NISAR udostępnił dane radarowe. "Koliber" z Antarktydy to efekt lodu i mikrofal

Od 20 lipca publicznie dostępne są dane radarowe z satelity NISAR – wspólnej misji USA i Indii. Zestawy informacji pozwalają śledzić zmiany na powierzchni Ziemi, a także analizować nietypowe układy widoczne na obrazach, jak antarktyczna formacja przypominająca kolibra.
Koliber na AntarktydzieKoliber na Antarktydzie
Źródło zdjęć: © Licencjodawca
Radosław Kosarzycki
Otwarcie dostępu do pomiarów z radarów działających w pasmach L i S oznacza dla badaczy nowe narzędzia do obserwowania planety. NISAR ma umożliwiać m.in. wykrywanie przemieszczeń lądu i lodu, ocenę postępu degradacji ekosystemów oraz monitoring zagrożeń naturalnych – od osuwisk po trzęsienia ziemi. Zespoły z obu państw regularnie przygotowują kolejne paczki danych i udostępniają je użytkownikom.
Po starcie misji NISAR w lipcu 2025 r. technicy i naukowcy skoncentrowali się na strojeniu instrumentów oraz dopracowywaniu algorytmów przetwarzania sygnału. W założeniach satelita rejestruje obraz niemal całej lądowej i pokrytej lodem części globu w cyklu bliskim 12 dniom. W dotychczasowych danych znalazły się już ujęcia bardzo różnych obszarów – od układów ulic, przez tereny rolnicze i zjawiska związane z tektoniką, po zapadliska gruntu w Meksyku.
PASADENA, CALIFORNIA - FEBRUARY 03: Clean room engineers and technicians prepare the scientific core of the NASA-ISRO Synthetic Aperture Radar (NISAR) satellite inside a Spacecraft Assembly Facility clean room at NASA's Jet Propulsion Laboratory (JPL) on February 3, 2023 in Pasadena, California. The joint satellite mission between NASA and the Indian Space Research Organization (ISRO) will ‘measure Earth’s changing ecosystems’ along with ice sheets and glaciers, volcanoes, earthquakes, and groundwater reserves. According to NASA, ‘NISAR measurements will have a major impact on projections of climate change.’ (Photo by Mario Tama/Getty Images)
Satelita NISAR przed startem na orbitę © GETTY | Mario Tama
Jedno z pierwszych radarowych zobrazowań, pokazane 22 lipca, zwróciło uwagę szczegółowością sceny z Antarktydy. Widoczna jest tam góra nunatak Zaterjavshijsja, a wokół niej – sieć spękań lodowca przemieszczającego się w stronę północno-wschodniego wybrzeża. Układ tych form przypadkowo stworzył kształt kojarzony z "kolibrem", ale dla specjalistów najważniejsza jest możliwość lepszego wglądu w dynamikę lodowców i strukturę pęknięć.

WIDEO
Start Starshipa już wkrótce. Specjalistyczne kamery już gotowe


Kolorowa interpretacja danych radarowych służy pokazaniu, jak mikrofale rozchodzą się i odbijają od śniegu oraz lodu. Gdy sygnał wraca do satelity z tą samą, poziomą polaryzacją, ma to wskazywać na bardziej równą powierzchnię – na przykład gładki lód – co na wizualizacji zaznaczono purpurą. Z kolei zielone linie wiązane są z tzw. rozpraszaniem objętościowym: występuje ono wtedy, gdy fala wnika w szczeliny i odbija się od nieregularnych elementów wewnątrz struktury.
NISAR wyróżnia się tym, że na jego pokładzie pracują dwa radary – L-band i S-band – których długości fali i możliwości detekcji mają się wzajemnie uzupełniać. Za system L-band oraz główną antenę odpowiada amerykański zespół kierowany przez specjalistów z Jet Propulsion Laboratory. Część S-band znajduje się w gestii indyjskiej agencji kosmicznej ISRO. Informacje z obu instrumentów trafiają na portale badawcze w USA i Indiach, skąd są sukcesywnie udostępniane.
Skala przedsięwzięcia jest duża: radar NISAR ma generować każdego dnia dziesiątki terabajtów danych. Obserwacje obejmują praktycznie całą lądową i lodową powierzchnię Ziemi – od Antarktydy po Grenlandię. Wcześniej dane były publikowane etapami, w mniejszych zestawach. Ostatnio uruchomiono jednak otwarty dostęp do wszystkich zebranych produktów poprzez archiwum satelitarne w Fairbanks, co znacząco poszerza dostępność tych zasobów dla naukowców i innych użytkowników zainteresowanych radarowymi obserwacjami Ziemi.
Wybrane dla Ciebie
ZANIM WYJDZIESZ... NIE PRZEGAP TEGO, CO CZYTAJĄ INNI!