Ziemniaki w "księżycowej" glebie dały bulwy. Kluczowy okazał się kompost

Radosław Kosarzycki
KsiężycKsiężyc
Źródło zdjęć: © Licencjodawca
Zespół z Oregon State University sprawdził, czy ziemniaki potrafią przejść pełen cykl wzrostu w podłożu naśladującym księżycowy regolit. Wyniki pokazują, że przy dodatku materii organicznej rośliny nie tylko rosły, ale też wydawały bulwy – co wzmacnia perspektywę przyszłych upraw na Księżycu.

W badaniach wykorzystano kilka wariantów symulowanej gleby księżycowej, w tym dwa podstawowe typy: "mare" o charakterze bazaltowym oraz "highlands". Naukowcy obserwowali, jak w takich warunkach zachowuje się odmiana ziemniaka Modoc, i porównywali wyniki między rodzajami podłoża. Dla odniesienia prowadzono też uprawę w zwykłej ziemi z regionu Oregon, gdzie ziemniaki są standardowo uprawiane.

Gdy ziemniaki sadzono w samym podłożu imitującym księżycowy regolit, rozwój roślin wyraźnie słabł. W 100-proc. mieszance LMS-1E (symulant typu "mare") rośliny tworzyły niewielki system korzeniowy i rosły wolno. Jednocześnie w liściach i bulwach wykryto podwyższone stężenia miedzi, co zespół badawczy powiązał z możliwą toksycznością dla upraw.

Przełom nastąpił po dodaniu materii organicznej, szczególnie wermikompostu, czyli kompostu powstałego z udziałem dżdżownic. Mieszanka zawierająca 70 proc. symulowanego regolitu i 30 proc. kompostu pozwoliła uzyskać rośliny o wyglądzie i plonie zbliżonym do tych rosnących w naturalnej ziemi z Oregonu. Badacze ocenili, że kompost mógł ograniczać wpływ niekorzystnych składników podłoża, dzięki czemu ziemniaki lepiej znosiły trudne warunki.


WIDEO
Prof. Mądry nie ma złudzeń. "Matematyka się skończyła"


Próby z mniejszym dodatkiem materii organicznej wypadały już gorzej. Nawet gdy kompost stanowił 5 proc. mieszanki, bulwy nie były tak liczne ani tak dobrze wykształcone jak w standardowej ziemi. Szczególnie wymagający okazał się jeden z symulantów typu "highlands" – NUW-LHT-5M: tam kiełkowanie było najwolniejsze, a bulwy pojawiły się jedynie u części roślin.

Po zakończeniu upraw naukowcy porównali jakość i skład zebranych bulw. Ogólny profil metabolitów w ziemniakach z symulowanych podłoży różnił się tylko nieznacznie od tych uprawianych w zwykłej glebie. Co istotne, nie odnotowano wzrostu poziomów typowych dla ziemniaków związków uznawanych za toksyczne – takich jak solanina i chakonina – mimo stresu środowiskowego. Zauważono natomiast, że w części próbek rosła zawartość miedzi i cynku, a w przypadku symulantów "highlands" także aluminium.

Wnioski z eksperymentów wskazują na ważny potencjał rolnictwa poza Ziemią, co nabiera wagi w kontekście długoterminowych planów NASA związanych z bazą księżycową. Zespół podkreślił, że było to pierwsze tak szerokie badanie, obejmujące zarówno sam wzrost ziemniaka, jak i jego odpowiedzi molekularne oraz metaboliczne w różnych rodzajach symulowanego księżycowego regolitu.

Rezultaty prac opublikowano w czasopiśmie "npj Microgravity". Autorzy badania wskazują, że uzyskanie wartościowej żywności w warunkach zbliżonych do księżycowych jest realne, a ziemniaki mogą w przyszłości stać się praktycznym źródłem pożywienia dla astronautów podczas misji kosmicznych.

Wybrane dla Ciebie
ZACZEKAJ! ZOBACZ, CO TERAZ JEST NA TOPIE