnnej będą posiadać dostęp do naszej sieci wewnętrznej oraz zasobów sieciowych.

Kilka trybów pracy czy konfiguracja sieci gościnnych to nie wszystkie zalety routera RT-AC66U. Ważnym elementem funkcjonowania sieci jest również możliwość zdalnego dostępu do wewnętrznej infrastruktury. Możemy to zrobić konfigurując przekierowanie portów i połączenie do określonych usług. Dużo wygodniej i bezpieczniej jest zestawić tunel wirtualnej sieci prywatnej. Jednak do funkcjonowania sieci VPN niezbędny jest uruchomiony w sieci zdalnej (docelowej) serwer VPN. W sieciach domowych nie zawsze mamy możliwość uruchomienia systemu, który w sposób ciągły będzie świadczył usługi zdalnego dostępu. Asus rozwiązał to w bardzo prosty sposób - zaimplementował w routerze prosty serwer VPN pozwalający na połączenie do 10 użytkowników. RT-AC66U obsługuje protokół VPN PPTP. Dodatkowo włączenie funkcji Network Place (Samba) Support pozwoli na dostęp do lokalnych zasobów sieciowych poprzez VPN. W zakładce Szczegóły VPN możemy skonfigurować parametry serwera, m.in. zakres adresacji IP przydzielanego dla klientów zdalnych, parametry DNS oraz WINS czy rodzaj szyfrowania.

Asus przywiązuje również dużą wagę do bezpieczeństwa zarówno tego zewnętrznego jak i wewnątrz sieci. W zakładce Firewall mamy do dyspozycji zestaw narzędzi pozwalający na dopracowanie reguł i zasad związanych z zabezpieczeniami. W sekcji Ogólne możemy uruchomić zaporę sieciową, włączyć ochronę przed atakami DoS a także ustalić, które informacje będą logowane i czy router odpowiada na zapytania ping z sieci WAN.

Kolejne 3 zakładki to zestaw filtrów umożliwiających odpowiednie ukształtowanie zabezpieczeń wewnętrznych i dostępu do określonych stron internetowych czy zasobów. Filtry możemy zakładać na adresy URL definiując słowa kluczowe. Jeśli w adresie pojawi się określone słowo strona nie zostanie wyświetlona. Z kolei filtrowanie treści stron ustawiamy w zakładce Filtrowanie słów kluczowych. Warto pamiętać o tym, że strony szyfrowane a także używające kompresji HTTP nie będą filtrowane. Działanie filtrów jest oparte o zapytania DNS, by filtr zaczął poprawnie działać należy wyczyścić cache DNS.

Rozbudowaną sekcję stanowi zakładka Filtr usług sieciowych. Dzięki niemu możemy blokować określone aplikacje wykorzystujące porty do komunikacji z siecią internet. Reguły filtrowania usług możemy definiować na podstawie czarnej i białej listy (blokada lub zezwolenie na dostęp do określonej usługi) oraz ustawić harmonogram blokad. Filtr jest na tyle elastyczny, że umożliwia dostosowanie reguł nie tylko dla określonych portów, ale również dla określonych hostów w sieci LAN.

Uzupełnieniem filtrowania jest bardzo dobrze dopracowana kontrola rodzicielska. Jest to usługa pozwalająca na określenie komputerów oraz reguł związanych z dostępem do internetu. W zakładce Kontrola rodzicielska definiujemy, które komputery będą podlegać kontroli, a następnie ustawiamy profile z zakresami czasowymi zezwalającymi na dostęp do internetu. To proste, a jednocześnie skuteczne rozwiązanie pozwoli ograniczyć dostęp do sieci np. dla dzieci.

W sieciach gdzie znajduje się kilka komputerów korzystających z internetu ważnym elementem jest odpowiednie kształtowanie ruchu sieciowego. W tym celu stosuje się między innymi mechanizm QoS pozwalający na zarządzanie łączem internetowym poprzez ograniczenia, podział i nakładanie priorytetów na określone usługi sieciowe wymagające dostępu do łącza internetowego. W Asusie znajdziemy dość rozbudowany mechanizm QoS, który możemy uruchomić kilkoma kliknięciami myszy - w trybie automatycznym. Wystarczy określić przepustowość łącza w kierunku pobieranie i wysyłanie i zatwierdzić zmiany. Automatyczny profil QoS ma standardowo zdefiniowane 4 reguły dotyczące ruchu WWW oraz pobierania plików. Reguły są oparte na wielkości pakietów danych z określeniem priorytetu.

Oczywiście możemy sami zdefiniować reguły QoS dla określonych usług i dla każdej z nich nadać odpowiedni priorytet. Ułatwieniem w ustawieniu priorytetów jest predefiniowana lista aplikacji oraz portów przez nie wykorzystywanych. Konfiguracja priorytetów jest określana na podstawie prędkości łącza internetowego i definiowana oddzielnie dla ruchu przychodzącego i wychodzącego.

Nowoczesne routery domowe posiadają nie tylko rozbudowane możliwości konfiguracji sieciowej czy mechanizmów bezpieczeństwa. Coraz więcej urządzeń wyposażonych jest w port lub porty USB, które mogą pełnić rożne funkcje. W większości przypadków są to usługi związane z udostępnianiem danych z nośników pamięci lub drukowaniem. W Asusie RT-AC66U mamy do dyspozycji aż dwa porty USB dzięki temu możemy skonfigurować zarówno usługi udostępniania danych jak i system drukowania sieciowego oraz inne ciekawe opcje, które dostępne są w zakładce Aplikacje USB.

Konfigurację drukarki sieciowej lub urządzeń wielofunkcyjnych ułatwia zewnętrzne narzędzie Asus EZ. Jest ono dostępne na płycie CD lub można je pobrać bezpośrednio z interfejsu konfiguracyjnego routera. Pozwala ono na szybkie wyszukanie dostępnych drukarek podłączonych do routera, a następnie ich konfigurację. W tym miejscu warto podkreślić, że router współpracuje także z urządzeniami wielofunkcyjnymi. Dzięki temu nawet prostą drukarkę ze skanerem można przekształcić w sieciowy system druku i przetwarzania obrazów. Niestety obsługa urządzeń wielofunkcyjnych dotyczy tylko systemów Microsoft Windows. Dla systemów Mac OS czy Linux możemy skonfigurować jedynie drukowanie sieciowe przy użyciu protokołu LPR.

Porty USB można wykorzystać również do stworzenia z routera małego serwera danych. Asus obsługuje nośniki pamięci do 2 TB i pozwala na odczyt i zapis na partycjach FAT16, FAT32, EXT2, EXT3 oraz NTFS. Podłączone nośniki są widoczne w zakładce Aplikacje USB - Udostępnienie miejsca sieciowego (Samba) i są udostępnianie przy użyciu protokołu CIFS/SMB. Na duży plus zasługuje możliwość tworzenia kont użytkowników oraz nadawania uprawnień dla każdego z folderów indywidualnie. Uwierzytelnianie można także wyłączyć aktywując opcję: udostępnij bez konta. Takim samym zasadom podlegają dane udostępnione przy użyciu protokołu FTP, który również jest obsługiwany przez router Asusa.

O wszechstronności routera RT-AC66U świadczy także możliwość uruchomienia na nim serwera multimediów oraz serwera iTunes. Konfiguracja sprowadza się do wskazania folderu z plikami muzycznymi, filmami i zdjęciami na podłączonym nośniku danych. Dzięki obsłudze UPnP AV i DLNA multimedia mogą być wyświetlane na dowolnym urządzeniu (konsole, odbiorniki TV, odbiorniki multiemdialne) wspierającym ten standard. Z kolei muzyka, która jest zgromadzona we wskazanej lokalizacji i aktywny serwer iTunes może być odtwarzana przy użyciu aplikacji iTunes.

Uzupełnieniem multimedialnego systemu Asusa jest narzędzie Download Master. To bardzo prosty, a jednocześnie skuteczny menadżer pobierania plików bez konieczności uruchamiania komputera. Download Master może zostać uruchomiony jeśli mamy podłączony do portu USB nośnik danych. Zostanie on na nim zainstalowany a następnie zostaną utworzone foldery dla pobieranych elementów. Narzędzie umożliwia pobieranie plików z serwerów HTTP, FTP, a także sieci P2P (Torrent, eMule) oraz grup dyskusyjnuych. Dodawanie zadań pobierania odbywa się poprzez interfejs WWW. Producent przygotował jednak dodatkowe ułatwienie dla użytkowników Windows. To aplikacja Download Master, która integruje się z systemem operacyjnym oraz przeglądarkami Firefox oraz Internet Explorer. Dzięki niej zadania pobierania możemy dodawać zdalnie lub też jeśli klikniemy w link pliku torrenta to klient Download Master uruchomi się samoczynnie i pozwoli dodać zadnie. Zadania możemy także dodawać zdalnie spoza naszej sieci lokalnej. Wystarczy aktywować dostęp przez WAN i ustalić port w sekcji DownloadMaster Port.

To czego mi zabrakło to możliwość ograniczania prędkości pobierania dla zadań HTTP. Funkcja ta jest dostępna dla protokołu torrent oraz NZB. Producent przygotował jeszcze jedną małą niespodziankę, z której z pewnością ucieszą się użytkownicy oczekujący od routera jeszcze więcej możliwości. Otóż router pozwala na zdalne połączenie poprzez protokół telnet. Po instalacji Download Mastera dostępny będzie także system zarządzania pakietami ipkg. Stąd już krótka droga do instalacji ponad tysiąca aplikacji dodatkowych.

Ostatnią ciekawą funkcją, która obecna jest zazwyczaj w routerach klasy MSP czy enterprise jest możliwość zestawienia dodatkowego łącza internetowego poprzez modem 3G/4G USB. Asus wspiera kilkadziesiąt popularnych modemów, a ich listę możemy znaleźć pod adresem.

Obsługa drugiego łącza WAN ogranicza się jedynie do zapewnienia funkcji łącza zapasowego - tryb 3G/4G Backup. W przypadku gdy nastąpi zerwanie połączenia głównego WAN router po kilkunastu sekundach zestawi połączenie komórkowe. Całość działa w pełni automatycznie. Niestety znalazł się jeden mały szkopuł. Otóż po wznowieniu połączenia głównego łącza WAN modem w dalszym ciągu podtrzymuje połączenie komórkowe. Nawet po ręcznym wyłączeniu połączenia 3G/4G nie jest zestawiane połączenie głównego łącza WAN.

Wykorzystując podłączony nośnik pamięci możemy przekształcić router w prywatną chmurę danych. Do tego celu służy usługa AiCloud. Usługa działa w oparciu o przekierowanie portów TCP 8082 oraz 443 na routerze i dostęp do danych zgromadzonych na dysku. Producent przygotował aplikacje mobilne dla systemów Android i iOS pozwalające na dostęp do zasobów usługi także z terminali mobilnych. Klient mobilny nieźle radzi sobie z odtwarzaniem muzyki, przeglądaniem zdjęć czy przeglądaniem filmów. Dane zgromadzone na w chmurze możemy również udostępniać z poziomu telefonu poprzez mail, skopiować link do schowka a także wysłać link SMS-em. Aktywując usługę Smart Access możemy dodatkowo przeglądać zasoby komputerów podłączonych do routera i udostępniających dane a także budzić je przy użyciu funkcji WakeOnLan.

Dostęp do danych możemy również zrealizować przy użyciu dowolnej przeglądarki internetowej (usługa nazywa się Cloud Disk). Tu mała uwaga do producenta, który mylnie podaje adres usługi jako https://www.asusnetwork.net. Taki adres w sieci internet nie istnieje, można się przez niego dostać do Cloud Disk tylko z poziomu sieci lokalnej (adres wskazuje na router). By uzyskać dostęp do Cloud Disk z zewnątrz należy albo wprowadzić nasz zewnętrzny adres IP albo adres domenowy skonfigurowany w DDNS.

Rozszerzeniem usługi AiCloud jest znana z wcześniejszych modeli routerów (RT-N66U, RT-N16U) chmura dostępna u producenta: Asus webstorage. Otrzymujemy 5 GB powierzchni, którą możemy powiększyć bezpłatnie do 10 GB poprzez linki polecające. W routerze usługa została nazwana Smart Sync – i odpowiada temu do czego faktycznie służy. Pozwala ona na synchronizowanie plików z routera, chmury oraz smartfona. Konfiguracja polega na podłączeniu się do konta Asus webstorage, a także wskazaniu folderu, który będzie synchronizowany. Dodatkowe aplikacje mobilne na smartfony ułatwiają synchronizację danych z platform mobilnych, m.in automatyczny upload zrobionych zdjęć. Plikami możemy także dzielić się ze znajomymi.

Na koniec wypada powiedzieć nieco o opcjach administracyjnych i narzędziowych. Choć router Asusa jest bardzo zaawansowanym rozwiązaniem to ilość funkcji i ustawień nie przytłacza swoim ogromem. W zakładce Administracja znajdziemy typowe opcje związane z funkcjonowaniem routera - ustawienia hasła administratora, zachowanie przycisku WPS (aktywacja radia lub aktywacja mechanizmu WPS), usługi serwera czasu, aktywację zdalnego dostępu poprzez telnet oraz od strony łącza WAN. W zakładce Upgrade Firmware i Odtworzenie możemy przeprowadzić aktualizację oprogramowania, zapisanie bieżącej konfiguracji czy też przywrócenie ustawień fabrycznych. W sekcji Logi systemowe odnajdziemy wszystkie komunikaty diagnostyczne informujące nas o stanie pracy, dzierżawie DHCP, przekierowaniu portów i routingu.

Ciekawą opcją, która dość rzadko jest spotykana w tej klasie routerów jest Monitor ruchu. Jest to funkcja pozwalająca na analizę ruchu przychodzącego i wychodzącego. Statystyki są dostępne w czasie rzeczywistym – oddzielnie dla internetu, sieci WiFi i sieci kablowej. Możemy je także przeglądać w formie zapisu 24-godzinnego oraz w tabelarycznej formie dla dłuższego okresu.

Prezentacja routera jako przykładu implementacji standardu 802.11ac nie byłaby pełna bez możliwości sprawdzenia jego osiągów w nowym standardzie sieci. By się przekonać jak radzi sobie router z obsługą standardu 802.11ac oprócz testów w paśmie 2,4 oraz 5 GHz 802.11bgn wykorzystaliśmy kartę Asus PCE-AC66. Jest to ciekawe rozwiązanie Asusa pozwalające na połączenie z wykorzystaniem standardu 802.11ac. Urządzenie jest produktem w postaci karty z interfejsem PCI Express x1 – czyli dedykowane jest jedynie do komputerów stacjonarnych PC. Karta bazuje na chipsecie Broadcom BCM4360, a cały układ radiowy karty przykryty jest olbrzymim pasywnym radiatorem w kolorze czerwonym. Karta obsługuje standardy 802.11a/b/g/n/ac w pasmach 2,4 oraz 5 GHz. Pasmo 2,4 GHz oferuje prędkość do 450 Mbps zaś dla standardu 802.11ac przewidziano pracę z prędkością do 1,3 Gbps. Karta została wyposażona w 3 zewnętrzne anteny dwupasmowe ze złączami RP-SMA. Trójkątna podstawka anteny to konstrukcja niezwykle podoba do tej z modelu USB-N66. Różnica jednak tkwi w szczegółach - w PCE-AC66 producent wbudował dodatkowo magnesy, które umożliwiają wygodne przyczepienie anteny np. do obudowy komputera. Oprócz sterowników dla systemów Windows Asus dołącza menadżer połączeń pozwalający na zdefiniowanie profili sieci bezprzewodowych a także podgląd informacji o połączeniu. Ciekawostką jest możliwość płynnej regulacji mocy karty.

Zapowiada się ciekawie. Czy tak porządnie wyglądająca konstrukcja sprawdzi się w praktyce? Przekonamy się o tym za chwilę wykonując testy i pomiary. 

Procedurę testową wydajności i pokrycia sygnałem sieci bezprzewodowej wykonaliśmy w pomieszczeniu o powierzchni około 63 m2 (7x9 m). Plan pomieszczeń oraz umieszczenie routera przedstawia poniższy schemat. Punkty pomiarowe 1-7 (oznaczone piktogramami) zlokalizowane są na tym samym poziomie co router. Punkt 8 znajduje się na półpiętrze (schodach). Z kolei w punktach 9 i 10 dokonano pomiaru piętro niżej (9) oraz piętro wyżej (10) - bezpośrednio nad i pod routerem. Budynek, w którym dokonany został pomiar jest wykonany z płyt żelbetowych (ściany nośne oraz stopy), ściany działowe wykonane z bloczków gipsowych i pustaków ceramicznych. W punktach 1-10 badaliśmy poziom sygnału (dBm) a także prędkość pobierania (Mbps) i wysyłania (Mbps) plików do komputera podłączonego do portu ethernet. Do pomiarów wykorzystaliśmy kartę Asus USB-N66 (pomiar dla pasma 2,4 oraz 5 GHz w standardzie 802.11n). Z uwagi na stacjonarny charakter karty sieciowej PCE-A66 testy prędkości i sygnału dla standardu 802.11ac wykonaliśmy jedynie na piętrze gdzie zlokalizowany był router (punkty 1-8).

• System operacyjny: Windows 7 Professional 64-bit
• Procesor: Intel Core 2 Duo 2,26 GHz
• Pamięć RAM: 6 GB
• Dysk twardy: SSD OCZ Vertex Plus
• Sieć WiFi - karta Asus USB-N66 (dla pasma 2,4 oraz 5 GHz, 802.11n)

• System operacyjny: Windows 7 Home Premium 64-bit
• Procesor Intel Core i5 3210M 2,6 GHz
• Pamięć RAM: 4 GB
• Dysk twardy: Western Digital 320 GB
• Sieć WiFi: 1 Gbps (połączenie 1000 Mbps, full duplex)

Packard HP ProLiant MicroServer N36L

• System operacyjny: Windows Server 2008 R2 64-bit
• Procesor AMD Athlon II NEO N36L
• Pamięć RAM: 8 GB
• Dysk twardy: RAID 0 (2 x 2 TB Seagate)
• Sieć WiFi Asus PCE-AC66 (dla pasma 5 GHz, 802.11ac)

Router Asus RT-AC66U

• połączenia gigabitowe ethernet - full duplex
• połączenia WiFi - ustawiane w zależności od typu testu

Komputer Packard Bell pełnił rolę serwera, na który kopiowaliśmy i pobieraliśmy dane przy użyciu komputerów MacBook oraz HP. Do testów pasma 2,4 i 5 GHz, pasmo 40 MHz w standardzie 802.11bgn użyliśmy karty Asus USB-N66 podłączonej do MacBooka. Zaś testy standardu 802.11ac, pasmo 80 MHz, przeprowadziliśmy przy użyciu karty Asus PCE-AC66 podłączonej do HP. Testy kopiowania wykonaliśmy dla każdej z 10 lokalizacji sieciowych dla 802.11n oraz 8 lokalizacji dla 802.11ac. Każdy z testów przeprowadziliśmy dla sieci bezprzewodowej bez zabezpieczeń w paśmie 2,4 oraz 5 GHz oraz test wydajnościowy iperf (jednowątkowy, tryb dual-pobieranie/wysyłanie, tryb 4 wątków oraz tryb 4 wątków w trybie dual).

Jak łatwo się domyśleć standard 802.11ac to znacznie większe prędkości przesyłania danych w porównaniu z 802.11bgn. Karta PCE-AC66 bez trudu zestawiała połączenie 1,3 Gbps w bliższych lokalizacjach. W bardziej odległych miejscach link przyjmował niższe wartości. Maksymalną wydajność karty jaką udało nam się osiągnąć w teście iperf (kierunek - pobieranie na klienta bezprzewodowego) to blisko 400 Mbps w standardzie 802.11ac. Z kolei w testach praktycznych kopiowania plików realne wartości sięgały niemal 300 Mbps (pobieranie) oraz ponad 260 Mbps wysyłanie.

Wykorzystanie routera w roli mini serwera NAS należy traktować raczej jako ciekawostkę. Transfery podczas kopiowania plików to zaledwie 14 MB/s. W zupełności wystarczą na potrzeby serwera iTunes, serwera DLNA czy do wykorzystania w usłudze AiCloud. Jeśli chcemy wykorzystać router jako medium do tworzenia kopii zapasowych komputera to albo ograniczymy się do niewielkiej ilości danych do kopiowania albo uzbroimy się w cierpliwość. Niemniej warto podkreślić, że prędkości osiągane przez router są wyższe niż w produktach konkurencyjnych.

Duet Asus RT-AC66U oraz PCE-AC66 to bardzo dobry dowód na to, że nowy standard 802.11ac przyniesie wiele korzyści. Głównym jest oczywiście większa szybkość przesyłania danych. To idealne rozwiązanie do przesyłania dużej ilości danych, a także do wykorzystania w sieciach gdzie strumieniuje się multimedia w jakości HD. Wykorzystując RT-AC66U możemy również stworzyć bezprzewodowe mosty, których prędkość będzie 3-krotnie większa od najszybszych sieci standardu 802.11n. Warto jest mieć jednak na uwadze, że obecne produkty to cały czas niecertyfikowane (choć zgodne z założeniami 802.11ac) urządzenia. Stabilna praca zarówno routera jak i karty pozwala mieć nadzieję, że urządzenia pracujące w standardzie 802.11ac staną się nie tylko powszechnie obecne, ale również nieco tańsze. Tylko kto powiedział, że diamenty są tanie?