Czy w trakcie burzy wyjmować wtyczki z kontaktu? Oto kluczowe zasady

Straż Pożarna w Polsce co roku odnotowuje ponad 400 pożarów domów związanych z gwałtownymi wyładowaniami atmosferycznymi. Równolegle wiele osób zgłasza uszkodzenia urządzeń elektronicznych i AGD, przy czym straty pojawiają się nie tylko po uderzeniu w sam budynek - problemy mogą wystąpić również wtedy, gdy piorun trafi w pobliżu domu.

Tauron ostrzega, że gdy piorun uderzy w budynek albo w linię zasilającą, w instalacji może pojawić się fala energii skutkująca skokiem napięcia — nawet wielokrotnie większym niż standardowo. Taki nagły wzrost bywa szczególnie groźny dla wrażliwych urządzeń: komputera, telewizora, routera, ale też lodówki czy pralki. Efektem mogą być zniszczone podzespoły, a w skrajnych przypadkach nawet pożar. Operator zwraca uwagę, że częstą sytuacją jest spalenie komputera lub laptopa, jeśli w trakcie wyładowań pozostaje podłączony do prądu albo do przewodu internetowego.

Za najpewniejszą metodę ochrony Tauron uznaje wyjęcie wtyczki z gniazdka. Wyłączenie przyciskiem czy odcięcie zasilania listwą nie daje pełnej pewności, bo przepięcie może "wejść" do urządzeń inną drogą. Ryzyko dotyczy także kabli antenowych i internetowych, dlatego zagrożony jest również sprzęt podłączony do sieci lub instalacji antenowej.

Z tego powodu w czasie burzy Tauron odradza korzystanie z urządzeń elektrycznych i zaleca, by odłączyć nie tylko telewizor czy komputer, ale również router, modem i antenę. W praktyce najlepiej zrobić to odpowiednio wcześnie - zanim burza dotrze nad dom - albo natychmiast po pojawieniu się oficjalnych ostrzeżeń meteorologicznych.

Operator przypomina też zasadę 30/30. Jeśli od błysku do grzmotu mija mniej niż 30 sekund, oznacza to, że burza jest blisko i warto szybko przejść na tryb zabezpieczania domu. Z kolei do ponownego podłączania urządzeń do prądu lepiej wrócić dopiero po 30 minutach od ostatniego grzmotu.

Tauron wskazuje, że światło w domu może pozostać włączone - oświetlenie nie należy do najbardziej wrażliwych urządzeń i nie zwiększa ryzyka uderzenia pioruna. Podobnie sam sprzęt elektryczny nie "przyciąga" wyładowań.

Problem pojawia się wtedy, gdy energia z wyładowania przechodzi przez instalację elektryczną, przewody antenowe lub internetowe albo metalowe elementy. Listwy przeciwprzepięciowe oraz ograniczniki przepięć mogą poprawiać poziom ochrony, jednak przy bardzo silnych burzach nie dają pełnej gwarancji bezpieczeństwa.

Tauron wskazuje, by w trakcie wyładowań atmosferycznych:

• nie używać urządzeń elektrycznych podłączonych do zasilania (np. telewizora, komputera czy telefonu podłączonego do ładowarki),
• nie dotykać metalowych przedmiotów oraz elementów instalacji, takich jak rury czy kaloryfery, które mogą przewodzić prąd,
• nie korzystać z prysznica czy wanny, ponieważ woda i metalowe podłączenia mogą przewodzić energię,
• nie prowadzić rozmów przez telefon stacjonarny podłączony do przewodu.

Jeśli chodzi o zabezpieczenie domu, operator podkreśla, że listwy przeciwprzepięciowe i montaż ograniczników przepięć realnie wzmacniają ochronę instalacji oraz sprzętu. Jednocześnie zaznacza, że nawet rozbudowane zabezpieczenia nie dają stuprocentowej pewności w warunkach wyjątkowo silnych burz. Dlatego ważne jest też śledzenie prognoz i szybka reakcja na ostrzeżenia - to najprostszy sposób, by ograniczyć ryzyko strat.