Start teleskopu kosmicznego Webb przełożony, bo trochę nim "wstrzonsło"

Wyobraźcie sobie montaż najnowszego procesora Intel Core i9-12900K na waszej nowej "drogiej" płycie głównej z obsługą pamięci DDR5, które w końcu udało się wam kupić w rozsądnej cenie. Wszystko idzie po waszej myśli, metodycznie, delikatnie, aż tu nagle zatrzask podstawki w trakcie instalacji radiatora się otwiera i… nieszczęście prawie gotowe. Albo inaczej, wkrętak podczas przykręcania płyty głównej do obudowy zsuwa się wam niespodziewanie na PCB i powstaje wielka rysa. Nawet jeśli nic się nie stanie w takiej sytuacji, to zawsze stres murowany.

A teraz pomyślcie o technikach, instalujących na rakiecie Ariane 5 najlepszy teleskop kosmiczny w dziejach astronomii, czyli James Webb Space Telescope, ale też najdroższy i najdłużej konstruowany, którym przydarzyła się podobna historia. Tylko, że związana z tymże teleskopem.

To co stało się dosłownie, to niespodziewane otwarcie się opaski, której celem jest utrzymanie teleskopu przymocowanego do tak zwanego adaptera montażowego. W ten sposób można teleskop bezpiecznie zamontować na szczycie rakiety do ostatniego jej członu, który skieruje teleskop po osiągnięciu orbity ziemskiej na właściwy tor lotu ku miejscu przeznaczenia.

Niezaplanowany i nagły obrót spraw wprowadził teleskop w solidne niezaplanowane wibracje. Co prawda sprzęty tego typu przechodzą przed startem testy na okoliczność drgań i przeciążeń, które towarzyszą wyniesieniu na orbitę, ale to co się wydarzyło kilka dni temu nie odpowiadało żadnemu z branych pod uwagę działań. Teoretycznie wszystko można zrzucić na złośliwość rzeczy martwych i zwykłego pecha, ale złośliwcy czyhający na kolejne potknięcie w ramach projektu JWST widzą to zgoła odmiennie.

I tak pojawiła się niezaplanowana potrzeba inspekcji teleskopu, by sprawdzić czy wszystkie „śrubki” są na miejscu i nic się nie uszkodziło. W końcu Webb to bardzo skomplikowany mechanizm - ważna jest tu nie tylko aparatura naukowa, ale i mechanizm rozkładania zwierciadła głównego oraz montażu wtórnego. Do tego dochodzą zbiorniki z chłodziwem dla kamery dalekiej podczerwieni, silniki manewrowe i bardzo ważna osłona przeciwsłoneczna. Dlatego nie jest zaskoczeniem, że NASA chucha na zimne, bo jakakolwiek porażka przy tym projekcie bardzo negatywnie odbiłaby się na wizerunku agencji.

AKTUALIZACJA: Inspekcja została przeprowadzona w ekspresowym tempie i zdecydowano, że nie ma żadnych usterek, które wstrzymywałyby lot bardziej niż to konieczne.

Inspekcja zmusiła kontrolę misji JWST do przełożenia startu rakiety Ariane 5 z 18 grudnia na nie wcześniej niż 22 grudnia 2021. I tak teleskop, który był już nękany przez wszelkie możliwe nieszczęścia na etapie budowy, a jego start przekłada się już od ponad 10 lat, znowu zaliczył małą obsuwę. Malutką, ale niepokojącą.

A astronomowie i miłośnicy zgłębiania tajemnic bliskiego i dalekiego kosmosu nie mogą się doczekać inauguracji obserwacji teleskopu Webb. Ten ma przed sobą niezliczone wyzwania, w tym poszukiwanie wody w różnych zakątkach kosmosu, a także dokładniejsze niż dotychczas obserwacje czarnej dziury w centrum Galaktyki.

Źródło: ESA