Voyager 2 dogoni "dobę świetlną" dopiero w 2035 r. Skąd ta zwłoka?

Radosław Kosarzycki
Voyager 2Voyager 2
Źródło zdjęć: © Licencjodawca

Choć Voyager 2 wystartował 20 sierpnia 1977 r., na odległość jednej doby świetlnej od Ziemi dotrze dopiero w październiku 2035 r. Tymczasem Voyager 1 przekroczył tę symboliczną granicę dużo wcześniej. Różnica wynika z odmiennych tras lotu i priorytetów zaplanowanych dla obu sond.

Voyager 1 znajduje się już dalej niż jedna doba świetlna od naszej planety, natomiast Voyager 2 pozostaje w tyle o około 4 mld kilometrów. Może to zaskakiwać, bo to właśnie Voyager 2 poleciał pierwszy, jednak od początku misji oba statki nie były prowadzone "równolegle". Kluczowe okazały się założenia programu i dobór trajektorii, dopasowany do celów naukowych oraz rzadkiego układu planet.

Loty Voyagerów od startu różniły się przebiegiem, mimo że w początkowych założeniach obie sondy miały zbadać Jowisza i Saturna. Możliwość zaplanowania tak ambitnej wyprawy wynikała z układu planet, który już w 1964 r. opisał Gary Flandro z NASA. Zwracał uwagę, że jedynie raz na 175 lat pojawia się szansa na podróż pozwalającą odwiedzać kolejne gazowe olbrzymy dzięki asystom grawitacyjnym. Ten "łańcuch" przelotów umożliwiał przyspieszanie sond bez zużywania ogromnych ilości paliwa.

Pierwotnie rozważano wysłanie czterech statków: dwóch na trasę w stronę Plutona i dwóch mających polecieć ku Uranowi i Neptunowi. Ostatecznie program ograniczono do dwóch misji. Voyager 1 miał priorytet szybkiego dotarcia do Jowisza (stąd "jedynka" w nazwie), co przełożyło się na korzystniejszą, szybszą ścieżkę lotu mimo późniejszego startu. Z kolei Voyager 2 zaplanowano jako sondę lecącą dłuższą i bardziej rozbudowaną trasą.


WIDEO
Prof. Mądry nie ma złudzeń. "Matematyka się skończyła"


W początkowych koncepcjach to Voyager 1 miał kontynuować misję w kierunku Plutona, jednak priorytety zmieniono. Sondę skierowano do przelotu przy Tytanie, największym księżycu Saturna, szczególnie interesującym dla badaczy ze względu na atmosferę. Taki wybór wymagał trajektorii, która zmuszała Voyagera 1 do pominięcia innych obiektów i "ustawiała" go na szybsze oddalanie się od Ziemi. Voyager 2, nieograniczony tym zadaniem, mógł natomiast ruszyć dalej – do Urana i Neptuna – i do dziś pozostaje jedyną sondą, która odwiedziła obie te planety.

W praktyce 16 dni wcześniejszego startu Voyagera 2 nie przełożyło się na przewagę w dystansie. Już w grudniu 1977 r. Voyager 1 wyprzedził bliźniaczą sondę, a później – dzięki sprzyjającej trajektorii – zaczął zwiększać dystans coraz szybciej.

Zgodnie z wyliczeniami opartymi na narzędziach wizualizacyjnych NASA, Voyager 2 osiągnie odległość jednej doby świetlnej od Ziemi w październiku 2035 r. Prognozy te obarczone są około tygodniowym marginesem błędu. Jednocześnie specjaliści zwracają uwagę, że coraz trudniejsze będzie utrzymanie łączności, bo źródła energii na pokładzie stopniowo się wyczerpują.

Astronomowie zakładają, że po przekroczeniu tej symbolicznej granicy dystansu kontakt radiowy z sondami prawdopodobnie zostanie przerwany. Dr Eric Christian z zespołu naukowego projektu mówił: "Kiedy to nastąpi, utracimy łączność z obydwoma Voyagerami, ale będą nadal przemieszczać się, już bez zasilania, między gwiazdami przez miliony lat". W takim scenariuszu Voyager 1 i Voyager 2 pozostaną trwałym znakiem obecności ludzkości w przestrzeni międzygwiezdnej.

Wybrane dla Ciebie
MOŻE JESZCZE JEDEN ARTYKUŁ? ZOBACZ CO POLECAMY