Okulary ELSA Revelator 3D 

Dzięki uprzejmości firmy Servodata Elektronik będącej generalnym przedstawicielem ELSY na Polskę otrzymaliśmy do testów okulary 3D Revelator w wersji na podczerwień. Żeby skorzystać z możliwości okularów podpięliśmy je do karty Elsa Winner II na Savage 4 Pro zaprezentowanej w oddzielnym artykule.

Okulary 3D nie są produktem codziennego użytku. Oprócz filmów science-fiction i reportaży z laboratoriów naukowych nie mamy okazji do podziwiania świata wirtualnego w akcji. W ciągu kilku ostatnich lat widzieliśmy kilka rozwiązań - hełmy wirtualne, okulary H3D, okulary Wicked3D Eye Scream i kilka innych pomysłów, które nigdy nie ujrzały światła dziennego.

Okulary Elsy są jednymi z pierwszych, które mają okazję naprawdę zaistnieć na rynku i przyczynić się do rozwoju takich technologii. Dzięki przystępnej cenie i polityce dołączania ich do kart więcej ludzi może sobie pozwolić na taki ekstra gadżet.

W chwili obecnej okulary można kupić oddzielnie od karty Elsy w dwóch wersjach - przewodowej i bezprzewodowej za 363 PLN plus VAT. Obie wersje poniżej.

- Wersja kablowa i bezprzewodowa

Nie ukrywam, że wersja na podczerwień bardziej mi się spodobała.

Przemawiają za tym:

• ładniejsze wykonanie
• lepszy plastik
• brak kabla plączącego się wokół szyi
  
  Przeciw infrared przemawia:
• wyższa cena
• konieczność zmiany baterii co jakiś czas.

Do zainstalowania sterowników okularów potrzebna jest jedna z kart Elsy. Aktualnie wspierane są ELSA VICTORY II, ELSA WINNER II, ELSA ERAZOR II lub ELSA ERAZOR III. Do tego dochodzi dobry monitor. Zapomnijcie o grze z odświeżaniem mniejszym niż 100 Hz ... (zalecane jest 120 Hz max 140 hz) Smutna prawda ale większość 15’’ nie obsłuży z tym odświeżaniem więcej niż 800x600.

Same ekrany LCD w okularach mają za zadanie tylko szybko ściemniać to lewe to prawe oko. Nie jest to efekt znany z Terminatora :-))) Całą pracę w rzeczywistości wykonuje sterownik, Twój monitor i Twoje oczy.

Sterownik otrzymuje instrukcje z gry lub aplikacji żeby narysować scenę 3D z informacjami o głębi czyli z-bufforze. W zależności od odległości obiekty będą przesunięte w lewo bądź w prawo. Sterownik wylicza sceny z perspektywą odpowiednio dla lewego i prawego oka.

Podczas pracy nad kolejną sceną, na ekranie wyświetlany jest na zmianę obraz dla lewego i prawego oka.

Kiedy obraz dla prawego oka jest wyświetlany to lewy okular jest zaciemniony. I odwrotnie z prędkością co najmniej 100 razy na sekundę. Niestety z tego wynika, że jedno oko widzi tylko połowę czasu i dlatego potrzebujemy co najmniej 100 Hz (w rzeczywistości 50 Hz) lub 120 Hz (60 Hz).

Jak weźmiecie do ręki długopis i wysuniecie ją do przodu to zamykając raz lewe raz prawe oko zauważycie, że długopis przesuwa się raz w lewo raz w prawo. Właśnie na tej zasadzie oparte są okulary.

Efekt niestety nie jest podobny do tego z kina 3D - tego z zielono czerwonymi okularami- nic Wam nie wyjdzie z ekranu :-)) Wrażenie, które się odnosi to raczej tworzenie głębi poza / wewnątrz monitora. Dlatego dobrze mieć większy monitor i raczej ciemno w pokoju tak żeby nic nie przeszkadzało. Oczywiście jeżeli macie problemy z zachowaniem równowagi po grze w Quake to okulary mogą Wam się nie przydać

Możliwe jest robienie zrzutów ekranowych w formacie .bmp i oglądanie ich za pomocą programu ELSA Stereo3D-Screenshot Viewer. Możliwa jest także konwersja z innych formatów H3D. Konwerter.

Jak widzicie obraz dla lewego i prawego oka jest zachowywany oddzielnie. 

Elsa 3D Revelator obsługuje praktycznie wszystkie gry Direct3D bez żadnego patcha. Jedynym wymaganiem dla gry lub programu na Direct3D jest DirectX w wersji co najmniej 6.0 i używanie Z-buffora, który jest potrzebny do obliczania głębi obiektów. Duża część symulatorów lotniczych (Falcon 4.0, MS Flight Symulator) niestety nie obsługuje Z-buffora. Bez wiadomości o głębi okulary nie mogą rozróżnić , który obiekt jest bliżej, a który dalej.

W chwili obecnej okulary obsługują częściowo OpenGL tylko dla kart Elsa Gloria XL i XXL pod Windows NT.

Możliwe jest oczywiście użycie SciTech GLDirect 1.01 lub innego wrappera OpenGl > Direct3D. Okulary współpracują także z innymi wrapperami typu Bleem! i Ultra HLE (dodatkowo potrzebny Glide wrapper ) Stereovision.net /openglcampaign.htm uruchomiło kampanię na rzecz wsparcia przez Elsę OpenGL.

Strona producenta:

• www.elsa.pl/pl/Products/game/specs/revelato.htm
• ww.elsa.de/EUROPE/PRODUCTS/GAME/SPECS/REVELATO.HTM 
  
  Wyposażenie
• Wersja bezprzewodowa na podczerwień lub przewodowa
• Odświeżanie 120-140 Hz
• Zasilanie wersja bezprzewodowa - baterie typu CR2032 (ok. 200 godzin pracy); przewodowa - bezpośrednio z kabla połączeniowego
• Odstęp źrenic wersja bezprzewodowa - regulowane w zakresie 5.5-6.5 cm
• Wymiary szer. 29.5 mm x wys. 23 mm
• Podłączenie standard VESA stereo, 3 pin Mini-DIN
  
  Wymagania
• System komputer PC z procesorem Pentium II, Pentium III lub AMD K6-2
• Karta graficzna ELSA VICTORY II, ELSA WINNER II, ELSA ERAZOR II lub ELSA ERAZOR III
• Monitor monitor z odświeżaniem minimum 120 Hz w wymaganej rozdzielczości pracy
  
  Zawartość
• Podręcznik w języku angielskim i niemieckim
• WINNERware CD najnowsze sterowniki na CD-ROM
• Stereo adapter adapter do podłączenia okularów ELSA 3D REVELATOR do karty grafiki
• Nadajnik poczerwieni tylko z wersją na podczerwień
• Okulary 3D bezprzewodowe z bateriami
  
  Serwis
• Gwarancja 12 miesięcy
• Pomoc techniczna telefon, internet 
  
   

Razem z okularami zapakowanymi w szary woreczek ze ściągaczem dostajemy krótką ale wyczerpującą instrukcję i CD z sterownikami Revelatora do kart Elsy. Do tego dochodzi kabel połączeniowy i emiter podczerwieni.

Revelatorki używają Y-adaptera (na zdjęciu), który podłącza się jednym końcem do wyjścia VGA karty, a do wyjścia podłącza się monitor i nadajnik podczerwieni lub kabel w wersji przewodowej. Dzięki rozdzieleniu sygnału nie ryzykujemy utraty jakości sygnału jak w przypadku przejściówek 3dfx.

Emiter podczerwieni ma dość długi kabel. Bez problemu można nadajnik położyć na monitorze, obok klawiatury i gdzie tylko zechcecie. Zasięg emitera to około 4-5 metrów (dalej kończy się mój pokój ...).

Ostatnią rzeczą jest instalacja sterowników, użyte przez nas to ELSA 3D Revelator, v1.00.06 Sterowniki do karty Winner II pojawiły się tuż przed naszym testem. Jak na pierwsze sterowniki zachowywały się bardzo przyzwoicie. Najnowsze sterowniki do ściągnięcia są z polskiego mirrora ftp Elsy: ftp://ftp.servodata.lublin.pl/GRAPHICS/REVELATR/INDEX.HTM

Zwiastunem pomyślnej instalacji jest pojawienie się nowej zakładki.

Po włączeniu opcji Stereo driver enabled wszystkie aplikacje wspierane przez okulary będą wyświetlać obraz 3D.

Do dyspozycji mamy szereg wcześniej zdefiniowanych ustawień do szeregu gier i programów. Dużym plusem dla okularów jest to, ze wszystkie parametry można zmieniać w locie nie przerywając grania. Wystarczy nacisnąć gwiazdkę na klawiaturze i już możemy zmieniać głębię 3D i inne parametry klawiszami funkcyjnymi.

Znakomitym źródłem zalecanych ustawień 3D jest serwis stereovision.net poświęcony wszelkim okularom 3D.

Okulary daje się bez problemu używać razem z okularami korekcyjnymi.

Kiedy okulary mocno mrugają powodem może być dzielenie przerwania przez kartę z innym urządzeniem (IRQ sharing) karta powinna pracować na oddzielnym przerwaniu.

Monitor powinien być kompatybilny z normą DDC2. Kiedy ekran jest wygaszony poprzez zarządzanie energią Windows najczęściej wraca do DDC1. Wtedy trzeba zrestartować komputer przed dalszym używaniem okularów.

4 okulary przewodowe może być podłączone na raz i co najmniej 6 okularów bezprzewodowych. Dzięki temu koleżanki i koledzy z okularami mogą oglądać Twoje wyczyny na ekranie.

Testy wydajności przeprowadzone na:

• Procesor Celeron 300A taktowany 4.5 x 100 MHz
• Płyta Abit BH 6
• Dysk Quantum 6.4 GB
• Karta dźwiękowa Sound Blaster Live VE
• System Windows 98
• karta Elsa Winner II na Savage 4 PRO+ sterowniki w wersji v4.11.01.0303-0001.

We wszystkich testach dźwięk i V-Sync było włączone. Przy wyłączonej synchronizacji okulary w większości przypadków działały nieprawidłowo.

Efekty niesamowite, lekkie mruganie przy 100 Hz. Niestety karta nie daje rady w rozdzielczościach powyżej 800x600. We wszystkich strzelankach trzeba się na nowo przyzwyczaić do innego sposobu celowania. Gra w multi może być problemem przy niskich fps

Wow. Trzeba się przestawić na strzelanie do kosmitów w 3D :-)) Na początku może być trudno z trafieniem szczególnie kiedy przygląda się otoczeniu ... Fajne są ślady rakiet. Spadek wydajności mniej widoczny niż w przypadku Unreala.

Generalne wrażenie po testach wydajności są dość pozytywne. Jak na pierwsze sterowniki wydajność jest całkiem niezła ale przydała by się jeszcze optymalizacja.

- 3Dmark 99

Pierwsza aplikacja jaką odpaliłem po zainstalowaniu okularów. Demko wywarło wrażenie nie tylko na mnie ale też na całej rodzinie , którą potraktowałem jako króliki doświadczalne :-)). Wszyscy widzieli efekt 3D i latające meteoryty.

- Alien vs Predator

Totalny odlot. Łażenie alienem po ścianach z słuchawkami 3D na uszach i okularami 3D na nosie w ciemnym pokoju potrafi zrobić wrażenie ... Gra jakby stworzona dla tych okularów. Brak migotania przy 100 Hz.

- Descent 3 Demo

Zasadniczo nie lubię żadnego Descenta oprócz Freespace :-)) Latanie po korytarzach jakoś nigdy mnie nie pociągało. Niestety po założeniu okularów spędziłem ponad 3 godziny na lataniu po ciasnych korytarzach ... Wciąga niesamowicie, a widok robota wymachującego Ci przed oczyma jakimiś narzędziami mordu potrafi napędzić stracha. Po kilku godzinach grania nie odczuwałem zmęczenia oczu ale może się to różnić w indywidualnych przypadkach. Dobrze jest zrobić przerwę co jakąś godzinę - pół ... oczy ma się tylko jedne ...

- Need For Speed

Czułem się jak za kierownicą Diablo. Znakomite efekty bez zarzutu.

- Star Wars Episode I - Pod Racer.

Różnego rodzaju wyścigi zdają się być wręcz stworzone do tego rodzaju zastosowań. Super efekty - czuje się prędkość z jaką ciągną silniki. Tak przy skręcaniu w szczelinach pochylałem głowę :-)))

- Coś ekstra dla tych co wiedzą co robią...

A co dla tych, którzy już mają kartę i nie planują jej zmieniać ?? Oczywiście spróbowałem zainstalować sterowniki do okularów na innej karcie niż Elsy. Niestety sterowniki sprawdzają jaki jest BIOS w zainstalowanej karcie. Idąc tym tropem jeżeli macie kartę dajmy na to Dimond Viper V550 możecie spróbować na własną odpowiedzialność zainstalować BIOS od Elsy Erazor II i zainstalować sterowniki Elsy ... Więcej na ten temat na stereovision.net

Forum dyskusyjne http://forums.fresh3d.com/Forum4/HTML/000151.html

Niestety traci się w ten sposób gwarancję na kartę i nie można liczyć na wsparcie ani producenta ani Elsy.

Za:

• To działa!!!
• Okulary są lekkie i porządnie wykonane.
• Porównywalnie tanie.
• Łatwość instalacji
• Możliwość dostosowywania wyświetlania w trakcie gry.
• Nie zmienia się wysokość wyświetlania w pionie.
• Pracują z większością gier i aplikacji Direct3D, poprzez wrappery potrafią obsłużyć OpenGL.
  
  Przeciw:
   
• Trzeba mieć kartę ELSY co może być problemem kiedy się już jedną ma...
• wysokie wymagania co do monitora.
• Nie działa z symulatorami lotniczymi.
• Czasem zmniejsza się rozdzielczość pozioma przy zwiększaniu głębi ekranu.
• Nie jest to hologram :-)))

Okulary 3D Revelator naprawdę mnie zadziwiły. Zastosowana technologia dała niezłe rezultaty. Oczywiście należy okulary traktować raczej jako dodatek ale w końcu czy dźwięk 3D nie jest dodatkiem? Poszukajcie opisu systemu Sony Glastrom za 2900 USD żeby się przekonać, że świat multimediów powoli zabiera się za 3D.