Catalyst i ForceWare – wydajność i jakość obrazu

Oprogramowanie do kart graficznych GeForce i Radeon, czyli ForceWare (dawniej Detonator's) i Catalyst znane są przynajmniej większości użytkownikom komputerów. Wielu z nas czeka na kolejne edycje, które mogą poprawić wydajność, usunąć błędy w grafice, lub wnieść inne usprawnienia. Dotyczy to w głównej mierze nowych gier i premierowo wprowadzanych kart graficznych, które nie zawsze działają w 100% poprawnie na starszych driverach.

Programiści AMD i NVIDIA za każdym wypuszczeniem nowej paczki oprogramowania dla akceleratorów chwalą się, o ile procent wzrosła szybkość działania gier. Zbadaliśmy to przy użyciu kilku najpopularniejszych gier. Dodatkowo wzięliśmy pod lupę jakość generowanej grafiki na każdej wersji sterownika. Zobaczymy, czy wyświetlany obraz różni się na karcie graficznej Radeon i GeForce.

Sprawdziliśmy pięć ostatnich wersji sterowników. Dlaczego tylko pięć? Bo artykuł dedykujemy przede wszystkim graczom. A ci z reguły nie pracują na jednej wersji sterowników dłużej, niż pół roku, wiedząc że w sieci są dostępne kolejne edycje. Często zdarza się, że nowo wydawane gry poprawnie działają tylko na najnowszych sterownikach, a bywa również, że producent w między czasie wydaje odpowiednio przygotowane oprogramowanie pod dany tytuł.

Wszystkie testy przeprowadziliśmy na dość szybkich kartach graficznych. Były to HIS Raden 5850 i Gigabyte GeForce GTX 470 w środowisku Windows 7. Jako teren badawczy dla sterowników ujęliśmy następujące tytuły gier: Crysis, Dirt 2, Metro 2033, Stalker: Zew Prypeci. W ostatniej chwili dołączyła również Mafia II.

•Crysis

Tryby:  1680x1050 AF x16, 1680x1050 AA x4 / AF x16. Detale jakości grafiki: Very High Detail. Środowisko testowe: DirectX 10.

• Testy wykonywaliśmy przy pomocy wbudowanego narzędzia testującego. Ilość klatek zliczał program Fraps.

•CMR: Dirt 2

Tryby: 1680x1050 AF x16, 1680x1050 AA x4 / AF x16. Detale jakości grafiki: Ultra Detail. Środowisko testowe: DirectX 11.

• Test polegał na przejechaniu kawałka odcinka trasy, zawsze w identyczny sposób. Pomiar ilości klatek/s dokonywaliśmy za pomocą Frapsa.

•Metro 2033

Tryby: 1680x1050 AF x16, 1680x1050 AA x4 / AF x16. Detale jakości grafiki: Najwyższe. Środowisko testowe: DirectX 10.

• Test polegał na przejściu z punktu A do punktu B, zawsze w identyczny sposób. Pomiar ilości klatek/s dokonywaliśmy za pomocą Frapsa.

•STALKER – Zew Prypeci

Tryby: 1680x1050 AF x16, 1680x1050 AA x4 / AF x16. Detale jakości grafiki: Max Detail. Środowisko testowe: DirectX 11.

• Pomiaru dokonywaliśmy przechodząc z punktu A do punktu B. W tym czasie była wyliczana średnia oraz minimalna ilość klatek/s przy pomocą programu Fraps.

•Mafia II

Tryby: 1680x1050 AF x16. Detale jakości grafiki: Maksimum oprócz wyłączonego PhysX.

• Wykorzystaliśmy wbudowany benchmark. Średnią i minimalną ilość kl./s zliczał Fraps.

Crysis pomimo długiej obecności na rynku nadal świetnie nadaje się do testów kart graficznych. Oferuje znakomitą grafikę i wykorzystuje nowoczesne techniki wyświetlania obrazu. Stawia niestety spore wyzwanie dla procesorów i kart graficznych.

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Very High DX10
  
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb  x0
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16
  

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Very High DX10
  
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb  x4
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16
  

Chyba w tej grze już nie da się poprawić wydajności, bo od ostatnich edycji sterowników, skok wydajnościowy jest równy zero. A wszelkie (minimalne) różnice są na poziomie błędu pomiarowego.

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Very High DX10
  
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb  x0
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16
  

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Very High DX10
  
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb  x4
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16
  

Niewiele wzrosła wydajność na Catalystach. Najniższy wynik odnotowaliśmy na wersji Catalyst 10.5.

Najnowsza część z serii Colin McRae. Podrasowany silnik z Grida jest elastyczny, dzięki czemu możemy pograć na starszych i wolniejszych układach graficznych. Jakość grafiki stoi na bardzo dobrym poziomie. Ponadto jest możliwość uruchomienia gry w DirectX 9.0c oraz DirectX 11.

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Max Detail DirectX 11
  
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb x0
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16
  

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Max Detail DirectX 11
  
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb x4
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16
  

ForceWare w kolejnych edycjach w niedużym stopniu wpłynęły na wydajność w grze Dirt 2. Dotyczy to zarówno minimalnej, jak i średniej ilości generowanych kl./s. Natomiast od czasu wydanych w lipcu FW 258.96 niewiele się zmieniło. Nawet najnowsze, póki co w fazie beta – FW 260.63, nie podniosły szybkości działania gry.

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Max Detail DirectX 11
  
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb x0
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16
  

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Max Detail DirectX 11
  
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb x4
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16
  

Nieco odmienna sytuacja występowała w przypadku karty Radeon i oprogramowania Catalyst. Pewne „załamanie” wydajności odnotowaliśmy na sterowniku w wersji 10.6, ale tylko bez wygładzania krawędzi. Co ciekawe najnowsze Catatalyst 10.9 nie okazały się najwydajniejsze. Dirt 2 najlepiej pracował przy użyciu sterownika o oznaczeniu 10.8.

Fani wszystkich części Stalkerów nie powinni przeoczyć tego tytułu. Metro 2033 przenosi nas do moskiewskiego metra oraz jego okolic gdzie się dzieje akcja. Gra znalazła się w naszych testach nie bez powodu. Oferuje bowiem bardzo szczegółową grafikę, a przy tym potrafi skorzystać z funkcji zawartych w DX11. Metro 2033 to kolejny „killer” akceleratorów graficznych – wyciąga z nich wszystkie soki!

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Detale najwyższe – DX10
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb  x0
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16
  

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Detale najwyższe – DX10
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb  x4
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16
  

Oprogramowanie ForceWare w znaczący sposób wpłynęło na wydajność w Metrze 2033. Zarówno bez wyłączonego wygładzania krawędzi, jak i z włączonym. Duży skok odnotowaliśmy po wgraniu sterownika o oznaczeniu 257.21. Wpłynął on na mniejsze spadki wyświetlanych kl./s. Również ostatnia wersja oprogramowania dla GeForce wpłynęła na podniesienie wydajności. W dalszej części artykułu sprawdzimy, czy nie kosztem pogorszenia jakości grafiki.

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Detale najwyższe – DX10
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb  x0
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16
  

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Detale najwyższe – DX10
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb  x4
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16
  

Na Radeonie poszczególne edycje sterownika nie przyniosły tak dużych zmian, jak w przypadku układu graficznego GeForce. Po raz kolejny odnotowaliśmy natomiast najlepszą wydajność na Catalyst 10.8 i niewielki spadek na wersji 10.9, czyli najnowszej.

Silnik graficzny Stalkera: ZP potrafi wykorzystać wszelkie nowinki technologiczne obecnie dostępnych akceleratorów graficznych. Gra jest bardzo zróżnicowana pod względem wymagań sprzętowych. Otwarte przestrzenie, czy też większa ilość przeciwników wpływają na wydajność. Natomiast zamknięte lub małe pomieszczenia zazwyczaj nie stwarzają większych problemów nawet na wolniejszych układach graficznych.

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Max Detail – DirectX 11
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb  x0
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Max Detail – DirectX 11
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb  x4
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16

W tym tytule zaobserwowaliśmy największe zróżnicowanie wyników na akceleratorze GeForce. W zasadzie każda kolejna paczka sterowników zmieniała wydajność – zazwyczaj do góry. Najpierw na FW 257.21 wzrosła średnia ilość kl./s. Później na najnowszych FW 260.3 beta odczuliśmy kolejne przyspieszenie - dość zauważalne.

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Max Detail – DirectX 11
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb  x0
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Max Detail – DirectX 11
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb  x4
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16

Podczas badania wydajność na Catalystach, nie odnotowaliśmy takich wahań, jak na GeForce. Niemniej jednak wydajność na coraz nowszych sterownikach podnosiła się niewiele. Edycja 10.9 dała nam najlepszy wynik z wygładzaniem krawędzi.

Jest to druga część gangsterskiej gry, która przenosi nas do miasta Empire Bay. Ulice tętniące życiem, mnóstwo ciekawych miejsc do zwiedzenia, interesujące misje do wykonania, pościgi, a do tego ładna grafika – to daje nam Mafia II. Sama gra nie ma ogromnych wymagań sprzętowych. Wystarczy średniej klasy komputer, aby móc się rozkoszować wysoką wydajnością.

Testy robiliśmy w ostatniej chwili, stąd tylko po jednym wykresie na każdej z kart graficznych i bez porównania jakości obrazu.

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Max Detail
  
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb  x0
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16
  

GeForce GTX 470 przyspieszył dopiero na najnowszych sterownikach beta 260.63. Mafia II pojawiła się stosunkowo nie tak dawno. Można spodziewać się, że następne wersje sterowników wpłyną na zmianę wydajności.

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Max Detail
  
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb  x0
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16
  

Natomiast na akceleratorze Radeon 5850 wydajność w grze Mafia II była bardzo stonowana. Co dziwne, najnowsze oprogramowanie Catalyst 10.9 nie przyniosły poprawy wydajności, a lekki spadek.

•Ustawienia:

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Very High
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb  x4
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16

Jakość grafiki w kolejnych wersjach sterowników z włączonymi AA i AF nie odbiega od siebie. Wszystkie detale wyglądają praktycznie tak samo.

Również na karcie graficznej Radeon, poszczególne wersje sterowników nie wpływały w jakiś znaczący sposób na zmianę obrazu w Crysis.

Jakość obrazu na karcie Radeon i GeForce różni się dwoma szczegółami. Góry w oddali na GeForce wyglądają ubogo w porównaniu do tego, co obserwujemy na Radeonie. Zupełnie, jakby użyte tekstury pochodziły z gier sprzed dobrych kilku lat. Proszę zauważyć, że obraz był generowany z filtrowaniem anizotropowym x16.

Drugi szczegół, to lustro wody – na akceleratorze GeForce wygląda lepiej, bardziej szczegółowo. Radeon jakby generował mniej detali, co w końcowym efekcie wygląda słabiej w porównaniu do GeForce’a.

•Ustawienia:

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Max Detail
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb x4
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16

Doszukać się różnic w obrazie jest trudno i jeśli już, to są one spowodowane różnym kątek ustawienia kamery.

Podobnie rzecz ma się na sterownikach Calatyst, które nie powodowały zmian w obrazie.

Tu już nie ma wątpliwości, która karta graficzna generuje lepszy obraz. Jest nią Radeon. Różnic należy dopatrywać się w jakości tekstur. Droga, pobocze, budynki po lewo, kibice – są ostrzejsze na Radeonie. Te same obiekty na układzie graficznym GeForce były rozmyte.

Drugą różnicą są cienie. Proszę przyjrzeć się cieniom bannerów po lewo i prawo oraz innym elementom rzucającym cień. Te na Radeonie są wyraźniejsze, dokładniejsze. Na GeForce ta sama scena wygląda gorzej, a wspomniane cienie zupełnie nie występują.

•Ustawienia:

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Detale najwyższe – DX10
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb x4
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16

Ponownie trudno doszukać się zmian w jakości obrazu, a tym bardziej w szczegółach, bądź teksturach. Cienie na każdym zamieszczonym obrazu różnią się tylko i wyłącznie z tego powodu, że lampa kolejki jest w ciągłym ruchu.

Tutaj także brak różnic w detalach, a przynajmniej my niczego się nie doszukaliśmy.

Jak na razie, to jedyny tytuł w naszym zestawieniu, gdzie trudno doszukać się różnic pomiędzy obrazem na akceleratorze Radeon i GeForce. Mowa o detalach obiektów, ich tekstur, bo kolorystyka jest odmienna, ale jak już wspominaliśmy, jest to spowodowane ciągłym ruchem lampy.

•Ustawienia:

• rozdzielczość: 1680x1050
• ustawienie grafiki: Max Detail – DirectX 11
• wygładzanie krawędzi (AA): tryb x4
• filtrowanie anizotropowe tekstur (AF): tryb x16

Przeskakiwanie pomiędzy obrazkami pozwoliło wywnioskować, że kolejne wersje sterowników ForceWare nie zmieniały grafiki w grze Stalker: Zew Prypeci.

W przypadku kart graficznych Radeon i różnych edycji Catalystów także nie znajdziemy jakichkolwiek zmian w obrazie.

Wpatrywanie przez kilka minut w rzuty ekranowe przyniosły odpowiedź – brak znaczących różnic. Jedyne co się rzuciło w oczy, to jaśniejsza plama na ścianie, tuż za drugim oknie na Radeonie – co według nas nie wpływa to w żaden sposób na pogorszenie grafiki względem karty GeForce. Tekstury, ich filtrowanie, obiekty w oddali, ściany budynku – wyglądają identycznie na obu kartach graficznych.

Czy nowe wersje wpływają na wydajność? Tak, ale głównie w nowych tytułach gier, które są na rynku kilka miesięcy.

Tak „strategiczna” gra, jak Crysis, w której testują niemal wszystkie redakcje na świecie, od wielu edycji sterowników jej wydajność stoi na praktycznie tym samym poziomie. Wzrost wydajności, jaką podaje NVIDIA i AMD w swoich informacjach do nowego oprogramowania, nie jest odnotowany.

Zależny będzie przede wszystkim od chipsetu graficznego – nie w każdym różnice będą dostrzegalne. Ponadto ważną rolę odgrywa miejsce pomiarowe, ustawienia graficzne i wydajność pozostałych komponentów naszego komputera.

Wystąpiły natomiast różnice w obrazie pomiędzy kartą GeForce i Radeon. W Crysis jakość tekstur gór na akceleratorze GeForce w porównaniu do konkurenta jest znacznie gorsza. W odwecie, na Radeonie gorzej wyglądała woda.

W grze DIRT 2 układ graficzny GeForce oszukuje gracza gorszą jakość nie tylko tekstur, ale i cieni.

Nie jesteśmy w stanie zbadać wszystkich gier, ale wystarczyły cztery najpopularniejsze tytuły, aby w dwóch z nich wystąpiły różnice. To oznacza, że takich przypadków może być więcej i do każdego należy podchodzić indywidualnie.

Jakość obrazu postaramy się badać w bieżących  testach kart graficznych i jeśli tylko coś wpadnie nam w oko, pokażemy to.

Czy jest sens wgrywać nowe wersje sterowników, nawet jeśli wzrost fps w ulubionej grze jest symboliczny?

W zasadzie tak, bo nowa edycja oprogramowania karty graficznej może poprawiać wydajność w innych tytułach, stabilność gry, bądź usuwać błędy – zwłaszcza na najnowszych układach graficznych.