Chiński samolot kosmiczny Shenlong uchwycony na zdjęciu. Widać nowe detale

Fotografia z 2024 r. przedstawia chiński pojazd kosmiczny Shenlong z czytelnie widocznymi skrzydłami w układzie delta, drzwiami komory ładunkowej oraz tylnym modułem usługowym, na którym umieszczono panele słoneczne. Zestaw tych cech sprawia, że jego sylwetka i koncepcja działania są często porównywane do amerykańskiego X-37B używanego przez Siły Kosmiczne USA, co może sugerować inspiracje rozwiązaniami znanymi z programu amerykańskiego.

Wcześniej pojawiały się już obrazy chińskiego samolotu kosmicznego, ale były one mniej szczegółowe. Bardziej wyraźne ujęcie stało się publicznie dostępne dopiero za sprawą nieutajnionego raportu amerykańskiej agencji. Z przekazanych informacji wynika, że od 2020 r. Chiny zrealizowały cztery misje tego typu statku, a najnowsza misja trwa od lutego. Nadal nie ujawniono, ile egzemplarzy takiego pojazdu znajduje się w dyspozycji chińskiego programu kosmicznego.

Sposób użycia pojazdu ma przypominać schemat znany z amerykańskiego odpowiednika. Samolot kosmiczny jest wynoszony na orbitę w osłonie ładunkowej rakiety, a po osiągnięciu przestrzeni kosmicznej funkcjonuje jak autonomiczny satelita. Po zakończeniu misji wraca na Ziemię i ląduje na pasie startowym, a następnie przechodzi przegląd oraz przygotowanie do kolejnego lotu – co wpisuje się w koncepcję statku wielokrotnego użytku.

Z ustaleń amerykańskiej agencji wywiadu ma wynikać, że zdolność manewrowania takimi statkami może dawać im przewagę w wybranych zadaniach w porównaniu z klasycznymi satelitami. Jak wskazano w raporcie, chiński pojazd operował dotąd na niskiej orbicie okołoziemskiej, natomiast X-37B miał wykonywać loty sięgające nawet 40 tys. km nad Ziemią. Oba typy statków mogą przenosić na orbitę niewielkie ładunki, a Chiny miały też zademonstrować możliwość przechwytywania obiektów w przestrzeni kosmicznej.

Parametry programu wciąż są w dużej mierze utajnione – dotyczy to m.in. szczegółów misji, oficjalnej nazwy używanej konsekwentnie w komunikacji oraz liczby dostępnych statków. W praktyce w zachodnich mediach często funkcjonuje określenie Shenlong, natomiast chińskie publikacje mają posługiwać się formalnym skrótem CSSHQ, rozwijanym jako eksperymentalny statek kosmiczny wielokrotnego użytku.

Ten sam raport amerykańskiej agencji wywiadu łączy rozwój podobnych zdolności orbitalnych z intensywnymi pracami Chin nad technologiami odnoszonymi do broni antysatelitarnej. Wśród potencjalnych zagrożeń wymieniono m.in. testowane lasery naziemne oraz systemy o wysokiej mocy, które mogłyby unieruchamiać satelity, a także demonstrację tankowania satelity na orbicie geostacjonarnej. Równolegle Rosja i Stany Zjednoczone mają rozwijać własne rozwiązania orbitalne, w tym systemy zdolne do przechwytywania lub unieszkodliwiania obiektów znajdujących się na orbicie.