Epoka lodowcowa wstrzymana na setki tysięcy lat. Naukowcy: to skutek działań człowieka

Analizy wykonane przez zespoły klimatologów sugerują, że około 2 tys. lat temu Ziemia zmierzała w stronę rozpoczęcia nowego cyklu epoki lodowcowej. Wnioski oparto na badaniu pozostałości roślin oraz pomiarach radioaktywnego izotopu berylu-10 w lodowcu na wyspie Baffin. Dane te mają potwierdzać długotrwałe zmiany związane z lodowcem Laurentide, który w przeszłości obejmował rozległe obszary Ameryki Północnej: przez tysiące lat miał stopniowo się odbudowywać, by w drugiej połowie XX wieku zacząć ponownie tracić masę.

Badacze z Columbia University oraz University of Colorado Boulder, łącząc próbki materii roślinnej z analizą berylu-10, odtworzyli przebieg zmian w czasie. Z ich ustaleń wynika, że około 3 tys. lat temu lodowiec Laurentide osiągnął najmniejsze rozmiary, a następnie zaczął ponownie narastać. Mniej więcej 2 tys. lat temu spadek temperatur sprzyjał dalszej odbudowie, a sygnały tego trendu miały być widoczne jeszcze około 60 lat temu.

Ten kierunek zmian przerwał jednak wzrost średnich temperatur w XX wieku, wiązany ze zmianami klimatycznymi napędzanymi działalnością człowieka. W efekcie proces odbudowy lodowca został zatrzymany. Nicolás Young podkreślał, że wszystko wskazywało na zbliżanie się nowej epoki lodowcowej, lecz nagłe przesunięcie warunków klimatycznych odwróciło sytuację – określał to jako wyraźną ilustrację skali wpływu człowieka na system Ziemi.

Część opracowań idzie dalej, wskazując, że po raz pierwszy w dziejach ludzkości naturalny mechanizm kolejnych epok lodowcowych został tak jednoznacznie zaburzony przez czynniki antropogeniczne. Profesor Shaun Marcott z University of Wisconsin-Madison w komentarzu zwracał uwagę, że emisje gazów cieplarnianych generowane przez człowieka mogą skutecznie przesunąć kolejne epoki lodowcowe nawet o setki tysięcy lat.

Jak zaznaczają naukowcy, to, co wydarzy się dalej, pozostaje w dużej mierze powiązane z przyszłymi decyzjami dotyczącymi emisji dwutlenku węgla oraz zużycia paliw kopalnych. Marcott oceniał, że następny przewidywany cykl najpewniej się nie rozpocznie, a liczba potencjalnie "pominiętych" glacjałów będzie zależeć od skali kolejnych emisji węgla.

Badacze podkreślają, że obecna aktywność człowieka oznacza bezprecedensową przerwę w rytmie zlodowaceń, które przez ostatnie 2 mln lat wpływały na kształtowanie geologii Ziemi. Tak duża zmiana – jak zaznaczają – może oddziaływać nie tylko na sam klimat, ale też na inne układy biologiczne i fizyczne, które przez długi czas dostosowywały się do powtarzalnych wahań warunków na planecie.