Hayabusa2 testuje LiDAR na Torifune. Laserowy pomiar w kosmosie

Hayabusa2, realizująca rozbudowany program badań JAXA, w 2026 r. zaliczyła kolejny istotny etap misji: wykorzystała technologię laserową do pomiaru odległości od planetoidy Torifune. To następny rozdział historii sondy, która wcześniej dostarczyła na Ziemię próbki z asteroidy Ryugu, przynosząc naukowcom wiele niespodziewanych wyników podczas analiz.

Do kluczowego testu doszło 5 lipca 2026 r., gdy sonda przelatywała w pobliżu Torifune. Zespół misji po raz pierwszy w historii zastosował lasery do wyznaczenia dystansu do obiektu, który poruszał się względem sondy z prędkością około 5 km/s. Impulsy laserowe wysłano z odległości 20 km i 15 km, a wiązka trafiła w niewielki fragment planetoidy; badacze nadal ustalają, w które dokładnie miejsce.

Wykorzystana metoda LiDAR (Light Detection and Ranging) potwierdziła swoją przydatność także w warunkach kosmicznych, mimo braku atmosfery. Dzięki pomiarom odległości łatwiej rozstrzygnąć, czy obserwowany obiekt jest mały i znajduje się blisko, czy raczej duży, ale położony daleko. JAXA przekazała, że jeśli uda się zebrać dane dystansowe w różnych momentach, można je połączyć z informacjami o położeniu sondy i w ten sposób precyzyjnie wyliczyć zarówno pozycję, jak i prędkość danego ciała niebieskiego.

Dokładne dane o rozmiarach i trajektoriach planetoid są ważne nie tylko z perspektywy badań naukowych. Mają też znaczenie dla oceny potencjalnych zagrożeń i planowania działań związanych z ochroną Ziemi. Laserowe pomiary wykonane przez Hayabusę2 pomagają zwiększać precyzję prognoz orbit oraz analizować ryzyka związane z planetoidami.

Po Torifune uwagę zespołu skupia kolejny obiekt – mała, nietypowa planetoida 1998 KY26. W 2024 r. naukowcy ustalili, że jest ona trzy do czterech razy mniejsza, niż wcześniej oceniano, a przy tym obraca się dwukrotnie szybciej od wcześniejszych założeń. Dr Toni Santana-Ros z Uniwersytetu w Alicante i Uniwersytetu w Barcelonie mówił: "Zaskoczyło nas to, że jest znacznie mniejszy, dużo jaśniejszy i znacznie szybciej się obraca".

Planetoida 1998 KY26 ma około 11 metrów średnicy, podczas gdy sama sonda Hayabusa2 mierzy 6 metrów. Tak mała skala obiektu oznacza dla JAXA nowe trudności, szczególnie jeśli w grę wchodziłoby lądowanie. Zespół naukowy chce ponownie wykorzystać sprawdzoną już technologię LiDAR, by dokładniej wyznaczyć parametry planetoidy.

JAXA przedłużyła misję Hayabusa2 do lat 30. XXI wieku. Po sukcesach osiągniętych przy Ryugu sonda ma dostarczyć kolejne ważne informacje o planetoidach, co może przełożyć się zarówno na rozwój narzędzi obrony planetarnej, jak i lepsze zrozumienie ewolucji materii w Układzie Słonecznym.